Ζινεντίν Ζιντάν

Γάλλος διεθνής ποδοσφαιριστής

Ο Ζινεντίν Γιαζίντ Ζιντάν (γαλλικά: Zinédine Yazid Zidane, 23 Ιουνίου 1972), συχνά αποκαλούμενος και με το προσωνύμιο Ζιζού, είναι Γάλλος πρώην ποδοσφαιριστής και νυν προπονητής της Ρεάλ Μαδρίτης με καταγωγή από την Αλγερία. Αγωνιζόταν ως μέσος και οι διακρίσεις του τον κατατάσσουν ανάμεσα στους κορυφαίους ποδοσφαιριστές όλων των εποχών.[3][4][5][6] Έχει κατακτήσει εθνικά πρωταθλήματα με τη Γιουβέντους και τη Ρεάλ Μαδρίτης, διεθνείς τίτλους με την Εθνική Γαλλίας με κορυφαία στιγμή το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1998 και πολλά ατομικά βραβεία.

Ζινεντίν Ζιντάν

Ο Ζιντάν το 2015
Προσωπικές πληροφορίες
Πλήρες όνομαΖινεντίν Γιαζίντ Ζιντάν[1][2]
Ημερ. γέννησης23 Ιουνίου 1972 (1972-06-23) (47 ετών)[1]
Τόπος γέννησηςΜασσαλία, Γαλλία
Ύψος1,85 μ.
ΘέσηΜέσος
Πληροφορίες συλλόγου
ΟμάδαΡεάλ Μαδρίτης (προπονητής)
Ομάδες νέων
1982-1983ΟΣ Σαιντ-Ανρί
1983-1986ΣΟ Σεπτέμ-λε-Βαλλόν
1986-1989ΑΣ Κάννες
Επαγγελματική καριέρα*
ΠερίοδοςΟμάδαΣυμμ.(Γκ.)
1989-1992ΑΣ Κάννες61(6)
1992-1996Μπορντό139(28)
1996-2001Γιουβέντους151(24)
2001-2006Ρεάλ Μαδρίτης155(37)
Σύνολο506(95)
Εθνική ομάδα
ΠερίοδοςΟμάδαΣυμμ.(Γκ.)
1988-1989Γαλλία U174(1)
1989-1990Γαλλία U186(0)
1990-1994Γαλλία U2120(3)
1994-2006Γαλλία108(31)
Προπονητική καριέρα
ΠερίοδοςΟμάδα
2014-2016Ρεάλ Μαδρίτης Καστίγια
2016-2018Ρεάλ Μαδρίτης
2019-Ρεάλ Μαδρίτης
* Οι συμμετοχές και τα γκολ στις προηγούμενες ομάδες υπολογίζονται μόνο για τα εγχώρια πρωταθλήματα.
† Συμμετοχές (Γκολ).

Από τον Ιανουάριο του 2016 μέχρι και τον Ιούνιο του 2018 διετέλεσε προπονητής της Ρεάλ Μαδρίτης και κατέκτησε τρεις τίτλους Τσάμπιονς Λιγκ. Επέστρεψε εκ νέου στο σύλλογο τον Μάρτιο του 2019.[7][8][9]

Είναι παντρεμένος με την Ισπανίδα πρώην μοντέλο και χορεύτρια Βερονίκ, με την οποία έχει αποκτήσει τέσσερις γιους.

Καριέρα σε συλλόγουςΕπεξεργασία

Ο Ζιντάν γεννήθηκε στη Μασσαλία της Νότιας Γαλλίας. Οι γονείς του είχαν μεταναστεύσει από περιοχή βερβερίνων της Αλγερίας το 1953, πριν την έναρξη του πολέμου της χώρας με τη Γαλλία. Στην ηλικία των δέκα ετών, άρχισε να παίζει ποδόσφαιρο στην τοπική ομάδα με την επωνυμία US Saint-Henri. Μετά από ενάμισι χρόνο εντάχθηκε στο SO Septèmes-les-Vallons, όπου έμεινε μέχρι την ηλικία των 14 ετών, οπότε επιλέχθηκε να παρακολουθήσει ένα τριήμερο εκπαίδευσης στο Περιφερειακό Κέντρο Αθλητισμού και Φυσικής Αγωγής στο Αιξ-Αν-Προβάνς , ένα από τα πολλά ποδοσφαιρική ιδρύματα που διαχειρίζεται η Γαλλική Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου. Ήταν εκεί όπου εντοπίστηκε από παλαιό παίκτη της ομάδας των Καννών και προωθήθηκε στο σύλλογο.

Στη ΓαλλίαΕπεξεργασία

Ο Ζιντάν έπαιξε για πρώτη φορά σε αγώνα της πρώτης κατηγορίας του γαλλικού πρωταθλήματος σε ηλικία 16 ετών με την ομάδα των Καννών. Στον αγωνιστικό χώρο, παρουσίασε εξαιρετική τεχνική με την μπάλα, προσφέροντας αναλαμπές του ταλέντου που θα τον οδηγήσουν αργότερα στην κορυφή του κόσμου. Στην πρώτη του πλήρη σεζόν με τις Κάννες, ο σύλλογος εξασφάλισε την πρώτη του ευρωπαϊκή του στο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ καταφέρνοντας να τερματίσει τέταρτος στο πρωτάθλημα. Αυτή παραμένει η κορυφαία διάκριση του συλλόγου από τότε που υποβιβάστηκε για πρώτη φορά από την πρώτη κατηγορία στη σεζόν 1948-49. Έμεινε στις Κάννες για τέσσερα χρόνια και το 1992 πήρε μεταγραφή για τη Ζιροντέν Μπορντό. Με την ομάδα του Μπορντό κατέκτησε το Κύπελλο Ιντερτότο και έφτασε στον τελικό του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ, ενώ ο ίδιος κέρδισε τον τίτλο του καλύτερου ποδοσφαιριστή της χρονιάς το 1996.

ΓιουβέντουςΕπεξεργασία

Το 1996 πήρε μεταγραφή για τη Γιουβέντους, όπου και καθιερώθηκε σαν ένας από τους κορυφαίους ευρωπαίους ποδοσφαιριστές. Ο Ζιντάν είχε μια εξαιρετική πρώτη πινελιά και ήταν γνωστός για τις ικανότητες στην ντρίμπλα του, την κομψότητα στο χειρισμό της μπάλας και τη δημιουργικότητα. Ήταν ικανός να χρησιμοποιήσει και τα δύο πόδια, αλλά το καλό του ήταν το δεξί πόδι. Η τεχνική και ο συντονισμός του επέτρεψαν να σουτάρει με ακραία δύναμη και ακρίβεια, ιδίως έξω από την περιοχή του πέναλτι. Ήταν επίσης ειδικός στην εκτέλεση φάουλ και πέναλτι. Η φυσική του θέση ήταν σε ελεύθερο ρόλο ως κλασικό 10 πίσω από τους επιθετικούς. Ήταν όμως σε θέση να παίζει ως δεύτερος επιθετικός, ή σε πιο οπισθοχωρημένο ρόλο στη μεσαία γραμμή, είτε ως κεντρικός μέσος ή πλέι μέικερ, χάρη στην ικανότητά του να ενορχηστρώσει τις επιθέσεις της ομάδας του από πίσω με τη διορατικότιτητα και τις ακριβείς πάσες του. Έτσι, ήταν ικανός περισσότερο να βοηθήσει παρά να σκοράρει ο ίδιος. Αν και δεν ήταν γνωστός για την ικανότητα κατεύθυνσης, το ύψος και η φυσική του δύναμη του επέτρεψαν να είναι αποτελεσματικός στον αέρα και κατάφερε να σημειώσει αρκετές κρίσιμες κεφαλιές καθ'όλη τη διάρκεια της καριέρας του. Κέρδισε επίσης επαίνους από τους προπονητές του για την αμυντική εργασία του. Παρά το γεγονός ότι δεν ήταν ο γρηγορότερος παίκτης, είχε καλή ευελιξία και επιτάχυνση, καθώς και εξαιρετική ισορροπία και αίσθηση στην μπάλα. Και ήταν χαρακτηριστικά ομαδικός στο συνολικό τρόπο δράσης μέσα στον αγωνιστικό χώρο, ενώ η απόδοση του ήταν χαρακτηριστικά καλύτερη στους κρίσιμους αγώνες.[10] Παρά την αναγνώριση που έλαβε ο Ζιντάν από τους ειδικούς για τις ικανότητές στο παιχνίδι, επέστησε την κριτική από μέσα μαζικής ενημέρωσης για την ιδιοσυγκρασία και την πειθαρχία του και για έλλειψη ηγετικών ικανοτήτων.

Με προπονητή το Μαρτσέλο Λίπι και το Ζιντάν στις τάξεις της η Γιουβέντους κατέκτησε δύο πρωταθλήματα Ιταλίας και έφτασε δύο συνεχόμενες φορές στον τελικό του Τσάμπιονς Λιγκ, χωρίς όμως να καταφέρει να κερδίσει. Ο ίδιος κατέκτησε την πρώτη Χρυσή Μπάλα της καριέρας του το 1998, (ενώ ήταν τρίτος στον ίδιο διαγωνισμό την προηγούμενη χρονιά) και τον τίτλο του καλύτερου του κόσμου από τη ΦΙΦΑ την ίδια χρονιά.

Ρεάλ ΜαδρίτηςΕπεξεργασία

Το 2001 πήρε μεταγραφή στη Ρεάλ Μαδρίτης για το ποσό ρεκόρ των 74,5 εκατομμυρίων ευρώ[11]. Στη Ρεάλ είχε συμπαίκτες τους Ραούλ, Λουίς Φίγκο, Ρομπέρτο Κάρλος και αργότερα Ρονάλντο και Ντέιβιντ Μπέκαμ. Με το Ζιντάν η Ρεάλ κέρδισε δύο πρωταθλήματα Ισπανίας και το 2002 κατέκτησε και το Τσάμπιονς Λιγκ, κερδίζοντας στον τελικό 2 - 1 τη Μπάγερ Λεβερκούζεν. Το γκολ που σημείωσε ο Ζιντάν σ' αυτόν τον τελικό θεωρείται ένα από τα καλύτερα στην ιστορία του θεσμού[12]. Το 2004, οι φίλαθλοι τον ψήφισαν ως τον καλύτερο Ευρωπαίο ποδοσφαιριστή των προηγούμενων 50 χρόνων στην πεντηκοστή επέτειο της UEFA Golden Jubilee Poll.[13] Τερμάτισε την επαγγελματική του καριέρα με τη Ρεάλ στις 7 Μαΐου 2006 σε αγώνα εναντίον της Βιγιαρεάλ (3-3), σημειώνοντας ένα γκολ, ενώ το τελευταίο του παιχνίδι ήταν στις 9 Ιουλίου 2006, στον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου του 2006.

Διεθνής καριέραΕπεξεργασία

Ο Ζιντάν ήταν βασικός παίκτης της Εθνικής Γαλλίας κατά τη διάρκεια της χρυσής περιόδου της 1998-2000, όταν και κέρδισε διαδοχικά το Παγκόσμιο Κύπελλο και το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα. Έπαιξε το πρώτο διεθνές παιχνίδι του το 1994 και μετείχε στην ομάδα για το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του 1996, όπου η Γαλλία έφτασε στα ημιτελικά. Στο Μουντιάλ του 1998 αποβλήθηκε στο δεύτερο παιχνίδι της φάσης των ομίλων και τιμωρήθηκε με αποκλεισμό για δύο αγώνες. Πέτυχε όμως δύο γκολ στον τελικό, όπου η Γαλλία κέρδισε τη Βραζιλία με 3 - 0, και τα δύο με κεφαλιές. Σημαντική ήταν και η συνεισφορά του στην κατάκτηση του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος του 2000, για την οποία ψηφίστηκε πολυτιμότερος παίκτης της διοργάνωσης. Στον ημιτελικό απέναντι στην Πορτογαλία έκανε μία από τις καλύτερες εμφανίσεις της διεθνούς σταδιοδρομίας του χαρίζοντας τη νίκη στην ομάδα του στην παράταση μετά το ισόπαλο 1-1 της κανονικής διάρκειας του αγώνα.[14]

Στο Μουντιάλ του 2002 η Γαλλία αποκλείστηκε στη φάση των ομίλων. Ο Ζιντάν έχασε τα πρώτα δύο παιχνίδια λόγω τραυματισμού και δεν κατάφερε να προσφέρει κάτι σημαντικό στα επόμενα. Στο Euro 2004 ο Ζιντάν ήταν ο αρχηγός της εθνικής. Η Γαλλία αποκλείστηκε στα προημιτελικά από την Ελλάδα. Τότε δήλωσε ότι αποχωρεί από την εθνική και αρχικά δεν μετείχε στους αγώνες για τα προκριματικά του Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου 2006. Στη συνέχεια όμως επανήλθε, πάλι ως αρχηγός, και βοήθησε τη Γαλλία να προκριθεί.

 
Με τη φανέλα της εθνικής Γαλλίας

Η τελική φάση του Μουντιάλ 2006 διεξήχθη τον Ιούνιο-Ιούλιο του 2006 στη Γερμανία. Ο Ζιντάν, σε ηλικία 34 χρονών, είχε ανακοινώσει την αποχώρησή του από την ενεργό δράση. Είχε παίξει το τελευταίο του παιχνίδι με τη Ρεάλ ένα μήνα πριν και είχε δηλώσει ότι μετά το τέλος του Μουντιάλ θα αποχωρήσει οριστικά από τα γήπεδα. Παρόλ' αυτά συνέβαλε σημαντικά στην επιτυχημένη πορεία της Γαλλίας μέχρι τον τελικό με την Ιταλία. Στην κανονική διάρκεια του τελικού πέτυχε το μοναδικό γκολ της Γαλλίας με πέναλτι. Με σκορ 1 - 1 το παιχνίδι οδηγήθηκε στην παράταση και στο 110ο λεπτό ο Ζιντάν έγινε ο πρωταγωνιστής ενός πολυσυζητημένου επεισοδίου, μαζί με τον αμυντικό της Ιταλίας Μάρκο Ματεράτσι. Ο Ζιντάν, αντιδρώντας σε ένα προκλητικό σχόλιο του Ματεράτσι, κτύπησε με κεφαλιά τον Ιταλό και τον έριξε στο έδαφος. Ο διαιτητής δεν αντιλήφθηκε το επεισόδιο, καθώς ήταν μακριά από τη φάση, μετά όμως από συνεννόηση με το βοηθό διαιτητή απέβαλε το Ζιντάν. Η ΦΙΦΑ διερεύνησε το περιστατικό, και το ακριβές περιεχόμενο των λόγων του Ματεράτσι που προκάλεσε την οργή του Ζιντάν, και τελικά τιμώρησε και τους δύο παίχτες. Η Γαλλία έχασε τον τίτλο, καθώς οι Ιταλοί επικράτησαν στα πέναλτι, ο ίδιος όμως ψηφίστηκε καλύτερος ποδοσφαιριστής της διοργάνωσης παραλαμβάνοντας τη χρυσή μπάλα.

Η αποβολή ήταν άδοξο τέλος για τη διεθνή καριέρα του Ζιντάν, αλλά δεν κατάφερε να επισκιάσει τη μεγάλη προσφορά του στην ομάδα και δεν τον εμπόδισε να ψηφιστεί ως ο καλύτερος παίχτης της διοργάνωσης. Επίσης πρόλαβε να γίνει ένας από τους λίγους παίχτες που έχουν σκοράρει σε δύο διαφορετικούς τελικούς Μουντιάλ (οι άλλοι είναι οι Πελέ, Βαβά, και Πολ Μπράιτνερ). Συνολικά έχει πετύχει τρία γκολ σε τελικούς, όσα και οι Πελέ, Βαβά και Τζεφ Χέρστ. Το 2002 ψηφίστηκε από τη ΦΙΦΑ στην ομάδα-όνειρο των Παγκοσμίων Κυπέλλων.

ΠροπονητήςΕπεξεργασία

Τον Νοέμβριο του 2010, κατόπιν αιτήματος του τότε προπονητή Ζοζέ Μουρίνιο, ο Ζιντάν διορίστηκε σύμβουλος της Ρεάλ Μαδρίτης. Συνόδευε την ομάδα και συμμετείχε σε συναντήσεις και προπονήσεις. Για τη σεζόν 2013-14, έγινε βοηθός προπονητή του Κάρλο Αντσελότι στην ομάδα. Για τη σεζόν 2014-15, ο ανέλαβε ως προπονητής τη δεύτερη ομάδα της Ρεάλ Μαδρίτης, στην τρίτη κατηγορία Segunda División B. Τον Αύγουστο του 2014 ο Ζιντάν δεν είχε την απαιτούμενη άδεια που έπρεπε για να εκπαιδεύσει την ομάδα, και εμφανίστηκε αρχικά ως βοηθός. Την άνοιξη του 2015 έλαβε την άδεια προπονητή της UEFA Pro και από τότε ήταν επίσημα ο προπονητής της Ρεάλ Μαδρίτης Καστίλλης.

Στις 4 Ιανουαρίου 2016 , ο Ζιντάν ανέλαβε την πρώτη ομάδα. Οδήγησε την ομάδα του στον τελικό του Τσάμπιονς Λιγκ στο Μιλάνο κερδίζοντας το τρόπαιο. Την επόμενη χρονιά, επανέλαβε αυτόν τον θρίαμβο στις 3 Ιουνίου 2017 με νίκη 4-1 εναντίον της Γιουβέντους στο Κάρντιφ, και έγινε ο πρώτος προπονητής που υπερασπίστηκε επιτυχώς τον τίτλο. Δύο εβδομάδες νωρίτερα είχε κερδίσει το ισπανικό πρωτάθλημα με την ομάδα του κερδίζοντας 2-0 στη Μάλαγα. Κατά την περίοδο της 6ης Απριλίου 2016 έως την 13η, Ιανουαρίου του 2017 η Ρεάλ Μαδρίτης πέτυχε σε 40 επίσημα παιχνίδια μία μόνο ήττα. Ξεπέρασε έτσι το προηγούμενο ρεκόρ του Λουίς Ενρίκε της Μπαρτσελόνα. Στις 26 Μαΐου 2018, υπερασπίστηκε τον τίτλο του Τσάμπιονς Λιγκ από το 2016 για δεύτερη φορά με νίκη 3-1 εναντίον της Λίβερπουλ στο Κίεβο. Ήταν για τον Ζιντάν ο έβδομος τελικός στο θεσμό. Στις 31 Μαΐου 2018, απρόσμενα παραιτήθηκε. Εξήγησε ότι η ομάδα "χρειαζόταν μια αλλαγή για να παραμείνει νικήτρια. Η ομάδα χρειάζεται μια νέα προσέγγιση, μια διαφορετική μεθοδική εργασία. Γι'αυτό πήρα την απόφαση με αυτόν τον τρόπο." Στις 12 Μαρτίου 2019, επέστρεψε στη Ρεάλ Μαδρίτης και ανέλαβε την ομάδα που ήταν τρίτη στο πρωτάθλημα μετά από 27 αγώνες. Υπέγραψε συμβόλαιο με διάρκεια έως το 2022. Η σεζόν 2018-19 τελείωσε τελικά με τη Ρεάλ Μαδρίτης στην 3η θέση με 19 πόντους πίσω από την Μπαρτσελόνα.

Δημοτικότητα και φιλανθρωπική δράσηΕπεξεργασία

Η ποδοσφαιρική αξία του Ζινεντίν Ζιντάν αναγνωρίστηκε από το φίλαθλο κοινό σε όλο τον κόσμο. Ειδικά στη Γαλλία η δημοτικότητα του είναι πολύ μεγάλη και ξεπερνά τα ποδοσφαιρικά όρια. Σε πολλές δημοσκοπήσεις έχει ανακηρυχθεί ως ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα, ανεξαρτήτως επαγγέλματος[15]. Η καταγωγή του από την Αλγερία έχει ιδιαίτερη σημασία για τη δημόσια ζωή της Γαλλίας, καθώς αποτελεί παράδειγμα ενός εξαιρετικά επιτυχημένου Γάλλου με καταγωγή από τη Βόρεια Αφρική. Είναι επίσης ιδιαίτερα δημοφιλής και στην Αλγερία[16]. Ο Ζιντάν έχει αναπτύξει αξιόλογη φιλανθρωπική δράση. Έχει πάρει πολλές φορές μέρος σε ποδοσφαιρικούς αγώνες για φιλανθρωπικούς σκοπούς. Είναι επίσης πρεσβευτής καλής θέλησης για το Πρόγραμμα Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών. Έχει επίσης ιδρύσει μια φιλανθρωπικού τύπου ομάδα μαζί με τον Ρονάλντο, την Zidane's and Ronaldo's friends. Το Νοέμβριο του 2006 επισκέφτηκε το Μπανγκλαντές, καλεσμένος του βραβευμένου με Νομπέλ Ειρήνης Μοχάμεντ Γιουνούς[17].

Τίτλοι ως ποδοσφαιριστήςΕπεξεργασία

ΣύλλογοιΕπεξεργασία

  Εθνική ΓαλλίαςΕπεξεργασία

Ατομικές διακρίσειςΕπεξεργασία

  • Νέος παίκτης της χρονιάς: 1994
  • Παίκτης της χρονιάς: 1996
  • Ξένος ποδοσφαιριστής της χρονιάς στην Ιταλία: 1997, 2001
  • Βραβεία Συλλόγων UEFA, καλύτερος μέσος: 1997-1998
  • Γάλλος ποδοσφαιριστής της χρονιάς France Football: 1998, 2002
  • Παίκτης της χρονιάς (περιοδικό WorldSoccer): 1998
  • Καλύτερος παίκτης του κόσμου σύμφωνα με το περιοδικό Onze Mundial (Onze D'or): 1998, 2000, 2001
  • Παίκτης της χρονιάς FIFA:
    • 3 φορές πρώτος: 1998, 2000, 2003
    • 1 φορά δεύτερος: 2006
    • 2 φορές τρίτος: 1997, 2002
  • Ευρωπαίος παίκτης της χρονιάς («Χρυσή Μπάλα» του περιοδικού France Football): 1998
  • Καλύτερη 11άδα Παγκοσμίου Κυπέλλου: 1998, 2006
  • Καλύτερος παίκτης Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος: 2000
  • Καλύτερη ενδεκάδα του Eυρωπαϊκού πρωταθλήματος: 2000, 2004
  • Ποδοσφαιριστής της χρονιάς στην Ιταλία: 2001
  • Ενδεκάδα της χρονιάς στις διοργανώσεις της ΟΥΕΦΑ: 2001, 2002, 2003
  • Πολυτιμότερος παίκτης Τσάμπιονς Λιγκ: 2001-2002
  • Premio Don Balón (Καλύτερος ξένος παίκτης στη La Liga): 2002
  • FIFA 100: 2004
  • Χρυσό Ιωβηλαίο UEFA (Καλύτερος ευρωπαίος παίκτης των τελευταίων 50 ετών): 2004[18]
  • Μέσα στην καλύτερη ενδεκάδα της FIFPro: 2005, 2006
  • Χρυσή Μπάλα Παγκόσμιου Κυπέλλου ΦΙΦΑ: 2006
  • Καλύτερο δεκάρι του κόσμου σύμφωνα με την IFFHS(Παγκόσμια Ομοσπονδία Ιστορίας και Στατιστικής του Ποδοσφαίρου): 2006
  • Golden Foot Legend Award: 2008
  • Marca Leyenda Award: 2008
  • Laureus Lifetime Achievement Award: 2011

Τίτλοι ως προπονητήςΕπεξεργασία

ΣύλλογοιΕπεξεργασία

Ατομικές διακρίσειςΕπεξεργασία

  • Γάλλος Προπονητής της χρονιάς France Football: 2016
  • UEFA - Προπονητής της χρονιάς στο Τσάμπιονς Λιγκ: 2016-2017
  • Onze d'Or Προπονητής της χρονιάς : 2017

ΑναφορέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 «Zinedine Zidane Profile». ESPN. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Ιουνίου 2011. 
  2. «Zinedine Zidane biography». Biography.com. http://www.biography.com/people/zinedine-zidane-9541232. Ανακτήθηκε στις 28 May 2013. 
  3. «Top 10 greatest soccer players».  Ανακτήθηκε 8 Απριλίου 2020.
  4. «The top 50 best footballers of all time».  Ανακτήθηκε 13 Απριλίου 2020.
  5. «Top 10 Best Football Players of All Time».  Ανακτήθηκε 1 Μαΐου 2020.
  6. «The 20 greatest soccer players of all time». [νεκρός σύνδεσμος] Ανακτήθηκε 17 Μαΐου 2020.
  7. iefimerida.gr (11 Μαρτίου 2019). «Ατρόμητος: Επαναφέρουν τον Ουάρντα ενόψει ΑΕΚ». iefimerida.gr. Ανακτήθηκε στις 11 Μαρτίου 2019. 
  8. «Zinedine Zidane: Real Madrid set to reappoint Frenchman to replace Santiago Solari» (στα αγγλικά). 2019-03-11. https://www.bbc.co.uk/sport/football/47528561. Ανακτήθηκε στις 2019-03-11. 
  9. «Official Announcement | Real Madrid CF». Real Madrid C.F. - Web Oficial (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 11 Μαρτίου 2019. 
  10. «Who Are the Best Football Players?».  Ανακτήθηκε 16 Μαΐου 2020.
  11. http://www.tanea.gr/Article.aspx?d=20010710&nid=4187264 Αρχειοθετήθηκε 2013-03-09 στο Wayback Machine., Τα Νέα 10/7/2001
  12. http://www.tanea.gr/Article.aspx?d=20020516&nid=4231652&sn=&spid=227 Αρχειοθετήθηκε 2013-03-09 στο Wayback Machine., Τα Νέα 16/5/2002
  13. «Zidane voted Europe's best ever».  Ανακτήθηκε 14 Απριλίου 2020.
  14. «Soccer: 10 Greatest Matches Ever».  Ανακτήθηκε 16 Μαΐου 2020.
  15. http://www.ifop.com/europe/sondages/opinionf/top50persoaout2005.asp Αρχειοθετήθηκε 2007-02-02 στο Wayback Machine. (Γαλλικά)
  16. http://www.enet.gr/online/online_text/c=115,dt=16.12.2006,id=56383764[νεκρός σύνδεσμος], Ελευθεροτυπία 16/12/2006
  17. http://www.enet.gr/online/online_text/c=115,dt=11.11.2006,id=96768828[νεκρός σύνδεσμος]>, Ελευθεροτυπία 11/11/2006
  18. http://www.uefa.com/uefa/history/5050/index.html (Αγγλικά)

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία