Άνοιγμα κυρίου μενού

To Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου (αγγλικά: UEFA European Championship), γνωστό ως Euro, είναι η ευρωπαϊκή ποδοσφαιρική διοργάνωση, στην οποία διαγωνίζονται οι εθνικές ομάδες ανδρών των μελών της UEFA προκειμένου να καθοριστεί ο πρωταθλητής της Ευρώπης. Διεξάγεται κάθε τέσσερα χρόνια από το 1960, στις μονές χρονιές μεταξύ των Παγκοσμίων Κυπέλλων Ποδοσφαίρου, και στην αρχή ονομαζόταν UEFA European Nations' Cup προτού αλλάξει στο σημερινό του όνομα το 1968. Ξεκινώντας από το πρωτάθλημα του 1996, ορισμένα πρωταθλήματα αναφέρονται συχνά με την μορφή "UEFA Euro [χρονιά]" ; αυτή η μορφή έχει από τότε εφαρμοστεί και στα προηγούμενα πρωταθλήματα.

Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα ΟΥΕΦΑ
Ίδρυση1960
Χώρος διεξαγωγήςΕυρώπη, (UEFA)
Αριθμός ομάδων55 (προκριματικά)
24 (τελικά)
Σημερινός κάτοχοςFlag of Portugal.svg Πορτογαλία (1ος τίτλος)
Περισ. κατακτήσειςFlag of Spain.svg Ισπανία
Flag of Germany.svg Γερμανία
(3 τίτλοι έκαστη)
ΙστοσελίδαΕπίσημη ιστοσελίδα
Soccerball current event.svg Προκριματικά Euro 2020
Commons page Πολυμέσα σχετικά με τη διοργάνωση

Πριν να εισέλθουν στην διοργάνωση, όλες οι ομάδες εκτός από το έθνος που φιλοξενεί κάθε φορά το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα (το οποίο προκρίνεται αυτόματα) διαγωνίζονται στην προκριματική διαδικασία. Οι νικητές του πρωταθλήματος αποκτούν την δυνατότητα να διαγωνιστούν στο επόμενο Κύπελο Συνομοσπονδιών της FIFA αλλά δεν είναι υποχρεωμένοι να το κάνουν.

Τα 15 ευρωπαϊκά πρωταθλήματα ποδοσφαίρου, που έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα, έχουν κερδιθεί από 10 διαφορετικές εθνικές ομάδες : η Γερμανία και η Ισπανία έχουν κερδίσει από τρεις τίτλους έκαστη, η Γαλλία έχει κερδίσει δυο τίτλους ενώ η Σοβιετική Ένωση, η Ιταλία, η Τσεχοσλοβακία, η Ολλανδία, η Δανία, η Ελλάδα και η Πορτογαλία έχουν κερδίσει από έναν τίτλο έκαστη. Μέχρι σήμερα, η Ισπανία είναι η μόνη ομάδα στην ιστορία της διοργάνωσης που έχει κερδίσει συνεχόμενους τίτλους (το 2008 και το 2012). Πρόκειται για την δεύτερη πιο δημοφιλή ποδοσφαιρική διοργάνωση στον κόσμο μετά το Παγκόσμιο Κύπελο Ποδοσφαίρου της FIFA. Τον τελικό του Euro 2012 παρακολούθησαν περίπου 300 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως.

Η πιο πρόσφατη διοργάνωση, την οποία φιλοξένησε η Γαλλία το 2016, ανέδειξε νικήτρια την Πορτογαλία, η οποία κέρδισε την Γαλλία με σκορ 1-0 στο Stade de France, στην παράταση. Ο τελικός αυτός προσέλκυσε 284 εκατομμύρια θεατές και αποτελεί τον δεύτερο πιο δημοφιλή αγώνα στην ιστορία του ευρωπαϊκού πρωταθλήματος ποδοσφαίρου.

Από το 1984, και επίσημα από το 1991, διεξάγεται και Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου των Γυναικών.

