Σχινοκάψαλα Λασιθίου

οικισμός της Ελλάδας

Συντεταγμένες: 35°3′10.8″N 25°52′58.8″E / 35.053000°N 25.883000°E / 35.053000; 25.883000

Τα Σχινοκάψαλα ή Σχοινοκάψαλα είναι χωριό και κοινότητα του δήμου Ιεράπετρας, στην ανατολική Κρήτη. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011, έχουν 87 κατοίκους. Βρίσκονται σε απόσταση 21 χιλιομέτρων από την Ιεράπετρα και είναι κτισμένα σε υψόμετρο 430 μέτρων,[1] στους νότιους πρόποδες του όρους Θρυπτή, με θέα προς το Λιβυκό πέλαγος.[2] Στη τοπική κοινότητα Σχινοκαψάλων ανήκουν οι παραθαλάσσιοι οικισμοί Αχλιά, Μαύρος Κόλυμπος και Γαλήνη.

Σχινοκάψαλα
Άποψη του χωριού
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Σχινοκάψαλα
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΚρήτης
Περιφερειακή ΕνότηταΛασιθίου
ΔήμοςΙεράπετρας
Γεωγραφία και στατιστική
Υψόμετρο400
Πληθυσμός87 (2011)

Ιστορικά στοιχείαΕπεξεργασία

Στην περιοχή Ξενόταφοι έχει εντοπιστεί μικρός μινωικός θολωτός τάφος,[3] ενώ ένας άλλος μικρός θολωτός τάφος ο οποίος βρέθηκε συλλημένος στη περιφέρεια του χωριού δεν ήταν δυνατό να χρονολογηθεί.[4]

Το χωριό αναφέρεται από τον Φραντσέσκο Μπαρότσι το 1577 ως Schino Capsala στην επαρχία Σητείας. Στην ενετική απογραφή του 1583 από τον Καστροφύλακα αναφέρεται ως Schinocapsala με 102 κατοίκους. Ο Φραντσέσκο Βασιλικάτα το αναφέρει το 1630 ως Schinocaspala.[2] Το όνομα του χωριού προέρχεται από το φυτός σχίνος και μπορεί να αναφέρεται στο αποτέλεσμα φωτιάς που αποσκοπεί στο κάψιμο των σχίνων και στη δημιουργία βοσκότοπων[2] ή, σύμφωνα με την παράδοση, αναφέρεται στο γεγονός ότι ο πρώτος οικιστής ζούσε σε μια σπηλιά που προστατευόταν από σκίνους και κάποια στιγμή αυτοί κάηκαν.[5]

Το χωριό δεν αναφέρεται στις απογραφές των οθωμανικών χρόνων.[2] Πιθανόν να ήταν ακατοίκητο, όμως η περιοχή καλλιεργούταν από αγρότες του Ορεινού, οι οποίοι σταδιακά εγκαταστάθηκαν στην περιοχή, δημιουργώντας πάλι το χωριό.[5] Το χωριό αναφέρεται ξανά το 1928, οπότε αναγνωρίστηκε ως οικισμός και προσαρτήθηκε στην κοινότητα Ορεινού. Το 1963 ορίστηκε έδρα ομώνυμης κοινότητας, η οποία διατηρήθηκε μέχρι το 1997. Με το πρόγραμμα Καποδίστριας προσαρτήθηκε στον δήμο Μακρύ Γυαλού.[6]

Απογραφές πληθυσμούΕπεξεργασία

Η πορεία του πληθυσμού του οικισμού σύμφωνα με τις απογραφές είναι η εξής:

Απογραφή 1900 1928 1940 1951 1961 1971 1981 1991 2001 2011
Πληθυσμός[2] - 165 242 361 458 301 136 87

Σημεία ενδιαφέροντοςΕπεξεργασία

 
Ο ναός του Αγίου Γεωργίου

Νότια του χωριού βρίσκεται ο ναός του Αγίου Γεωργίου, το εσωτερικό του οποίου είναι τοιχογραφημένο.[5][7] Ο ενοριακός ναός του χωριού είναι αφιερωμένος στον Άγιο Νικόλαο.[8]

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. Γεωγραφικές πληροφορίες ανά Τοπική Κοινότητα. Χάρτης, αποστάσεις, συντεταγμένες κ.ά Δήμος Ιεράπετρας
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Σπανάκης, Στέργιος (1993). Πόλεις και χωριά της Κρήτης στο πέρασμα των αιώνων, τόμος Β. Ηράκλειο: Γραφικές Τέχνες Γ. Δετοράκης. σελ. 723. 
  3. «ΞΕΝΟΤΑΦΟΙ». digitalcrete.ims.forth.gr. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2020. 
  4. «ΣΧΟΙΝΟΚΑΨΑΛΑ». digitalcrete.ims.forth.gr. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2020. 
  5. 5,0 5,1 5,2 «Σχινοκάψαλα». www.ierapetra.gr. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2020. 
  6. «Σχινοκάψαλα (Λασιθίου)». Διοικητικές Μεταβολές Οικισμών - Αναλυτικά. ΕΕΤΑΑ-Ελληνική Εταιρία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης Α.Ε. Ανακτήθηκε στις 4 Νοεμβρίου 2019. 
  7. Παπαδάκης, Νίκος (1989). Σητεία (2η έκδοση). Σητεία: Δήμος Σητείας. σελ. 146. 
  8. «Ἱερὰ Μητρόπολις Ἱεραπύτνης καὶ Σητείας». www.ec-patr.org. Οἰκουμενικόν Πατριαρχεῖον. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2020.