Ο Ρίνους Μίχελς (Rinus Michels, 9 Φεβρουαρίου 1928 - 3 Μαρτίου 2005) ήταν Ολλανδός ποδοσφαιριστής και προπονητής. Του αποδίδεται η δημιουργία ενός κύριου τρόπου παιξίματος ποδοσφαίρου όσον αφορά την τακτική, το ολοκληρωτικό ποδόσφαιρο, και θεωρείται ένας από τους κορυφαίους προπονητές στην ιστορία του αθλήματος.[1][2][3][4]

Ρίνους Μίχελς

1984
Προσωπικές πληροφορίες
Πλήρες όνομαΜαρίνους Γιάκομπους Χέντρικους Μίχελς
Ημερ. γέννησης9 Φεβρουαρίου 1928
Τόπος γέννησηςΆμστερνταμ, Ολλανδία
Ημερ. θανάτου3 Μαρτίου 2005 (77 ετών)
Τόπος θανάτουΑλστ, Βέλγιο
Ύψος1,86 μ.
ΘέσηΕπιθετικός
Επαγγελματική καριέρα*
ΠερίοδοςΟμάδαΣυμμ.(Γκ.)
1946–1958Άγιαξ264(122)
Σύνολο264(122)
Εθνική ομάδα
ΠερίοδοςΟμάδαΣυμμ.(Γκ.)
1950–1954Ολλανδία5(0)
Προπονητική καριέρα
ΠερίοδοςΟμάδα
1953–1954Ασερ Μπόις
1960–1964JOS
1964–1965A.F.C.
1965–1971Άγιαξ
1971–1975Μπαρτσελόνα
1974Ολλανδία
1975–1976Άγιαξ
1976–1978Μπαρτσελόνα
1979–1980Λος Άντζελες Άζτεκς
1980–1983Κολωνία
1984–1985Ολλανδία
1986–1988Ολλανδία
1988–1989Μπάγερ Λεβερκούζεν
1990–1992Ολλανδία
* Οι συμμετοχές και τα γκολ στις προηγούμενες ομάδες υπολογίζονται μόνο για τα εγχώρια πρωταθλήματα.
† Συμμετοχές (Γκολ).

ΒιογραφίαΕπεξεργασία

Ο Μίχελς γεννήθηκε το 1928 στο Άμστερνταμ. Πέρασε ολόκληρη την ποδοσφαιρική του καριέρα στον Άγιαξ αγωνιζόμενος ως κεντρικός επιθετικός, όπου σε 264 συμμετοχές από το 1946 μέχρι το 1958 σημείωσε 122 γκολ. Στο ντεμπούτο του τον Ιούνιο του 1946 σημείωσε πέντε γκολ στον αγώνα με τη Χάγη (8-3) και κέρδισε το πρωτάθλημα την επόμενη χρονιά.[5] Ένας τραυματισμός στα 30 του τον ανάγκασε να σταματήσει το ποδόσφαιρο.[6] Στην πρώτη χρονιά του στην ομάδα κέρδισε το πρωτάθλημα και επανήλθε το 1965 στην ομάδα αυτή τη φορά ως προπονητής, ενώ αγωνίστηκε επίσης για την εθνική Ολλανδίας, της οποίας ανέλαβε αργότερα προπονητής.[7][8]

Ανέλαβε τον Άγιαξ ως προπονητής το 1965 και παρέμεινε μέχρι το 1971 και κατέκτησε το πρώτο από τα τρία συνεχόμενα κύπελλα πρωταθλητριών, το πρώτο νικώντας τον ΠΑΟ με 2-0. Ήδη από την πρώτη χρονιά η ομάδα από την 14η θέση του πρωταθλήματος βρέθηκε στην κορυφή, αρχικά της χώρας και αργότερα της Ευρώπης. Με την ομάδα του Άμστερνταμ κατέκτησε τέσσερις τίτλους πρωταθλήματος (1966, 1967, 1968, 1970), τρία Κύπελλα Ολλανδίας KNVB (1967, 1970, 1971) και το Ευρωπαϊκό Κύπελλο Πρωταθλητριών (1971).[9] Στη συνέχεια ανέλαβε προπονητής της Μπαρτσελόνα, όπου το 1973 άρχισε να αγωνίζεται και ο Γιόχαν Κρόιφ, και το 1974 κατέκτησε το πρωτάθλημα και το 1978 το Κύπελλο Ισπανίας.[1] Στην Ισπανία τον αποκαλούσαν και ως ο "Άνθρωπος του Μάρμαρου" για την άψογη συμπεριφορά του όταν ήταν υπεύθυνος του συλλόγου.[10]

