Άνοιγμα κυρίου μενού

Ελένη Γλύκατζη - Αρβελέρ

Ελληνίδα ακαδημαϊκός
(Ανακατεύθυνση από Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ)

Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ (γενν. 29 Αυγούστου 1926) είναι Ελληνίδα βυζαντινολόγος ιστορικός. Υπήρξε η πρώτη γυναίκα πρόεδρος του Τμήματος Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης το 1967 και η πρώτη γυναίκα πρυτάνισσα του Πανεπιστημίου της Σορβόννης στην 700 χρόνων ιστορία του, το 1976.[6] Ακόμη, είναι Πρέσβειρα Καλής Θελήσεως στη UNICEF.

Ελένη Γλύκατζη - Αρβελέρ
Helene Ahrweiler.jpg
Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ το 2010
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Hélène Ahrweiler (Γαλλικά)
Προφορά
Γέννηση29  Αυγούστου 1926[1]
Αθήνα[2]
Χώρα πολιτογράφησηςΕλλάδα
Γαλλία
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσεςΕλληνικά
Νέα ελληνική γλώσσα
Γαλλικά[3]
Εκπαίδευσηντοκτορά
ΣπουδέςΕθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Φιλοσοφική Σχολή των Παρισίων (έως 1960)[4]
Φιλοσοφική Σχολή των Παρισίων (έως 1966)[5]
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταprofesseur des universités
ιστορικός
teacher-researcher
βυζαντινολόγος
ΕργοδότηςΠανεπιστήμιο Πάνθεον-Σορβόννη
Φιλοσοφική Σχολή των Παρισίων
Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών της Γαλλίας
Αξιώματα και βραβεύσεις
ΑξίωμαΜέλος της Ακαδημίας Αθηνών
πρόεδρος (1993–1997, Comité d'éthique du CNRS)
ΒραβεύσειςΤαξιάρχης της Λεγεώνας της Τιμής
Μεγαλόσταυρος του Εθνικού Τάγματος της Τιμής
Ταξιάρχης των Τεχνών και των Γραμμάτων
Διοικητής της Τάξης των Ακαδημαϊκών Φοινίκων
Ολυμπιακό Τάγμα
Μέγα Αργυρό Μετάλιο με Άστρο για τις υπηρεσίες προς τη Δημοκρατία της Αυστρίας
Επίτιμος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ
honorary doctorate of Haifa University
Επίτιμος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου του Φρίμπουργκ
Εταίρος της Βρετανικής Ακαδημίας
Commons page Σχετικά πολυμέσα

ΒιογραφίαΕπεξεργασία

ΕλλάδαΕπεξεργασία

Γεννήθηκε στην Αθήνα στις 29 Αυγούστου 1926 από γονείς με καταγωγή από τα Μουδανιά. Στην Κατοχή εντάχθηκε στην ΕΠΟΝ και ήταν ήταν η υπεύθυνη μαθητριών του Παγκρατίου[7] υπό την καθοδήγηση του Χρήστου Πασαλάρη[8]. Κατά τα Δεκεμβριανά ακολούθησε τον ΕΛΑΣ Αθηνών στην υποχώρηση του από την Αττική, και επέστρεψε στον Βύρωνα μετά την Συμφωνία της Βάρκιζας.[9]

Την περίοδο του 1950, ενώ ήταν φοιτήτρια του πανεπιστημίου εργάστηκε στο κύκλο της βασίλισσας Φρειδερίκης[10]. Αποφοίτησε από την Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Μετά την αποφοίτησή της εργάστηκε ως ερευνήτρια στο Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών.

ΠαρίσιΕπεξεργασία

Μετακόμισε στο Παρίσι το 1953 για να συνεχίσει τις σπουδές της. Δύο χρόνια μετά την άφιξή της, διορίσθηκε στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών της Γαλλίας (CNRS) και το 1964 έγινε διευθύντρια σπουδών του Κέντρου και το 1967 καθηγήτρια στη Σορβόννη.[11] Το 1966 έλαβε το δίπλωμα doctorat ès lettres, με τη μελέτη της για το Βυζάντιο και τη θάλλασα, που εκδόθηκε από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις της Γαλλίας (Byzance et la mer, Παρίσι: Presses universitaires de France). Διετέλεσε Διευθύντρια του Κέντρου Ιστορίας και Πολιτισμού του Βυζαντίου και της Χριστιανικής Αρχαιολογίας, έγινε Αντιπρύτανις (1970-1973) και το 1976, Πρύτανις στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης (Paris I). Εκεί γνώρισε τον σύζυγό της, αξιωματικό του γαλλικού στρατού Ζακ Αρβελέρ (Jacques Ahrweiler), με τον οποίο απέκτησε μία κόρη.

Είναι Πρόεδρος της Επιτροπής Ηθικής του Εθνικού Κέντρου για την Επιστημονική Έρευνα (Γαλλία), του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου των Δελφών (Ελλάδα) και Επίτιμη Πρόεδρος της Διεθνούς Επιτροπής Βυζαντινών Σπουδών. Επίσης, διετέλεσε Πρόεδρος του Πανεπιστημίου Παρισίων, Πρύτανις των Πανεπιστημίων των Παρισίων, και Πρόεδρος του Κέντρου Georges Pompidou-Beaubourg.[εκκρεμεί παραπομπή]

2015-σήμεραΕπεξεργασία

Στο Ελληνικό δημοψήφισμα του 2015 τάχθηκε υπέρ του «Ναι».[12][13][14] Επίσης, τον Νοέμβριο του 2015 εξέδωσε μία ανακοίνωση και ένα βίντεο, με το οποίο δήλωσε την έμπρακτη στήριξή της για τον Κυριάκο Κ. Μητσοτάκη για τις εσωκομματικές εκλογές της Νέας Δημοκρατίας, αφιερώνοντάς του και ένα ποίημα.[15][16][17]Ισχυρίστηκε ότι στο τάφο της Βεργίνας είναι θαμμένος ο Μέγας Αλέξανδρος.[18] Μαζί με άλλες εξέχουσες προσωπικότητες τον Ιούνιο του 2019 ζήτησε την κατάργηση του πανεπιστημιακού ασύλου. [19]

ΕργογραφίαΕπεξεργασία

Τα έργα της αφορούν κυρίως την ιδιότητά της ως βυζαντινολόγου. Μεταξύ των σημαντικότερων, αξίζει να αναφερθούν οι «Έρευνες για τη διοίκηση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας τον 9ο και 10ο αιώνα» (1960), «Το Βυζάντιο και η θάλασσα» (1966), «Μελέτες για τη διοικητική και κοινωνική διάρθρωση του Βυζαντίου» (1971), «Βυζάντιο, η χώρα και τα εδάφη» (1976), και «Η πολιτική ιδεολογία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας» (L’ ideologie politique de l’ empire Byzantine, 1976 ― ελλην. μετάφρ. Τ. Δρακόπουλου, «ΨΥΧΟΓΙΟΣ»), «Βυζαντινή γεωγραφία», «Ιστορική γεωγραφία του μεσογειακού κόσμου». Στα βιβλία της περιλαμβάνονται, επίσης, «Η Σμύρνη ανάμεσα σε δύο τουρκικές κατοχές» (1975), «Η διασπορά στο Βυζάντιο» (1995), "The Making of Europe" (2000), «Γιατί το Βυζάντιο» (2010) κ.ά..

ΑποτίμησηΕπεξεργασία

Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ θεωρείται σήμερα μία από τις πλέον εξέχουσες πανεπιστημιακές προσωπικότητες, ιδιαίτερα στη βυζαντινολογία, με πολύ μεγάλο αριθμό σχετικών διαλέξεων και ομιλιών εντός και εκτός Ελλάδας. Στην τηλεοπτική εκπομπή Μεγάλοι Έλληνες πήρε την 86η θέση.

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 9  Απριλίου 2014.
  2. Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 11  Δεκεμβρίου 2014.
  3. (Γαλλικά) BnF authorities. data.bnf.fr/ark:/12148/cb11888211g. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  4. www.sudoc.fr/047096632.
  5. www.sudoc.fr/08593058X.
  6. «Helene Glykatzi Ahrweiler». Invest in Education (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 17 Ιουνίου 2016. 
  7. Dēmētrēs Palaiologopoulos Ekdot. Oikos Melissa, 2004 σελ 113
  8. «tovima.gr - ΕΛΕΝΗ ΓΛΥΚΑΤΖΗ-ΑΡΒΕΛΕΡ». TO BHMA. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2016. 
  9. https://www.tovima.gr/2008/11/24/opinions/eleni-glykatzi-arbeler/
  10. Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ: «Η Iστορία δεν με νίκησε» https://www.tovima.gr/2017/01/09/vimagazino/eleni-glykatzi-arbeler-i-istoria-den-me-nikise/
  11. «ΟΜΙΛΟΣ ΕΛΕΝΗ ΓΛΥΚΑΤΖΗ - ΑΡΒΕΛΕΡ». glykatzi-arveler.blogspot.gr. Ανακτήθηκε στις 17 Ιουνίου 2016. 
  12. «tovima.gr - Κείμενο υπέρ του «Ναι» στην Ευρώπη από 40 διανοούμενους». TO BHMA. Ανακτήθηκε στις 17 Ιουνίου 2016. 
  13. «Ελένη Γλύκατζη - Αρβελέρ: «Ναι στην Ευρώπη, την ευρύτερη πατρίδα μας»». 
  14. «Ελένη Γλύκατζη - Αρβελέρ: «Ναι στην Ευρώπη, την ευρύτερη πατρίδα μας»». naftemporiki.gr. Ανακτήθηκε στις 17 Ιουνίου 2016. 
  15. «Αρβελέρ υπέρ Μητσοτάκη: Όταν κυβερνούν ανίκανοι, ένοχοι είναι οι ικανοί». news247.gr. Ανακτήθηκε στις 2 Δεκεμβρίου 2015. 
  16. «Η Αρβελέρ απαγγέλει ποίημα για τον Μητσοτάκη!». 
  17. «Η Αρβελέρ στηρίζει Μητσοτάκη». 
  18. Ελένη Αρβελέρ: Εκεί είναι θαμμένος ο Μέγας Αλέξανδρος (vid) https://www.ethnos.gr/politismos/38075_eleni-arbeler-ekei-einai-thammenos-o-megas-alexandros-vid
  19. Κατάργηση του πανεπιστημιακού ασύλου ζητούν Αρβελέρ, Βερέμης, Γιαννάκου, Διαμαντοπούλου και Διαμαντούρος

ΒιβλιογραφίαΕπεξεργασία

  • Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ: Μια ζωή χωρίς άλλοθι, όπως την αφηγήθηκα στον Γιάννη Ν. Μπασκόζο, εκδ. «Μεταίχμιο», Αθήνα 2017, ISBN 978-618-03-1333-8

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία