Ναός Αγίου Ιωάννη Θεολόγου (Πλάκα)

χριστιανικός ναός - προστατευόμενος ως διατηρητέο κτίριο

Συντεταγμένες: 37°58′22.634″N 23°43′43.324″E / 37.97295389°N 23.72870111°E / 37.97295389; 23.72870111

Ο ναός του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου είναι βυζαντινός ναός στην Πλάκα της Αθήνας. Ο ναός χρονολογείται στις αρχές του 12ου αιώνα και είναι ένας από τους λίγους βυζαντινούς ναούς της Αθήνας που διασώζεται χωρίς ιδιαίτερες μεταγενέστερες προσθήκες. Στο εσωτερικό του σώζονται τοιχογραφίες που έχουν χρονολογηθεί στις αρχές του 13ου αιώνα. Αρχιτεκτονικά ανήκει στους σταυροειδής εγγεγραμμένους ναούς με δύο κίονες. Ο τρούλος του είναι αθηναϊκού τύπου.[1]

Ναός του Θεολόγου (Πλάκα)
Ναός Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου, Πλάκα 7679.jpg
Είδοςορθόδοξη εκκλησία
Γεωγραφικές συντεταγμένες37°58′23″N 23°43′43″E
Διοικητική υπαγωγήΔήμος Αθηναίων
ΤοποθεσίαΠλάκα
ΧώραΕλλάδα
Προστασίακηρυγμένος αρχαιολογικός χώρος στην Ελλάδα και διατηρητέο κτίριο στην Ελλάδα
Commons page Πολυμέσα

Ο ναός είναι κτισμένος με το πλινθοπερίκτιστο σύστημα, με χρήση λευκών λίθων και πλίνθων. Στο κατώτερο τμήμα της βόρειας πλευράς έχουν χρησιμοποιηθεί μεγαλύτεροι λίθοι. Στη νότια πλευρά και στη δεξιά αψίδα του ιερού η τοιχοποιία είναι από αργολιθοδομή, πιθανόν μετά από εργασίες αποκατάστασης. Στο παρελθόν στη βόρεια πλευρά βρισκόταν είσοδος η οποία αργότερα έγινε παράθυρο. Πάνω από τα ανοίγματα στη βόρεια και δυτική πλευρά βρίσκονται προβάλλοντα πλίνθινα τόξα με αετώματα.[2][3] Ο ναός ανήκει στους δικίονους σταυροειδείς εγγεγραμμένους ναούς, στους οποίους ο τρούλος υποστηρίζεται από δύο κίονες και δύο πεσσούς. Ο τρούλος είναι αθηναϊκού τύπου, οκτάγωνος, με μαρμάρινους ημικίονες στις ακμές. Τα κιονόκρανα του ναού είναι ρωμαϊκά κορινθιακού ρυθμού σε δεύτερη χρήση. Το ξύλινο τέμπλο και το δάπεδο είναι νεότερης εποχής.[3] Στην οροφή του ναού βρέθηκε νόμισμα του Αλέξιου Κομνηνού.[2]

Την περίοδο 1975, κατά τη διάρκεια εργασιών στον ναό, αποκαλύφθηκαν τοιχογραφίες των αρχών του 13ού αιώνα, σε επαρχιακό στυλ. Είναι από τις λίγες τοιχογραφίες εκείνης της περιόδου που σώζονται στην Αθήνα. Στον τρούλο βρίσκεται ο Παντοκράτορας, στην αψίδα του ιερού η ένθρονη Παναγία με το Θείο Βρέφος, στην καμάρα του ιερού η Ανάληψη του Ιησού, στη βόρεια πλευρά του ιερού διακρίνεται έφιππος άγιος, πιθανόν ο Άγιος Γεώργιος και στο νότιο τοίχο ο Άγιος Βασίλειος. Στο νότιο τμήμα του ναού βρέθηκαν έξι στρώματα τοιχογραφιών.[2]

Ο ναός σήμερα είναι παρεκκλήσι της ενορίας του Αγίου Νικολάου Ραγκαβά.[2]

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. «Ιωάννης, Θεολόγος, Άγιος, Πλάκα». byzantineattica.eie.gr. Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών. Ανακτήθηκε στις 20 Μαΐου 2021. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 «Άγιος Ιωάννης Θεολόγος Πλάκας». Βυζαντινός Περίπατος στην Αθήνα. Ανακτήθηκε στις 21 Μαΐου 2021. 
  3. 3,0 3,1 Πούλη, Ρ. (2014). Navigating the routes of art and culture : Athens, suburbs, Attica, cultural events. Αθήνα: Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού. σελ. 124. ISBN 978-960-386-102-7. 944964047. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία