Ελληνικό σαντούρι.

Το σαντούρι είναι έγχορδο κρουστό[1] επίπεδο μουσικό όργανο. Το όνομά του προέρχεται εκ της ελληνικής λέξεως ψαλτήριον μέσω της περσικής γλώσσας σαντούρ (βλ. και ψαλτήρι).

Πρόκειται για αρχαίο μουσικό όργανο που επινοήθηκε πιθανόν στην Περσία από την οποία και διαδόθηκε τόσο προς την Ινδία και την Κίνα, όσο και δυτικά στη Μέση Ανατολή και τη Βαλκανική. Κατασκευάζεται κυρίως από ξύλο Ελάτης .Έχει επένδυση από Σφενδάμι ή Οξυά. Έχει σχήμα τραπεζοειδές επί του οποίου φέρονται οριζοντίως και επάλληλα περίπου 100-105 μεταλλικές χορδές, ανά τρεις,τέσσερις ή πέντε για κάθε φθόγγο, αποδίδοντας έτσι 41 νότες, με τις μεγαλύτερες σε μήκος χορδές στο κάτω μέρος και τις μικρότερες στο άνω. Οι χορδές του οργάνου αυτού, "χορδίζονται" με ειδικά μεταλλικά κλειδιά που φέρονται συνηθέστερα επί της δεξιάς πλευράς του οργάνου και οι οποίες κρούονται με μικρά ξύλινα ραβδία, που λέγονται μπαγκέτες.

Το σαντούρι χρησιμοποιείται κυρίως στην παραδοσιακή μουσική της Ελλάδας και άλλων χωρών της Εγγύς Ανατολής.Υπήρξαν πολλοί σπουδαίοι σαντουριέρηδες όπως ο Αριστείδης Μόσχος, ο οποίος και είχε δημιουργήσει σχετική σχολή διάδοσης ο Τάσος Διακογιώργης, που είχε συμμετάσχει σε όλα τα σύγχρονα έργα σπουδαίων συνθετών όπως ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Γιάννης Μαρκόπουλος,ο Νίκος Καλαϊτζής ή Μπινταγιάλας γνήσιος εκφραστής της μικρασιάτικης μουσικής, ο Δημήτρης Κοφτερός ο οποίος έχει ασχοληθεί και με την συγγραφή βιβλίων όπως το (Δοκίμιο για το ελληνικό σαντούρι, Μυτιληνιό σαντούρι και μελίφθογγο ελληνικό σαντούρι πρακτική και εκμάθηση).

Στην μεταγενέστερη Ελλάδα, το σαντούρι γνώρισε περίοδο ακμής περίπου από τα τέλη της δεκαετίας του 1960, μέχρι και όλη τη δεκαετία του 1970. Το 1964, χρησιμοποιήθηκε στο δίσκο Άξιον Εστί του Μίκη Θεοδωράκη. Στο προσεχές διάστημα, το χρησιμοποίησαν ο Μάνος Λοΐζος, ο Δήμος Μούτσης, ο Σταύρος Ξαρχάκος, ο Λίνος Κόκοτος, ο Βασίλης Δημητρίου και περισσότερο απ' όλους ο Γιάννης Μαρκόπουλος. Ο Ξαρχάκος με το σαντούρι σηματοδότησε την αλλαγή μουσικού ύφους σε σύγκριση με τη δεκαετία του '60 στη δεκαετία του '70, κυρίως με τη φωνή του Νίκου Ξυλούρη. Το 1981, Χρησιμοποιήθηκε στο δίσκο "Τα Σμυρναίικα" με την Γλυκερία, δίσκος με παραδοσιακά τραγούδια από τη Μικρά Ασία. Στη δεκαετία του '90, το χρησιμοποίησε ο Παντελής Θαλασσινός, στην προσωπική του σταδιοδρομία που χάραξε, αφού αποχώρησε από το μουσικό σχήμα "Λαθρεπιβάτες". Σταδιοδρομία που συνέχισε ο ίδιος, και μετά από το 2000.

ΣημείωσηΕπεξεργασία

  1. Έγχορδα κρουστά μουσικά όργανα είναι το σαντούρι, το κλειδοκύμβαλο, το πιάνο και άλλα.

ΠηγέςΕπεξεργασία

  • Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ηλίου" τομ.16ος, σελ.856.
  • Γιώργος Παπαδάκης, Ελληνικά λαϊκά όργανα: Το σαντούρι. Μύθοι και πρωτόγονοι, Δίφωνο, τ/χ.5(1996), σελ.78-84

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία