Άνοιγμα κυρίου μενού

Ο Μπίλι Γουάιλντερ (Billy Wilder, 22 Ιουνίου 1906 - 27 Μαρτίου 2002) ήταν Αυστριακός σκηνοθέτης, σεναριογράφος, παραγωγός, καλλιτέχνης, και δημοσιογράφος, με καριέρα στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής. Η καριέρα του διήρκεσε περισσότερο από 50 χρόνια. Θεωρείται ως ένας από τους πιο ιδιοφυείς σκηνοθέτες της χρυσής εποχής του Χόλυγουντ, λόγω της ευρείας γκάμας ταινιών που σκηνοθέτησε.[1] Η βράβευσή του με τρία όσκαρ τόσο για την παραγωγή, όσο και για τη σκηνοθεσία και τη συγγραφή του σεναρίου της ταινίας Η Γκαρσονιέρα (The Apartment, 1960), τον κατέστησε ως έναν από τους μόλις πέντε καλλιτέχνες, που έχουν καταφέρει αυτό το επίτευγμα.

Μπίλι Γουάιλντερ
Gloria Swanson & Billy Wilder - ca. 1950.JPG
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση 22  Ιουνίου 1906
Sucha Beskidzka
Θάνατος 27  Μαρτίου 2002
Μπέβερλι Χιλς
Αιτία θανάτου πνευμονία
Συνθήκες θανάτου φυσικά αίτια
Τόπος ταφής Westwood Village Memorial Park Cemetery
Εθνικότητα Εβραίοι
Χώρα πολιτογράφησης Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής
Αυστρία
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσες Γερμανικά
Αγγλικά
Σπουδές Πανεπιστήμιο της Βιέννης
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητα σεναριογράφος
σκηνοθέτης κινηματογραφικών έργων
παραγωγός ταινιών
συγγραφέας
δημοσιογράφος
Οικογένεια
Αδέλφια W. Lee Wilder
Αξιώματα και βραβεύσεις
Βραβεύσεις Μεγαλόσταυρος του Τάγματος της Αξίας της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας με αστέρα
Χρυσός Μεγαλόσταυρος της Τιμής για τις υπηρεσίες στην Δημοκρατία της Αυστρίας
Εθνικό μετάλλιο των τεχνών
Βραβείο της Ένωσης Αμερικανών Σκηνοθετών
Όσκαρ Σκηνοθεσίας
Όσκαρ Καλύτερου Πρωτότυπου Σεναρίου
Όσκαρ Καλύτερου Διασκευασμένου Σεναρίου
Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας
Kennedy Center Honors
AFI Life Achievement Award (1986)
Μετάλλιο Γκαίτε (1994)
honorary citizen of Wien (2000)
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Ο Γουάιλντερ άρχισε να ασχολείται με τη συγγραφή σεναρίου ενώ ζούσε στο Βερολίνο στα τέλη της δεκαετίας του 1920. Μετά την άνοδο του Αδόλφου Χίτλερ, ο Γουάιλντερ, ο οποίος ήταν Εβραίος, έφυγε για το Παρίσι, όπου έκανε το σκηνοθετικό του ντεμπούτο με την ταινία Ο κακός δρόμος (Mauvaise graine, 1934). Στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο Χόλιγουντ και το 1939 είχε την πρώτη του επιτυχία στο Χόλιγουντ με τη συμμετοχή του στη συγγραφή του σεναρίου της σατιρικής ταινίας του Ερνστ Λιούμπιτς Νινότσκα (Ninotcha). Πρώτη σκηνοθετική απόπειρα του Γουάιλντερ στο Χόλιγουντ ήταν με την ταινία Υπερφυσική Μπεμπέκα (The Major And The Minor, 1942), ενώ η σκηνοθεσία του φιλμ νουάρ Κολασμένη Αγάπη (Double Indemnity) δυο χρόνια αργότερα του χάρισε την πρώτη του υποψηφιότητα για όσκαρ σκηνοθεσίας. Το 1945 ο Γουάιλντερ κέρδισε όσκαρ σκηνοθεσίας καθώς και όσκαρ διασκευής σεναρίου για την ταινία Το Χαμένο Σαββατοκύριακο (The Lost Weekend) και το 1950 συνέγραψε και σκηνοθέτησε τη θρυλική ταινία Η Λεωφόρος της Δύσης (Sunset Boulevard).

Από τα μέσα της δεκαετίας του '50 ο Γουάιλντερ γύριζε κυρίως κωμωδίες.[2] Μερικές από τις σημαντικότερες ταινίες του, εκείνης της περιόδου, είναι οι: Γλυκειά μου Σαμπρίνα (Sabrina, 1954), Εφτά χρόνια φαγούρας (The Seven Year Itch, 1955), Μερικοί το προτιμούν καυτό (Some Like It Hot, 1959) και Η Γκαρσονιέρα (The Apartment, 1960). Δεκατέσσερις από τους ηθοποιούς που σκηνοθέτησε ο Γουάιλντερ προτάθηκαν για όσκαρ. Το 1986 τιμήθηκε για την προσφορά του στην έβδομη τέχνη από το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου. Τιμήθηκε επίσης με το Irving G. Thalberg Memorial Award το 1988 και με το Εθνικό Μετάλλιο των Τεχνών το 1993.

Το πρωτοπόρο ύφος του Γουάιλντερ σε συνδυασμό με τα αμφιλεγόμενα θέματα που πραγματεύτηκε σε κάποιες από τις ταινίες του, διεύρυναν το φάσμα του αποδεκτού και συνετέλεσαν τόσο στην εξέλιξη του αμερικανικού κινηματογράφου, όσο και στην αφύπνιση του κοινού.

Πίνακας περιεχομένων

ΣκηνοθεσίαΕπεξεργασία

Ως Σκηνοθέτης, σεναριογράφος και παραγωγόςΕπεξεργασία

Έτος Τίτλος Ελληνικός τίτλος Σημειώσεις
1934 Mauvaise Graine (γνωστό και ως Bad Seed) Ο κακός δρόμος Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος
1942 The Major and the Minor Υπερφυσική Μπεμπέκα Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος
1943 Five Graves to Cairo Κατάσκοποι του Αλαμέιν Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος
1944 Double Indemnity Κολασμένη Αγάπη Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος
1945 The Lost Weekend Το Χαμένο Σαββατοκύριακο Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος
1945 Death Mills Σκηνοθέτης
1948 The Emperor Waltz Το βαλς του αυτοκράτορα Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος
1948 A Foreign Affair Φλόγα και πάθος Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος
1950 Sunset Boulevard Η Λεωφόρος της Δύσης Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος
1951 Ace in the Hole Το Τελευταίο Ατού Παραγωγός/Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος
1953 Stalag 17 Ο καταδότης του θαλάμου 17 Παραγωγός/Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος
1954 Sabrina Γλυκειά μου Σαμπρίνα Παραγωγός/Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος
1955 The Seven Year Itch Εφτά χρόνια φαγούρας Παραγωγός/Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος
1957 The Spirit of St. Louis Λίντμπεργκ, η οδύσσεια ενός γενναίου Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος
1957 Love in the Afternoon Αριάν Παραγωγός/Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος
1957 Witness for the Prosecution Μάρτυς κατηγορίας (ταινία, 1957) Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος
1959 Some Like It Hot Μερικοί το προτιμούν καυτό Παραγωγός/Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος
1960 The Apartment Η Γκαρσονιέρα Παραγωγός/Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος
1961 One, Two, Three Ένα... Δύο... Τρία Παραγωγός/Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος
1963 Irma la Douce Η τροτέζα Παραγωγός/Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος
1964 Kiss Me, Stupid Φίλησέ με, κουτέ Παραγωγός/Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος
1966 The Fortune Cookie Ένας υπέροχος απατεώνας Παραγωγός/Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος
1970 The Private Life of Sherlock Holmes Οι περιπέτειες του Σέρλοκ Χολμς Παραγωγός/Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος
1972 Avanti! Αβάντι! Παραγωγός/Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος
1974 The Front Page Η πρώτη Σελίδα Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος
1978 Fedora Φαιδώρα Παραγωγός/Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος
1981 Buddy Buddy Τα φιλαράκια Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος

Ως Σεναριογράφος (επιλεγμένη)Επεξεργασία

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. http://digitaldreamdoor.nutsie.com/pages/movie-pages/movie_directors.html
  2. Cook, David A. (2004). A History of Narrative: Film Fourth Edition. W. W. Norton & Company. ISBN 0-393-97868-0. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία


Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Billy Wilder της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).