Cionura

γένος πολυετών θαμνωδών δικοτυλήδονων φυτών

H Cionura είναι γένος πολυετών θαμνωδών δικοτυλήδονων φυτών, που φυτρώνουν στις χώρες της Λεκάνης της Μεσογείου, τη νότια και την ανατολική Βαλκανική χερσόνησο, και στην Ασία από τη Μικρά Ασία μέχρι και το Αφγανιστάν. Είναι μονοτυπικό γένος, δηλαδή περιλαμβάνει ένα μοναδικό είδος, το Cionura erecta[1], γνωστό παλαιότερα ως μαρσδενία η ορθοφυής[2] (Marsdenia erecta) και στην Ελλάδα, ιδίως στη Φωκίδα, με την κοινή ονομασία άγρια βρωμούσα[3]. Η ονομασία υπό την οποία το περιέγραψε αρχικώς ο πατέρας της ονοματολογίας των ειδών Κάρολος Λινναίος ήταν «κύναγχον το ορθοφυές» (Cynanchum erectum). Σε πλήρη ανάπτυξη έχει ύψος από μισό έως ένα μέτρο.

Cionura
Cionura erecta 2.jpg
Συστηματική ταξινόμηση
Βασίλειο: Φυτά (Plantae)
Συνομοταξία: Αγγειόσπερμα (Angiosperms)
Ομοταξία: Δικοτυλήδονα (Magnoliopsida)
Τάξη: Γενθιανώδη (Gentianales)
Οικογένεια: Αποκυνοειδή (Apocynaceae)
Υποοικογένεια: Ασκληπιαδοειδή (Asclepiadoideae)
Γένος: Cionura
Griseb.

Είδος: Cionura erecta
(μαρσδενία η ορθοφυής)

(L.) Griseb.
Συνώνυμα[1]
  • Cynanchum erectum
  • Cynanchum pallidum
  • Cynanchum rectum
  • Marsdenia erecta
  • Pergularia erecta

H Cionura έχει ξυλώδη βλαστό, είτε κατακόρυφο είτε διακλαδιζόμενο στα δύο από χαμηλά, με πολυάριθμα ποώδη στελέχη που απλώνονται ακανόνιστα πλαγίως και περιέχουν γαλακτώδη χυμό (οπό) που είναι δηλητηριώδης. Τα φύλλα είναι ανοικτοπράσινα και πλατιά ωοειδή, με μήκος 7 έως 12 εκατοστόμετρα και πλάτος 4 έως 8. Ανθίζει με μεγάλα σμήνη από λεπτεπίλεπτα λευκά άνθη που ευωδιάζουν, από τον Απρίλιο μέχρι τον Ιούνιο. Ο καρπός της έχει μήκος 8 εκατοστόμετρα. Οι σπόροι διαθέτουν ένα ευρύ πτερύγιο που περιβάλλει ολόκληρη την περιφέρειά τους και απολήγει σε θύσανο («φούντα») από μακρά λευκά, σαν μεταξωτά, τριχίδια. Επειδή το φυτό είναι δηλητηριώδες, τα αιγοπρόβατα δεν το πλησιάζουν καν.[4]


ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 The Plant List
  2. Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια «Χάρη Πάτση», τόμ. 1, σελ. 700
  3. Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια «Χ. Πάτση», όπ. π.
  4. Λουλούδια των Χανίων Κρήτης, Cionura erecta