Η Σούσα (αζερικά: Şuşa‎; ρωσικά: Шуша‎), ή Σούσι (αρμενικά: Շուշի‎) είναι πόλη στην αμφισβητούμενη περιοχή του Ναγκόρνο-Καραμπάχ, στο Νότιο Καύκασο. Η πόλη ελέγχεται από τη Δημοκρατία του Αρτσάχ από τότε που κατελήφθη το 1992 κατά την διάρκεια του πολέμου του Ναγκόρνο-Καραμπάχ. Ωστόσο, είναι ντε γιούρε τμήμα της Δημοκρατίας του Αζερμπαϊτζάν. Στην αζερική διοικητική διάρθρωση η πόλη υπάγεται στην επαρχία Σούσα. Σύμφωνα με το Ψήφισμα 884 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών[1] και το ψήφισμα 62/243 της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών,[2] η εδαφική ακεραιότητα του Αζερμπαϊτζάν αναγνωρίστηκε εν μέρει και περιελάμβαναν αίτημα απόσυρσης των αρμενικών δυνάμεων. Βρίσκεται σε υψόμετρο 1.400-1.800 μέτρων στα όρη Καραμπάχ. Επί Σοβιετικής εποχής η Σούσα ήταν τουριστικό θέρετρο.

Σούσα
Shushi collection.jpg
Şuşa şəhərinin gerbi.png
Έμβλημα
Τοποθεσία στο χάρτη
Τοποθεσία στο χάρτη
Σούσα
39°45′0″N 46°45′0″E
ΧώραΑζερμπαϊτζάν
Διοικητική υπαγωγήΣούσα, Shushinsky Uyezd, Karabakh Khanate και Nagorno-Karabakh Autonomous Oblast
Ίδρυση1752
Διοίκηση
 • ΔήμαρχοςBayram Safarov
Έκταση5,5 km²
Υψόμετρο1 420 μέτρο
Ζώνη ώραςUTC+04:00
ΙστότοποςΕπίσημος ιστότοπος
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Σύμφωνα με ορισμένες πηγές, ο ιδρυτής της Σούσα είναι ο Πανάχ Αλί Χαν, ο οποίος ίδρυσε την πόλη του 1752.[3][4][5] Από τα μέσα του 18ου αιώνα έως το 1822, η Σούσα ήταν πρωτεύουσα του χανάτου του Καραμπάχ. Κατά το πρώτο ήμισυ του 19ου αιώνα (ξεκινώντας από την ένταξη της πόλης στη Ρωσία) η πόλη έγινε πολιτιστικό κέντρο στην περιοχή του Νοτίου Καυκάσου. Η πόλη ανήκε ιστορικά στο Κατζαρικό Ιράν. Με την πάροδο του χρόνου, η Σούσα μετεξελίχθηκε σε πόλη. Από εκεί κατάγονται πολλοί αζέροι διανοούμενοι, ποιητές, συγγραφείς και μουσικοί (π.χ. ασίκ, τραγουδιστές μουγκάμ, παίκτες κομπούζ).[6]

Άλλες πηγές αναφέρουν ότι η Σούσα ήταν οικισμός και αρχαίο φρούριο εντός του αρμενικού πριγκιπάτου Βαράντα. Κατά αυτές τις πηγές η πόλη ήταν οικισμός και φρούριο από τον Μεσαίωνα μέχρι τον 18ο αιώνα.[7][8][9][10] Ήταν μία από τις δύο κύριες αρμενικές πόλεις της Υπερκαυκασίας και η έδρα ενός αρμενικού πριγκιπάτου από τον Μεσαίωνα μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1750.[11] Επίσης η πόλη έχει θρησκευτική και στρατηγική σημασία για τους Αρμενίους, στεγάζοντας τον καθεδρικό ναό Γκαζαντσετσότς, την εκκλησία Κανάτς Ζαμ, δύο άλλες εκκλησίες, ένα μοναστήρι, και εξυπηρετεί (μαζί με την επαρχία Λατσίν στα δυτικά) ως σύνδεσμος με την Αρμενία.

Η ιστορία της πόλης έχει χαρακτηριστεί από την παρουσία ενός μεικτού αρμενοαζερικού πληθυσμού. Μετά την σφαγή της Σούσα (1920) από Αζερικές δυνάμεις και τους τούρκους υποστηρικτές τους, οι περισσότεροι Αρμένιοι σκοτώθηκαν ή απελάθηκαν και το αζερικό στοιχείο έγινε πλειοψηφία. Μετά την κατάληψη της Σούσας το 1992 από αρμενικές δυνάμεις, ο πληθυσμός της πόλης μειώθηκε δραματικά και αποτελείται σχεδόν εξολοκλήρου από Αρμενίους. Η πόλη είχε πληθυσμό 4.446 κατοίκων το 2015, ο οποίος αυξάνεται αργά αλλά σταθερά.

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. «RESOLUTION 884 (1993)». United Nations. 12 Νοεμβρίου 1993. S/RES/884. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Δεκεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 27 Δεκεμβρίου 2018. 
  2. «Resolution adopted by the General Assembly on 14 March 2008 – The situation in the occupied territories of Azerbaijan». United Nations. 14 Μαρτίου 2008. A/RES/62/243. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Μαρτίου 2018. Ανακτήθηκε στις 18 Μαρτίου 2017. 
  3. The Encyclopaedia of Islam, Volume 4, Parts 69–78, Brill, 1954, p. 573.
  4. Brockhaus and Efron Encyclopedic Dictionary (1890–1907). Shusha. St Petersburg. Ανακτήθηκε στις 5 Νοεμβρίου 2013. 
  5. Great Soviet Encyclopedia (1969–1978). Shusha. Moscow. Ανακτήθηκε στις 5 Νοεμβρίου 2013. 
  6. Suny, Ronald (1996). Armenia, Azerbaijan, and Georgia. DIANE Publishing. σελ. 108. ISBN 0788128132. 
  7. Bournoutian, George A. Armenians and Russia, 1626–1796: A Documentary Record. Costa Mesa, CA: Mazda Publishers, 2001, page 133, Kekhva Chelebi's Report to the Collegium of [Russian] Foreign Affairs (17 December 1725)
  8. Цагарели А. А. Грамота и гругие исторические документы XVIII столетия, относяшиеся к Грузии, Том 1. СПб 1891, ц. 434–435. This book is available online from Google Books.
  9. Армяно-русские отношения в XVIII веке. Т. IV. С. 212, as cited in О. Р. Айрапетов, Мирослав Йованович, М. А. Колеров, Брюс Меннинг, Пол Чейсти. Русский Сборник Исследования По Истории России. p. 13. Citation: «Совет мелика Адама, мелика Овсепа и мелика Есаи был един, но среди них раскольничал мелик Шахназар, который был мужем хитрым, маловерным и негодным к добрым делам, коварным и предающим братьев. В Карабах приходит некое племя Джваншир, словно бездомные скитальцы на земле, чинящее разбой и кочующее в шатрах, главарю которых имя было Панах-хан. Коварный во злых делах мелик Шахназар призвал его себе в помощь, по собственной воле подчинился ему и передал свою крепость». «Archived copy» (PDF). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 19 Νοεμβρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 20 Νοεμβρίου 2013. 
  10. Կռունկ Հայոց աշխարհին. 1863. № 8, էջ 622 (Krunk Hayots Ashkharhi. 1863. № 8. С. 622), as cited in О. Р. Айрапетов, Мирослав Йованович, М. А. Колеров, Брюс Меннинг, Пол Чейсти. Русский Сборник Исследования По Истории России. p. 14. Citation: «Шахназар, мелик Варанды, страшась союза между Меликом Чараберда Адамом и Меликом Гюлистана Овсепом, сам подружился с Панах-ханом, отдал ему свое поселение Шушинскую крепость, а также свою дочь в жены». «Archived copy» (PDF). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 19 Νοεμβρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 20 Νοεμβρίου 2013. 
  11. Crossroads and Conflict: Security and Foreign Policy in the Caucasus and Central Asia, By Gary K. Bertsch, Scott A. Jones, Cassady B. Craft, Routledge, 2000, (ISBN 0-415-92274-7), p. 297

ΠηγέςΕπεξεργασία