Σαντομέρι Αχαΐας

οικισμός της Ελλάδας

Συντεταγμένες: 37°59′16.11″N 21°34′21.85″E / 37.9878083°N 21.5727361°E / 37.9878083; 21.5727361

Το Σαντομέρι, γνωστό και ως Σανταμέρι, είναι ημιορεινός οικισμός ο οποίος είναι χτισμένος στους πρόποδες του όρους Σκόλλις. Είναι πρώην Κοινότητα και νυν Τοπική Κοινότητα της Δημοτικής Ενότητας Ωλενίας του Δήμου Δυτικής Αχαΐας[1].

Σαντομέρι
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Σαντομέρι
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΔυτικής Ελλάδας
ΔήμοςΔυτικής Αχαΐας
Δημοτική ΕνότηταΩλενίας
Γεωγραφία και στατιστική
Γεωγραφικό διαμέρισμαΠελοποννήσου
ΝομόςΑχαΐας
Υψόμετρο409
Πληθυσμός164 (2011)
Το Σαντομέρι.

Βρίσκεται δε στο νοτιοδυτικό άκρο του Νομού, ΝΔ της Πάτρας και σε απόσταση από αυτή περί τα 40 χιλιόμετρα. Συνορεύει με τα χωριά Πόρτες και Χαραυγή. Στην κοινότητα ανήκουν και οι οικισμοί Πολύλοφο (Μπράτι) και Αμπελάκια ενώ στην περιφέρειά του βρίσκεται και η γυναικεία Μονή της Αγίας Μαρίνας ή Μαρίτσας.

Κατά το σεισμό του Ιουνίου του 2008 στη Βορειοδυτική Πελοπόννησο, ανάμεσα σε άλλα χωριά, εκκενώθηκε και το Σαντομέρι[2] εξαιτίας των κατολισθήσεων των βράχων από το όρος Σκόλλις[3].

ΌνομαΕπεξεργασία

 
Άποψη του χωριού από το βουνό Σκόλλις.

Το όνομα του προέρχεται από τον Γάλλο Νικόλαο Σαιντ Ομέρ, βαρόνο της Θήβας, που είχε χτίσει το ομώνυμο κάστρο το οποίο βρίσκεται στα όρια του χωριού. Ο Φρατζής το αναφέρει με το όνομα Στάμηρον ενώ οθωμανικό χρονικό του 15ου αιώνα με τό όνομα Αγία Μαύρα[4].

ΙστορίαΕπεξεργασία

Άγνωστο πότε πρωτοκατοικήθηκε. Στα όρια του χωριού έχουν βρεθεί ερείπια αρχαίου οικισμού, που σύμφωνα με κάποιες απόψεις πρόκειται για τις αρχαίες Θαλάμαι. Το 1311 δίπλα στο σημερινό χωριό κτίστηκε το κάστρο Σαιντ Ομέρ και γύρω του αναπτύχθηκε πόλη που στην ακμή της είχε 1.500 κατοίκους[5]. Μετά την κατάκτηση και καταστροφή του κάστρου από τους Οθωμανούς, αναφέρεται πάλι οικισμός στην περιοχή σε απογραφή του 1697[4]. Τον 19ο αιώνα δέχτηκε εγκατάσταση ποιμένων από το χωριό Βλασία των Καλαβρύτων που πήγαιναν στην περιοχή για ξεχειμώνιασμα[6].

Διοικητική εξέλιξηΕπεξεργασία

Υπήρξε έδρα του τότε Δήμου Τριταίας από το 1835 έως το 1841[1]. Είχε ονομαστεί μάλιστα τότε Τριταία, όπως επέβαλε το σχετικό βασιλικό διάταγμα οι έδρες των δήμων να έχουν και το όνομά του[7]. Το 1841 προσαρτήθηκε στον τότε Δήμο Δύμης μέχρι το 1912, με τη διάλυση των δήμων, όταν και αποτέλεσε έδρα της ομώνυμης κοινότητας[1][8][9]. Μεταξύ 1997-2010, με το Σχέδιο Καποδίστριας, αποτέλεσε δημοτικό διαμέρισμα του δήμου Ωλενίας[1].

Στην τότε Κοινότητα Σαντομερίου ανήκε και ο βραχύβιος οικισμός του Αγίου Γεωργίου, ο οποίος αναγνωρίστηκε επίσημα στις 17/03/1991 και καταργήθηκε στις 18/03/2001[10][11].

Δημογραφική εξέλιξηΕπεξεργασία

Η δημογραφική εξέλιξη του οικισμού από το 1920 και μετά είναι η εξής:

Έτος Πληθυσμός
1920 442 [1]
1928 473 [2]
1940 562 [3]
1951 684 [4]
1961 662 [5]
1971 508 [6]
1981 388 [7]
1991 291 [8]
2001 294 [9]
2011 164 [10]
 
Πίστα Ανεμοπτεριστών

ΑθλητισμόςΕπεξεργασία

Διαθέτει πίστα πλαγιάς [11] χρησιμοποιούν ανεμοπτεριστές του παρά πέντε για τις πτήσεις τους· Κάθε χρόνο τον Αύγουστο διοργανώνεται αγώνας του Πανελληνίου Πρωταθλήματος Αλεξίπτωτου Πλαγιάς[12][13][14][15][16].

ΑξιοθέαταΕπεξεργασία

ΝαοίΕπεξεργασία

Ι.Ν. Παμμέγιστων ΤαξιαρχώνΕπεξεργασία

Είναι η Κεντρική εκκλησία του Χωριού, μεγαλοπρεπής Ναός, ο οποίος έχει ανακαινισθεί μετά τον σεισμό του έτους 2008, βρίσκεται δε στο επάνω μέρος του χωριού. Εορτάζει στις 8 Νοεμβρίου. Το δε πανηγύρι του χωριού γίνεται στις 6 Σεπτεμβρίου εκάστου έτους εις Ανάμνηση του εν Χώναις θαύματος του Αρχαγγέλου Μιχαήλ [12]

Ι.Ν. Κοιμήσεως της Θεοτόκου (Παναγιά)Επεξεργασία

Βρίσκεται εκτός του χωριού, σε απόσταση περίπου 1.000 μέτρων δίπλα από τον δρόμο με κατεύθυνση προς Πόρτες Αχαΐας. Εορτάζει την 15η Αυγούστου. Η εκκλησία είναι χτισμένη επάνω σε ερείπια παλιού Μοναστηριού το οποίο είχε καταστραφεί από Οθωμανούς.[13]

Εξωκλήσι Αγίου ΓεωργίουΕπεξεργασία

Βρίσκεται εκτός χωριού Βορειοανατολικά πάνω από αυτό, στους πρόποδες του όρους Σκόλλις και σε απόσταση περίπου 400 μ. από το κέντρο του χωριού.[14]

Εξωκλήσι Παναγίας (Σπηλιά)Επεξεργασία

Βρίσκεται επί του όρους Σκόλλις εντός Σπηλαίου, και εορτάζεται κάθε χρόνο την Δεύτερη Ημέρα του Πάσχα. Η προσέλευση γίνεται οδικώς έως την πίστα των ανεμοπτεεριστών και εν συνεχεία με ορειβασία,[15]

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Σαντομερίου Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 03/11/2017.
  2. «Σεισμός 6,5 Ρίχτερ στην Ανδραβίδα». Ναυτεμπορική. http://www.naftemporiki.gr/news/story.asp?id=1523329. Ανακτήθηκε στις 2009-12-22. 
  3. Κατσιφάρας Απόστολος - Συνέντευξη, Εφημερίδα Εξπρές[νεκρός σύνδεσμος]
  4. 4,0 4,1 Κώστας Τριανταφύλλου, Ιστορικόν Λεξικόν των Πατρών, Τόμος Β', Τυπογραφείο Πέτρου Χρ. Κούλη, Πάτρα 1995, Τρίτη Έκδοση, λήμμα Σκόλλις.
  5. Εφημερίδα Πελοπόννησος, φύλλο 14 Ιουνίου 2008, δισέλιδο αφιέρωμα.
  6. Ιστορία με μακραίωνες ρίζες Αρχειοθετήθηκε 2010-09-08 στο Wayback Machine.. vlasia.gr. Ανακτήθηκε: 28/08/2010.
  7. Κλάδου 1837.
  8. Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Δήμου Δύμης, eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 28/10/2017.
  9. Κορύλλου 1903.
  10. Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Αγίου Γεωργίου Σαντομερίου Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 03/11/2017.
  11. Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Κοινότητας Σαντομερίου Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 03/11/2017.
  12. Δήμος Δυτικής Αχαΐας. Ο Δήμος που αξίζει να ζεις, Τόμος Α΄, Κάτω Αχαΐα 2017, σελ. 116, 138.
  13. Πανελλήνιος Αγώνας Λίγκας Αλεξιπτώτου Πλαγιάς στο Σαντομέρι Αχαΐας στις 22 και 23 Αυγούστου 2015. dimosdymaion.gr. 12 Αυγούστου 2015. Ανακτήθηκε: 03/11/2017.
  14. Αλεξίπτωτο πλαγιάς στο Σαντομέρι. sportsmag.gr. 19 Ιουνίου 2013. Ανακτήθηκε: 03/11/2017.
  15. Αγώνας αλεξίπτωτου πλαγιάς στο Σαντομέρι του Δήμου Δυτικής Αχαΐας. 12 και 13 Μαΐου 2012. thebest.gr. 02/05/2012. Ανακτήθηκε: 03/11/2017.
  16. Αγώνας «παρά πέντε» στο όρος Σκόλις. dete.gr. 19 Ιουνίου 2017. Ανακτήθηκε: 03/11/2017.

ΠηγέςΕπεξεργασία

ΒιβλιογραφίαΕπεξεργασία

  • Θεόδωρος Η. Λουλούδης, Αχαΐα. Οικισμοί, οικιστές, αυτοδιοίκηση, Νομαρχιακή Επιχείρηση Πολιτιστικής Ανάπτυξης Ν.Α. Αχαΐας, Πάτρα 2010.
  • Κώστας Τριανταφύλλου, Ιστορικόν Λεξικόν των Πατρών, Τόμος Β', Τυπογραφείο Πέτρου Χρ. Κούλη, Πάτρα 1995, Τρίτη Έκδοση, λήμμα Σκόλλις.

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία