Ιερά Μητρόπολις Λαγκαδά, Λητής και Ρεντίνης

Η Ιερά Μητρόπολη Λαγκαδά, Λητής και Ρεντίνης είναι επισκοπή της Ορθόδοξης Εκκλησίας που ανήκει πνευματικά στο Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως και διοικητικά στην Εκκλησία της Ελλάδος.

Ιερά Μητρόπολις Λαγκαδά, Λητής και Ρεντίνης
Metropolis Lagadas, Liti and Rendina.png
Γενικές πληροφορίες
XώραΕλλάδα
ΈδραΛαγκαδάς
ΥπαγωγήΕκκλησία της Ελλάδος (επιτροπικώς)
Αρχιερατικές περιφέρειες
Ενορίες48
Ναοί48
Μονές7 (5 ανδρικές και 2 γυναικείες)
Μητροπολιτικός ναόςΙερός Ναός Αγίας Παρασκευής
Ιστοσελίδαimlagada.gr
Ιεραρχία
ΜητροπολίτηςΙωάννης
ΠρωτοσύγκελλοςΑρχιμανδρίτης Ευσέβιος
Γενικός Αρχιερατικός ΕπίτροποςΠρωτοπρεσβύτερος Αναστάσιος
Εφημέριοι74
Διάκονοι5
Το βυζαντινό Κάστρο της Ρεντίνας, έδρα της επισκοπής Λητής και Ρεντίνης τον 10 αι.
Η Αγία Κυράννα, η νεομάρτυς εν Όσσα.

Έχει έδρα τον Λαγκαδά της Θεσσαλονίκης και περιλαμβάνει το μεγαλύτερο τμήμα του Δήμου Λαγκαδά[1], την Ενότητα Μυγδονίας και τμήμα του Δήμου Βόλβης. Επί Βυζαντίου έδρα της επισκοπής ήταν η Λητή και από τον 10 αι. η Ρεντίνα.

Μητροπολίτης Λαγκαδά είναι ο Ιωάννης Τασσιάς. Περιλαμβάνει 48 ενορίες και 7 Ιερές Μονές, εκ των οποίων πέντε ανδρικές και δύο γυναικείες.

ΙστορίαΕπεξεργασία

Η περιοχή της Μητροπόλεως Λαγκαδά, Λητής και Ρεντίνης αποτέλεσε το σημείο διέλευσης του Αποστόλου Παύλου κατά την πορεία του προς τη Θεσσαλονίκη, στην οποία εισήλθε από την σημερινή οδό Λαγκαδά και την Ληταία Πύλη. Την ίδια οδό ακολούθησαν οι Θεσσαλονικείς Άγιοι Κύριλλος και Μεθόδιος για να ευαγγελίσουν τους Σλαβικούς λαούς.

Στην τάξη της πρωτοκαθεδρίας των επισκόπων και μητροπολιτών του Πατριαρχείου του έτους 980 αναφέρονται έντεκα επικσοπές υπό τον Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης, μεταξύ αυτών και ο Λητής και Ρεντίνης με έδρα την Λητή. Η μνεία των δύο ονομάτων σημαίνει ότι κατά τον 10 αι. η Λητή είχε παρακμάσει μετά τις επιδρομές και τις επακόλουθες μετακινήσεις πληθυσμών και η Ρεντίνα ως ακμάζουσα πόλη αποτέλεσε τη νέα έδρα. Η ανακήρυξη της Ρεντίνας σε έδρα επισκοπής έγινε περί το 900, σύμφωνα με τη Νεαρά ΧVI του Λέοντος Σοφού (886-907).

Στις 28 Φεβρουαρίου του 1751 μαρτύρησε η αγία Κυράννα η εξ Όσσης Θεσσαλονίκης. Ήδη από τα μέσα του 17ου αι. η επισκοπή Λητής και Ρεντίνης έπαυσε να υφίσταται και επανιδρύθηκε επί αρχιερατεία Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης Θεοδοσίου (1767-1769).

Κατά την Επανάσταση του 1821 διεξήχθη στην περιοχή η Μάχη της Ρεντίνας.

Ο επίσκοπος Λητής Αλεξανδρος Ρηγόπουλος (1881-1890) ως βοηθός επίσκοπος της Μητροπόλεως Βοδενών επέδειξε σημαντική δράση κατά τον Μακεδονικό Αγώνα.

Στις 9 Οκτωβρίου 1924 ιδρύθηκε η Μητρόπολη Λαγκαδά και την ίδια μέρα Μητροπολίτης Λαγκαδά εξελέγη ο έως τότε Μητροπολίτης Κυκλάδων Γερμανός, ο οποίος διακόνησε στον Λαγκαδά έως τον Οκτώβριο του 1932, οπότε και καταργήθηκε η Μητρόπολη και οι ενορίες υπήχθησαν στη Μητρόπολη Θεσσαλονίκης.[2]

Το 1967 κατόπιν προτάσεως του Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης Παντελεήμονος Α' επανιδρύθηκε η Μητρόπολη Λαγκαδά και η Ιερά Σύνοδος τον όρισε Τοποτηρητή μέχρι την εκλογή Μητροπολίτη. Στις 23 Ιουνίου 1967 εξελέγη Μητροπολίτης Λαγκαδά ο αρχιμ. Σπυρίδων Τραντέλλης[3]. Το 2010 αποκαταστάθηκε και η βυζαντινή ονομασία της Μητρόπολης καθώς έγινε η μετονομασία της «Ιεράς Μητροπόλεως Λαγκαδά» σε «Ιερά Μητρόπολις Λαγκαδά, Λητής και Ρεντίνης».[4]

ΑγιολογίαΕπεξεργασία

 
Ο άγιος Δαμασκηνός ο Στουδίτης, επίσκοπος Λητής και Ρεντίνης, ο Θεσσαλονικεύς. Εικόνα δια χειρός Φίκου.
  • Αγία Κυράννα, η νεομάρτυς εν Όσσα (8/1, 27/2 και 12/9-εύρεση λειψάνων).
  • Αγία Ακυλίνα-Αγγελίνα, η εν Όσσα ταφείσα (8/2-εύρεση λειψάνων).
  • Άγιος Ακάκιος, επίσκοπος Λητής και Ρεντίνης (16/8).
  • Άγιος Δαμασκηνός Στουδίτης, επίσκοπος Λητής και Ρεντίνης, ο Θεσσαλονικεύς (27/11).
  • Άγιος Λάζαρος. Η ιερά εικόνα του είναι κειμήλιο Μικρασιατών εκ του Εσμέ Νικομηδείας της Μικράς Ασίας, μεταφέρθηκε μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή από τους πρόσφυγες στον Ευαγγελισμό Λαγκαδά.
  • Αγία Παρασκευή, πολιούχος Λαγκαδά (26/7).
  • Άγιοι νέοι Ιερομάρτυρες Αρκάδιος και Γαβριήλ οι Ιβηρίτες († 11/09/1922): Ο Αρκάδιος γεννήθηκε το 1893 στο Αϊβαλί της Μικράς Ασίας. Προσήλθε στη μονή Ιβήρων το 1912 κι εκάρη μοναχός σε αυτή το 1914. Το ίδιο έτος χειροτονήθηκε και διάκονος. Το 1916 μαθήτευσε στην Αθωνιάδα Σχολή. Κατά το μοναχολόγιο της μονής «εφονεύθη μαρτυρικώς εν Κυδωνίαις υπό των Τούρκων κατά την υποχώρησιν των Ελλήνων εκ Μικράς Ασίας το 1922». Ο Γαβριήλ γεννήθηκε στη Μπέροβα (σήμερα Βερτίσκος Λαγκαδά) το 1886. Προσήλθε στην Ιερά Μονή Ιβήρων το 1904. Εκάρη μοναχός το 1907 και κατόπιν χειροτονήθηκε διάκονος και πρεσβύτερος. Είχε το ίδιο τέλος με τον παραδελφό του Αρκάδιο, την ίδια ημερομηνία (3/10 και 23/4).

Κειμήλια και ΜουσείαΕπεξεργασία

Ανάμεσα στις σημαντικές εικόνες που φυλάσσονται σε ναούς και μονές της Μητρόπολης βρίσκονται και οι εξής:

  • Παναγία η Βηματάρισσα (15ος αιώνας): Στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου του Λαγκαδά, φυλάσσεται η θαυματουργός εικόνα της Παναγίας της Βηματάρισσας, την οποία μετέφεραν οι πρόσφυγες από τις Σαράντα Εκκλησιές της Ανατολικής Θράκης.
  • Παναγία η Ασκονίτισσα (8ος αιώνας): Η θαυματουργός εικόνα της Παναγίας της Ασκονίτισσας είχε μεταφερθεί στις αρχές του 20ού αιώνα από τους Έλληνες πρόσφυγες της Ανατολικής Θράκης και φυλάσσεται στον Ιερό Ναό της Ζωοδόχου Πηγής στο χωριό Ασκός και πανηγυρίζει κατά την εορτή της Ζωοδόχου Πηγής αλλά και στις 15 Αυγούστου.
  • Παναγία η Διασώζουσα του Σοχού: κατά θαυμαστό τρόπο αποτράπηκε το ολοκαύτωμα του Σοχού από τις κατοχικές δυνάμεις, με επέμβαση της Παναγίας της Διασωζούσης, την 23η Αυγούστου του 1944.
  • Σταυρός της βυζαντινής επισκοπής Λητής και Ρεντίνης.
  • Εκκλησιαστικό Μουσείο Λαγκαδά.
  • Λαογραφικό Μουσείο Λαγκαδά.
  • Κειμηλιαρχείο Λητής.
  • Κειμηλιαρχείο Σοχού.

ΕικόνεςΕπεξεργασία

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. πλην της Ενότητας Καλλινδοίων και των Κοινοτήτων Καρτερών, Λευκοχωρίου και Αρδαμερίου
  2. Ο Μητροπολίτης Λαγκαδά Γερμανός (1870-1941) Εκκλησία της Ελλάδος
  3. Ιερά Μητρόπολις Λαγκαδά, Λητής και Ρεντίνης, Ημερολόγιο 2019, σελ.37-40
  4. «Απόφαση Αριθμ. 4562/2593/10 (ΦΕΚ A 200/2010)». Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. 30 Νοεμβρίου 2010. 

ΠηγέςΕπεξεργασία