Το 1974 ανέλαβε ως "επιβλέπων προπονητής" την εθνική Ολλανδίας: ουσιαστικά είχε τον πρώτο λόγο σε οποιαδήποτε προπονητική απόφαση, με τον επίσημο προπονητή Φράντισεκ Φάντρονκ να λειτουργεί περισσότερο ως βοηθός του, έστω κι αν στα χαρτιά ήταν ο πρώτος. Παρά τα μη ενθαρρυντικά αποτελέσματα στα φιλικά, οι τρεις αλλαγές του Μίχελς στη βασική ενδεκάδα άλλαξαν την εικόνα της και έτσι έφτασε μέχρι τον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου 1974 και η οποία εντυπωσίασε με τον τρόπο παιχνιδιού της.[11] Η ιδιαίτερη ικανότητα του αποδείχθηκε με την επίτευξη κάτι ασυνήθιστου: να μεταφέρει τη συνοχή του Άγιαξ στην εθνική ομάδα. Τη δομή και την πειθαρχία ενός συλλόγου με καθημερινές προπονήσεις και τριβή μέσα σε ένα ομοσπονδιακό συγκρότημα, το οποίο–όπως κάθε Εθνική– αποκτούσε τα στοιχεία μιας ομάδας πολύ πιο σπάνια.[12] Ο Μίχελς ανέλαβε την εθνική ομάδα συνολικά τέσσερα φορές και κέρδισε το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα το 1988.[1] Σε εκείνη τη διοργάνωση η Ολλανδία παρά την πρώτη ήττα της από τη Σοβιετική Ένωση, ανέκαμψε γρήγορα και νικώντας τη Δυτική Γερμανία στον ημιτελικό με γκολ του Μάρκο φαν Μπάστεν στο 89ο λεπτό είχε την δεύτερη ευκαιρία εναντίον της ανατολικοευρωπαϊκής ομάδας που δεν την άφησε να πάει χαμένη νικώντας στον τελικό με 2-0.[13] Για την Ολλανδία, αυτό ήταν το πρώτο της διεθνές τρόπαιο. Ήταν προπονητής της εθνικής της χώρας του και στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του 1992, φτάνοντας στον ημιτελικό, όπου έχασε από τη μεγάλη έκπληξη της διοργάνωσης Δανία. Έτσι έκλεισε την προπονητική του καριέρα έχοντας κατακτήσει 13 τίτλους.[14]

Λόγω του αυταρχικού του στυλ ως προπονητή ονομαζόταν "ο στρατηγός". Είχε πει ότι "Το επαγγελματικό ποδόσφαιρο είναι κάτι σαν πόλεμος. Όποιος συμπεριφέρεται πολύ σωστά, χάνεται." Αυτό συχνά αναφέρεται εσφαλμένα ως "Το ποδόσφαιρο είναι πόλεμος".[15] Ο Μίχελς θεώρησε ότι το απόσπασμα ήταν εκτός πλαισίου, καθώς δεν σκόπευε να εξισώσει τον πόλεμο με το ποδόσφαιρο. Καινοτόμος τεχνικός, ο Μίχελς εφάρμοσε στρατηγικά σχέδια γύρω από έξυπνη κινητικότητα και παίκτες με πλήρη τεχνικό υπόβαθρο. Υποστηρίζει αδιάκοπες αλλαγές στις θέσεις των παικτών, συστηματική κάλυψη αμυντικών χώρων και συνεχή έλεγχο της μπάλας. Γρήγορη κυκλοφορία μπάλας, πίεση, αλληλοκάλυψη, δημιουργία κενών χώρων, ταχύτητα. Ο Μίχελς το περιέγραψε ως «καρουσέλ θέσεων» και ενσωμάτωσε σε μεγάλο βαθμό την παγίδα του οφσάιντ. Ξεκίνησε αυξάνοντας τους μισθούς των ποδοσφαιριστών θέλοντας να εισάγει τον πλήρη επαγγελματισμό.

Αυτές οι αρχές δεν είναι από μόνες τους επαναστατικές, επειδή εμπνέονται από τη συλλογική λειτουργία της μεγάλης Ουγγαρίας της δεκαετίας του 1950, της Ρίβερ Πλέιτ της δεκαετίας του 1940 και λιγότερο της Βραζιλίας της δεκαετίας του 1960. Αλλά ο Μίχελς είναι ο πρώτος που καταλαβαίνει ότι αυτές οι αρχές του παιχνιδιού απαιτούν τη βέλτιστη φυσική κατάσταση για να φτάσουν στο μέγιστο των δυνατοτήτων τους: επομένως απαιτεί από τους παίκτες του να έχουν ένα ιδιαίτερα υψηλό επίπεδο φυσικής προετοιμασίας. Η επιτυχία της φιλοσοφίας του ολοκληρωτικού ποδοσφαίρου εξαρτάται σχεδόν πλήρως από τη ρευστότητα και την ικανότητα κάθε ποδοσφαιριστή μέσα στην ομάδα, καθώς και από την ικανότητά τους να αλλάζουν θέσεις γρήγορα και ανάλογα με τα γεγονότα στο γήπεδο. Η φιλοσοφία απαιτεί από τους παίκτες να αισθάνονται άνετα με το να παίζουν σε περισσότερες από μία θέσεις (και όχι μόνο με την παραδοσιακή, όπως είναι συνήθως τόσο συνηθισμένη), συνεπώς χρειάζεται οι παίκτες που συμμετέχουν να είναι εξαιρετικά ειδικευμένοι, ευέλικτοι και προσαρμόσιμοι.[16] Αυτό δε σημαίνει ότι οι παίκτες δεν είχαν βασικές αρχικές θέσεις. Η καινοτομία του Μίχελς, ο οποίος είχε προηγουμένως προτιμήσει το 4-2-4 για το πιο ρευστό 4-3-3 τη δεκαετία του 1970, αναπτύχθηκε στην ομάδα του Άγιαξ και εισήχθη στην ολλανδική εθνική ομάδα τις εβδομάδες πριν από το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1974 και ήταν πιο τακτική από τη διαμόρφωση: μια υψηλή οφσάιντ γραμμή, σε συνδυασμό με αδιάκοπη πίεση.[17][6]

 
Από την άφιξη της Πρωταθλήτριας Ευρώπης Ολλανδίας το 1988

Το ολοκληρωτικό ποδόσφαιρο βρέθηκε αντιμέτωπο με το σύστημα κατενάτσιο που εισήγαγε η Ίντερ στις αρχές της δεκαετίας του 1960 έχοντας μεγάλη επιτυχία, καθώς εξαντλούσε την άκαμπτη αμυντική γραμμή, τραβώντας τους παίκτες από τη θέση τους και δημιουργώντας κενά πίσω από τις γραμμές. Το νέο Ολλανδικό σύστημα άλλαξε το παιχνίδι για πάντα ερμηνεύοντας το άθλημα ως προς τη χρήση και τη μετάβαση σε χώρους. Τα συστατικά που εφάρμοσε έχουν μεγάλη επιρροή στην ανάπτυξη του ποδοσφαίρου από τότε, στο σημείο που θεωρείται ο «πατέρας» του σύγχρονου ποδοσφαίρου.[18] Έφερε ελπίδα και χαμόγελο στο πρόσωπο του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου εισάγοντας ένα ελκυστικό στυλ παιχνιδιού σε μια εποχή που άρχισε να επικρατεί η αμυντική στειρότητα, αφήνοντάς το ως κληρονομιά στις μεταρρυθμίσεις του συνόλου του αθλήματος τις επόμενες δεκαετίες.[10][19]

Ο Μίχελς βοηθήθηκε από μία σειρά εξαιρετική ομάδα ταλαντούχων παικτών, εμφυσώντας τους την ιδέα ότι ο χώρος του γηπέδου είναι ευμετάβλητος. Μπορεί να μεγαλώσει ή να μικρύνει αναλόγως του πως θέλει να τον χρησιμοποιήσει κανείς.[20] Ο αγαπημένος του παίκτης και του οποίου ήταν ο μέντορας ήταν ο Γιόχαν Κρόιφ, που είχε τις ικανότητες να ενσαρκώνει τις απόψεις του στον τρόπο ανάπτυξης του παιχνιδιού. Ο Κρόιφ ήταν αυτός που εξασφάλισε τη τη διαιώνιση των αντιληψεων και μεθόδων παιχνιδιού στις επόμενες γενιές. [21][22] "Τόσο ως παίκτης όσο και ως προπονητής δεν υπάρχει κανένας που να με δίδαξε τόσα πολλά όσο αυτός", δήλωσε ο Κρόιφ, η αγωνιστική παρουσία του οποίου έκανε το ολοκληρωτικό ποδόσφαιρο συνώνυμο του όμορφου ποδοσφαίρου.[14] Οι δύο τους έχουν εμπνεύσει μια γενιά, ενώ χρησιμοποιούσαν ένα σύστημα που ώθησε τον Άγιαξ σε νέα επιτυχία στη χώρα και στην Ευρώπη. Πάνω απ' όλα, το ποδόσφαιρο ήταν υπέροχο για να το παρακολουθήσετε και η κληρονομιά τους είναι ακόμα αισθητή σήμερα μέσω του Πεπ Γκουαρδιόλα που διευκρίνησε ότι «δεν ήξερε τίποτα για το ποδόσφαιρο πριν συναντήσει τον Κρόιφ».[23][24]

Η FIFA το 1999 τον ανακήρυξε καλύτερο προπονητή του 20ού αιώνα[1] και το 2007 το περιοδικό The Times τον χαρακτήρισε ως τον καλύτερο μεταπολεμικό προπονητή ποδοσφαίρου. Το 2019 το γαλλικό περιοδικό France Football τον ψήφισε ως κορυφαίο προπονητή όλων των εποχών.[25] Το βραβείο Ρίνους Μίχελς, το οποίο δίδεται στους καλύτερους προπονητές στο ολλανδικό ποδόσφαιρο, ονομάστηκε προς τιμήν του.

ΤίτλοιΕπεξεργασία

Ποδοσφαιριστής

Άγιαξ

  • Πρωτάθλημα Ολλανδίας (2) : 1946–47 , 1956–57

Προπονητής

Άγιαξ

  • Πρωτάθλημα Ολλανδίας (4) : 1965–66 , 1966–67 , 1967–68 , 1969–70
  • Κύπελλο Ολλανδίας KNVB (3) : 1966–67 , 1969–70 , 1970–71
  • Ευρωπαϊκό Κύπελλο : 1970-71
    • Φιναλίστ : 1968–69

Μπαρτσελόνα

  • Πρωτάθλημα Ισπανίας : 1973-74
  • Κύπελλο Ισπανίας : 1977–78
  • Inter-Cities Fairs Cup Trophy : 1971

Κολωνία

  • Κύπελλο Γερμανίας (DFB Pokal) : 1982-83

Εθνική Ολλανδίας

  • Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα : 1988
  • Φιναλίστ του Παγκόσμιου Κυπέλλου : 1974

Ατομικές διακρίσειςΕπεξεργασία

  • FIFA προπονητής του 20ού αιώνα : 1999
  • Κορυφαίος προπονητής ποδοσφαίρου όλων των εποχών από το περιοδικό France Football  : 2019
  • World Soccer περιοδικό : 2ος καλύτερος προπονητής όλων των εποχών : 2013
  • ESPN : 2ος μεγαλύτερος προπονητής όλων των εποχών: 2013
  • Καλύτερος ολλανδός προπονητής του 20ου αιώνα: 1999
  • Βραβείο διάρκειας ζωής UEFA : 2002
  • Καλύτερος προπονητής στα 50 χρόνια επαγγελματικού ποδοσφαίρου στην Ολλανδία : 2004
  • World Soccer Awards προπονητής της χρονιάς : 1988
  • Προπονητής της δεκαετίας του Βερολίνου-Britz (1970)
  • Ιππότης του Τάγματος του Orange-Nassau : 1974
  • Αξιωματικός του Τάγματος του Orange-Nassau : 1988
  • Ιππότης του KNVB : 2002

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 UEFA.com (3 Μαρτίου 2005). «Michels - a total footballing legend | Inside UEFA» (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 29 Απριλίου 2020. 
  2. «Greatest Managers, No. 2: Michels». Ανακτήθηκε στις 15 Μαΐου 2020. 
  3. «The 100 greatest football managers of all time». Ανακτήθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου 2020. 
  4. «Rinus Michels, the best coach in history». Ανακτήθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου 2020. 
  5. «Brian Glanville : Rinus Michels». Ανακτήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2020. 
  6. 6,0 6,1 «Ρίνους Μίχελς: O άνθρωπος που άλλαξε το ποδόσφαιρο». Ανακτήθηκε στις 11 Σεπτεμβρίου 2020. 
  7. «Britannica : Rinus Michels». Ανακτήθηκε στις 13 Ιουλίου 2020. 
  8. «Rinus Michels : national player profile». Ανακτήθηκε στις 13 Ιουλίου 2020. 
  9. «RINUS MICHELS AND THE TOTAL FOOTBALL REBELLION». Ανακτήθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου 2020. 
  10. 10,0 10,1 «THE TIMES : Rinus Michels». Ανακτήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2020. 
  11. «Ολλανδία 1974-1978: Η καλύτερη ομάδα που δεν κέρδισε τίποτα». Ανακτήθηκε στις 15 Μαΐου 2020. 
  12. «Ολοκληρωτικό ολλανδικό ποδόσφαιρο». Ανακτήθηκε στις 13 Σεπτεμβρίου 2020. 
  13. «European Championship 1988». Ανακτήθηκε στις 15 Μαΐου 2020. 
  14. 14,0 14,1 «Why Rinus Michels remains the greatest coach of all time». Ανακτήθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου 2020. 
  15. «Legends: Rinus Michels». Ανακτήθηκε στις 13 Ιουλίου 2020. 
  16. «What is Total Football? Famous tactics explained: the clubs, countries & players to use it». Ανακτήθηκε στις 13 Ιουλίου 2020. 
  17. «What formation did Holland's Total Football side actually play?». Ανακτήθηκε στις 13 Ιουλίου 2020. 
  18. «Formation. Pourquoi le Barça a dix ans d'avance». Ανακτήθηκε στις 16 Μαΐου 2020. 
  19. «THE NEW YORK TIMES : The Legacy of Rinus Michels». Ανακτήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2020. 
  20. Χρίστος Χαραλαμπόπουλος (8 Σεπτεμβρίου 2020). «Ο κενός χώρος, ο Πυθαγόρας και ο Γιόχαν Κρόϊφ». trikkipress.gr. Ανακτήθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2020. 
  21. «El día que Cruyff ganó su única Liga en España». Ανακτήθηκε στις 16 Μαΐου 2020. 
  22. «A King and his Prince: Rinus Michels, not Johan Cruyff, is the originator of Barcelona's style and must not be forgotten». Ανακτήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2020. 
  23. «How Johan Cruyff and Rinus Michels revolutionized Dutch football forever». Ανακτήθηκε στις 5 Ιουλίου 2020. 
  24. «World Football: Μορφές που άλλαξαν την ιστορία». Ανακτήθηκε στις 6 Οκτωβρίου 2020. 
  25. «Los 50 mejores entrenadores de la historia del fútbol». Ανακτήθηκε στις 9 Μαΐου 2020.