ΙστορικόΕπεξεργασία

 
Χάρτης με τα καλύτερα αποτελέσματα των χωρών. 10 χώρες έχουν κερδίσει, η Γερμανία και η Δυτική Γερμανία θεωρούνται ως ενιαία χώρα.

Η ιδέα για τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού πρωταθλήματος εθνικών ομάδων υπήρχε από το 1927 και ανήκε στο Γάλλο Ανρί Ντελονέ, παλιό ποδοσφαιριστή και διαιτητή που τότε ήταν αναπληρωτής πρόεδρος της FIFA, όμως οι συνθήκες δεν ήταν ώριμες.

Μόλις τον Ιούνιο του 1957, όταν πλέον είχαν ξεκινήσει αντίστοιχες διοργανώσεις σε άλλες ηπείρους: το Κόπα Αμέρικα στη Νότια Αμερική, το Κόπα Άφρικα στην Αφρική και το Κύπελλο Εθνών στην Ασία, αποφάσισαν και τα κράτη μέλη της UEFA να διοργανώσουν ένα ευρωπαϊκό πρωτάθλημα. Από τα 31 μέλη της ΟΥΕΦΑ μόνο 14 ψήφισαν την πρόταση, που συνάντησε μεγάλη αντίδραση από τις τέσσερις βρετανικές ομοσπονδίες. Τελικά, αποφασίστηκε η πραγματοποίηση του θεσμού ανά τετραετία με την ονομασία Κύπελλο Εθνών «Ανρί Ντελονέ», προς τιμήν του εμπνευστή του, ο οποίος είχε πλέον πεθάνει από το 1955, αφού στο μεταξύ είχε διατελέσει γενικός γραμματέας της UEFA ως το 1954.

Στην πρώτη διοργάνωση δήλωσαν συμμετοχή μόνο 17 χώρες, με απούσες τις πιο δυνατές ομάδες της Ευρώπης. Δεν δήλωσαν συμμετοχή: οι τέσσερις βρετανικές ομοσπονδίες (Αγγλία, Σκωτία, Ουαλία, Βόρεια Ιρλανδία), η παγκόσμια πρωταθλήτρια του 1954 Δυτική Γερμανία, η φιναλίστ του Παγκοσμίου Κυπέλλου 1958 Σουηδία, η Ιταλία και η Ολλανδία. Η τελική φάση έγινε στη Γαλλία τον Ιούλιο του 1960 και πρώτη νικήτρια ήταν η Σοβιετική Ένωση.

Η επιτυχία της διοργάνωσης και η απήχηση που είχε στους φιλάθλους είχαν ως αποτέλεσμα στο δεύτερο ευρωπαϊκό πρωτάθλημα να συμμετάσχουν όλες οι χώρες μέλη της UEFA.

Σύστημα διεξαγωγήςΕπεξεργασία

Στις πρώτες δύο διοργανώσεις (1960, 1964) οι ομάδες έπειτα από κλήρωση αγωνίζονταν σε διπλούς αγώνες νοκ άουτ μέχρι τα ημιτελικά. Ακολουθούσε η τελική φάση στην έδρα μιας από τις τέσσερις χώρες, που περιλάμβανε τους δυο ημιτελικούς, τον μεγάλο τελικό και τον αγώνα για την τρίτη θέση.

Από την τρίτη διοργάνωση (1968) κι έπειτα η προκριματική φάση διεξάγεται σε ομίλους. Ως το 1976 οι όμιλοι ήταν οκτώ. Οι πρώτοι των ομίλων αγωνίζονταν στα προημιτελικά σε διπλούς αγώνες νοκ άουτ και μόνο τέσσερις ομάδες αγωνίζονταν στην τελική φάση που διεξαγόταν στην έδρα μιας από τις τέσσερις χώρες.

Από το 1980 οι ομάδες της τελικής φάσης έγιναν οκτώ, που προκρίνονταν από επτά προκριματικούς ομίλους, ενώ η διοργανώτρια χώρα συμμετείχε απευθείας στην τελική φάση. Οι οκτώ ομάδες αγωνίζονταν σε δυο ομίλους. Το 1980 οι πρώτοι των ομίλων αγωνίστηκαν στον τελικό και οι δεύτεροι στον μικρό τελικό για την 3η θέση. Από το 1984 ως το 1992 οι δύο πρώτοι των ομίλων αγωνίζονταν στους ημιτελικούς ενώ καταργήθηκε ο αγώνας της 3ης θέσης ως άνευ σημασίας.

Από το 1996 οι ομάδες της τελικής φάσης έγιναν δεκαέξι, που προκρίνονται από προκριματικούς ομίλους, ενώ η διοργανώτρια χώρα συμμετέχει απευθείας στην τελική φάση. Το 2000 (Βέλγιο / Ολλανδία, το 2008 (Αυστρία / Ελβετία) και το 2012 (Πολωνία / Ουκρανία) η τελική φάση ανατέθηκε σε δύο χώρες. Οι 16 ομάδες της τελικής φάσης αγωνίζονται σε τέσσερις ομίλους. Στη συνέχεια οι δυο πρώτες κάθε ομίλου αγωνίζονται στα προημιτελικά σε αγώνες νοκ άουτ ως τον τελικό.

Ομάδες τελικής φάσηςΕπεξεργασία

  • 1960 - 1976: 4
  • 1980 - 1992: 8
  • 1996 - 2012: 16
  • 2016: 24

Στατιστικά χωρώνΕπεξεργασία

Οι τελικοίΕπεξεργασία

Έτος Διοργανώτρια Τελικός Αγώνας για την 3η θέση Αριθμός των Ομάδων
Πρωταθλήτρια Αποτέλεσμα Φιναλίστ Τρίτη θέση Αποτέλεσμα Τέταρτη θέση
1960  
Γαλλία
 
Σοβιετική Ένωση
2–1
(παρ)
 
Γιουγκοσλαβία
 
Τσεχοσλοβακία
2–0  
Γαλλία
4
1964  
Ισπανία
 
Ισπανία
2–1  
Σοβιετική Ένωση
 
Ουγγαρία
3–1
(παρ)
 
Δανία
4
1968  
Ιταλία
 
Ιταλία
1–1 (παρ)
2–0 (επ)
 
Γιουγκοσλαβία
 
Αγγλία
2–0  
Σοβιετική Ένωση
4
1972  
Βέλγιο
 
Δυτική Γερμανία
3–0  
Σοβιετική Ένωση
 
Βέλγιο
2–1  
Ουγγαρία
4
1976  
Γιουγκοσλαβία
 
Τσεχοσλοβακία
2–2
(5–3 π)
 
Δυτική Γερμανία
 
Ολλανδία
3–2
(παρ)
 
Γιουγκοσλαβία
4
1980  
Ιταλία
 
Δυτική Γερμανία
2–1  
Βέλγιο
 
Τσεχοσλοβακία
1–1
(9–8 π)
 
Ιταλία
8
1984  
Γαλλία
 
Γαλλία
2–0  
Ισπανία
Η Δανία και η Πορτογαλία μοιράστηκαν την τρίτη θέση.[1] 8
1988  
Δυτική Γερμανία
 
Ολλανδία
2–0  
Σοβιετική Ένωση
Η Ιταλία και η Δυτική Γερμανία μοιράστηκαν την τρίτη θέση. 8
1992  
Σουηδία
 
Δανία
2–0  
Γερμανία
Η Ολλανδία και η Σουηδία μοιράστηκαν την τρίτη θέση. 8
1996  
Αγγλία
 
Γερμανία
2–1
(παρ, χ.γ.)
 
Τσεχία
Η Αγγλία και η Γαλλία μοιράστηκαν την τρίτη θέση. 16
2000    
Βέλγιο / Ολλανδία
 
Γαλλία
2–1
(παρ, χ.γ.)
 
Ιταλία
Η Ολλανδία και η Πορτογαλία μοιράστηκαν την τρίτη θέση. 16
2004  
Πορτογαλία
 
Ελλάδα
1–0  
Πορτογαλία
Η Τσεχία και η Ολλανδία μοιράστηκαν την τρίτη θέση. 16
2008    
Αυστρία / Ελβετία
 
Ισπανία
1–0  
Γερμανία
Η Ρωσία και η Τουρκία μοιράστηκαν την τρίτη θέση. 16
2012    
Πολωνία / Ουκρανία
 
Ισπανία
4–0  
Ιταλία
Η Γερμανία και η Πορτογαλία μοιράστηκαν την τρίτη θέση. 16
2016  
Γαλλία
 
Πορτογαλία
1–0  
Γαλλία
Η Γερμανία και η Ουαλία μοιράστηκαν την τρίτη θέση. 24

Σημείωση

[1] Το 1984 καταργήθηκε ο αγώνας για την 3η θέση.

Πρωταθλήτριες χώρεςΕπεξεργασία

 
Το τρόπαιο σε μορφή svg

* Το 1972 και το 1980 ως Δυτική Γερμανία.

Ομάδα Τίτλοι Δεύτερη θέση
  Γερμανία 3 (1972, 1980, 1996) 3 (1976, 1992, 2008)
  Ισπανία 3 (1964*, 2008, 2012) 1 (1984)
  Γαλλία 2 (1984*, 2000) 1 (2016*)
  ΕΣΣΔ 1 (1960) 3 (1964, 1972, 1988)
  Ιταλία 1 (1968*) 2 (2000, 2012)
  Πορτογαλία 1 (2016) 1 (2004*)
  Ολλανδία 1 (1988)
  Δανία 1 (1992)
  Ελλάδα 1 (2004)
  Τσεχοσλοβακία 1 (1976)
  Γιουγκοσλαβία 2 (1960, 1968)
  Τσεχία 1 (1996)
  Βέλγιο 1 (1980)
* = οικοδεσπότες

Στατιστικά παικτώνΕπεξεργασία

Πρώτοι σκόρερ (σε τελικές φάσεις)Επεξεργασία

Θέση Χώρα Παίκτης Γκολ Συμμετοχές Μέσος όρος Τουρνουά
1   Μισέλ Πλατινί 9 5 1.80 1984
  Κριστιάνο Ρονάλντο 9 21 0.43 2004, 2008, 2012, 2016
3   Άλαν Σίρερ 7 9 0.78 1992, 1996, 2000
4   Αντουάν Γκριεζμάν 6 7 0.86 2016
  Ρουντ Φαν Νίστελροϊ 6 8 0.75 2004, 2008
  Πάτρικ Κλάιφερτ 6 9 0.67 1996, 2000
  Γουέιν Ρούνεϊ 6 10 0.60 2004, 2012, 2016
  Τιερί Ανρί 6 11 0.55 2000, 2004, 2008
  Ζλάταν Ιμπραΐμοβιτς 6 13 0.46 2004, 2008, 2012, 2016
  Νούνο Γκόμες 6 14 0.43 2000, 2004, 2008
11   Σάβο Μιλόσεβιτς 5 4 1.25 2000
  Μάρκο φαν Μπάστεν 5 9 0.56 1988, 1992
  Μίλαν Μπάρος 5 11 0.45 2004, 2008, 2012
  Μάριο Γκόμεζ 5 13 0.38 2008, 2012, 2016
  Γιούργκεν Κλίνσμαν 5 13 0.38 1988, 1992, 1996
  Φερνάντο Τόρρες 5 13 0.38 2004, 2008, 2012
  Ζινεντίν Ζιντάν 5 14 0.36 1996, 2000, 2004

Πρώτοι σκόρερ ανά τουρνουάΕπεξεργασία

Έτος Παίκτης Γκολ
1960   Μίλαν Γκάλιτς

  Ντράζεν Γιέρκοβιτς
  Φρανσουά Οΐτ
  Βαλεντίν Ιβανόφ
  Βίκτορ Πονεντέλνικ

2
1964   Φέρεντς Μπένε

  Ντέστσο Νόβακ
  Χεσούς Μαρία Περέδα

2
1968   Ντράγκαν Τζάιτς 2
1972   Γκερντ Μύλερ 4
1976   Ντίτερ Μύλερ 4
1980   Κλάους Άλοφς 3
1984   Μισέλ Πλατινί 9
1988   Μάρκο φαν Μπάστεν 5
1992   Ντένις Μπέρκαμπ

  Τόμας Μπρολίν
  Χένρικ Λάρσεν
  Καρλ Χάιντς Ρίντλε

3
1996   Άλαν Σίρερ 5
2000   Πάτρικ Κλάιφερτ

  Σάβο Μιλόσεβιτς

5
2004   Μίλαν Μπάρος 5
2008   Νταβίδ Βίγια 4
2012   Μάριο Γκόμεζ

  Φερνάντο Τόρρες
  Μάριο Μπαλοτέλι
  Μάριο Μάντζουκιτς
 Κριστιάνο Ρονάλντο
  Αλάν Τζαγκόεφ

3
2016   Αντουάν Γκριεζμάν
6

Πολυτιμότεροι παίκτεςΕπεξεργασία

Η διάκριση απονέμεται από το 1980.

Έτος Παίκτης
1980   Καρλ-Χάιντς Ρουμενίγκε
1984   Μισέλ Πλατινί
1988   Μάρκο φαν Μπάστεν
1992   Πέτερ Σμάιχελ
1996   Ματίας Ζάμμερ
2000   Ζινεντίν Ζιντάν
2004   Θοδωρής Ζαγοράκης
2008   Τσάβι Ερνάντεθ
2012   Αντρές Ινιέστα
2016 Κριστιανο Ροναλντο

Περισσότερα τουρνουάΕπεξεργασία

Τουρνουά Παίκτης Χρονιές
4   Λόταρ Ματέους 1980, 1984, 1988, 2000
  Πέτερ Σμάιχελ 1988, 1992, 1996, 2000
  Αλεσάντρο Ντελ Πιέρο 1996, 2000, 2004, 2008
  Λιλιάν Τουράμ 1996, 2000, 2004, 2008
  Έντβιν Φαν Ντερ Σαρ 1996, 2000, 2004, 2008
  Όλοφ Μέλμπεργκ 2000, 2004, 2008, 2012
  Αντρέας Ίσακσον 2004, 2008, 2012, 2016
  Μπάστιαν Σβαϊνστάιγκερ 2004, 2008, 2012, 2016
  Κριστιάνο Ρονάλντο 2004, 2008, 2012, 2016
  Ντάριο Σρνα 2004, 2008, 2012, 2016
  Τζιανλουίτζι Μπουφόν 2004, 2008, 2012, 2016
  Γιάροσλαβ Πλασίλ 2004, 2008, 2012, 2016
  Κιμ Σέλστρεμ 2004, 2008, 2012, 2016
  Λούκας Ποντόλσκι 2004, 2008, 2012, 2016
  Πετρ Τσεχ 2004, 2008, 2012, 2016
  Ζλάταν Ιμπραΐμοβιτς 2004, 2008, 2012, 2016
  Τομάς Ροσίτσκι 2000, 2004, 2012, 2016

Περισσότερες συμμετοχέςΕπεξεργασία

Θέση Χώρα Παίκτης Συμμετοχές Τουρνουά
1   Κριστιάνο Ρονάλντο 21 2004–2016
2   Μπάστιαν Σβαϊνστάιγκερ 18 2004–2016
3   Τζιανλουίτζι Μπουφόν 17 2004–2016
4   Έντβιν Φαν Ντερ Σαρ 16 1996–2008
  Λιλιάν Τουράμ 16 1996–2008
  Σεσκ Φάμπρεγας 16 2008–2016
  Αντρές Ινιέστα 16 2008–2016
8   Σέρχιο Ράμος 15 2008–2016
  Νταβίντ Σίλβα 15 2008–2016

Πρωταθλητές προπονητέςΕπεξεργασία

Δείτε επίσηςΕπεξεργασία

ΠηγήΕπεξεργασία

  • "Η Βίβλος των Euro", ET Sports, τεύχος 38 (12/5/2008)

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία