Άνοιγμα κυρίου μενού

Ψυχρά κι Ανάποδα

Ταινία κινουμένων σχεδίων (2013)
(Ανακατεύθυνση από Frozen)

Το Ψυχρά κι Ανάποδα (πρωτότυπος τίτλος: Frozen) είναι Αμερικανική ταινία μιούζικαλ φαντασίας κινουμένων σχεδίων του 2013 σε παραγωγή της Walt Disney Animation Studios και διανομή της Walt Disney Pictures.[5] Αποτελεί την 53η ταινία κινουμένων σχεδίων μεγάλου μήκους της Disney και είναι εμπνευσμένη από το παραμύθι του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν, Η Βασίλισσα του Χιονιού.[6] Περιγράφει την ιστορία μιας ατρόμητης πριγκίπισσας που ξεκινά ένα ταξίδι μαζί με έναν παγοπώλη, τον πιστό του τάρανδο και έναν αφελή χιονάνθρωπο για να βρουν την αποξενωμένη αδελφή της, η δύναμη της οποίας να ελέγχει τον πάγο έχει παγιδεύσει ακούσια το βασίλειό τους σε αιώνιο χειμώνα.

Ψυχρά κι Ανάποδα
Frozen
Frozen.jpg
Κινηματογραφική αφίσα
ΣκηνοθεσίαΚρις Μπακ
Τζένιφερ Λι
ΠαραγωγήΠίτερ Ντελ Βίτσο
ΣενάριοΤζένιφερ Λι
ΙστορίαΚρις Μπακ
Τζένιφερ Λι
Σέιν Μόρις
Ηθοποιοί φωνήςΚρίστεν Μπελ
Ιντίνα Μενζέλ
Τζόναθαν Γκροφ
Τζος Γκαντ
Σαντίνο Φοντάνα
ΜουσικήΤραγούδια:
Ρόμπερτ Λόπεζ
Κρίστεν Άντερσον-Λόπεζ
Μουσική επένδυση:
Κρίστοφ Μπεκ
ΦωτογραφίαΣκοτ Μπιάτι
Μόχιτ Καλλιανπούρ
ΜοντάζΤζεφ Ντραχέιμ
Εταιρεία παραγωγήςWalt Disney Pictures
Walt Disney Animation Studios
ΔιανομήWalt Disney Studios Motion Pictures
Πρώτη προβολή19 Νοεμβρίου 2013 (El Capitan Theatre)
22 Νοεμβρίου 2013 (ΗΠΑ)[1]
Διάρκεια102 λεπτά[2]
ΠροέλευσηΗνωμένες Πολιτείες Αμερικής
ΓλώσσαΑγγλικά
Προϋπολογισμός$150 εκατομμύρια[3][4]
Ακαθάριστα έσοδα$1.276 δισεκατομμύρια[4]
ΈπεταιΧρόνια Πολλά Ψυχρά κι Ανάποδα
Ψυχρά κι Ανάποδα: Η καινούρια περιπέτεια του Όλαφ
Ψυχρά κι Ανάποδα 2
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Η ταινία πέρασε από αρκετές αλλαγές πριν πάρει το πράσινο φως το 2011, με το σενάριο να γράφεται τελικά από την Τζένιφερ Λι, η οποία σκηνοθέτησε επίσης την ταινία μαζί με τον Κρις Μπακ.[7] Οι φωνές των βασικών χαρακτήρων έχουν τις φωνές των Κρίστεν Μπελ, Ιντίνα Μενζέλ, Τζόναθαν Γκροφ, Τζος Γκαντ και Σαντίνο Φοντάνα. Τη μουσική επένδυση ανέλαβε να συνθέσει ο Κρίστοφ Μπεκ, ενώ τα τραγούδια γράφτηκαν από τον Ρόμπερτ Λόπεζ και την Κρίστεν Άντερσον-Λόπεζ.

Το Ψυχρά κι Ανάποδα έκανε πρεμιέρα στο El Capitan Theatre του Χόλυγουντ της Καλιφόρνια στις 19 Νοεμβρίου του 2013, είχε μια περιορισμένη κυκλοφορία στις 22 Νοεμβρίου, ενώ κυκλοφόρησε ευρέως στις αίθουσες στις 27 Νοεμβρίου της ίδιας χρονιάς. Στην Ελλάδα η ταινία κυκλοφόρησε στις αίθουσες στις 19 Δεκεμβρίου 2013.[8] Η ταινία έλαβε θετικές κριτικές και επαίνους για τα οπτικά εφέ, το σενάριο, τα θέματα, τη μουσική και τις ερμηνείες της. Κάποιοι κριτικοί θεώρησαν πως το Ψυχρά κι Ανάποδα είναι η καλύτερη ταινία κινουμένων σχεδίων της Disney από την περίοδο της Αναγέννησης των στούντιο.[9][10]

Η ταινία είχε επίσης σπουδαία εμπορική επιτυχία κερδίζοντας $1.276 δισεκατομμύρια στο παγκόσμιο box office, με τα $400 εκατομμύρια να προέρχονται από Ηνωμένες Πολιτείες και Καναδά και τα $247 εκατομμύρια από την Ιαπωνία. Κατέχει την πρώτη θέση στη λίστα ταινιών κινουμένων σχεδίων με τις περισσότερες εισπράξεις όλων των εποχών, την 14η θέση στη λίστα ταινιών με τις περισσότερες εισπράξεις όλων των εποχών, την πρώτη θέση στη λίστα των ταινιών του 2013 με τις περισσότερες εισπράξεις και την τρίτη θέση της λίστας ταινιών με τις περισσότερες εισπράξεις στην Ιαπωνία. Ήταν επίσης η ταινία με τις περισσότερες εισπράξεις που είχε γυναίκα σκηνοθέτη με βάση των εσόδων στις ΗΠΑ, αλλά ξεπεράστηκε το 2017 από την ταινία της Warner Bros. Pictures, Wonder Woman.[11] Με έσοδα πάνω από 18 εκατομμύρια από τις πωλήσεις των home media το 2014, έγινε η ταινία με τις καλύτερες πωλήσεις της χρονιάς στις Ηνωμένες Πολιτείες. Μέχρι τον Ιανουάριο του 2015, το Ψυχρά κι Ανάποδα έγινε η ταινία με τις καλύτερες πωλήσεις Blu-ray όλων των εποχών στις Ηνωμένες Πολιτείες.[12]

Το Ψυχρά κι Ανάποδα κέρδισε δύο Όσκαρ στις κατηγορίες «Καλύτερη Ταινία Κινουμένων Σχεδίων» και «Καλύτερο Πρωτότυπο Τραγούδι» για το «Let It Go», τη Χρυσή Σφαίρα στην κατηγορία «Καλύτερη Ταινία Κινουμένων Σχεδίων», το βραβείο BAFTA στην κατηγορία «Καλύτερη Ταινία Κινουμένων Σχεδίων», πέντε βραβεία Annie συμπεριλαμβανομένου και αυτού της κατηγορίας «Καλύτερη Ταινία Κινουμένων Σχεδίων», δύο βραβεία Grammy στις κατηγορίες «Καλύτερο Soundtrack για οπτικό μέσο» και «Καλύτερο τραγούδι γραμμένο για οπτικό μέσο» («Let It Go») και δύο βραβεία Critic's Choice στις κατηγορίες «Καλύτερη Ταινία Κινουμένων Σχεδίων» και «Καλύτερο Πρωτότυπο Τραγούδι» («Let It Go»).

Μια συνέχεια μικρού μήκους με τίτλο Χρόνια Πολλά Ψυχρά κι Ανάποδα (Frozen Fever) έκανε πρεμιέρα στις 13 Μαρτίου 2015 μαζί με τη live-action ταινία Σταχτοπούτα του Κένεθ Μπράνα, ένα ένθετο με τίτλο Ψυχρά κι Ανάποδα: Η καινούρια περιπέτεια του Όλαφ (Olaf's Frozen Adventure) έκανε πρεμιέρα στις 22 Νοεμβρίου 2017, ενώ μια συνέχεια μεγάλου μήκους με τίτλο Ψυχρά κι Ανάποδα 2, είναι προγραμματισμένη να κυκλοφορήσει στις 22 Νοεμβρίου 2019.

ΠλοκήΕπεξεργασία

Η πριγκίπισσα Έλσα της Αρεντέλλας κατέχει παραφυσικές δυνάμεις που της επιτρέπουν να ελέγχει και να δημιουργεί πάγο και χιόνι, τις οποίες χρησιμοποιεί συχνά για να παίζει με τη μικρότερη αδελφή της, την Άννα. Μετά από ένα ατύχημα όπου η Έλσα τραυματίζει την Άννα με τη μαγεία της, οι γονείς τους, ο Βασιλιάς και η Βασίλισσα, τις πηγαίνουν σε μια αποικία ξωτικών που έχει ως αρχηγό τον Μεγάλο Πάμπι. Γιατρεύει την Άννα αλλά αλλάζει τις αναμνήσεις της ώστε να μην θυμάται τίποτα από τη μαγεία της Έλσα, προειδοποιώντας την Έλσα πως πρέπει να μάθει να έχει τον πλήρη έλεγχο των δυνάμεών της και πως ο φόβος θα είναι ο μεγαλύτερος εχθρός της. Ο Βασιλιάς και η Βασίλισσα απομονώνουν τις δύο αδελφές και η Έλσα απομακρύνεται από την Άννα. Ανίκανη να ελέγξει τις δυνάμεις της, η Έλσα μπορεί μόνο να τις καταστείλει, κάτι το οποίο την κάνει περισσότερο ανασφαλή. Όταν οι αδελφές μπαίνουν στην εφηβεία, οι γονείς τους σκοτώνονται στη θάλασσα κατά τη διάρκεια μιας καταιγίδας.

Όταν η Έλσα γίνεται 21 πρέπει να αναλάβει το βασίλειο της Αρεντέλλας ως Βασίλισσα, ενώ είναι τρομοκρατημένη πως οι υπήκοοι μπορεί να ανακαλύψουν την αλήθεια για τις δυνάμεις της. Οι πύλες του κάστρου ανοίγουν για πρώτη φορά μετά από χρόνια για το κοινό και τους αξιωματούχους επισκέπτες. Ανάμεσά τους ο μηχανογράφος Δούκας της Ονειρούπολης, αλλά και ο Πρίγκιπας Χανς των Νότιων Νήσων, τον οποίο η Άννα ερωτεύεται με την πρώτη ματιά. Η στέψη της Έλσα γίνεται χωρίς κάποιο πρόβλημα, αλλά συνεχίζει να παραμένει απόμακρη με την Άννα. Όταν ο Χανς κάνει πρόταση γάμου στην Άννα και οι δυο τους ζητάνε την ευλογία της Έλσα, η Έλσα αρνείται να τους τη δώσει και ελευθερώνει, άθελά της, τις δυνάμεις της μπροστά σε όλους. Η Έλσα το σκάει προς το Βουνό του Βορρά όπου χτίζει ένα παλάτι από πάγο, αποφασισμένη να ζήσει εκεί ως ερημίτισσα. Αυτή της όμως η πράξη οδηγεί στην απελευθέρωση της καταπιεσμένης μαγείας της όλων αυτών των χρόνων, με αποτέλεσμα η Αρεντέλλα να καταδικαστεί σε αιώνιο χειμώνα.

Η Άννα επιχειρεί να βρει την Έλσα για να τελειώσει τον χειμώνα, αφήνοντας τον Χανς υπεύθυνο πίσω στο βασίλειο. Χάνεται και καταλήγει σε ένα μαγαζί για να μαζέψει προμήθειες, όπου συναντά τον παγοπώλη Κρίστοφ και τον τάρανδό του, Σβεν. Καταφέρνει να πείσει τον Κρίστοφ να την πάει στο Βουνό του Βορρά, αλλά στην πορεία μια αγέλη λύκων καταστρέφει το έλκηθρο του Κρίστοφ. Συνεχίζοντας με τα πόδια, συναντούν τον Όλαφ, έναν χαρούμενο χιονάνθρωπο τον οποίο η Έλσα έφερε στη ζωή χωρίς να το γνωρίζει, ο οποίος προσφέρεται να τους οδηγήσει σε εκείνη. Όταν το άλογο της Άννα επιστρέφει στην Αρεντέλλα, ο Χανς φεύγει για να βρει τις δύο αδελφές συνοδευόμενος από τα τσιράκια του Δούκα, οι οποίοι έχουν κρυφές διαταγές να σκοτώσουν την Έλσα.

Φτάνοντας στο παγωμένο παλάτι, η Άννα συναντά την Έλσα αλλά όταν της αποκαλύπτει τι συνέβη στην Αρεντέλλα, η Έλσα αναστατώνεται λέγοντας πως δεν μπορεί διορθώσει αυτό που έγινε και, καταλάθος, παγώνει την καρδιά της Άννα. Έπειτα, δημιουργεί έναν τεράστιο τέρας χιονιού το οποίο κυνηγάει την Άννα, τον Κρίστοφ και τον Όλαφ μακριά από το παλάτι. Συνειδητοποιώντας τις επιπτώσεις του ξορκιού της Έλσα πάνω στην Άννα, ο Κρίστοφ την πηγαίνει στα ξωτικά. Ο Πάμπι αποκαλύπτει πως δεν μπορεί να κάνει κάτι και η Άννα θα παγώσει αν «μια πράξη αληθινής αγάπης» δεν αντιστρέψει το ξόρκι. Ο Κρίστοφ πηγαίνει την Άννα πίσω στο σπίτι έτσι ώστε ο Χανς να της δώσει το φιλί της αληθινής αγάπης. Ο Χανς και οι άντρες του φτάνουν στο παλάτι της Έλσα, νικούν το τέρας χιονιού και καταφέρνουν να συλλάβουν την Έλσα. Πίσω στο βασίλειο, η Άννα και ο Χανς συναντιούνται αλλά, αντί να τη φιλήσει, της αποκαλύπτει τα πραγματικά του σχέδια και πως από την αρχή ήθελε μόνο να καταλάβει τον θρόνο της Αρεντέλλας εξουδετερώνοντας τις δύο αδελφές. Ο Χανς κλειδώνει την Άννα στο δωμάτιο αφήνοντάς την να πεθάνει και στη συνέχεια χειραγωγεί τους άλλους αξιωματούχους στο να πιστέψουν πως η Έλσα δολοφόνησε την Άννα. Διατάζει την εκτέλεση της Βασίλισσας, αλλά ανακαλύπτει πως το έχει σκάσει από ο κελί της.

Ο Όλαφ απελευθερώνει την Άννα και φεύγουν για να βρουν τον Κρίστοφ, για τον οποίο ο Όλαφ αποκαλύπτει πως είναι ερωτευμένος με την Άννα. Ο Χανς αντιμετωπίζει την Έλσα ισχυριζόμενος πως σκότωσε την Άννα, κάτι που κάνει την Έλσα να λυγίσει και να σταματήσει απότομα την καταιγίδα. Η Άννα βλέπει πως ο Χανς είναι έτοιμος να σκοτώσει την Έλσα και μπαίνει μπροστά για να τη σώσει. Το ξόρκι την παγώνει ολόκληρη αλλά καταφέρνει να σταματήσει τον Χανς. Καταρρακωμένη, η Έλσα αγκαλιάζει την αδελφή της και θρηνεί για εκείνην. Ο ηρωισμός της Άννα όμως να σώσει την Έλσα με κίνδυνο τη ζωή της αποδεικνύεται ως «πράξη αληθινής αγάπης» κι έτσι ο πάγος στο σώμα και την καρδιά της Άννα λιώνει. Συνειδητοποιώντας πως η αγάπη είναι το κλειδί για να ελέγχει τη δύναμή της, η Έλσα δίνει ένα τέλος στον χειμώνα ενώ δίνει στον Όλαφ το δικό του προσωπικό σύννεφο, έτσι ώστε να επιβιώσει στο πιο θερμό κλίμα.

Ο Χανς συλλαμβάνεται και εξορίζεται από το βασίλειο, ενώ το εμπόριο μεταξύ Αρεντέλλας και Ονειρούπολης διακόπτεται προς απογοήτευση του Δούκα. Η Άννα παραδίδει στον Κρίστοφ ένα νέο έλκηθρο, όπως του είχε υποσχεθεί, και οι δυο τους φιλιούνται. Οι δύο αδελφές επανενώνονται και η Έλσα υπόσχεται να μην κλείσουν οι πύλες του κάστρου ποτέ ξανά.

ΗθοποιοίΕπεξεργασία

  • Κρίστεν Μπελ ως Άννα: Η 18χρονη Πριγκίπισσα της Αρεντέλλας και μικρότερη αδελφή της Έλσα
    • Λίβι Στάμπενραντς ως 5χρονη Άννα[13]
    • Κέιτι Λόπεζ ως 5χρονη Άννα (τραγούδια)[14]
    • Άγκαθα Λι Μον ως 9χρονη Άννα[15]
  • Ιντίνα Μενζέλ ως Έλσα: Η 21χρονη Βασίλισσα της Αρεντέλλας και η μεγαλύτερη αδελφή της Άννα
    • Ίβα Μπέλα ως 8χρονη Έλσα
    • Σπένσερ Λέισι Γκάνους ως 12χρονη Έλσα
  • Τζόναθαν Γκροφ ως Κρίστοφ: Ένας παγοπώλης ο οποίος συνοδεύεται πάντα από έναν τάρανδο με το όνομα Σβεν
    • Τάιρι Μπράουν ως 8χρονος Κρίστοφ[16]
  • Τζος Γκαντ ως Όλαφ: Ένας αφελής χιονάνθρωπος τον οποίο η Έλσα και η Άννα δημιουργούσαν ως παιδιά και τώρα φέρνει στη ζωή εν αγνοία της η Έλσα, ο οποίος ονειρεύεται να ζήσει την εμπειρία του καλοκαιριού
  • Σαντίνο Φοντάνα ως Χανς: Ένας πρίγκιπας από τα Βόρεια Νησιά
  • Άλαν Τούντικ ως Δούκας της Ονειρούπολης
  • Κιαράν Χάιντς ως Μεγάλος Πάμπι: Ο βασιλιάς των ξωτικών
  • Κρις Γουίλιαμς ως Οακέν
  • Μάγια Γουίλσον ως Μπούλντα: Ξωτικό και η θετή μητέρα του Κρίστοφ
  • Πολ Μπριγκς ως Τέρας Χιονιού το οποίο φρουρεί το παλάτι της Έλσα
  • Μορίς Λαμάρς ως Βασιλιάς της Αρεντέλλας και πατέρας της Έλσα και της Άννα
  • Τζένιφερ Λι ως Βασίλισσα της Αρεντέλλας και μητέρα της Έλσα και της Άννα

Χαρακτήρες που δεν μιλούν στην ταινία περιλαμβάνουν τον τάρανδο του Κρίστοφ, Σβεν, άλογα και λύκους.[17] Τους γρυλισμούς και τα ρουθουνίσματα του Σβεν αποδίδει ο Φρανκ Γουέλκερ, το όνομα του οποίου όμως δεν εμφανίζεται στους τίτλους αρχής ή τέλους της ταινίας.[18][19]

Ελληνική μεταγλώττισηΕπεξεργασία

  • Συμμετέχουν: Αφροδίτη Αντωνάκη, Χαρά Ζησιμάτου, Δημήτρης Δημόπουλος, Ανδρέας Ρήγας, Στέλιος Ψαρουδάκης, Κώστας Κορωναίος, Χριστίνα Βαρζοπούλου, Αντώνης Πάλλης, Ινώ Στεφανή, Παναγιώτης Τοψίδης, Αλέξανδρος Λουζιώτης, Λευτέρης Λάμπρου
  • Τραγουδούν: Νεκτάριος Γεωργιάδης, Χριστίνα Αλεξίου, Αλέξανδρος Λουζιώτης, Βασίλης Αξιώτης, Κώστας Δόξας, Ευτυχία Ραυτοπούλου, Χριστίνα Ευαγγελοπούλου, Φωτεινή Κωστοπούλου, Ρένα Μόρφη

ΠαραγωγήΕπεξεργασία

ΑνάπτυξηΕπεξεργασία

ΠροέλευσηΕπεξεργασία

 
Σκίτσο καμωμένο με τον παραδοσιακό τρόπο από την κινηματογραφική προσαρμογή της Βασίλισσας του Χιονιού που βρισκόταν στο ράφι της Disney.[20]

Η Walt Disney Productions άρχισε να εξερευνά μια πιθανή βιογραφική ταινία live-action και κινουμένων σχεδίων για τον συγγραφέα και ποιητή Χανς Κρίστιαν Άντερσεν κάπου στα τέλη του 1937, πριν την πρεμιέρα (21 Δεκεμβρίου 1937) της ταινίας Η Χιονάτη και οι επτά νάνοι, την πρώτη ταινία μεγάλου μήκους κινουμένων σχεδίων που δημιουργήθηκε ποτέ.[21]:10 Τον Μάρτιο του 1940, ο Γουώλτ Ντίσνεϋ πρότεινε στον παραγωγό ταινιών Σάμιουελ Γκόλντγουϊν μια συμπαραγωγή, όπου τα δικά του στούντιο (Samuel Goldwyn Productions) θα αναλάμβαναν τα γυρίσματα των live-action σκηνών της ταινίας της ζωής του Άντερσεν και τα στούντιο της Disney θα δημιουργούσαν σε κινούμενα σχέδια τα παραμύθια του Άντερσεν.[21]:10 Οι σκηνές με τα κινούμενα σχέδια θα ήταν βασισμένες σε μερικές από τις πιο γνωστές δουλειές του Άντερσεν, όπως Η Μικρή Γοργόνα, Το Κοριτσάκι με τα Σπίρτα, Ο Μολυβένιος Στρατιώτης, Η Βασίλισσα του Χιονιού, Η Τοσοδούλα, Το Ασχημόπαπο, Τα Κόκκινα Παπούτσια και Τα καινούρια ρούχα του Αυτοκράτορα. Ωστόσο, τα στούντιο αντιμετώπισαν δυσκολίες με τη Βασίλισσα του Χιονιού, καθώς δεν έβρισκαν κάποιο τρόπο να προσαρμόσουν και να συσχετίσουν τον χαρακτήρα της Βασίλισσας στο σύγχρονο κοινό. Ακόμα και τόσο πίσω όπως στις δεκαετίες του '30 και του '40, ήταν ξεκάθαρο πως οι πρώτες ύλες εμπεριείχαν εξαιρετικές κινηματογραφικές δυνατότητες, αλλά ο χαρακτήρας της Βασίλισσας του Χιονιού αποδείχθηκε να είναι πολύ προβληματικός. Μετά την είσοδο των Ηνωμένων Πολιτειών στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, τα στούντιο άρχισαν να επικεντρώνονται σε παραγωγές πολεμικής προπαγάνδας, κάτι το οποίο οδήγησε την ανάπτυξη του Disney-Goldwyn πρότζεκτ να σταματήσει το 1942.[21]:10 Ο Γκόλντγουϊν προχώρησε με την παραγωγή της δικής του live-action ταινίας το 1952 με τον τίτλο Χανς Κρίστιαν Άντερσεν, με τον Ντάνι Κέι να κατέχει τον πρωταγωνιστικό ρόλο, τον Τσαρλς Βίντορ να σκηνοθετεί, τον Μος Χαρτ να γράφει το σενάριο και τον Φρανκ Λέσερ να γράφει τα τραγούδια. Όλα τα παραμύθια του Άντερσεν, αντί κινουμένων σχεδίων, εξιστορούνταν σε τραγούδια και live-action μπαλέτο, όπως και η υπόλοιπη ταινία. Την επόμενη χρονιά, η ταινία έλαβε έξι υποψηφιότητες για Όσκαρ, ενώ πίσω στη Disney, Η Βασίλισσα του Χιονιού μαζί με τα άλλα παραμύθια του Άντερσεν (συμπεριλαμβανομένης και της Μικρής Γοργόνας), τοποθετήθηκαν στο ράφι.[22]

Μετέπειτα προσπάθειεςΕπεξεργασία

«Η αυθεντική έκδοση της Βασίλισσας του Χιονιού του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν είναι ένα αρκετά σκοτεινό παραμύθι και δεν μεταφράζεται εύκολα σε ταινία. Για εμάς η αποκάλυψη ήρθε όταν προσπαθήσαμε να δώσουμε ανθρώπινες ιδιότητες στη Βασίλισσα. Όταν αποφασίσαμε να δημιουργήσουμε τη Βασίλισσα Έλσα και την πρωταγωνίστρια αδελφή της Άννα, αυτό μας επέστρεψε να συσχετιστούμε με τους χαρακτήρες με έναν τρόπο που απέδιδε το τι περνούσε η κάθε μία και το σημερινό κοινό θα μπορούσε να συσχετιστεί. Αυτή η ταινία έχει αρκετούς πολύπλοκους χαρακτήρες και πολύπλοκες σχέσεις. Υπάρχουν στιγμές που η Έλσα κάνει κακά πράγματα αλλά καταλαβαίνεις από πού προέρχεται όλο αυτό, από αυτή της την επιθυμία να υπερασπιστεί τον εαυτό της, μπορείς να συσχετιστείς μαζί της. 'Εμπνευσμένο από' σημαίνει ακριβώς αυτό. Υπάρχει χιόνι, υπάρχει πάγος και υπάρχει μια Βασίλισσα, αλλά πέρα από αυτό, απέχουμε αρκετά από την αυθεντική ιστορία. Προσπαθούμε να δημιουργήσουμε ένα πεδίο δράσης και μια κλίμακα που θα αναμένετε, αλλά το κάνουμε με έναν τρόπο που θα μπορείτε να καταλάβετε τους χαρακτήρες και να συσχετιστείτε μαζί τους».
–Παραγωγός Πίτερ Ντελ Βίτσο για τις δυσκολίες προσαρμογής της Βασίλισσας του Χιονιού[23]

Στα τέλη της δεκαετίας του '90,[24] η Walt Disney Feature Animation ξεκίνησε την ανάπτυξη μιας νέας προσαρμογής της Βασίλισσας του Χιονιού μετά την τρομακτική επιτυχία των πρόσφατων ταινιών τους κατά την περίοδο της Αναγέννησης της Disney (1989-1999), αλλά το πρότζεκτ σταμάτησε οριστικά στα τέλη του 2002, όταν δημοσιεύτηκε πως ο Γκλεν Κιν παραιτήθηκε[20] και πήγε να δουλέψει σε άλλο πρότζεκτ, το οποίο έγινε η ταινία Μαλλιά Κουβάρια (2010). Ακόμα και πριν από αυτό, ο Χάρβεϊ Φάιαρστιν έδωσε τη δική του προσαρμογή της ιστορίας στους εκτελεστικούς παραγωγούς της Disney, αλλά την απέρριψαν.[22] Σύμφωνα με δημοσιεύματα, οι Πολ και Γκεϊτάν Μπριζί, Ντικ Ζόνταγκ και Ντέιβ Γκόεζ προσπάθησαν να βοηθήσουν στο σχεδιασμό, αλλά απέτυχαν.[22] Έπειτα από μια σειρά αποτυχημένων προσπαθειών από το 2000 μέχρι το 2002, η Disney έβαλε για ακόμη μια φορά το πρότζεκτ στο ράφι.[21]:10–11 Κατά τη διάρκεια αυτών των προσπαθειών, ο Μάικλ Έισνερ, ο τότε πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Walt Disney Company, προσέφερε την υποστήριξή του στο πρότζεκτ και πρότεινε να το κάνουν με τον βραβευμένο με Όσκαρ σκηνοθέτη Τζον Λάσιτερ της Pixar, μετά την αναμενόμενη ανανέωση του συμβολαίου συνεργασίας της Pixar με τη Disney.[25] Οι διαπραγματεύσεις όμως μεταξύ της Pixar και της Disney κατέρρευσαν τον Ιανουάριο του 2004 και αυτό το συμβόλαιο δεν ανανεώθηκε ποτέ.[26] Αντ'αυτού, ο διάδοχος του Έισνερ, Μπομπ Άιγκερ, διαπραγματεύτηκε την αγορά της Pixar από την Disney τον Ιανουάριο του 2006 για $7.4 δισεκατομμύρια, και ο Λάσιτερ προάχθηκε σε επικεφαλής δημιουργικός διευθυντής τόσο της Pixar όσο και της Disney Animation.[27][28]

Η επόμενη προσπάθεια ξεκίνησε το 2008, όταν ο Λάσιτερ κατάφερε να πείσει τον Κρις Μπακ (ο οποίος είχε συν-σκηνοθετήσει την ταινία του 1999 Ταρζάν για τα στούντιο) να επιστρέψει στα Walt Disney Animation Studios από την Sony Pictures Animation (όπου είχε πρόσφατα συν-σκηνοθετήσει την υποψήφια για Όσκαρ ταινία του 2007 Ώρα για σερφ). Εκείνο τον Σεπτέμβριο, ο Μπακ έδωσε αρκετές ιδέες στον Λάσιτερ, μία από τις οποίες ήταν και η Βασίλισσα του Χιονιού.[21]:6,11 Ο Μπακ αποκάλυψε αργότερα πως η αρχική του έμπνευση για τη Βασίλισσα του Χιονιού δεν ήταν από το παραμύθι του Άντερσεν, αλλά το ότι ήθελε «να κάνει κάτι διαφορετικό σχετικά με τον όρο της αληθινής αγάπης». «Η Disney είχε ήδη κάνει το 'φιλί από Πρίγκιπα', έτσι σκέφτηκα πως ήταν ώρα για κάτι καινούριο» θυμάται.[29] Αποδείχθηκε πως ο Λάσιτερ ενδιαφερόταν για τη Βασίλισσα του Χιονιού εδώ και αρκετό καιρό, από τότε που η Pixar εργαζόταν με την Disney πάνω στην ταινία Toy Story τη δεκαετία του '90, και «συναρπάστηκε» όταν είδε κάποια σκίτσα προ-παραγωγής από τις προηγούμενες προσπάθειες της Disney.[21]:6 Η ανάπτυξη ξεκίνησε υπό τον τίτλο Η Άννα και η Βασίλισσα του Χιονιού, με πλάνο να δημιουργηθεί η ταινία με τον παραδοσιακό τρόπο εικονογράφησης.[30] Σύμφωνα με τον Τζος Γκαντ, εκείνος αναμείχθηκε πρώτη φορά με την ταινία όταν βρισκόταν ακόμα στα αρχικά της στάδια με την πλοκή να βρίσκεται πολύ κοντά στο αυθεντικό παραμύθι του Άντερσεν και τη Μέγκαν Μουλάλι να ήταν αυτή που θα ενσάρκωνε την Έλσα.[31] Στις αρχές του 2010, το πρότζεκτ παρέμεινε για ακόμα μια φορά στο στάδιο της ανάπτυξης, καθώς τα στούντιο απέτυχαν και πάλι να βρουν έναν τρόπο να κάνουν την ιστορία και τον χαρακτήρα της Βασίλισσας να δουλέψει.[32][33]

ΑναζωογόνησηΕπεξεργασία

Στις 22 Δεκεμβρίου 2011, μετά την επιτυχία της ταινίας Μαλλιά Κουβάρια, η Disney ανακοίνωσε έναν νέο τίτλο, Ψυχρά κι Ανάποδα, για την ταινία και όρισε ως ημερομηνία κυκλοφορίας τις 27 Νοεμβρίου 2013.[34] Έναν μήνα αργότερα, επιβεβαιώθηκε πως η ταινία θα γινόταν σε υπολογιστή με τη χρησιμοποίηση τρισδιάστατης φωτογραφίας 3D αντί της αρχικής πρόθεσης να γίνει η εικονογράφηση με τον παραδοσιακό τρόπο στο χέρι.[20] Οι Κρίστεν Άντερσον-Λόπεζ και Ρόμπερτ Λόπεζ εντάχθηκαν στο πρότζεκτ και ξεκίνησαν να γράφουν τα τραγούδια της ταινίας τον Ιανουάριο του 2012.[35]:44:00 Στις 5 Μαρτίου 2012, ανακοινώθηκε πως ο Μπακ θα σκηνοθετούσε την ταινία, με τους Λάσιτερ και Πίτερ Ντελ Βίτσο να βρίσκονται στην παραγωγή.[36]

Όταν η Disney αποφάσισε να ξεκινήσει και πάλι την ανάπτυξη για τη Βασίλισσα του Χιονιού, μία από τις κυριότερες προκλήσεις που αντιμετώπισαν οι Μπακ και Ντελ Βίτσο ήταν ο χαρακτήρας της Βασίλισσας, ο οποίος ήταν ακόμα κακός στις σημειώσεις τους.[22] Τα στούντιο έχουν μια παράδοση να προβάλλουν τις ταινίες κινουμένων σχεδίων που βρίσκονται σε ανάπτυξη κάθε δώδεκα εβδομάδες κι έπειτα να γίνονται μεγάλες «συνεδρίες σημειώσεων» όπου οι σκηνοθέτες και οι σεναριογράφοι από διαφορετικά πρότζεκτ παρέχουν εκτενή σχόλια και σημειώσεις ο ένας για τη δουλειά του άλλου.[37][38][39]

Ο Μπακ και ο Ντελ Βίτσο παρουσίασαν το εικονογραφημένο σενάριό τους στον Λάσιτερ και ολόκληρη η ομάδα παραγωγής ανέβαλε μια συνεδρία για να ακούσουν τις σκέψεις του για το πρότζεκτ.[22] Ο διευθυντής καλλιτεχνίας Μάικλ Τζίαμο αναγνώρισε αργότερα τον Λάσιτερ ως το άτομο που «άλλαξε το παιχνίδι» για την ταινία: «Θυμάμαι τον Τζον να λέει πως η τελευταία εκδοχή ιστορίας της Βασίλισσας του Χιονιού που είχαν σκεφτεί ο Κρις Μπακ και η ομάδα του ήταν διασκεδαστική, με πολύ ελαφρά τη καρδία. Αλλά οι χαρακτήρες δεν αντηχούσαν. Δεν ήταν πολύπλευροι. Που ήταν και ο λόγος που ο Τζον πίστευε πως το κοινό δε θα ήταν αληθινά ικανό να συνδεθεί μαζί τους».[22]

Τότε, η ομάδα παραγωγής αντιμετώπισε τα προβλήματα της ταινίας συντάσσοντας αρκετές παραλλαγές της ιστορίας της Βασίλισσας του Χιονιού μέχρι οι χαρακτήρες και η ιστορία να έμοιαζαν πρέπων. Σε αυτό το στάδιο, το πρώτο μεγάλο βήμα ήταν η απόφαση να ξαναγραφτεί η πρωταγωνίστρια της ταινίας, η Άννα (η οποία ήταν βασισμένη στον χαρακτήρα της Γκέρντα από τη Βασίλισσα του Χιονού), ως η μικρότερη αδελφή της Έλσα, δημιουργώντας έτσι αποτελεσματικά μια οικογενειακή δυναμική ανάμεσα στους χαρακτήρες.[22][40][41] Αυτό ήταν ασυνήθιστο καθώς σχέσεις μεταξύ αδελφών σπάνια χρησιμοποιούνταν ως σημαντικό στοιχείο της πλοκής σε Αμερικανικές ταινίες κινουμένων σχεδίων, με αξιοσημείωτη εξαίρεση την ταινία της Disney Λίλο και Στιτς (2002).[21]:13 Για να εξερευνήσουν πλήρως τη μοναδική δυναμική μιας τέτοιας σχέσης, η Disney Animation συγκάλεσε μια «Σύνοδο κορυφής αδελφών», όπου γυναίκες από όλα τα τμήματα των στούντιο που είχαν μεγαλώσει με αδελφές καλέστηκαν για να συζητήσουν τις σχέσεις τους με τις αδελφές τους.[21]:14

ΣενάριοΕπεξεργασία

Τον Μάρτιο του 2012, η Τζένιφερ Λι, μία από τους σεναριογράφους της ταινίας Ραλφ: Η Επόμενη Πίστα, εισήλθε στο πρότζεκτ ως σεναριογράφος.[42][43][44] Πριν η Λι ασχοληθεί με το πρότζεκτ, οι προσπάθειες των προηγούμενων σεναριογράφων και συνθετών τραγουδιών είχαν «καταρρεύσει»,[35]:9:07 κάτι που επέτρεψε στους συνθέτες «να καταθέσουν μεγάλο κομμάτι της ψυχής τους» στο νέο σενάριο.[35]:30:32 Η ομάδα παραγωγής «ουσιαστικά ξεκίνησε από το μηδέν ... είχε 17 μήνες για να ολοκληρώσει την ταινία» κάτι που είχε ως αποτέλεσμα ένα «πολύ έντονο χρονοδιάγραμμα» και σήμαινε πως «πολλές αποφάσεις έπρεπε να παρθούν γρήγορα».[44]

Σύμφωνα με τη Λι, αρκετές βασικές έννοιες είχαν ήδη αποφασιστεί, όπως η «παγωμένη καρδιά»: «Αυτό ήταν το θέμα και η φράση ... μια πράξη αληθινής αγάπης θα ξεπάγωνε μια παγωμένη καρδιά».[44] Ήδη γνώριζαν πως το τέλος θα ενέπλεκε την αληθινή αγάπη με την έννοια του συναισθηματικού δεσίματος ανάμεσα στα αδέλφια και όχι κάποια ρομαντική ιστορία. Σε αυτό [το τέλος] «η Άννα θα έσωζε την Έλσα. Δεν ξέραμε όμως ακόμα το πώς και γιατί».[44] Η Λι είπε πως ο Έντγουιν Κάτμουλ, ο πρόεδρος της Disney Animation, της είπε νωρίς αναφερόμενος στο τέλος της ταινίας: «...πρέπει να κερδίσεις αυτό το τέλος. Αν το κάνεις, θα είναι εξαιρετικό. Αν δεν το κάνεις, θα είναι χάλια».[37] Ωστόσο, η τελική εκδοχή διέφερε πολύ από τις αρχικές. Στην αρχική εκδοχή, η Έλσα ήταν κακιά από την αρχή, απήγαγε την Άννα από τον γάμο της για να παγώσει ηθελημένα την καρδιά της και αργότερα έκανε επίθεση στην πόλη με έναν στρατό από χιονάνθρωπους.[35]:8:42 «Ολόκληρη η δεύτερη πράξη είχε να κάνει με την Άννα να προσπαθεί να φτάσει στον Χανς για να τον φιλήσει και την Έλσα να προσπαθεί να την σταματήσει».[44] Ο Μπακ αποκάλυψε πως στην αρχική πλοκή επιχειρούσαν να κάνουν την Άννα συμπαθητική επικεντρώνοντας στην αγανάκτησή της ως «εφεδρική» σε σχέση με την «κληρονόμο του θρόνου».[45] Ο ρυθμός της αναθεωρημένης πλοκής επικεντρωνόταν σε κωμωδία μιούζικαλ, με λιγότερη δράση και περιπέτεια.[42]

Ένα σημαντικό βήμα στην εξέλιξη του σεναρίου ήταν η σύνθεση του τραγουδιού «Let It Go» από τους Λόπεζ και Άντερσον-Λόπεζ, το οποίο παρουσίασε μια νέα εικόνα της Έλσα ως έναν πιο περίπλοκο, ευάλωτο και συμπαθητικό χαρακτήρα.[40] Με τα λόγια της εφημερίδας The Daily Telegraph, οι συνθέτες είδαν την Έλσα όχι ως κακιά αλλά ως «ένα φοβισμένο κορίτσι που πάλευε να ελέγξει και να αποδεχτεί το χάρισμά της».[46] «Ο Μπόμπι και η Κρίστεν...άρχισαν να μιλάνε για πώς θα έμοιαζε [να είσαι η Έλσα]» είπε η Λι. «Και αυτή η ιδέα του να αφήνεσαι στο ποιος πραγματικά είσαι, κάτι το οποίο κρατούσε τόσο καιρό για τον εαυτό της, και το πώς είναι τώρα μόνη και ελεύθερη, αλλά και μετά η θλίψη του ότι την τελευταία στιγμή είναι μόνη».[44] Ο Ντελ Βίτσο εξήγησε πως το «Let It Go» άλλαξε την Έλσα σε ένα άτομο «που κυριευόταν από φόβο και η Άννα κυριευόταν από τη δική της αγάπη για τους άλλους», κάτι το οποίο οδήγησε τη Λι να «ξαναγράψει την πρώτη πράξη και τότε αυτό κύλησε για ολόκληρη την ταινία. Έτσι, αυτό ήταν το σημείο όπου βρήκαμε πραγματικά την ταινία και ποιοι ήταν αυτοί οι χαρακτήρες».[39]

Ένα άλλο σημαντικό βήμα ήταν το πώς θα αναπτυσσόταν η αλλαγή στην πλοκή με τον Πρίγκιπα Χανς, ο οποίος δεν βρισκόταν καν στα πρώτα πρόχειρα, ως τον πραγματικό κακό της ιστορίας προς το τέλος της ταινίας.[39] Ο Ντελ Βίτσο είπε: «Αν θα θέλαμε να είχαμε εκπλήξεις στο τέλος, έπρεπε να κάνουμε το κοινό να πιστεύει πως ο Χανς ήταν η απάντηση στο πρόβλημα...όταν στην πραγματικότητα δεν ήταν αυτός, αλλά ο Κρίστοφ... Αν καταφέρεις να κάνεις το κοινό να σκέφτεται μπροστά και να πιστεύει πως γνωρίζει τη λύση, μπορείς να τους ξαφνιάσεις στρέφοντάς τους προς την αντίθετη κατεύθυνση».[39] Η Λι αναγνώρισε πως ο Χανς γράφτηκε ως «κοινωνιοπαθής» και «διεστραμμένος».[44] «Ήταν δύσκολο να τεθεί το θεμέλιο για την αργοπορημένη στροφή της Άννα προς τον Κρίστοφ χωρίς να κάνουμε την προδοσία του Χανς προς την Άννα τόσο προβλέψιμη, το κοινό έπρεπε να «νιώσει την Άννα»...πως ένιωθε κάτι αλλά δεν καταλάβαινε επακριβώς τι ήταν... Επειδή η στιγμή που αυτό γίνεται κατανοητό, η αξία του ελαττώνεται».[44] Σε πρώιμα πρόχειρα, η Άννα φλερτάρει ανοικτά με τον Κρίστοφ κατά την πρώτη τους συνάντηση, αλλά αυτό άλλαξε όταν ο πρόεδρος των Walt Disney Studios Άλαν Χορν επεσήμανε πως αυτό θα μπέρδευε και θα ενοχλούσε τους θεατές, αφού η Άννα ήταν ήδη αρραβωνιασμένη με τον Χανς.[47]

Η Λι έπρεπε να δουλέψει το πώς θα έγραφε την προσωπικότητα της Άννα. Μερικοί από τους συναδέλφους της ένιωσαν πως η Άννα θα έπρεπε να ήταν περισσότερο δυσλειτουργική και εξαρτημένη.[42] Η Λι διαφώνησε, αλλά της πήρε τουλάχιστον ένα χρόνο να αρθρώσει πειστικά: «αυτό είναι το ταξίδι της Άννα. Τίποτα περισσότερο από αυτό. Τίποτα λιγότερο από αυτό».[44] Στο τέλος, η Λι υποστήριξε με επιτυχία μια απλή ιστορία ενηλικίωσης «όπου από μια αφελή οπτική της ζωής και της αγάπης - επειδή είναι μόνη - φτάνει στην πιο εξελιγμένη και ώριμη οπτική, όπου είναι ικανή για την απόλυτη αγάπη, που είναι η θυσία».[42] Η Λι έπρεπε επίσης να αφήσει πίσω ιδέες που της άρεσαν, όπως μια σκηνή που απεικόνιζε τη σχέση της Άννα και της Έλσα ως έφηβες, επειδή έπρεπε να διατηρήσουν τον χωρισμό ανάμεσα στις αδελφές.[42] Για να οικοδομήσουν τη σχέση της Άννα και της Έλσα, η Λι εμπνεύστηκε από τη δική της σχέση με τη μεγαλύτερη αδελφή της.[44][48] Η Λι αποκάλεσε τη μεγαλύτερη αδελφή της τη «δική της Έλσα» σε μια στήλη της εφημερίδας Los Angeles Times και περπάτησε μαζί της στο κόκκινο χαλί της 86ης τελετής απονομής των Βραβείων Αμερικανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου (Όσκαρ).[38] Η Λι εξήγησε: «το να πρέπει να...χάσεις η μία την άλλη και να ανακαλύψεις εκ νέου η μία την άλλη ως ενήλικες πια, αυτό ήταν ένα μεγάλο κομμάτι της ζωής μου».[44]

Η ομάδα μετέτρεψε επίσης τον Όλαφ από απεχθή σύντροφο της Έλσα σε κωμικό, αθώο σύντροφο της Άννα.[44] Η αρχική αντίδραση της Λι στην αυθεντική «ποταπή» εκδοχή του Όλαφ ήταν «Σκοτώστε τον αναθεματισμένο χιονάνθρωπο» και βρήκε τον Όλαφ με διαφορά «τον δυσκολότερο χαρακτήρα που έπρεπε να αντιμετωπίσω».[44] Το πρόβλημα του πώς η Άννα θα έσωζε την Έλσα στην κλιμάκωση της ταινίας λύθηκε από τον καλλιτέχνη ιστορίας Τζον Ρίπα. Στη συνάντηση για την ιστορία της ταινίας όπου ο Ρίπα έδωσε τη δική του οπτική της ιστορίας, ο Λάσιτερ είπε: «Δεν έχω ξαναδεί τίποτα σαν αυτό» και ακολούθησε όρθια επευφημία.[21]:31 Στην πορεία, η ομάδα εγκατέλειψε αρκετές λεπτομέρειες από τα πρώιμα πρόχειρα, όπως ένα ξωτικό με προφορά από το Μπρούκλιν που εξηγούσε την ιστορία πίσω από τις μαγικές δυνάμεις της Έλσα και έναν αντιβασιλέα, για τον οποίο η Λι ευχόταν να προσλάμβαναν τον κωμικό Louis C.K..[44] Αυτές οι ιστορίες αποκόπηκαν από την ταινία επειδή το όλο σκηνικό εξελισσόταν σε μια «πολύ πιο περίπλοκη ιστορία από αυτό που νιώθαμε πως θα μπορούσαμε να χωρέσουμε σε μια ταινία 90 λεπτών».[44] Όπως το τοποθέτησε ο Ντελ Βίτσο: «όσο περισσότερο προσπαθούσαμε να εξηγήσουμε κάποια πράγματα στην αρχή, τόσο πιο περίπλοκο γινόταν».[49]

Δεδομένης της εκτεταμένης εμπλοκής της Λι στη διαδικασία της ανάπτυξης,[23] τον Αύγουστο του 2012 προάχθηκε σε συν-σκηνοθέτη από τους επικεφαλής των στούντιο Λάσιτερ και Κάτμουλ,[37][50] κάτι το οποίο ανακοινώθηκε εκείνο τον Νοέμβριο,[51] κάνοντας τη Λι την πρώτη γυναίκα που σκηνοθέτησε μια ταινία κινουμένων σχεδίων μεγάλου μήκους στα Walt Disney Animation Studios.[40][23][39] Η Λι είπε αργότερα πως ήταν «πραγματικά συγκινημένη με πολλά από αυτά που είχε κάνει ο Κρις» και πως «μοιράστηκαν ένα όραμα» της ιστορίας, έχοντας «πολύ όμοιες ευαισθησίες».[37]

Μέχρι τον Νοέμβριο του 2012, η ομάδα πίστευε πως είχε επιτέλους «σπάσει» την ιστορία της ταινίας[21]:155 αλλά, σύμφωνα με τον Ντε Βίτσο, στα τέλη Φεβρουαρίου συνειδητοποίησαν πως ακόμη το σενάριο και η ιστορία «δεν δούλευαν» και απαιτείτο περισσότερο γράψιμο από τον Φεβρουάριο μέχρι τον Ιούνιο του 2013.[49][52][53] Εξήγησε: «Γράψαμε ξανά τραγούδια, αφαιρέσαμε χαρακτήρες και αλλάξαμε τα πάντα, και ξαφνικά η ταινία πέτυχε. Είχε κλείσει. Βλέποντάς το μετά το κλείσιμο, έμοιαζε πανεύκολο, αλλά κατά τη διάρκεια, ήταν μεγάλη πρόκληση».[49] Κοιτάζοντας πίσω, η Άντερσον-Λόπεζ αστειεύτηκε πως εκείνη και ο Λόπεζ σκέφτηκαν πως μπορεί να κατέληγαν να δουλεύουν ως «κλόουν σε παιδικά πάρτι» αν το τελικό προϊόν «τραβούσε...προς τα κάτω» την καριέρα τους[35]:19:07 και ανακάλεσε πως «πραγματικά γράφαμε μέχρι το τελευταίο λεπτό».[54] Τον Ιούνιο (πέντε μήνες πριν την προγραμματισμένη ημερομηνία κυκλοφορίας), οι δημιουργοί των τραγουδιών είχαν επιτέλους καταφέρει να κάνουν την ταινία να δουλέψει όταν συνέθεσαν το τραγούδι «For the First Time in Forever», το οποίο σύμφωνα με τον Λόπεζ «έγινε ο κεντρικός μοχλός για όλη την ταινία».[35]:19:24 Εκείνο τον μήνα, η Disney διεξήγε δοκιμαστικές προβολές μέρους της ταινίας που ήταν έτοιμο σε δύο διαφορετικά κοινά (ένα με οικογένειες με παιδιά κι ένα με ενήλικες)[52] στο Φοίνιξ της Αριζόνα,[48] όπου ήταν παρόνες οι Λάσιτερ και Κάτμουλ.[44][55] Η Λι θυμάται πώς ήταν η στιγμή που συνειδητοποίησαν πως «είχαν κάτι στα χέρια τους, επειδή η αντίδραση του κοινού ήταν τεράστια».[55] Μετά από αυτό, ο Κάτμουλ της είπε: «Τα κατάφερες».[44]

ΚάστινγκΕπεξεργασία

Η ηθοποιός Κρίστεν Μπελ προσλήφθηκε για να χαρίσει τη φωνή της στην Άννα στις 5 Μαρτίου 2012.[56][36] Η Λι παραδέχτηκε πως η επιλογή της Μπελ από τους παραγωγούς ήταν επηρεασμένη από μια σειρά φωνητικών κομματιών που είχε ηχογραφήσει η Μπελ όταν ήταν μικρή κι όπου τραγουδούσε διάφορα τραγούδια από την ταινία Η Μικρή Γοργόνα, συμπεριλαμβανομένου και του τραγουδιού «Part of Your World».[57] Η Μπελ ολοκλήρωσε τις ηχογραφήσεις της ενώ ήταν έγκυος και, μεταγενέστερα, επανηχογράφησε κάποιες από τις ατάκες του χαρακτήρα της μετά την εγκυμοσύνη της, καθώς η φωνή της είχε βαθύνει.[58] Η Μπελ καλέστηκε να επανηχογραφήσει διαλόγους από την ταινία «ίσως 20 φορές», κάτι το οποίο είναι σύνηθες για πρωταγωνιστικό ρόλο σε ταινίες κινουμένων σχεδίων της Disney των οποίων τα σενάρια βρίσκονται ακόμα σε διαδικασία εξέλιξης.[59] Όσον αφορά την προσέγγισή της για τον ρόλο της Άννα, η Μπελ είχε ενθουσιαστεί αφού είχε «ονειρευτεί να λάβει μέρος σε μια ταινία κινουμένων σχεδίων της Disney» από τότε που ήταν τεσσάρων ετών[56] λέγοντας: «Πάντα αγαπούσα τις ταινίες κινουμένων σχεδίων της Disney, αλλά υπήρχε κάτι σχετικά με τις γυναίκες που ήταν ανέφικτο για μένα. Η στάση τους ήταν τόσο καλή και μιλούσαν τόσο καλά, και νιώθω σαν να έκανα πραγματικά αυτό το κορίτσι πολύ πιο καθημερινό και αλλόκοτο και αποδιοργανωμένο και πιο ευερέθιστο και αδέξιο. Είμαι πραγματικά περήφανη για αυτό».[60]

Το Ψυχρά κι Ανάποδα είναι «λίγο φεμινιστική ταινία για την Disney. Είμαι πραγματικά περήφανη για αυτό. Έχει τα πάντα, αλλά αφορά ουσιαστικά την αδελφότητα. Πιστεύω πως αυτές οι δύο γυναίκες είναι ανταγωνιστικές μεταξύ τους, αλλά πάντα προσπαθούν να προστατεύσουν η μία την άλλη - οι αδελφές είναι απλά τόσο περίπλοκες. Είναι μια τόσο υπέροχη σχέση να την έχεις στις ταινίες, ιδιαίτερα για μικρά παιδιά».
Ιντίνα Μενζέλ για τις εντυπώσεις της από το Ψυχρά κι Ανάποδα[57]

Η Ιντίνα Μενζέλ, μια βετεράνος του Μπρόντγουεϊ, προσλήφθηκε για τον ρόλο της Έλσα. Η Μενζέλ είχε προηγουμένως περάσει από ακρόαση για την ταινία Μαλλιά Κουβάρια, αλλά δεν πήρε τον ρόλο. Ωστόσο, η διευθύντρια του κάστινγκ για το Μαλλιά Κουβάρια διατήρησε μια ηχογράφηση της ακρόασης της Μενζέλ στο τηλέφωνό της και, με βάση αυτό, της ζήτησε να περάσει από ακρόαση μαζί με την Μπελ για το Ψυχρά κι Ανάποδα.[61] Πριν προσληφθούν επίσημα, οι Μενζέλ και Μπελ εντυπωσίασαν βαθιά τους σκηνοθέτες και παραγωγούς κατά τη διάρκεια ενός πρώιμου διαβάσματος σεναρίου. Αφού διάβασαν όλο το σενάριο, τραγούδησαν το «Wind Beneath My Wings» μαζί ως ντουέτο, αφού δεν είχε γραφτεί ακόμα κάποιο τραγούδι για την ταινία.[62][40][61] Η Μπελ είχε προτείνει αυτή την ιδέα όταν επισκέφτηκε τη Μενζέλ στο σπίτι της στην Καλιφόρνια για να προετοιμαστούν μαζί για το διάβασμα του σεναρίου.[61][63] Οι δημιουργοί των τραγουδιών της ταινίας ήταν επίσης παρόντες στο διάβασμα του σεναρίου και η Άντερσον-Λόπεζ είπε: «Ο Λάσιτερ βρισκόταν στον παράδεισο» όταν άκουσε τη Μενζέλ και τη Μπελ να τραγουδούν σε αρμονία και από εκείνη η στιγμή και μετά, επέμεινε «Η Κρίστεν Μπελ και η Ιντίνα Μενζέλ πρέπει να βρίσκονται στην ταινία!»[35]:32:07 Η Λι είπε: «Το τραγούδησαν σαν αδελφές και μετά το τέλος του τραγουδιού, δεν υπήρχε κανείς που να μην έκλαιγε στην αίθουσα».[39] Μεταξύ του Δεκεμβρίου του 2012 και του Ιουνίου του 2013, το κάστινγκ για τους υπόλοιπους χαρακτήρες ανακοινώθηκε, συμπεριλαμβανομένων των Τζόναθαν Γκροφ ως Κρίστοφ, Άλαν Τούντικ ως Δούκας της Ονειρούπολης, Σαντίνο Φοντάνα ως Πρίγκιπας Χανς και Τζος Γκαντ ως Όλαφ.[64]

ΕικονογράφησηΕπεξεργασία

Όπως και η ταινία Μαλλιά Κουβάρια, το Ψυχρά κι Ανάποδα υιοθέτησε ένα μοναδικό καλλιτεχνικό στυλ αναμιγνύοντας στοιχεία και από τη δημιουργία εικόνων από υπολογιστή (CGI) και από τον παραδοσιακό τρόπο εικονογράφησης με το χέρι.[65] Από την αρχή, ο Μπακ ήξερε πως ο Τζίαμο ήταν ο καλύτερος υποψήφιος για να αναπτύξει το στυλ που είχε στο μυαλό του και τον έπεισε να επιστρέψει στην Disney για να δουλέψει ως ο διευθυντής καλλιτεχνίας για το Ψυχρά κι Ανάποδα.[21]:33 Οι Μπακ, Λάσιτερ και Τζίαμο ήταν παλιοί φίλοι που είχαν γνωριστεί στο Κολέγιο Καλών Τεχνών της Καλιφόρνιας[21]:33 και ο Τζίαμο είχε δουλέψει στο παρελθόν ως διευθυντής καλλιτεχνίας στην ταινία της Disney Ποκαχόντας, όπου ο Μπακ ήταν επικεφαλής εικονογράφησης.[66]

Για να δημιουργηθεί το ύφος του Ψυχρά κι Ανάποδα, ο Τζίαμο ξεκίνησε την έρευνά του διαβάζοντας εκτεταμένα για ολόκληρη την περιοχή της Σκανδιναβίας και επισκέφθηκε την πόλη Σόλβανγκ κοντά στο Λος Άντζελες, μια πόλη με έντονο το Δανέζικο στοιχείο, αλλά τελικά επικεντρώθηκε κυρίως στη Νορβηγία αφού το «80 τοις εκατό» των οπτικών που τον γοήτευσαν προέρχονταν από εκεί.[67] Η Disney τελικά επιχορήγησε τρία ερευνητικά ταξίδια.[68] Οι εικονογραφιστές και οι ειδικοί στα ειδικά εφέ απεστάλησαν στο Τζάκσον Χόουλ του Ουαϊόμινγκ για να νιώσουν την εμπειρία του να περπατάς, να τρέχεις και να πέφτεις πάνω σε βαθύ χιόνι φορώντας διάφορα είδη ρουχισμού, συμπεριλαμβανομένων και μακριών φουστών (τις οποίες φόρεσαν για να δοκιμάσουν τόσο οι γυναίκες όσο και οι άντρες),[23][67][68][69] ενώ οι ομάδες φωτισμού και τέχνης επισκέφτηκαν το Ξενοδοχείου Πάγου στην πόλη Κεμπέκ για να μελετήσουν τις ανακλάσεις και διαθλάσεις του χιονιού και του πάγου.[49] Και τέλος, ο Τζίαμο και αρκετοί καλλιτέχνες ταξίδεψαν στη Νορβηγία για να εμπνευστούν από τα βουνά, τα φιόρδ, την αρχιτεκτονική και την κουλτούρα της χώρας.[68][70] «Είχαμε πολύ στενό χρονοδιάγραμμα για αυτή την ταινία, έτσι η βασική εστίασή μας ήταν πραγματικά το να έχουμε μια σωστή ιστορία, αλλά ξέραμε πως ο Τζον Λάσιτερ είναι αυστηρός στο να φαίνονται όλα αληθινά και να δημιουργείται ένας πιστευτός κόσμος, αλλά και πάλι αυτό δε σημαίνει πως είναι ένας ρεαλιστικός κόσμος - αλλά ένας πιστευτός. Ήταν σημαντικό να δούμε το πεδίο εφαρμογής και την κλίμακα της Νορβηγίας και σημαντικό για τους εικονογραφιστές μας να ξέρουν το πώς μοιάζει» είπε ο Ντελ Βίτσο.[71] «Υπάρχει ένα αληθινό συναίσθημα σε όλο αυτό όπως του πεδίου εφαρμογής και της κλίμακας που υπήρχε στην ταινία Ο Λόρενς της Αραβίας» ολοκλήρωσε.[71]

Κατά τη διάρκεια του 2012, ενώ ο Τζίαμο, οι εικονογραφιστές και οι καλλιτέχνες διεξήγαγαν μια προκαταρκτική έρευνα και ανέπτυξαν το γενικό ύφος της ταινίας, η ομάδα παραγωγής ακόμα δυσκολευόταν να αναπτύξει ένα συναρπαστικό σενάριο, όπως εξηγήθηκε πιο πάνω. Αυτό το πρόβλημα δεν επιλύθηκε επαρκώς μέχρι τον Νοέμβριο του 2012[21]:155 και το σενάριο απαιτούσε αργότερα ακόμα περισσότερες σημαντικές αναθεωρήσεις.[49][52] Ως αποτέλεσμα, η μοναδική «τρομακτική» πρόκληση που αντιμετώπιζε η ομάδα εικονογράφησης ήταν το στενό χρονοδιάγραμμα των ούτε δώδεκα μηνών να μετατρέψουν το ακόμα αναπτυσσόμενο σενάριο της Λι σε ταινία.[21]:155 Άλλες ταινίες, όπως το Toy Story 2 της Pixar, είχαν ολοκληρωθεί επιτυχώς σε ακόμα πιο στενό χρονοδιάγραμμα, αλλά ένα στενό χρονοδιάγραμμα σήμαινε απαραιτήτως «δουλειά μέσα στη νύχτα, υπερωρίες και άγχος».[21]:155 Η Λι υπολόγισε πως ολόκληρη η ομάδα του Ψυχρά κι Ανάποδα αποτελείτο περίπου από 600 με 650 άτομα «συμπεριλαμβανομένων και 70 ανθρώπων φωτισμού και 70 έξτρα εικονογραφιστών» και 15 με 20 καλλιτέχνες εικονογραφημένου σεναρίου.[72]

Ο Ντελ Βίτσο εξήγησε το πώς η ομάδα εικονογράφησης της ταινίας οργανώθηκε: «Σε αυτή την ταινία έχουμε αρχηγούς χαρακτήρων, επικεφαλής εικονογραφιστές σε συγκεκριμένους χαρακτήρες. Οι ίδιοι οι εικονογραφιστές μπορεί να δουλεύουν σε διάφορους χαρακτήρες αλλά πάντα βρίσκονται υπό την καθοδήγηση κάποιου αρχηγού. Νομίζω ήταν διαφορετικά σε σχέση με το Μαλλιά Κουβάρια, για παράδειγμα, αλλά επιλέξαμε να το κάνουμε με αυτό τον τρόπο καθώς θέλαμε ένα άτομο να καταλαβαίνει πλήρως και να αναπτύσσει τον δικό του χαρακτήρα και μετά να είναι σε θέση να τον ενσωματώσει στο σύνολο. Ο Χιρούμ Όσμοντ, ο επικεφαλής για τον Όλαφ, είναι ήσυχος αλλά έχει μια αστεία, εκκεντρική προσωπικότητα κι έτσι ξέραμε πως θα έφερνε αρκετή κωμωδία στον χαρακτήρα. Για την εικονογράφο της Άννα, Μπέκι Μπρίσι, ήταν η πρώτη της φορά που θα δούλευε ως επικεφαλής ενός χαρακτήρα και θέλαμε να αναλάβει την Άννα».[23][40][73] Ο δάσκαλος υποκριτικής Γουόρνερ Λάφιν, καλέστηκε στα στούντιο για να βοηθήσει τους εικονογραφιστές να καταλάβουν τους χαρακτήρες που δημιουργούσαν.[69] Για να λάβουν το γενικό αίσθημα της κάθε σκηνής, κάποιοι εικονογραφιστές ενσάρκωσαν οι ίδιοι τους χαρακτήρες. «Πραγματικά βιντεογράφησα τον εαυτό μου να παίζει τη σκηνή, κάτι το οποίο βρήκα πολύ βοηθητικό» είπε η επικεφαλής εικονογράφος Ρεμπέκα Γουίλσον Μπρίσι. Αυτό τη βοήθησε να ανακαλύψει στοιχεία που έκαναν τη σκηνή να μοιάζει αληθινή και πιστευτή.[74] Ο επικεφαλής εικονογράφος για την Έλσα ήταν ο Γουέιν Ούντεν, ο οποίος ζήτησε από μόνος του αυτό τον χαρακτήρα επειδή ήταν γοητευμένος από την πολυπλοκότητά του.[75] Ο Ούντεν ανέπτυξε προσεκτικά τις εκφράσεις της Έλσα έτσι ώστε να μπορέσει να δείξει τον φόβο στο πρόσωπό της, σε αντίθεση με την αφοβία της Άννα.[75] Μελέτησε επίσης βίντεο από τις ηχογραφήσεις της Μενζέλ και εικονογράφησε την αναπνοή της Έλσα με τέτοιο τρόπο ώστε να ταιριάζει με την αναπνοή της Μενζέλ.[69] Ο επικεφαλής της εικονογράφησης, Λίνο ΝτιΣάλβο, είπε: «Ο στόχος της ταινίας ήταν να εικονογραφηθούν οι πιο πειστικοί CG χαρακτήρες που είδατε ποτέ».[76]

Όσον αφορά το ύφος και τη φύση της φωτογραφίας της ταινίας, ο Τζίαμο επηρεάστηκε σε μεγάλο βαθμό από τη δουλειά του Τζακ Καρνίφ στην ταινία Ο Μαύρος Νάρκισσος. Σύμφωνα με εκείνον, έδωσε μια υπερ-πραγματικότητα στην ταινία: «Επειδή αυτή είναι μια ταινία με τέτοια κλίμακα και έχουμε να σχεδιάσουμε από τα Νορβηγικά φιόρδ, ήθελα πραγματικά να εξερευνήσω το βάθος. Από τη σκοπιά του σχεδιαστή, αφού τόνιζα τα οριζόντια και τα κάθετα στοιχεία, αυτά που προσέφεραν τα φιόρδ ήταν τέλεια. Εγκλωβίσαμε την αδελφική ιστορία σε κλίμακα». Η δουλειά του Τεντ ΜακΚορντ στην Μελωδία της Ευτυχίας ήταν επίσης μια μεγάλη επιρροή για τον Τζίαμο. Ήταν επίσης ιδέα του Τζίαμο, το Ψυχρά κι Ανάποδα να κινηματογραφηθεί με διαδικασία σινεμασκόπ ευρείας οθόνης, κάτι το οποίο ενέκρινε ο Λάσιτερ.[73] Αυτό έκανε το Ψυχρά κι Ανάποδα την πρώτη ταινία που κινηματογραφήθηκε ολοκληρωτικά σε σινεμασκόπ από το 2000 και την ταινία Τιτάν: Μετά το τέλος της Γης. Ο Τζίαμο ήθελε επίσης να εξασφαλίσει πως τα Νορβηγικά φιόρδ, η αρχιτεκτονική και η λαϊκή τέχνη rosemaling, ήταν κρίσιμοι παράγοντες στον σχεδιασμό του περιβάλλοντος της Αρεντέλλας. Ο Τζίαμο, του οποίου προέλευση αποτελεί η παραδοσιακή εικονογράφηση, είπε πως ο καλλιτεχνικός σχεδιασμός του περιβάλλοντος αντιπροσωπεύει μια ενότητα μεταξύ χαρακτήρα και περιβάλλοντος και πως αρχικά ήθελε να ενσωματώσει κεκορεσμένα χρώματα, τα οποία είναι τυπικά κακοσύστατα στην εικονογράφηση σε υπολογιστή.[73] Για περισσότερη αυθεντικότητα, ένας πραγματικός τάρανδος με το όνομα Σέιτζ ήρθε στα στούντιο για να μελετήσουν οι εικονογραφιστές τις κινήσεις και τις γκριμάτσες του, για τον χαρακτήρα του Σβεν.[77][78]

Ένα άλλο σημαντικό θέμα που επέμεινε ο Τζίαμο ήταν τα κοστούμια, καθώς «ήξερε από την αρχή» πως θα ήταν «μια ταινία κοστουμιών».[21]:77 Για να πετύχουν το όραμα αυτό, έφερε στα στούντιο την σχεδιάστρια χαρακτήρων Τζιν Γκίλμορ, για να ενεργήσει ως αφοσιωμένη «σχεδιαστής κοστουμιών».[79] Ενώ η παραδοσιακή εικονογράφηση απλά ενσωματώνει τον σχεδιασμό του κοστουμιού με τον σχεδιασμό του χαρακτήρα και συμπεριφέρεται στα ρούχα ως μέρος του χαρακτήρα, στην εικονογράφηση σε υπολογιστή το κοστούμι θεωρείται σχεδόν ως μια ξεχωριστή οντότητα με τις δικές του ιδιότητες και συμπεριφορές[79] – και το Ψυχρά κι Ανάποδα απαιτούσε ένα επίπεδο μιας ακόμα μη δοκιμασμένης λεπτομέρειας και μικρολεπτομερειών όπως υφάσματα, κουμπιά, τελειώματα και ραφές.[21]:76 Η Γκίλμορ εξήγησε πως «η γενική προσέγγισή της ήταν να συγχωνεύσει τις ιστορικές σιλουέτες από τη Δυτική Ευρώπη του 1840 (πάνω κάτω), με τα σχήματα και τις λεπτομέρειες των παραδοσιακών λαϊκών κοστουμιών της Νορβηγίας του 19ου αιώνα περίπου».[79] Αυτό σήμαινε τη χρησιμοποίηση κυρίως πάνινου υφάσματος σε συνδυασμό με βελούδο, λινό και μετάξι.[21]:75 Κατά τη διάρκεια της παραγωγής, ο Τζίαμο και η Γκίλμορ «έτρεχαν τριγύρω» προμηθεύοντας τα διάφορα τμήματα με δείγματα από τον αληθινό κόσμο για να τα χρησιμοποιήσουν ως αναφορά.[79] Οι «καλλιτέχνες ανάπτυξης του ύφους» της ταινίας[80]:58–59) δημιούργησαν την ψηφιακά ζωγραφισμένη προσομοίωση της εμφάνισης των επιφανειών, ενώ άλλα τμήματα ασχολήθηκαν με την κίνηση, τον εξοπλισμό και τη βαρύτητα, το πάχος και τον φωτισμό των υφασμάτων.[79]

Κατά τη διάρκεια της παραγωγής, ο Αγγλικός τίτλος της ταινίας άλλαξε από Η Βασίλισσα του Χιονιού (The Snow Queen) σε Frozen, μια απόφαση η οποία οδήγησε σε συγκρίσεις με μια άλλη ταινία της Disney, το Tangled (Μαλλιά Κουβάρια). Ο Ντελ Βίτσο εξήγησε πως «ο τίτλος Frozen προέκυψε ανεξάρτητα από τον τίτλο Tangled. Είναι επειδή, για εμάς, αντιπροσωπεύει την ταινία. Το Frozen παίζει τόσο στο επίπεδο του πάγου και του χιονιού, όσο και στην παγωμένη σχέση, στην παγωμένη καρδιά που πρέπει να ξεπαγώσει. Δεν πιστεύουμε, ωστόσο, σε συγκρίσεις μεταξύ Tangled και Frozen». Ανέφερε επίσης πως η ταινία θα εξακολουθήσει να διατηρεί τον αυθεντικό της τίτλο, The Snow Queen, σε μερικές χώρες «επειδή αυτό απλά αντηχεί πιο δυνατά σε κάποιες χώρες σε σχέση με το Frozen. Ίσως υπάρχει ένας πλούτος από την κληρονομιά της χώρας σε σχέση με το The Snow Queen κι έτσι να θέλουν απλά να του δώσουν έμφαση».[23]

Ανάπτυξη τεχνολογίαςΕπεξεργασία

Τα στούντιο ανέπτυξαν διάφορα νέα εργαλεία για να δημιουργήσουν ρεαλιστικές και πιστευτές λήψεις, ειδικά του βαριού και βαθιού χιονιού και των αλληλεπιδράσεών του με τους χαρακτήρες. Η Disney ήθελε ένα «σφαιρικό» και οργανικό εργαλείο που θα προσέφερε τα εφέ του χιονιού αλλά να μην απαιτείται εναλλαγή μεταξύ διαφόρων μεθόδων.[81] Όπως σημειώθηκε πιο πάνω, αρκετοί καλλιτέχνες της Disney και ειδικοί στα ειδικά εφέ ταξίδεψαν στο Ουαϊόμινγκ για να έρθουν σε επαφή με το βαθύ χιόνι και να ζήσουν την εμπειρία του να περπατάς πάνω σε αυτό.[67] Ο Δρ. Κένεθ Λίμπερχτ, ένας καθηγητής από το Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Καλιφόρνια, καλέστηκε για να δώσει κάποιες διαλέξεις στην ομάδα των εφέ για το πώς δημιουργείται το χιόνι και ο πάγος και γιατί οι νιφάδες είναι μοναδικές.[67] Χρησιμοποιώντας αυτή τη γνώση, η ομάδα των εφέ δημιούργησε μια γεννήτρια νιφάδων η οποία τους επέτρεπε να δημιουργούν τυχαία 2000 μοναδικές σε σχήμα νιφάδες για την ταινία.[74]

Μια άλλη πρόκληση που έπρεπε να αντιμετωπίσουν τα στούντιο ήταν η απεικόνιση του βαριού και βαθιού χιονιού το οποίο και θα έπρεπε να αλληλεπιδρά πιστευτά με τους χαρακτήρες αλλά και να έχει ρεαλιστική κολλώδη ποιότητα.[81] Σύμφωνα με τον κύριο μηχανικό λογισμικού, Άντριου Σελ: «Το χιόνι δεν είναι πραγματικά υγρό. Και δεν είναι πραγματικά στερεό. Διαλύεται. Μπορεί να συμπιεστεί δημιουργώντας χιονόμπαλες. Όλα αυτά τα διαφορετικά εφέ είναι πολύ δύσκολο να συλληφθούν ταυτόχρονα».[67] Για να το πετύχουν αυτό, οι μηχανικοί λογισμικού χρησιμοποίησαν προηγμένα μαθηματικά και φυσική με τη βοήθεια των μαθηματικών ερευνητών από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, Λος Άντζελες[82][83] για να δημιουργήσουν μια εφαρμογή λογισμικού προσομοίωσης χιονιού, το οποίο ονόμασαν Matterhorn. Το εργαλείο ήταν ικανό να απεικονίζει ρεαλιστικά το χιόνι σε ένα εικονικό περιβάλλον και χρησιμοποιήθηκε σε τουλάχιστον 43 σκηνές της ταινίας, συμπεριλαμβανομένων αρκετών σκηνών κλειδιά.[40][81][82][84] Ο μηχανικός λογισμικού Αλεξέι Στόμακιν αναφέρθηκε στο χιόνι ως «έναν σημαντικό χαρακτήρα της ταινίας»[82] και ως εκ τούτου τράβηξε ιδιαίτερα την προσοχή των σκηνοθετών.[67] «Όταν το τεντώσεις, το χιόνι θα σπάσει σε κομμάτια. Από τη στιγμή που το χιόνι δεν έχει οποιεσδήποτε συνδέσεις, δεν έχει βρόγχους, μπορεί να σπάσει πολύ εύκολα. Αυτή ήταν μια σημαντική ιδιότητα του χιονιού που εκμεταλλευτήκαμε» εξήγησε ο Σελ. «Βλέπεις τον Κρίστοφ να περπατά στο χιόνι και βλέπεις τα ίχνη του να σπάνε το χιόνι σε μικρά και μεγάλα κομμάτια και βλέπεις την Άννα να αποχωρεί και το χιόνι να έχει συσκευαστεί κι έπειτα να σπάει σε κομμάτια. Είναι πολύ οργανικό το πώς συμβαίνει αυτό. Δεν βλέπεις πως είναι ήδη κομμάτια - βλέπεις το χιόνι ως ένα πράγμα και μετά να σπάει».[81] Το εργαλείο αποδείχθηκε επίσης να είναι πρακτικά χρήσιμο σε σκηνές που περιελάμβαναν χαρακτήρες να περπατούν πάνω σε βαθύ χιόνι, καθώς εξασφάλισε πως το χιόνι θα αντιδρούσε φυσικά σε κάθε βήμα.[67]

Άλλα εργαλεία που σχεδιάστηκαν για να βοηθήσουν τους καλλιτέχνες να συμπληρώσουν τα περίπλοκα εφέ περιελάμβαναν το Spaces, το οποίο επέτρεπε στα αποικοδομήσιμα μέρη του Όλαφ να κινούνται τριγύρω και να ξαναχτίζονται, το Flourish, το οποίο επέτρεπε έξτρα κινήσεις όπως για παράδειγμα τα φύλλα και τα κλαδιά να είναι καλλιτεχνικά σκηνοθετημένα, το Snow Batcher, το οποίο βοήθησε στην προεπισκόπηση της τελικής όψης του χιονιού, ειδικά όταν οι χαρακτήρες αλληλεπιδρούσαν με μια περιοχή χιονιού περπατώντας μέσα από τον όγκο του, και το Tonic, το οποίο κατέστησε ικανούς τους καλλιτέχνες να γλύψουν τα μαλλιά των χαρακτήρων.[81] Το Tonic βοήθησε επίσης στην εικονογράφηση στοιχείων γούνας και μαλλιών όπως τα μαλλιά της Έλσα, τα οποία περιείχαν 420.000 τρίχες δημιουργημένες σε υπολογιστή, όταν ο μέσος αριθμός τριχών για έναν πραγματικό άνθρωπο είναι μόνο 100.000 τρίχες.[67] Ο αριθμός των σκελετών των χαρακτήρων στο Ψυχρά κι Ανάποδα είναι 312 και ο αριθμός των προσομοιωμένων κοστουμιών έφτασε τα 245, τα οποία ήταν κατά πολύ περισσότερα από όλες τις άλλες ταινίες της Disney που είχαν γίνει μέχρι τότε.[15][74] Πενήντα καλλιτέχνες εφέ και φωτισμού δούλεψαν μαζί χρησιμοποιώντας την τεχνολογία για να δημιουργήσουν «ένα μόνο πλάνο» όπου η Έλσα χτίζει το παλάτι της από πάγο. Η πολυπλοκότητά του απαιτούσε 30 ώρες για να αποδοθεί το κάθε καρέ, με 4000 υπολογιστές να αποδίδουν ένα καρέ τη φορά.[85][86]

Πέραν των 3D εφέ, οι σκηνοθέτες χρησιμοποίησαν επίσης και 2D σχέδια για συγκεκριμένα στοιχεία και σκηνές στην ταινία, συμπεριλαμβανομένων της μαγείας της Έλσα και των γλυπτών από χιόνι, καθώς επίσης και των παγωμένων συντριβανιών και πατωμάτων.[81][84] Η ομάδα των εφέ δημιούργησε ένα «στάδιο σύλληψης» όπου ολόκληρος ο κόσμος του Ψυχρά κι Ανάποδα προβάλλεται σε οθόνες, οι οποίες μπορούν να «κινηματογραφηθούν» με ειδικές κάμερες για να λειτουργήσουν ως 3D σκηνές. «Μπορούμε να πάρουμε αυτό το εικονικό σκηνικό που μιμείται όλες μου τις κινήσεις και να το βάλουμε σε οποιαδήποτε από τις σκηνές της ταινίας» είπε ο διαχειριστής της τεχνολογίας, Ιβάν Γκόλντμπεργκ.[74]

Έμπνευση από Σκανδιναβία και ΣαάμιΕπεξεργασία

Το σκηνικό βασίστηκε κυρίως στη Νορβηγία και οι πολιτισμικές επιρροές στην ταινία προήλθαν από τον Σκανδιναβικό πολιτισμό.[87] Αρκετά τοπία της Νορβηγίας εμφανίζονται στην ταινία, συμπεριλαμβανομένων του Φρουρίου Akershus στο Όσλο, του Καθεδρικού Nidaros στο Τρόντχαϊμ και των κτιρίων Bryggen στο Μπέργκεν. Πολυάριθμα άλλα τυπικά πολιτισμικά Σκανδιναβικά στοιχεία περιλαμβάνονται επίσης στην ταινία, όπως ξύλινες εκκλησίες,[87] ξωτικά,[88] καράβια των Βίκινγκ, ιαματικές πηγές, άλογα fjord,[89] παραδοσιακά ρούχα bunad[67] και φαγητά όπως το lutefisk.[90][91] Ένα maypole βρίσκεται επίσης στην ταινία, καθώς και μια σύντομη εμφάνιση ρούνων σε ένα βιβλίο που ανοίγει ο πατέρας της Άννα και της Έλσα για να καταλάβει πού ζουν τα ξωτικά.[88] Μια σκηνή όπου δύο άντρες λογομαχούν για το αν θα πρέπει τα καυσόξυλα να στοιβάζονται με τον φλοιό του ξύλου προς τα πάνω ή προς τα κάτω είναι μια αναφορά στην αιώνια διαφωνία των Νορβηγών για το ποιος είναι ο σωστός τρόπος στοίβαξης καυσόξυλων.[92][93]

Η ταινία περιέχει επίσης αρκετά στοιχεία ειδικά παρμένα από τον πολιτισμό των Σαάμι, όπως τη χρήση των ταράνδων ως μεταφορικό μέσο και τον εξοπλισμό που χρησιμοποιούν για να τους ελέγχουν, το είδος ρουχισμού τους (τα ρούχα των ανθρώπων που κόβουν τον πάγο) και κομμάτια από τη μουσική επένδυση.[94][95] Διακοσμήσεις, όπως αυτές στις κολόνες του κάστρου και στο έλκηθρο του Κρίστοφ, είναι επίσης εμπνευσμένες από τις διακοσμήσεις duodji των Σαάμι. Κατά τη διάρκεια του ερευνητικού τους ταξιδιού στη Νορβηγία, η ομάδα της Disney επισκέφτηκε την Rørosrein, μια οικογενειακή εταιρία Σαάμι στο χωριό Plassje, η οποία παράγει κρέας ταράνδου και διοργανώνει τουριστικές εκδηλώσεις.[96] Η Αρεντέλλα είναι εμπνευσμένη από το Nærøyfjord, έναν κλάδο του μακρύτερου Νορβηγικού φιόρδ Sognefjorden, το οποίο βρίσκεται στη λίστα των μνημείων παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO.[97] Ένα κάστρο στο Όσλο με πανέμορφα μοτίβα ζωγραφισμένα στο χέρι και στους τέσσερις τοίχους του, εξυπηρέτησε ως έμπνευση για το εσωτερικό του βασιλικού κάστρου της Αρεντέλλας.[98]

Το ταξίδι των συντελεστών στη Νορβηγία προσέφερε ουσιαστική γνώση για τους εικονογραφιστές ώστε να φτιάξουν την αισθητική της ταινίας όσον αφορά το χρώμα, τον φωτισμό και την ατμόσφαιρα. Σύμφωνα με τον Τζίαμο, υπήρχαν τρία σημαντικά στοιχεία που είχαν αποκτήσει από το ερευνητικό αυτό ταξίδι: τα φιόρδ και οι χαρακτηριστικοί μαζικοί κατακόρυφοι σχηματισμοί των πετρωμάτων τους, τα οποία εξυπηρέτησαν ως το σκηνικό για το απομονωμένο βασίλειο της Αρεντέλλας, οι μεσαιωνικές ξύλινες εκκλησίες των οποίων οι αγροτικές τριγωνικές οροφές και ζώνες ενέπνευσαν τον περίβολο του κάστρου, και η παραδοσιακή τέχνη rosemaling, της οποίας η ξεχωριστή επένδυση και τα μοτίβα πλέγματος χρησιμοποιήθηκαν στην αρχιτεκτονική, στη διακόσμηση και στα κοστούμια.[73]

Μουσική και σχεδιασμός ήχουΕπεξεργασία

 
Ο Κρίστοφ Μπεκ συνέθεσε τη μουσική επένδυση της ταινίας.

Το αντρόγυνο Ρόμπερτ Λόπεζ και Κρίστεν Άντερσον-Λόπεζ έγραψε τους στίχους και τη μουσική των τραγουδιών του Ψυχρά κι Ανάποδα. Οι δυο τους είχαν εργαστεί προηγουμένως με τη Disney Animation στην ταινία Ο Γουίνι το Αρκουδάκι (2011), στην οποία συμμετείχε επίσης ο Ντελ Βίτσο και ο οποίος τους προσέλαβε για το Ψυχρά κι Ανάποδα,[52] και πριν από αυτό, είχαν δουλέψει για το μιούζικαλ Ψάχνοντας τον Νέμο - Το Μιούζικαλ (2007) με τα Disney Parks.[62][99][100] Ο Λόπεζ άκουσε για πρώτη φορά για το πρότζεκτ της Disney ενώ δούλευε στο Λος Άντζελες για το μιούζικαλ Το Βιβλίο των Μορμόνων, αλλά η Disney ήθελε τόσο πολύ να δουλέψει και με τους δύο που η ομάδα παραγωγής ταξίδεψε στη Νέα Υόρκη για να παρουσιάσει το πρότζεκτ προσωπικά και στην Άντερσον-Λόπεζ, η οποία ήταν απασχολημένη με το μεγάλωμα των δύο κοριτσιών του ζευγαριού.[101] Ο Λόπεζ πιστεύει πως η Disney ενδιαφερόταν συγκεκριμένα για το ταλέντο της συζύγου του στις δυνατές ιστορίες.[102] Η απόφαση φυσικά ήταν εύκολη: «Όταν η Disney σε ρωτάει αν θες να κάνεις ένα παραμύθι μιούζικαλ, λες ναι».[102]

Περίπου 23 λεπτά της ταινίας είναι αφιερωμένα στα μουσικά νούμερα του ζευγαριού.[103][104] Επειδή το ζευγάρι ζει στη Νέα Υόρκη, η στενή συνεργασία με την ομάδα παραγωγής στο Μπέρμπανκ απαιτούσε διηπειρωτικές τηλεδιασκέψεις διάρκειας δύο ωρών σχεδόν κάθε μέρα για περίπου 14 μήνες.[70][100][105][106] Για κάθε τραγούδι που συνέθεταν, ηχογραφούσαν ένα ντέμο στο στούντιό τους στο σπίτι (με τους δυο τους να τραγουδούν τους στίχους και τον Λόπεζ να παίζει στο πιάνο) και το έστελναν με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο στο Μπέρμπανκ για να το συζητήσουν στην επόμενη τηλεδιάσκεψη.[107] Οι Λόπεζ και Άντερσον-Λόπεζ γνώριζαν πως η δουλειά τους θα συγκρινόταν με αυτή των Άλαν Μένκεν και Χάουαρντ Άσμαν από την εποχή της Αναγέννησης της Disney και, όποτε αισθάνονταν χαμένοι, ρωτούσαν τους εαυτούς τους «Τι θα έκανε ο Άσμαν;»[108] Εν τέλη, έγραψαν συνολικά 25 τραγούδια για την ταινία, από τα οποία μόνο τα οκτώ μπήκαν στην τελική εκδοχή αυτής.[108] Ένα τραγούδι, το «For the First Time in Forever», είχε μια επανάληψη και το «Let it Go» τραγουδήθηκε σε διασκευή από την Ντέμι Λοβάτο για τους τίτλους τέλους, φτάνοντας συνολικά τα δέκα τραγούδια στην ταινία. Επτά από τα 17 που δεν μπήκαν στην ταινία, κυκλοφόρησαν αργότερα σε μια deluxe εκδοχή του soundtrack.

Τον Φεβρουάριο του 2013, ο Κρίστοφ Μπεκ προσλήφθηκε για να επενδύσει μουσικά την ταινία, μετά τη δουλειά του στο Paperman, μια ταινία κινουμένων σχεδίων μικρού μήκους της Disney που κυκλοφόρησε τη χρονιά πριν το Ψυχρά κι Ανάποδα.[109] Στις 14 Σεπτεμβρίου 2013, αποκαλύφθηκε πως το τραγούδι Eatnemen Vuelie του Σαάμι μουσικού Φρόντε Φιέλχαϊμ θα αποτελούσε το τραγούδι των τίτλων αρχής της ταινίας, καθώς περιλαμβάνει στοιχεία του παραδοσιακού στυλ joik Σαάμι τραγουδιών.[110] Οι μουσικοί παραγωγοί προσέλαβαν έναν Νορβηγό γλωσσολόγο για να βοηθήσει με τους στίχους ενός τραγουδιού γραμμένου στην αρχαία σκανδιναβική γλώσσα για την στέψη της Έλσα[111] και ταξίδεψαν στο Τρόντχαϊμ στη Νορβηγία[108] για να το ηχογραφήσουν μαζί τη γυναικεία χορωδία της Νορβηγίας, Cantus, ένα κομμάτι εμπνευσμένο από την παραδοσιακή Σαάμι μουσική.[111]

Υπό την επίβλεψη του ηχολήπτη Ντέιβιντ Μπούτσερ, τα βασικά μέλη του καστ ξεκίνησαν τις ηχογραφήσεις τον Οκτώβριο του 2012 στο στούντιο ηχογράφησης Sunset Sound στο Χόλυγουντ, πριν τα τραγούδια ενορχηστρωθούν, κάτι που σημαίνει πως οι ηθοποιοί καθώς τραγουδούσαν, άκουγαν στα ακουστικά τους την ντέμο εκδοχή των τραγουδιών που είχε κάνει ο Λόπεζ στο πιάνο.[112] Οι περισσότεροι από τους διαλόγους ηχογραφήθηκαν στο κτίριο Roy E. Disney Animation στο Μπέρμπανκ υπό την επίβλεψη του Γκάμπριελ Γκάι ο οποίος, πέραν της μίξης των διαλόγων, έκανε και τη μίξη των ηχητικών εφέ της ταινίας.[59] Κάποιοι διάλογοι ηχογραφήθηκαν μετά την ηχογράφηση των τραγουδιών τόσο στο Sunset Sound όσο και στα Capitol στούντιο. Για τις σκηνές που περιελάμβαναν την Άννα και την Έλσα, και τα δύο στούντιο προσέφεραν θαλάμους φωνητικής απομόνωσης όπου οι Μενζέλ και Μπελ μπορούσαν να διαβάζουν τους διαλόγους τους κοιτάζοντας η μία την άλλη, αποφεύγοντας το «μοίρασμα» του ήχου μεταξύ των αντίστοιχων κομματιών τους.[59] Επιπρόσθετοι διάλογοι ηχογραφήθηκαν στις εγκαταστάσεις μεταγλώττισης των Walt Disney Studios στο Μπέρμπανκ και στο Soundtrack Group's New York στούντιο,[59] αφού η ομάδα παραγωγής έπρεπε να δουλέψει γύρω από το βεβαρυμένο πρόγραμμα των μελών του καστ που διέμεναν στη Νέα Υόρκη, όπως ο Φοντάνα.[113]

Οι συνθέσεις των Λόπεζ και Άντερσον-Λόπεζ για τα τραγούδια μαζί με τα φωνητικά κομμάτια στάλθηκαν στον Ντέιβ Μέτζγκερ στο Σάλεμ για να τα ρυθμίσει και να τα ενορχηστρώσει.[112][114] Ο Μέτζγκερ ενορχήστρωσε επίσης ένα σημαντικό μέρος της μουσικής επένδυσης του Μπεκ.[100]

Για την ορχηστρική μουσική επένδυση της ταινίας, ο Μπεκ απέτισε φόρο τιμής στο νορβηγικό - και λαπωνικό - εμπνευσμένο σκηνικό χρησιμοποιώντας τοπικά μουσικά όργανα, όπως το bukkehorn, και παραδοσιακές φωνητικές τεχνικές, όπως την kulning.[111] Ο Μπεκ δούλεψε μαζί με τους Λόπεζ και Άντερσον-Λόπεζ στην ενσωμάτωση των τραγουδιών τους μέσα στις δικές του συνθέσεις. Ο στόχος των τριών «ήταν η δημιουργία ενός συνεκτικού μουσικού ταξιδιού από την αρχή μέχρι το τέλος».[111] Παρομοίως, ο Κέισι Στόουν που έκανε τη μίξη της μουσικής (επίσης επέβλεπε την ηχογράφησή της), δούλεψε μαζί με τον Μπούτσερ για να ευθυγραμμίσει τις ρυθμίσεις των μικροφώνων, έτσι ώστε να εξασφαλίσει πως οι μεταβάσεις ανάμεσα στα τραγούδια και τη μουσική ήταν αδιάλειπτες, ακόμα κι αν ηχογραφήθηκαν χωριστά και σε διαφορετικές ημερομηνίες.[112] Η τελική ενορχήστρωση, τόσο των τραγουδιών όσο και της μουσικής, ηχογραφήθηκε στο Eastwood Scoring Stage[112][115] στο στούντιο της Warner Bros. Pictures στο Μπέρμπανκ, από μια 80-μελή ορχήστρα η οποία συμπεριλάμβανε 32 τραγουδιστές, ανάμεσά τους και η ντόπια Νορβηγίδα Κριστίν Χολς.[111] Ο Μπούτσερ επέβλεπε την ηχογράφηση των τραγουδιών των Λόπεζ και Άντερσον-Λόπεζ από τις 22 μέχρι τις 24 Ιουλίου του 2013 κι έπειτα, ο Στόουν επέβλεπε την ηχογράφηση της σύνθεσης του Μπεκ από τις 3 μέχρι τις 6 και από τις 9 μέχρι τις 10 Σεπτεμβρίου. Ο Μπούτσερ έκανε τη μίξη των τραγουδιών στο Eastwood stage, ενώ ο Στόουν έκανε τη μίξη της μουσικής επένδυσης του Μπεκ στο ιδιωτικό του στούντιο στη Σάντα Μόνικα της Καλιφόρνια.[112]

Όσον αφορά τον ήχο του Ψυχρά κι Ανάποδα, η σκηνοθέτης Τζένιφερ Λι δήλωσε πως ο ήχος έπαιξε σημαντικό κομμάτι στο να μπορεί η ταινία να σε αγγίζει και να σε μεταφέρει. Εξήγησε: «Αφήνοντάς την να πει την ιστορία συναισθηματικά, ο ήχος του πάγου όταν βρίσκεται στο πιο επικίνδυνο σημείο του απλά σε κάνει να ανατριχιάζεις».[116] Η απόλυτη σιωπή στην κλιμάκωση της ταινίας ακριβώς πριν η Άννα παγώσει, ήταν ιδέα του Λάσιτερ, κάτι το οποίο «πραγματικά ήθελε».[116] Σε αυτή τη σκηνή, ακόμα και ο περιβάλλων ήχος που φυσιολογικά θα βρισκόταν εκεί, αφαιρέθηκε, έτσι ώστε να το κάνει να φαίνεται ασυνήθιστο.[116] Η Λι εξήγησε πως «αυτή ήταν μια στιγμή όπου θέλαμε όλα να μοιάζουν σε αναστολή».[116]

Για να εξασφαλίσουν ορισμένα ηχητικά εφέ του χιονιού και του πάγου, ο σχεδιαστής ήχου Όντιν Μπενίτεζ ταξίδεψε στο βουνό Μαμόθ της Καλιφόρνια, για να τους ηχογραφήσει σε μια παγωμένη λίμνη.[70] Ωστόσο, η δουλειά των ηχητικών εφέ foley έγινε στη σκηνή foley της Warner Bros. Pictures από συνεργείο της Warner Bros.[59][115] Οι καλλιτέχνες foley λάμβαναν καθημερινά παραδόσεις 22.6kg χιονιού και πάγου, για να τους βοηθήσουν να ηχογραφήσουν όλους τους απαραίτητους ήχους για την ταινία.[59] Επειδή τα οπτικά της ταινίας οριστικοποιήθηκαν πολύ αργά, ηχογραφήθηκαν πέντε ξεχωριστές εκδοχές σχεδόν κάθε βήματος στο χιόνι (αντιστοιχούσαν σε πέντε διαφορετικούς τύπους χιονιού) και έπειτα, μία από αυτές επιλέχθηκε κατά τη διαδικασία μίξης του ήχου για να ταιριάζει με το χιόνι της κάθε σκηνής.[59] Ένα θέμα για το οποίο η ομάδα παραγωγής ήταν «λεπτομερής» ήταν ο ήχος των βημάτων της Έλσα πάνα στο παγωμένο παλάτι, για το οποίο απαιτήθηκαν οκτώ προσπάθειες, συμπεριλαμβανομένων και ποτηριών κρασιού στον πάγο και μεταλλικών μαχαιριών στον πάγο. Τελικά, χρησιμοποίησαν μια μίξη τριών ήχων.[59]

Παρόλο που τα φωνητικά, η μουσική, τα ηχητικά εφέ και σχεδόν όλοι οι διάλογοι ηχογραφήθηκαν σε διαφορετικά σημεία, η τελική επανηχογράφηση σε μορφή Dolby Atmos έγινε στις εγκαταστάσεις της Disney, στα Disney Digital Studio Services, από τον Κέισι Ε. Φλουρ.[59][115]

Διεθνείς μεταγλωττίσειςΕπεξεργασία

Όπως και άλλα προϊόντα της Disney τα οποία συχνά μεταγλωττίζονται μέσω του Disney Character Voices International (Διεθνείς Φωνές Χαρακτήρων της Disney), το Ψυχρά κι Ανάποδα μεταφράστηκε και μεταγλωττίστηκε σε 41 γλώσσες (σε σχέση με τις μόνο 15 γλώσσες του Βασιλιά των Λιονταριών).[117] Μια τεράστια πρόκληση ήταν να βρεθούν για κάθε γλώσσα ντόπιες, ικανές σοπράνο που να ταιριάζουν στον ζεστό φωνητικό τόνο και την έκταση τριών οκτάβων της Μενζέλ.[117][118] Ο Ρικ Ντέμπσεϊ, το ανώτερο στέλεχος της ομάδας, θεώρησε τη διαδικασία μετάφρασης της ταινίας ως «εξαιρετικά δύσκολη» εξηγώντας: «Είναι μια δύσκολη πράξη ζογκλέρ το να καταφέρεις να έχεις τη σωστή πρόθεση των στίχων και ταυτόχρονα να ταιριάζουν ρυθμικά με τη μουσική. Και έπειτα, πρέπει να πας πίσω και να προσαρμόσεις τα χείλη του χαρακτήρα που τραγουδά! ... Απαιτείται πολλή υπομονή και ακρίβεια».[119] Ο Λόπεζ εξήγησε πως τους είχαν πει από την Disney να αφαιρέσουν από τα τραγούδια τους περίπλοκα λογοπαίγνια, έτσι ώστε να εξασφαλίσουν πως η ταινία θα μεταφραζόταν εύκολα και θα είχε παγκοσμίως ελκυστικούς στίχους.[120]

Για το κάστινγκ των μεταγλωττισμένων εκδοχών, η Disney απαιτούσε ντόπιους ηθοποιούς της κάθε χώρας έτσι ώστε να «εξασφαλιστεί πως η ταινία θα είχε την αίσθηση πως ήταν 'ντόπια'».[119] Χρησιμοποίησαν τις φωνές των Μπελ και Μενζέλ ως το «προσχέδιό» τους στο κάστινγκ και προσπάθησαν να ταιριάξουν τις φωνές «όσο το δυνατόν περισσότερο», έστω κι αν αυτό σήμαινε πως έπρεπε να περάσουν από ακρόαση περίπου 200 τραγουδίστριες για να συμπληρώσουν τις 41 θέσεις, μόνο για την Έλσα.[119] Για σχεδόν 15 μεταγλωττισμένες εκδοχές, προσέλαβαν δύο άτομα για την Έλσα (ένα για το τραγούδι και ένα για τους διαλόγους), καθώς δεν μπορούσαν όλες οι ηθοποιοί να τραγουδήσουν.[119] Μετά το κάστινγκ όλων των άλλων ρόλων για όλες τις 41 γλώσσες, το διεθνές καστ αποτελείτο από περισσότερα από 900 άτομα, τα οποία ηχογράφησαν τους διαλόγους τους κατά τη διάρκεια 1300 εγγραφών περίπου.[121]

Από το 2013, κάποιοι τοπικοί τηλεοπτικοί σταθμοί και ανεξάρτητα στούντιο μεταγλώττισαν την ταινία στις τοπικές τους γλώσσες, δημιουργώντας μερικές ανεπίσημες μεταγλωττίσεις. Συγκεκριμένα: Αλβανική,[122] Αραβική (τηλεοπτική μεταγλώττιση), Καρατσάι-Μπαλκάρ,[123] Περσική[124] και Tagalog.[125]

ΚυκλοφορίαΕπεξεργασία

Οι Πίτερ Ντελ Βίτσο (παραγωγός), Τζένιφερ Λι (σεναριογράφος και σκηνοθέτης) και Κρις Μπακ (σκηνοθέτης) στην πρεμιέρα της ταινίας στο El Capitan Theatre στο Χόλυγουντ.
Μια διαφήμιση για την ταινία πάνω σε ένα Boeing 737 των αερογραμμών WestJet, στο Διεθνές Αεροδρόμιο Τζον Κένεντι.

Το Ψυχρά κι Ανάποδα κυκλοφόρησε στις αίθουσες στις Ηνωμένες Πολιτείες στις 27 Νοεμβρίου 2013 και συνοδευόταν από τη νέα ταινία κινουμένων σχεδίων μικρού μήκους Get a Horse! με τον Μίκυ Μάους.[126] Η πρεμιέρα της ταινίας έγινε στο El Capitan Theatre στο Χόλυγουντ, Καλιφόρνια στις 19 Νοεμβρίου 2013[127] και είχε μια περιορισμένη κυκλοφορία πέντε ημερών ξεκινώντας στις 22 Νοεμβρίου, πριν κυκλοφορήσει ευρέως σε όλες τις αίθουσες.[1][128]

Πριν την κυκλοφορία της ταινίας, τα τραγούδια «Let it Go» και «In Summer» των Λόπεζ και Άντερσον-Λόπεζ παρουσιάστηκαν στην έκθεση της Disney D23 του 2013, όπου η Ιντίνα Μενζέλ ερμήνευσε το πρώτο ζωντανά.[129] Ένα πρώτο τρέιλερ κυκλοφόρησε στις 18 Ιουνίου 2013,[130][131] ακολουθούμενο από την κυκλοφορία του επίσημου τρέιλερ στις 26 Σεπτεμβρίου 2013.[132][133][134] Το Ψυχρά κι Ανάποδα προωθήθηκε επίσης έντονα σε αρκετά θεματικά πάρκα της Disney συμπεριλαμβανομένων των Fantasyland στη Disneyland, World of Color στο Disney California Adventure, Epcot της Νορβηγίας και Disney Dreams! στο Disneyland Park του Παρισιού.[5][135][136] Τα Disneyland και Epcot προσέφεραν επίσης και συναντήσεις με τους δύο βασικούς χαρακτήρες της ταινίας, Άννα και Έλσα.[137] Στις 6 Νοεμβρίου 2013, η θυγατρική της Disney, Disney Consumer Products, ξεκίνησε τη διανομή μια σειράς παιχνιδιών και άλλων προϊόντων σχετιζόμενων με την ταινία μέσω των Disney Store και άλλων προμηθευτών.[138]

Στις 31 Ιανουαρίου 2014, μια «τραγουδήστε μαζί» εκδοχή του Ψυχρά κι Ανάποδα κυκλοφόρησε σε 2057 αίθουσες στις Ηνωμένες Πολιτείες. Περιελάμβανε τους στίχους των τραγουδιών στην οθόνη και οι θεατές καλούνταν να ακολουθήσουν τη νιφάδα και να τραγουδήσουν μαζί με τους πρωταγωνιστές τα τραγούδια της ταινίας.[139][140][141] Μετά την ευρεία κυκλοφορία της στην Ιαπωνία στις 14 Μαρτίου 2014, μια παρόμοια εκδοχή «τραγουδήστε μαζί» κυκλοφόρησε στη χώρα σε επιλεγμένες αίθουσες στις 26 Απριλίου. Στις μεταγλωττισμένες Ιαπωνικές εκδοχές, αντί των αγγλικών στίχων, στην οθόνη εμφανίζονταν οι ιαπωνικοί στίχοι για τους θεατές.[142] Μια «τραγουδήστε μαζί» εκδοχή κυκλοφόρησε στο Ηνωμένο Βασίλειο στις 28 Νοεμβρίου 2014.[143]

Home mediaΕπεξεργασία

Το Ψυχρά κι Ανάποδα κυκλοφόρησε στις 25 Φεβρουαρίου 2014 σε ψηφιακή μορφή σε Google Play, iTunes Store και Amazon Video.[144] Μετέπειτα, στις 18 Μαρτίου 2014, κυκλοφόρησε από την Walt Disney Studios Home Entertainment σε Blu-ray και DVD.[145] Στο blu-ray το μπόνους υλικό περιελάμβανε[146][147] τη «Δημιουργία του Frozen», μια μουσική παραγωγή τριών λεπτών στην οποία φαίνεται ο τρόπος δημιουργίας της ταινίας,[148] το «D'frosted», μια ματιά εκ των έσω για το πώς η Disney προσπάθησε να προσαρμόσει το αυθεντικό παραμύθι σε ταινία κινουμένων σχεδίων, τέσσερις διεγραμμένες σκηνές με εισαγωγή από τους σκηνοθέτες, την ταινία κινουμένων σχεδίων μικρού μήκους Get a Horse!, το τρέιλερ της ταινίας και τα μουσικά βίντεο του «Let it Go» από τις Ντέμι Λοβάτο, Μαρτίνα Στέσελ και Μάρσα Μίλαν.[149][150] Η κυκλοφορία DVD περιελάμβανε την ταινία κινουμένων σχεδίων μικρού μήκους Get a Horse!, τα μουσικά βίντεο του «Let it Go» και το τρέιλερ της ταινίας.[146]

Την πρώτη μέρα της κυκλοφορίας του σε Blu-ray και DVD, το Ψυχρά κι Ανάποδα πώλησε 3.2 εκατομμύρια αντίτυπα, γινόμενη μία από τις ταινίες με τις περισσότερες home video πωλήσεις της τελευταίας δεκαετίας, όπως επίσης και ο δίσκος παιδικών με τις καλύτερες πωλήσεις όλων των εποχών στο Amazon.[151] Οι λήψεις της ταινίας σε ψηφιακή μορφή έθεσε επίσης ρεκόρ ως η ταινία με τις γρηγορότερες πωλήσεις σε ψηφιακή μορφή όλων των εποχών.[152][153] Το Ψυχρά κι Ανάποδα βρέθηκε στην κορυφή των πωλήσεων στις Ηνωμένες Πολιτείες την πρώτη εβδομάδα κυκλοφορίας, πωλώντας περισσότερα από τρεις φορές αντίτυπα όσο 19 άλλες ταινίες μαζί, οι οποίες βρίσκονταν στη λίστα των charts, σύμφωνα με τη λίστα πωλήσεων της Nielsen.[154] Η ταινία πώλησε 3,969,270 αντίτυπα Blu-ray (ισοδύναμο με $79,266,322) κατά τη διάρκεια της πρώτης εβδομάδας,[155] πωλήσεις που αντιπροσώπευαν το 50% της έναρξης πωλήσεων των home video.[154] Βρισκόταν στην κορυφή των charts πωλήσεων των home video στις Ηνωμένες Πολιτείες για έξι μη διαδοχικές εβδομάδες από τις εφτά εβδομάδες της κυκλοφορίας της, μέχρι τις 4 Μαΐου 2014.[156]

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το Ψυχρά κι Ανάποδα έκανε το ντεμπούτο του στο Νο1 των πωλήσεων σε Blu-ray και DVD στη λίστα του Official Video Chart.[157] Σύμφωνα με το Official Charts Company, πωλήθηκαν περισσότερα από 500,000 αντίτυπα της ταινίας τις δύο πρώτες μέρες κυκλοφορίας της (31 Μαρτίου - 1 Απριλίου 2014).[158] Κατά τη διάρκεια των τριών πρώτων εβδομάδων της κυκλοφορίας του στο Ηνωμένο Βασίλειο, το Ψυχρά κι Ανάποδα πώλησε περισσότερα από 1.45 εκατομμύρια αντίτυπα, γινόμενη η ταινία με τις περισσότερες πωλήσεις του 2014 της χώρας μέχρι εκείνη τη στιγμή.[159] Το Ψυχρά κι Ανάποδα πώλησε 2,025,000 πακέτα Blu-ray Disc/DVD στην Ιαπωνία σε 4 εβδομάδες, γινόμενη η ταινία με τις γρηγορότερες πωλήσεις home video που ξεπέρασε τα 2 εκατομμύρια αντίτυπα, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ των 11 εβδομάδων που κρατούσε η ταινία Ταξίδι στη Χώρα των Θαυμάτων. Το Ψυχρά κι Ανάποδα κατέχει επίσης τα ρεκόρ με τον μεγαλύτερο αριθμό αντιτύπων που πωλήθηκαν την πρώτη επίσημη μέρα κυκλοφορίας του και την πρώτη επίσημη εβδομάδα κυκλοφορίας του στην Ιαπωνία.[160] Μέχρι το τέλος του 2014, η ταινία είχε συνολικά έσοδα $308,026,545 από πωλήσεις home video στις Ηνωμένες Πολιτείες.[161] Μέχρι τον Ιούλιο του 2018, το Ψυχρά κι Ανάποδα είναι η ταινία με τις περισσότερες πωλήσεις Blu-ray όλων των εποχών στις Ηνωμένες Πολιτείες με περισσότερα από 7.5 εκατομμύρια αντίτυπα, ξεπερνώντας οριακά την ταινία Avatar.[162]

Έπειτα από ανακοίνωση στις 12 Αυγούστου 2014, μια επανέκδοση «τραγουδήστε μαζί» του Ψυχρά κι Ανάποδα κυκλοφόρησε σε DVD και ψηφιακή μορφή στις 18 Νοεμβρίου 2014.[163][164][165][166]

Αγωγή κατά Phase 4 FilmsΕπεξεργασία

Στα τέλη Δεκεμβρίου 2013, η Walt Disney Company κατέθεσε αγωγή για παράβαση εμπορικού σήματος στο Ομοσπονδιακό Δικαστήριο της Καλιφόρνια κατά της εταιρίας Phase 4 Films, ζητώντας την απαγόρευση της συνέχειας της διανομής της Καναδικής ταινίας The Legend of Sarila, η οποία είχε μετονομαστεί σε Frozen Land στις Ηνωμένες Πολιτείες και είχε λογότυπο παρόμοιο με την ταινία της Disney.[167] Μέχρι τα τέλη Ιανουαρίου 2014, οι δύο εταιρίες ήρθαν σε συμβιβασμό. Ο συμβιβασμός αναφέρει πως η διανομή και προώθηση της ταινίας The Legend of Sarila, καθώς και όλα τα σχετιζόμενα με αυτήν εμπορικά προϊόντα θα έπρεπε να χρησιμοποιούν τον αυθεντικό τίτλο και η Phase 4 δεν πρέπει να χρησιμοποιεί εμπορικά σήματα, λογότυπα ή άλλα σχέδια συγκεχυμένα παρόμοια με την ταινία κινουμένων σχεδίων της Disney.[168][169][170] Η Phase 4 έπρεπε επίσης να πληρώσει την Disney με το ποσό των $100,000 πριν τις 27 Ιανουαρίου 2014 και να κάνει «κάθε δυνατή προσπάθεια» να αφαιρέσει τα αντίτυπα του Frozen Land από καταστήματα και διαδικτυακούς διανομείς πριν τις 3 Μαρτίου 2014.[168][169]

ΠειρατείαΕπεξεργασία

Σύμφωνα με την ιστοσελίδα παρακολούθησης παραβίασης πνευματικών δικαιωμάτων Excipio, το Ψυχρά κι Ανάποδα ήταν η δεύτερη-πιο-παραβιασμένη ταινία του 2014 (πίσω από την ταινία Ο Λύκος της Wall Street), με περισσότερες από 29.9 εκατομμύρια παράνομες λήψεις μέσω torrent.[171]

ΑποδοχήΕπεξεργασία

Box officeΕπεξεργασία

Το Ψυχρά κι Ανάποδα είχε έσοδα $400.7 εκατομμύρια στη Βόρεια Αμερική και περίπου $890 εκατομμύρια σε άλλες περιοχές, φτάνοντας συνολικά τα $1,276,480,335 παγκοσμίως.[4][172][173][174][175][176] Υπολογίζοντας όλα τα έξοδα, το Deadline Hollywood υπολόγισε πως η ταινία είχε κέρδος πάνω από $400 εκατομμύρια.[177] Είναι η 14η ταινία με τα περισσότερα έσοδα όλων των εποχών[178] (είχε φτάσει μέχρι την 5η θέση), η ταινία κινουμένων σχεδίων με τα περισσότερα έσοδα,[179][180] η ταινία με τις περισσότερες εισπράξεις για το 2013,[181] η ταινία της Disney με τις περισσότερες εισπράξεις και η όγδοη ταινία με τις περισσότερες εισπράξεις που διένειμε η Disney.[178] Η ταινία είχε έσοδα $110.6 εκατομμύρια παγκοσμίως κατά το πρώτο Σαββατοκύριακο προβολής.[182] Στις 2 Μαρτίου 2014, την 101η μέρα της κυκλοφορίας της, η ταινία ξεπέρασε το $1 δισεκατομμύριο εισπράξεις, γινόμενη η 18η ταινία στην ιστορία του κινηματογράφου, η 7η ταινία που διένειμε η Disney, η 5η μη-συνέχεια ταινία,[183] η δεύτερη ταινία που διένειμε η Disney το 2013 (μετά το Iron Man 3) και η πρώτη ταινία κινουμένων σχεδίων από το Toy Story 3 που το πέτυχε αυτό.[184]

Το Bloomberg Business δημοσίευσε τον Μάρτιο του 2014 πως εξωτερικοί αναλυτές είχαν προβλέψει το συνολικό κόστος της ταινίας κάπου στα $323 με $350 εκατομμύρια συμπεριλαμβανομένων της παραγωγής, της προώθησης και της διανομής, και είχαν επίσης προβλέψει πως η ταινία θα είχε έσοδα $1.3 δισεκατομμύρια από τις πωλήσεις εισιτηρίων, τις ψηφιακές λήψεις, τις πωλήσεις home video και τα τηλεοπτικά δικαιώματα.[185]

Κριτική αποδοχήΕπεξεργασία

Το Ψυχρά κι Ανάποδα άνοιξε με θετικές κριτικές,[10] με αρκετούς κριτικούς να συγκρίνουν ευνοϊκά την ταινία με αυτές της εποχής της Αναγέννησης της Disney, ιδιαίτερα με τις Η Μικρή Γοργόνα, Η Πεντάμορφη και το Τέρας, Αλαντίν και Ο Βασιλιάς των Λιονταριών.[186][187][188][189] Μερικοί δημοσιογράφοι αισθάνθηκαν πως η επιτυχία της ταινίας σηματοδότησε μια δεύτερη Αναγέννηση για τη Disney.[190][191] Η ταινία επαινέθηκε για τα οπτικά, τα θέματα, τα μουσικά κομμάτια, το σενάριο και τις φωνητικές ερμηνείες της, ιδιαίτερα αυτή των Μπελ, Μενζέλ και Γκαντ.[192] Η μουσική σκηνή με το τραγούδι «Let it Go» επίσης επαινέθηκε από τους κριτικούς.[193][194][195]

Η σελίδα συλλογής κριτικών Rotten Tomatoes δίνει στην ταινία ποσοστό έγκρισης 90% βασισμένο σε 237 κριτικές. Στο τμήμα ομοφωνίας διαβάζουμε: «Όμορφα εικονογραφημένη, έξυπνα γραμμένη και γεμάτη τραγούδια, το Ψυχρά κι Ανάποδα αποτελεί μία ακόμα άξια προσθήκη στο βιβλίο ταινιών της Disney».[196] Η σελίδα Metacritic δίνει στην ταινία 74% βασισμένη σε 43 κριτικές με την ένδειξη «γενικά ευνοϊκές κριτικές».[197] Έπειτα από ψηφοφορία κοινού το πρώτο Σαββατοκύριακο προβολής, το Ψυχρά κι Ανάποδα έλαβε βαθμό Α+ στο CinemaScore, σε μια κλίμακα από το A+ μέχρι το F.[198][199] Έρευνες που διεξήχθησαν από το Fandango ανάμεσα σε 1000 άτομα που αγόρασαν εισιτήριο για να δουν την ταινία, αποκάλυψε πως το 75% αυτών είχαν ξαναδεί την ταινία τουλάχιστον μία φορά και το 52% δύο φορές. Επισημάνθηκε επίσης πως το 55% του κοινού προσδιόρισε το «Let it Go» ως το αγαπημένο τους τραγούδι, ενώ τα τραγούδια «Do You Want to Build a Snowman?» και «For the First Time in Forever» κατέλαβαν ποσοστά 21% και 9% αντίστοιχα.[141] Το Ψυχρά κι Ανάποδα ονομάστηκε ως η έβδομη καλύτερη ταινία του 2013 από τον Ρίτσαρντ Κόρλις του περιοδικού Time[200] και τον Κάιλ Σμιθ της εφημερίδας New York Post.[201]

Ο Αλόνσο Νουράλντ από τη σελίδα TheWrap έγραψε πως η ταινία είναι «το καλύτερο μιούζικαλ κινουμένων σχεδίων που κυκλοφόρησε από την Disney από τον τραγικό θάνατο του Χάουαρντ Άσμαν, του οποίου η δουλειά στη Μικρή Γοργόνα και την Πεντάμορφη και το Τέρας βοήθησε να κτιστεί το σύγχρονο τμήμα κινουμένων σχεδίων των στούντιο όπως το γνωρίζουμε σήμερα». Είπε επίσης πως «αν και χρονοτριβεί ελάχιστα να φτάσει στο τέλος, το σενάριο ... πραγματικά αποδίδει, προσφέροντάς σου χαρακτήρες για τους οποίους νοιάζεσαι, μαζί με κάποιες φίνες εκπλήξεις στην πορεία».[186] Ο Τοντ ΜακΚάρθι από το The Hollywood Reporter παρακολούθησε το Ψυχρά κι Ανάποδα ως ένα αληθινό μιούζικαλ και έγραψε: «Μπορείς πρακτικά να δεις πως είναι προορισμένο να γίνει ένα μιούζικαλ στο Μπρόντγουεϊ καθώς παρακολουθείς το πριγκιπικό 3D παραμύθι κινουμένων σχεδίων της Disney». Ο ΜακΚάρθι περιέγραψε την ταινία ως «ενεργητική, με χιούμορ και όχι παραφορτωμένη, καθώς επίσης ως την πρώτη ταινία του Χόλιγουντ εδώ και πολλά χρόνια που προειδοποιεί για υπερψύξη του πλανήτη αντί για υπερθέρμανση. Αυτό το μελωδικό καρτούν αναβαθμίζει αυτό που ήταν ένα ανεπαρκές έτος για το μεγάλο στούντιο κινουμένων σχεδίων και, ξεκινώντας με το άνοιγμά του τη Ημέρα των Ευχαριστιών, θα πρέπει να ανταποκριθεί στις προσδοκίες όσον αφορά το box office ως ένα blockbuster που ήλπιζαν να έχουν τα στούντιο κατά τη διάρκεια των γιορτών».[202] Ο Κάιλ Σμιθ από το New York Post έδωσε στην ταινία 3.5/4 και επαίνεσε την ταινία ως «μια υπέροχη μεγάλη χιονισμένη απόλαυση με έναν συναισθηματικά συναρπαστικό πυρήνα, εξαιρετικά τραγούδια σε στυλ Μπρόντγουεϊ και μια πανούργα πλοκή. Η πρώτη και η τρίτη πράξη είναι καλύτερες από την πιο χιουμοριστική δεύτερη, αλλά αυτό είναι το σπάνιο παράδειγμα της προσπάθειας των Walt Disney Animation Studios που φτάνει τόσο βαθιά όσο μια Pixar ταινία».[203] Ο Σκοτ Μέντελσον από το Forbes έγραψε: «Το Ψυχρά κι Ανάποδα είναι τόσο μια δήλωση της ανανεωμένης πολιτισμικής σχέσης της Disney όσο και μια επιβεβαίωση της Disney πως εξοικειώνεται με τη δική της κληρονομιά και τη δική της ταυτότητα. Είναι επίσης ένα απλό απίστευτο κομμάτι οικογενειακής ψυχαγωγίας».[204]

Η Μπέτσι Σιάρκεϊ από την εφημερίδα Los Angeles Times εκθείασε το ταλαντούχο καστ της ταινίας, τις περίτεχνες σκηνές μιούζικαλ και δήλωσε πως το Ψυχρά κι Ανάποδα ήταν «μια καλοδεχούμενη επιστροφή στο μεγαλείο για τα Walt Disney Animation Studios».[187] Ο Όουεν Γκλίμπερμαν από το περιοδικό Entertainment Weekly έδωσε στην ταινία βαθμό Β+ και την επεσήμανε ως ένα «εντελώς μαγευτικό παραμύθι το οποίο σου δείχνει το πώς ο ορισμός του τι είναι φρέσκο στην εικονογράφηση μπορεί να αλλάξει».[188] Ο Κόρλις από το Time δήλωσε πως: «Είναι θαυμάσιο να βλέπεις τη Disney να επιστρέφει στις ρίζες της και να ανθίζει εκ νέου δημιουργώντας ανώτερη μιούζικαλ ψυχαγωγία, η οποία πλησιάζει την παραδοσιακή λαμπρότητα της εικονογράφησης του Γουώλτ [Ντίσνεϋ] και τη ζωντάνια του σημερινού Μπρόντγουεϊ».[205] Ο Ρίτσαρντ Ρόπερ έγραψε πως η ταινία ήταν μια «απόλυτη απόλαυση από την αρχή μέχρι το τέλος».[206] Τόσο ο Μάικλ Φίλιπς όσο και ο Στίβεν Χόλντεν από τις εφημερίδες Chicago Tribune και The New York Times αντίστοιχα, επαίνεσαν τους χαρακτήρες της ταινίας και τις μουσικές σκηνές, οι οποίες προκάλεσαν επίσης συγκρίσεις με τη θεατρικότητα που υπάρχει στο μιούζικαλ Wicked.[207][208] Η Έμμα Ντίμπντιν από την ιστοσελίδα Digital Spy βαθμολόγησε την ταινία με 5/5 και την αποκάλεσε «μια νέα κλασική ταινία της Disney» και «μια συναρπαστική, εύθυμη, ανθρώπινη ιστορία η οποία είναι εξίσου αστεία και εντυπωσιακή και τολμηρή και καυστική. Είναι αδύνατον να φανταστείς έναν πιο τέλειο εορτασμό της 90ης επετείου της Disney η οποία βρίσκεται στα καλύτερά της».[209] Το Ψυχρά κι Ανάποδα επαινέθηκε επίσης από τα Νορβηγικά Σαάμι μίντια για την επίδειξη του Σαάμι πολιτισμού στο εξωτερικό με έναν καλό τρόπο. Ο συνθέτης Φρόντε Φιέλχαϊμ επαινέθηκε από τη Νορβηγίδα Σαάμι πρόεδρο Αϊλί Κεσκιτάλο για τη συνεισφορά του στην ταινία, κατά τη διάρκεια της ομιλίας της για τη νέα χρονιά 2014.[210][211]

Ο Σκοτ Φούντας από το περιοδικό Variety ήταν λιγότερο ενθουσιασμένος με την ταινία, περιγράφοντάς την ως «τυποποιημένη». Ωστόσο, επαίνεσε τις φωνητικές ερμηνείες της και την τεχνική καλαισθησία της: «Το ψηλαφητό, καλυμμένο με χιόνι τοπίο της Αρεντέλλας, συμπεριλαμβανομένου και του παγωμένου-κάστρου ασύλου της Έλσα, είναι το άλλο αληθινό θαύμα του Ψυχρά κι Ανάποδα, βελτιωμένο από το 3D και την απόφαση να κινηματογραφηθεί σε ευρεία οθόνη - ένα νεύμα στον πλούτο του σινεμασκόπ της Πεντάμορφης και του Τέρατος και της Λαίδης και του Αλήτη ... Αυτό όμως δεν είναι αρκετό για να αναπληρώσει την κάπως χαλαρή πλοκή και τη γενική φύση των βασικών χαρακτήρων. [...] Μόνο ο Όλαφ είναι αδιάβλητος. Δώστε σε αυτόν τον χιονάνθρωπο μια δικιά του spinoff ταινία».[212] Ο Τομ Κέοχ από την εφημερίδα The Seattle Times έδωσε στην ταινία 2/4, δηλώνοντας πως: «Ενώ είναι μια υπέροχη ταινία με τα από υπολογιστή φτιαγμένα φιόρδ και γλυπτά πάγου και εσωτερικά κάστρων, το σημαντικό πράγμα που τα ενώνει όλα αυτά - η ιστορία - δυστυχώς λείπει».[213] Ο Τζο Γουίλιαμς από την εφημερίδα St. Louis Post-Dispatch επέκρινε επίσης την ιστορία ως το πιο αδύναμο σημείο της ταινίας.[214] Γράφοντας στη σελίδα του Ρότζερ Ίμπερτ, η Κρίστι Λεμίρ έδωσε μια μικτή κριτική στην ταινία όπου τη βαθμολόγησε με 2,5/4. Η Λεμίρ επαίνεσε τα οπτικά και την ερμηνεία του «Let it Go», όπως επίσης και τα θετικά μηνύματα που στέλνει το Ψυχρά κι Ανάποδα. Ωστόσο, αναφέρθηκε στην ταινία ως «κυνική» και την επέκρινε ως μια «προσπάθεια να ταρακουνήσει τα πράγματα χωρίς όμως να το κάνει πάρα πολύ». Σημείωσε επίσης την ομοιότητα μεταξύ της Έλσα και μια άλλης πολύ γνωστής φανταστικής ηρωίδας η οποία εξαπολύει παραφυσικές δυνάμεις όταν είναι ταραγμένη, την Κάρι Γουάιτ.[215]

ΑντιδράσειςΕπεξεργασία

Απεικόνιση συναισθημάτωνΕπεξεργασία

Υπήρξαν ισχυρισμοί για σεξισμό έπειτα από μια δήλωση του Λίνο ΝτιΣάλβο, τον επικεφαλής της εικονογράφησης της ταινίας, ο οποίος είπε στην Τζένα Μπους του Fan Voice: «Ιστορικά μιλώντας, το να εικονογραφείς γυναικείους χαρακτήρες είναι πολύ, πολύ δύσκολο επειδή πρέπει να περάσουν από αυτή τη σειρά συναισθημάτων, αλλά ταυτόχρονα πρέπει να τις κρατήσεις όμορφες».[216][217][218] Ωστόσο, ένας εκπρόσωπος της Disney είπε αργότερα στο Time πως αυτό που είπε ο ΝτιΣάλβο είχε παρερμηνευτεί ευρέως, δηλώνοντας πως «περιέγραφε κάποιες τεχνικές πτυχές της εικονογράφησης σε υπολογιστή και δεν έκανε ένα γενικό σχόλιο για τους εικονογραφημένους γυναικείους χαρακτήρες έναντι των αντρικών ή άλλων χαρακτήρων».[216][218] Η σκηνοθέτης Λι είπε επίσης πως τα λόγια του ΝτιΣάλβο πάρθηκαν απερίσκεπτα εκτός περιεχομένου και πως μιλούσε με πολύ τεχνικούς όρους για την εικονογράφηση σε υπολογιστή. «Είναι δύσκολο ανεξαρτήτως φύλου. Ένιωσα απαίσια για εκείνον» είπε.[15] Σε μια συνέντευξη τον Αύγουστο του 2014, ο ΝτιΣάλβο υπογράμμισε εκ νέου αυτό που προσπαθούσε να εξηγήσει όταν τα λόγια του πάρθηκαν εκτός περιεχομένου - τη δυσκολία του να μετατρέψεις οποιουδήποτε είδους εικονογραφημένο χαρακτήρα από μια σειρά σκίτσων σε ένα 2D χαρακτήρα σε πίνακα κι από εκεί σε έναν κατάλληλα στημένο 3D χαρακτήρα με συναισθήματα: «Μεταφράζοντας αυτή τη σειρά συναισθημάτων σε έναν εικονογραφημένο σε υπολογιστή χαρακτήρα είναι ένα από τα πιο δύσκολα μέρη της διαδικασίας. Άντρα. Γυναίκα. Χιονάνθρωπο. Ζώο.»[219] Πρόσθεσε: «Το πραγματικά λυπηρό πράγμα είναι πως οι άνθρωποι πήραν αυτό ... έναν συναρπαστικό τίτλο και απλά τον επαναδημοσίευσαν παντού. Δεν ήρθαν πίσω σε μένα για σχόλια και το λυπηρό είναι πως έτσι δουλεύει το διαδίκτυο. Δεν θέλουν την αλήθεια».[219]

Αντιληπτοί ΛΟΑΤ παραλληλισμοίΕπεξεργασία

Αρκετοί θεατές εκτός της βιομηχανίας του κινηματογράφου, όπως ευαγγελικοί πάστορες[220][221][222] και σχολιαστές,[223] υποστήριξαν πως το Ψυχρά κι Ανάποδα προωθεί την ομαλοποίηση της ομοφυλοφιλίας, ενώ άλλοι πιστεύουν πως ο βασικός χαρακτήρας της Έλσα, αντιπροσωπεύει ένα θετικό πρότυπο για τους νέους της ΛΟΑΤ κοινότητας, βλέποντας την ταινία και το τραγούδι «Let it Go» ως μια μεταφορά του να «βγεις από τη ντουλάπα».[224][225] Αυτοί οι ισχυρισμοί αντιμετωπίστηκαν με μικτές αντιδράσεις τόσο από το κοινό όσο και από τη ΛΟΑΤ κοινότητα.[224] Γράφοντας για το Film International, ο Ρόμπερτ Γκίαλ υποστήριξε πως ενώ η ταινία προσφέρει επιφανειακά προοδευτική οπτική της ομοφυλοφιλίας, διαιωνίζει συντηρητικές αντιλήψεις για τη σεξουαλικότητα και το φύλο. Ενώ η θηλυκή ομοφυλοφιλία της Έλσα καθίσταται οπτικά ευχάριστη στο αντρικό βλέμμα, οι αντρικές υπερβάσεις της ετεροφυλοφιλίας κωδικοποιούνται με διάφορους αρνητικούς τρόπους.[226] Όταν η Λι ρωτήθηκε για τις αντιλήψεις ενός ομοφυλοφιλικού τόνου στην ταινία, είπε: «Ξέρουμε τι φτιάξαμε. Αλλά την ίδια στιγμή νιώθω πως από τη στιγμή που παραδώσαμε την ταινία, ανήκει στον κόσμο. Έτσι δεν θέλω να πω τίποτα και να αφήσω τον κόσμο να μιλήσει. Πιστεύω πως από αυτούς εξαρτάται».[227] Ανέφερε επίσης πως οι ταινίες της Disney φτιάχτηκαν σε διαφορετικές εποχές και όλες γιορτάστηκαν για διαφορετικούς λόγους, αλλά μια ταινία του 2013 θα έχει μια «οπτική γωνία του 2013».[225][228]

Αγωγή για το «Let it Go»Επεξεργασία

Στις 24 Νοεμβρίου 2017, ο μουσικός καλλιτέχνης Τζέιμι Σιέρο μήνυσε τους Ντέμι Λοβάτο, Ιντίνα Μενζέλ, Walt Disney Animation Studios και άλλους που εμπλέκονταν με το τραγούδι «Let it Go», κατηγορώντας τους πως αντέγραψαν το δικό του σινγκλ «Volar» (2008).[229] Τον Μάιο του 2018, εκδικάστηκε στο δικαστήριο πως οι δημιουργοί, Ρόμπερτ Λόπεζ και Κρίστεν Άντερσον-Λόπεζ, θα απαλλάσσονταν από την αγωγή εξαιτίας της νομοθεσίας του περιορισμού των τριών χρόνων για αξιώσεις πνευματικών δικαιωμάτων. Επειδή κάθε επανάληψη ή νέα παρουσίαση του τραγουδιού επανεκκινεί το χρόνο περιορισμού, είπαν στον Σιέρο πως θα μπορούσε να τροποποιήσει την αρχική του καταγγελία για να απευθύνει μόνο αυτές τις παραβιάσεις εντός του χρονικού πλαισίου των τριών χρόνων.[230]

ΔιακρίσειςΕπεξεργασία

 
Κρις Μπακ, Τζένιφερ Λι και Πίτερ Ντελ Βίτσο στην 41η τελετή απονομής των βραβείων Annie.

Το Ψυχρά κι Ανάποδα ήταν υποψήφιο για διάφορα βραβεία και κέρδισε κάποια από αυτά, συμπεριλαμβανομένων αρκετών στην κατηγορία «Καλύτερη ταινία κινουμένων σχεδίων». Το τραγούδι «Let it Go» επαινέθηκε ιδιαίτερα. Η ταινία ήταν υποψήφια για δύο Χρυσές Σφαίρες κερδίζοντας αυτήν στην κατηγορία «Καλύτερης Ταινίας Κινουμένων Σχεδίων», γινόμενη η πρώτη ταινία των Walt Disney Animation Studios που το καταφέρνει. Κέρδισε επίσης δύο βραβεία Όσκαρ στις κατηγορίες «Καλύτερη Ταινία Κινουμένων Σχεδίων» και «Καλύτερο Πρωτότυπο Τραγούδι» για το «Let it Go», το BAFTA στην κατηγορία «Καλύτερη Ταινία Κινουμένων Σχεδίων», πέντε βραβεία Annie (συμπεριλαμβανομένου κι αυτού της Καλύτερης Ταινίας Κινουμένων Σχεδίων) και δύο βραβεία Critic's Choice στις κατηγορίες «Καλύτερη Ταινία Κινουμένων Σχεδίων» και «Καλύτερο Πρωτότυπο Τραγούδι» για το «Let it Go». Έλαβε κι άλλες παρόμοιες υποψηφιότητες στα βραβεία Satellite και σε διάφορες άλλες διοργανώσεις και κύκλους κριτικών.

Στην 57η τελετή των βραβείων Grammy, το soundtrack του Ψυχρά κι Ανάποδα κέρδισε ο βραβείο για το καλύτερο συλλογικό soundtrack που γράφτηκε για οπτικό μέσο και ήταν υποψήφιο για το καλύτερο soundtrack μουσικής επένδυσης που γράφτηκε για οπτικό μέσο (με αποδέκτη τον Κρίστοφ Μπεκ ως συνθέτη). Το τραγούδι «Let it Go» κέρδισε το βραβείο για το καλύτερο τραγούδι που γράφτηκε για οπτικό μέσο (με αποδέκτες τους Κρίστεν Άντερσον-Λόπεζ και Ρόμπερτ Λόπεζ ως τους δημιουργούς του τραγουδιού και την Ιντίνα Μενζέλ ως ερμηνεύτρια).

Βραβεία Κατηγορία Υποψήφιοι Αποτέλεσμα
Όσκαρ[231][232] Καλύτερη Ταινία Κινουμένων Σχεδίων Κρις Μπακ, Τζένιφερ Λι και Πίτερ Ντελ Βίτσο Νίκη
Καλύτερο Πρωτότυπο Τραγούδι Κρίστεν Άντερσον-Λόπεζ και Ρόμπερτ Λόπεζ για το τραγούδι «Let it Go» Νίκη
Ένωση Αφρικανών-Αμερικανών Κριτικών Κινηματογράφου[233] Καλύτερη ταινία κινουμένων σχεδίων Ψυχρά κι Ανάποδα Νίκη
Συμμαχία γυναικών δημοσιογράφων κινηματογράφου[234][235] Καλύτερη ταινία κινουμένων σχεδίων Κρις Μπα και Τζένιφερ Λι Υποψηφιότητα
Καλύτερη γυναίκα σκηνοθέτης Τζένιφερ Λι Υποψηφιότητα
Καλύτερη γυναίκα σεναριογράφος Υποψηφιότητα
Καλύτερη εικονοφραφημένη γυναίκα Άννα (Κρίστεν Μπελ) Νίκη
Έλσα (Ιντίνα Μενζέλ) Υποψηφιότητα
American Cinema Editors[236][237] Καλύτερο μοντάζ σε ταινία κινουμένων σχεδίων Τζεφ Ντραχέιμ Νίκη
Annie Awards[238] Καλύτερη ταινία κινουμένων σχεδίων Ψυχρά κι Ανάποδα Νίκη
Εικονογράφηση χαρακτήρα σε παραγωγή ταινίας κινουμένων σχεδίων Τόνι Σμιντ Υποψηφιότητα
Σχεδιασμός χαρακτήρα σε παραγωγή ταινίας κινουμένων σχεδίων Μπιλ Σουάμπ Υποψηφιότητα
Σκηνοθεσία σε παραγωγή ταινίας κινουμένων σχεδίων Κρις Μπακ και Τζένιφερ Λι Νίκη
Μουσική σε παραγωγή ταινίας κινουμένων σχεδίων Ρόμπερτ Λόπεζ, Κρίστεν Άντερσον- Λόπεζ, Κρίστοφ Μπελ Νίκη
Σχεδιασμός παραγωγής σε παραγωγή ταινίας κινουμένων σχεδίων Μάικλ Τζίαμο, Λίζα Κιν, Ντέιβιντ Γουόμερσλεϊ Νίκη
Εικονογραφημένο σενάριο σε παραγωγή ταινίας κινουμένων σχεδίων Τζον Ρίπα Υποψηφιότητα
Φωνητική ερμηνεία σε παραγωγή ταινίας κινουμένων σχεδίων Τζος Γκαντ ως Όλαφ Νίκη
Σενάριο σε παραγωγή ταινίας κινουμένων σχεδίων Τζένιφερ Λι Υποψηφιότητα
Μοντάζ σε παραγωγή ταινίας κινουμένων σχεδίων Τζεφ Ντραχέιμ Υποψηφιότητα
Σύλλογος Κριτικών Κινηματογράφου του Ώστιν[239] Καλύτερη ταινία κινουμένων σχεδίων Ψυχρά κι Ανάποδα Νίκη
Boston Society of Film Critics[240] Καλύτερη ταινία κινουμένων σχεδίων Ψυχρά κι Ανάποδα 2η θέση
BAFTA[241] Καλύτερη ταινία κινουμένων σχεδίων Κρις Μπακ και Τζένιφερ Λι Νίκη
Παιδικά BAFTA[242] BAFTA επιλογής παιδιών Ψυχρά κι Ανάποδα Νίκη
Παιδική ταινία Ψυχρά κι Ανάποδα Υποψηφιότητα
Casting Society of America[243][244] Ταινία κινουμένων σχεδίων Ψυχρά κι Ανάποδα Νίκη
Chicago Film Critics Association[245] Καλύτερη ταινία κινουμένων σχεδίων Ψυχρά κι Ανάποδα Υποψηφιότητα
Βραβεία Cinema Audio Society[246] Επίτευγμα στη μίξη ήχου σε ταινία κινουμένων σχεδίων Γκάμπριελ Γκάι, Ντέιβιντ Ε. Φλουχρ, Κέισι Στόουν, Μαίρη Τζο Λανγκ Νίκη
Βραβεία Critics' Choice Movie[247] Καλύτερη ταινία κινουμένων σχεδίων Ψυχρά κι Ανάποδα Νίκη
Καλύτερο Τραγούδι Κρίστεν Άντερσον-Λόπεζ και Ρόμπερτ Λόπεζ για το «Let it Go» Νίκη
Dallas-Fort Worth Film Critics Association[248] Καλύτερη ταινία κινουμένων σχεδίων Ψυχρά κι Ανάποδα Νίκη
Βραβεία Dorian[249] Οπτικά εντυπωσιακή ταινία της χρονιάς Ψυχρά κι Ανάποδα Υποψηφιότητα
Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου στο Ντουμπάι[250] Βραβείο Emirates NBD επιλογής κοινού Κρις Μπακ και Τζένιφερ Λι Νίκη
Florida Film Critics Circle[251] Καλύτερη ταινία κινουμένων σχεδίων Ψυχρά κι Ανάποδα Νίκη
Χρυσές Σφαίρες[252] Καλύτερη ταινία κινουμένων σχεδίων Ψυχρά κι Ανάποδα Νίκη
Καλύτερο Πρωτότυπο Τραγούδι Κρίστεν Άντερσον-Λόπεζ και Ρόμπερτ Λόπεζ για το «Let it Go» Υποψηφιότητα
Βραβεία Grammy[253] Καλύτερο τραγούδι γραμμένο για οπτικό μέσο Κρίστεν Άντερσον-Λόπεζ και Ρόμπερτ Λόπεζ για το «Let it Go» Νίκη
Καλύτερο soundtrack μουσικής επένδυσης που γράφτηκε για οπτικό μέσο Κρίστοφ Μπεκ Υποψηφιότητα
Καλύτερο συλλογικό soundtrack που γράφτηκε για οπτικό μέσο Ψυχρά κι Ανάποδα Νίκη
Βραβεία Golden Tomato[254] Καλύτερη ταινία κινουμένων σχεδίων Ψυχρά κι Ανάποδα Νίκη
Houston Film Critics Society[255][256] Καλύτερη ταινία κινουμένων σχεδίων Ψυχρά κι Ανάποδα Νίκη
Καλύτερο Πρωτότυπο Τραγούδι Κρίστεν Άντερσον-Λόπεζ και Ρόμπερτ Λόπεζ για το «Let it Go» Υποψηφιότητα
Βραβεία Hugo[257][258] Καλύτερη δραματική παρουσίαση (μεγάλου μήκους) Ψυχρά κι Ανάποδα Υποψηφιότητα
Βραβεία Kids' Choice[259] Αγαπημένη ταινία κινουμένων σχεδίων Ψυχρά κι Ανάποδα Νίκη
Βραβεία Golden Reel[260][261] Καλύτερη μίξη ήχου σε ταινία κινουμένων σχεδίων Ψυχρά κι Ανάποδα Υποψηφιότητα
Καλύτερη μίξη ήχου - μουσικής σε ταινία μιούζικαλ Ψυχρά κι Ανάποδα Νίκη
New York Film Critics Circle[262] Καλύτερη ταινία κινουμένων σχεδίων Ψυχρά κι Ανάποδα 2η θέση
Online Film Critics Society[263] Καλύτερη ταινία κινουμένων σχεδίων Ψυχρά κι Ανάποδα Υποψηφιότητα
Βραβεία People's Choice[264] Αγαπημένη ταινία στο τέλος της χρονιάς Ψυχρά κι Ανάποδα Υποψηφιότητα
Βραβεία Producers Guild of America[265] Επίτευγμα Παραγωγής σε ταινία κινουμένων σχεδίων Πίτερ Ντελ Βίτσο Νίκη
San Diego Film Critics Society[266] Καλύτερη ταινία κινουμένων σχεδίων Ψυχρά κι Ανάποδα Υποψηφιότητα
San Francisco Film Critics Circle[267] Καλύτερη ταινία κινουμένων σχεδίων Ψυχρά κι Ανάποδα Νίκη
Βραβεία Satellite[268] Καλύτερη ταινία κινουμένων σχεδίων Ψυχρά κι Ανάποδα Υποψηφιότητα
Καλύτερο Πρωτότυπο Τραγούδι Κρίστεν Άντερσον-Λόπεζ και Ρόμπερτ Λόπεζ για το «Let it Go» Υποψηφιότητα
Βραβεία Saturn[269][270] Καλύτερη ταινία κινουμένων σχεδίων Ψυχρά κι Ανάποδα Νίκη
Καλύτερο Σενάριο Τζένιφερ Λι Υποψηφιότητα
St. Louis Gateway Film Critics Association[271] Καλύτερη ταινία κινουμένων σχεδίων Ψυχρά κι Ανάποδα Νίκη
Καλύτερο Soundtrack Ψυχρά κι Ανάποδα 2η θέση
Toronto Film Critics Association[272] Καλύτερη ταινία κινουμένων σχεδίων Ψυχρά κι Ανάποδα 2η θέση
Βραβεία Visual Effects Society[273] Καλύτερη Εικονογράφηση σε ταινία κινουμένων σχεδίων Κρις Μπακ, Τζένιφερ Λι, Πίτερ Ντελ Βίτσο και Λίνο Ντι Σάλβο Νίκη
Καλύτερος Εικονογραφημένος Χαρακτήρας σε ταινία κινουμένων σχεδίων Φέρνοντας τη Βασίλισσα του Χιονιού στη ζωή (Αλεξάντερ Αλβαράντο, Τζόι Τζόνσον, Τσαντ Στάμπλφιλντ, Γουέιν Ούντεν) Νίκη
Καλύτερα φτιαγμένο σκηνικό σε ταινία κινουμένων σχεδίων Παγωμένο παλάτι της Έλσα (Βιργίλιο Τζον Αγκουίνο, Αλεσάντρο Τζακομίνι, Λανς Σάμερς, Ντέιβιντ Γούμερσλεϊ) Νίκη
Καλύτερα εφέ και προσομοιωμένη εικονογράφηση σε ταινία κινουμένων σχεδίων Χιονοθύελλα της Έλσα (Έρικ Αραούχο, Μαρκ Μπράιαντ, Ντονγκ Τζου Μπίουν, Τιμ Μολίντερ) Νίκη
Washington D.C. Area Film Critics Association[274][275] Καλύτερη ταινία κινουμένων σχεδίων Ψυχρά κι Ανάποδα Νίκη
Καλύτερη Μουσική Κρίστοφ Μπεκ Υποψηφιότητα
Women Film Critics Circle[276] Καλύτερα εικονογραφημένες γυναίκες Ψυχρά κι Ανάποδα Νίκη

ΚληρονομιάΕπεξεργασία

Πολιτιστικός αντίκτυποςΕπεξεργασία

 
Η Έλσα και η Άννα Elsa στη Disneyland το 2013.

Κατά τη διάρκεια της άνοιξης και του καλοκαιριού του 2014, αρκετοί δημοσιογράφοι παρατήρησαν πως το Ψυχρά κι Ανάποδα ήταν ασυνήθιστα δημοφιλές σε σχέση με τη συντριπτική πλειοψηφία των ταινιών, αλλά και πως αρκετά παιδιά τόσο σε Ηνωμένες Πολιτείες[277][278][279][280] όσο και Ηνωμένο Βασίλειο[281][282][283][284] έβλεπαν το Ψυχρά κι Ανάποδα τόσες πολλές φορές που τώρα ήξεραν όλα τα τραγούδια από καρδιάς και τα τραγουδούσαν ξανά και ξανά με κάθε ευκαιρία, προς δυστυχία των άμοιρων γονιών, δασκάλων και συμμαθητών τους. Ανάμεσα σε αυτούς που αποκάλυψαν πως ήταν γονείς ενός παιδιού εμμονικού με το Ψυχρά κι Ανάποδα περιλαμβάνονται ο πρώην πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Ντέιβιντ Κάμερον,[285] αλλά και οι ηθοποιοί Έιμι Άνταμς,[286] Μπεν Άφλεκ,[287] Κέβιν Κόστνερ[288] και Βινς Βον.[289] Όταν ο Τέρρι Γκρος ανέφερε αυτό το φαινόμενο στους δημιουργούς των τραγουδιών Λόπεζ και Άντερσον-Λόπεζ κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης στο NPR τον Απρίλιο του 2014, εξήγησαν πως δεν υπήρχε κανένας τρόπος να γνώριζαν το πόσο δημοφιλές θα γινόταν η δουλειά τους στο Ψυχρά κι Ανάποδα. Απλά «προσπαθούσαμε να πούμε μια ιστορία που θα αντηχούσε προς τα έξω» και «δε θα ήταν χάλια».[290]

Τον Μάιο, ο αρθρογράφος του περιοδικού Time, Τζόελ Στέιν, έγραψε για την αγανάκτηση του μικρού του γιου Λάσζλο με την αναπόφευκτη «πολιτιστική επίθεση» του Ψυχρά κι Ανάποδα στο σχολείο και σε όλα τα κοινωνικά δίκτυα και τις εξωσχολικές δραστηριότητες και το πώς είχε διευθετήσει μια συνομιλία μέσω Skype με την ηθοποιό Μπελ, όταν ο Λάσζλο ξεκίνησε να ρωτάει γιατί φτιάχτηκε η ταινία.[291] Όταν ο Λάσζλο ρώτησε την Μπελ αν γνώριζε πως όταν έφτιαχνε το Ψυχρά κι Ανάποδα εκείνο θα καταλάμβανε τις ζωές των παιδιών, του απάντησε: «Δεν ήξερα πως ο κόσμος δε θα το άφηνε να φύγει (let it go). Χωρίς πρόθεση λογοπαίγνιου».[291] Σε μια συνέντευξη τον Δεκέμβριιο του 2014 με το The Hollywood Reporter, η Λι αναγνώρισε πως είχε μεταβεί από το να ευχαριστεί τον κόσμο όταν της εξέφραζαν την εκτίμησή τους για το Ψυχρά κι Ανάποδα στο να πρέπει να απολογείται όταν της έλεγαν «ακόμα ακούμε αυτά τα τραγούδια» (με τα παιδιά τους).[292][293][294] Η Λι είπε επίσης πως χρησιμοποίησε την ταινία και τους δυνατούς γυναικείους χαρακτήρες της για να εμπνεύσει την κόρη της, η οποία βίωνε σχολικό εκφοβισμό, και παραδέχτηκε πως κι εκείνη ως παιδί είχε υποστεί σχολικό εκφοβισμό.[292] Έτσι, και οι δύο κατάφεραν να είναι αληθινές με τον εαυτό τους όπως η Άννα και η Έλσα.[292]

Στα μέσα του έτους 2014, η διαδικτυακή εταιρία BabyCenter δημοσιοποίησε μια αναφορά με τα 100 πιο χρησιμοποιημένα ονόματα παιδιών που γεννήθηκαν τους τελευταίους έξι μήνες και το όνομα Έλσα βρισκόταν στη θέση 88. Ήταν η πρώτη φορά που το όνομα εμφανίστηκε στη λίστα της εταιρίας.[295] Η Σάρα Μπάρετ, διευθύνων σύμβουλος της σελίδας, εξήγησε πως ενώ η διάσημη ηρωίδα της ταινίας ονομάζεται Άννα, «η Έλσα προσφέρει ένα πιο μοναδικό όνομα και είναι επίσης ένα δυνατό γυναικείο πρότυπο».[296] Πολλοί γονείς αποκάλυψαν πως η επιλογή τους για το όνομα ήταν «έντονα επηρεασμένη» από τις αδελφές. Η αντιπρόεδρος του καναλιού της Disney στο Ηνωμένο Βασίλειο, Άννα Χιλ, σχολίασε αργότερα: «Είμαστε ευχαριστημένοι που το όνομα Έλσα είναι δημοφιλές στα νεογέννητα και είναι υπέροχο να ακούμε πως για πολλές οικογένειες, ήταν τα αδέλφια τους που το επέλεξαν» και πως «η μάχη της Έλσα να ξεπεράσει τους φόβους της και η ισχυρή δύναμη του οικογενειακού δεσμού σχετίστηκε με αρκετές οικογένειες».[296] Στη λίστα του Google στο τέλος του 2014, το Ψυχρά κι Ανάποδα ήταν η ταινία που αναζητήθηκε περισσότερο μέσα στη χρονιά.[297][298] Στο Play Store, το Ψυχρά κι Ανάποδα και το soundtrack του ονομάστηκαν επίσης Ταινία της Χρονιάς και Άλμπουμ της Χρονιάς αντίστοιχα, δηλαδή οι τίτλοι με τις περισσότερες πωλήσεις στους αντίστοιχους τομείς.[299] Το Ψυχρά κι Ανάποδα ήταν επίσης η δεύτερη πιο παράνομα «κατεβασμένη» ταινία για το 2014 μέσω Torrent, με περίπου 30 εκατομμύρια λήψεις.[300][301]

Όταν η Disney ανακοίνωσε τον Μάρτιο του 2015 πως μια συνέχεια της ταινίας βρισκόταν σε ανάπτυξη, τόσο το πρακτορείο ειδήσεων Agence France-Presse όσο και η εφημερίδα Toronto Star, δημοσίευσαν ιστορίες κοροϊδεύοντας ελαφρώς τον τρόμο των γονιών σχετικά με τα νέα πως άλλη μία «αισθητική και οικονομική επίθεση» από το Ψυχρά κι Ανάποδα βρισκόταν στα σκαριά.[302][303]

FranchiseΕπεξεργασία

 
Οι σκηνοθέτες, συνθέτες, παραγωγοί και αρκετοί από τους σταρ της ταινίας στην παρουσίαση του «Frozen FANdemonium: A Musical Celebration» στην έκθεση D23 του 2015 για τον εορτασμό των τραγουδιών της ταινίας

Τον Ιανουάριο του 2014, ο Άιγκερ ανακοίνωσε πως το Ψυχρά κι Ανάποδα θα προσαρμοζόταν σε μιούζικαλ για τη σκηνή του Μπρόντγουεϊ.[304][305] Στο διάστημα ενός επιχειρηματικού τριμήνου, ο Άιγκερ προχώρησε από το να μιλάει για «πιθανό franchise» του Ψυχρά κι Ανάποδα (Φεβρουάριο του 2014)[306]:8,13 στο να μιλάει για «πιθανόν» ένα από τα «πέντε καλύτερα franchises» της Disney (Μάιο του 2014).[307][308] Η τεράστια δημοφιλία της ταινίας οδήγησε σε ασυνήθιστα σοβαρή έλλειψη εμπορευμάτων στις Ηνωμένες Πολιτείες[309][310][311] και αρκετές άλλες βιομηχανικές χώρες τον Απρίλιο του 2014,[312][313][314][315][316] κάτι το οποίο προκάλεσε στις τιμές μεταπώλησης σε καλύτερης ποιότητας και περιορισμένης έκδοσης κούκλες και κοστούμια του Ψυχρά κι Ανάποδα να εκτοξευθούν πάνω από τα $1000 στο eBay.[310][311] Μέχρι να αποκατασταθεί αυτή η έλλειψη εμπορευμάτων αρχές Νοεμβρίου του 2014 (σχεδόν έναν χρόνο μετά την κυκλοφορία της ταινίας),[317] η Disney είχε πωλήσει πάνω από τρία εκατομμύρια κοστούμια Ψυχρά κι Ανάποδα μόνο στη Βόρεια Αμερική.[318]

Ο χρόνος αναμονής στις συναντήσεις των ηρώων με τα παιδιά στα θεματικά πάρκα της Disney συχνά ξεπερνούσε τις τέσσερις ώρες, αναγκάζοντας τη διοίκηση τον Φεβρουάριο του 2014 να επεκτείνει επ'αόριστον αυτό που αρχικά προοριζόταν να είναι κάτι προσωρινό ως προώθηση της ταινίας.[137][309] Αργότερα, τα θεματικά πάρκα της Disney διοργάνωσαν ένα προσωρινό γεγονός (Frozen Summer Fun) στα Disney's Hollywood Studios,[319] ενώ ανακοίνωσαν στις 12 Σεπτεμβρίου 2014 πως το αξιοθέατο Maelstrom στο πάρκο Epcot της Νορβηγίας θα έκλεινε και στη θέση του θα άνοιγε ένα αξιοθέατο βασισμένο στο Ψυχρά κι Ανάποδα (Frozen Ever After), κάτι το οποίο έγινε στις αρχές του 2016.[320][321] Στις 27 Μαΐου 2016, ένα ζωντανό μιούζικαλ επί σκηνής, το «Frozen – Live at the Hyperion», έκανε πρεμιέρα στο Hyperion Theater στο Disney California Adventure, αντικαθιστώντας το προηγούμενο σόου που παιζόταν εκεί και ήταν βασισμένο στον Αλαντίν, «Disney's Aladdin: A Musical Spectacular».[322] Μέχρι τον Αύγουστο του 2014, ο εκδοτικός οίκος Random House είχε πωλήσει περισσότερα από 8 εκατομμύρια βιβλία που σχετίζονταν με το Ψυχρά κι Ανάποδα,[323] ενώ ταξιδιωτικοί πράκτορες πρόσθεταν περισσότερες εκδρομές στη Νορβηγία εξαιτίας της αυξανόμενης ζήτησης το 2014.[324][325]

Στο μεταξύ, οι παραγωγοί της τηλεοπτικής σειράς Once Upon a Time (η οποία γυριζόταν στα ABC Studios της Disney), σχεδίασαν ανεξάρτητα και έλαβαν άδεια τόσο από το ABC όσο και από τη Disney, να ενσωματώσουν στη σειρά μια ιστορία εμπνευσμένη από το Ψυχρά κι Ανάποδα κατά τον τέταρτο κύκλο αυτής, κάτι το οποίο αποκαλύφθηκε πρώτη φορά στο τέλος του τρίτου κύκλου τον Μάιο του 2014.[326][327][328] Στις 2 Σεπτεμβρίου 2014, το ABC μετέδωσε το The Story of Frozen: Making a Disney Animated Classic, ένα μονόωρο ειδικό τηλεοπτικό επεισόδιο για το πώς φτιάχτηκε το Ψυχρά κι Ανάποδα.[329][330][331] Στο τέλος του επεισοδίου, ο Λάσιτερ ανακοίνωσε πως η ομάδα παραγωγής θα επανενωνόταν για να δημιουργήσει το Χρόνια Πολλά Ψυχρά κι Ανάποδα (Frozen Fever), μια ταινία μικρού μήκους η οποία έκανε πρεμιέρα στις αίθουσες μαζί με την ταινία της Disney Σταχτοπούτα στις 13 Μαρτίου 2015.[332][333][334][335] Στις 4 Σεπτεμβρίου 2014, το Disney on Ice παρουσίασε την παγκόσμια πρεμιέρα της περιοδείας του σόου στον πάγο βασισμένο στην ταινία, στο Amway Center στο Ορλάντο, Φλόριντα.[336][337]

Κατά τη διάρκεια προβολής του The Making of Frozen: Return to Arendelle στο ABC, ανακοινώθηκε πως ένα ειδικό επεισόδιο που θα προβαλλόταν την περίοδο των διακοπών, με τίτλο Ψυχρά κι Ανάποδα: Η καινούρια περιπέτεια του Όλαφ (Olaf's Frozen Adventure), βρισκόταν σε παραγωγή και προγραμματιζόταν να κυκλοφορήσει τον χειμώνα του 2017. Αργότερα, τον Ιούνιο του 2017, αποκαλύφθηκε από τον Λάσιτερ πως το ειδικό επεισόδιο διάρκειας 21 λεπτών, θα λάμβανε περιορισμένη προβολή στις αίθουσες.[338] Έκανε πρεμιέρα μαζί με την ταινία της Pixar, Coco, στις 22 Νοεμβρίου 2017,[339] ενώ το τηλεοπτικό ντεμπούτο στο ABC έγινε στις 14 Δεκεμβρίου 2017.[340]

Επιπρόσθετα, η ταινία προσαρμόστηκε σε έναν κόσμο του παιχνιδιού Kingdom Hearts III, με την πλοκή του κόσμου (ο οποίος ονομάστηκε Αρεντέλλα) να ακολουθεί την πλοκή της ταινίας.

ΣυνέχειαΕπεξεργασία

Κύριο λήμμα: Ψυχρά κι Ανάποδα 2

Στις 12 Μαρτίου 2015, η Disney ανακοίνωσε επίσημα πως μια συνέχεια του Ψυχρά κι Ανάποδα βρισκόταν σε ανάπτυξη με τον Μπακ και τη Λι να επιστρέφουν ως σκηνοθέτες και τον Ντελ Βίτσο ως παραγωγό.[341] Σε μια συνέντευξη τον Μάιο του 2015, ο Μπακ είπε: «Έχουμε πολλά πράγματα να ξεδιαλύνουμε αλλά τουλάχιστον γνωρίζουμε προς τα πού πάμε».[342] Τον Μάρτιο του 2016, η Μπελ δήλωσε πως οι ηχογραφήσεις των διαλόγων για την ταινία ήταν προγραμματισμένο να ξεκινήσουν αργότερα εκείνο τον μήνα,[343] αλλά τον Σεπτέμβριο της ίδιας χρονιάς, ανακάλεσε τα προηγούμενα σχόλιά της ως λανθασμένα και εξήγησε πως αντί αυτού δούλευε πάνω σε άλλα πρότζεκτ συνδεδεμένα με το Ψυχρά κι Ανάποδα, όπως το επικείμενο ειδικό επεισόδιο που θα προβαλλόταν στις γιορτές.[344] Τον Απρίλιο του 2017, η Disney ανακοίνωσε πως το Ψυχρά κι Ανάποδα 2 θα κυκλοφορούσε στις 27 Νοεμβρίου 2019.[341][345] Τον Ιούλιο του 2018, αποκαλύφθηκε πως οι Έβαν Ρέιτσελ Γουντ και Στέρλινγκ Κ. Μπράουν βρίσκονταν σε συζητήσεις για να ενταχθούν στο καστ της ταινίας, ενώ επιβεβαιώθηκε πως οι Μπελ, Μενζέλ και Γκαντ θα επαναλάμβαναν τους ρόλους τους ως Άννα, Έλσα και Όλαφ αντίστοιχα.[346]

Στις αρχές του 2018, συζητήσεις μέσα από τα Disney Studios δημοσιοποιήθηκαν οι οποίες επικεντρώνονταν στην πιθανή ανάπτυξη του χαρακτήρα της Έλσα ως ομοφυλόφιλη στο Ψυχρά κι Ανάποδα 2.[347][348][349] Το φθινόπωρο του 2018, ανακοινώθηκε πως η ημερομηνία κυκλοφορίας είχε αλλάξει για τις 22 Νοεμβρίου 2019.[350]

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 «Disney's Frozen to Open Five Days Early at the El Capitan Theatre». Coming Soon. 7 Οκτωβρίου 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Φεβρουαρίου 2014. https://web.archive.org/web/20140222165927/http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=109866. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  2. «Frozen». Ontario Film Review Board. 12 Νοεμβρίου 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Ιανουαρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 15 Ιανουαρίου 2014. 
  3. Smith, Grady (27 Νοεμβρίου 2013). «Box office preview: "Frozen" ready to storm the chart, but it won't beat "Catching Fire"». Entertainment Weekly. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Νοεμβρίου 2013. https://web.archive.org/web/20131128190249/http://insidemovies.ew.com/2013/11/27/box-office-preview-frozen-catching-fire/. Ανακτήθηκε στις 22 Μαΐου 2019. 
  4. 4,0 4,1 4,2 «Frozen (2013)». Box Office Mojo. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Αυγούστου 2014. Ανακτήθηκε στις 22 Μαΐου 2019. 
  5. 5,0 5,1 «Disneyland Resort Debuts "World of Color – Winter Dreams," a Merry New Spectacular for 2013 Holiday Season». PR Newswire. 27 Ιουλίου 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Αυγούστου 2013. https://web.archive.org/web/20130807092912/http://www.prnewswire.com/news-releases/disneyland-resort-debuts-world-of-color----winter-dreams-a-merry-new-spectacular-for-2013-holiday-season-216954411.html. Ανακτήθηκε στις 22 Μαΐου 2018. 
  6. Holden, Stephen (26 Νοεμβρίου 2013). «From the Heat of Royal Passion, Poof! It’s Permafrost». The New York Times. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Ιανουαρίου 2017. https://web.archive.org/web/20170106053045/http://www.nytimes.com/2013/11/27/movies/disneys-frozen-a-makeover-of-the-snow-queen.html. Ανακτήθηκε στις 22 Μαΐου 2019. 
  7. ««Ψυχρά και ανάποδα»: παιδικό μπλοκμπάστερ από την Disney | clickatlife». www.clickatlife.gr. Ανακτήθηκε στις 13 Ιουλίου 2019. 
  8. «Frozen (2013)». cine.gr. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2019. 
  9. Barnes, Brooks (1 Δεκεμβρίου 2013). «Boys Don't Run Away From These Princesses». The New York Times. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Δεκεμβρίου 2013. https://web.archive.org/web/20131201215411/http://www.nytimes.com/2013/12/02/movies/frozen-disneys-new-fairy-tale-is-no-2-at-box-office.html. Ανακτήθηκε στις 22 Μαΐου 2019. 
  10. 10,0 10,1 Zuckerman, Esther (4 Νοεμβρίου 2013). «Is "Frozen" a New, Bona Fide Disney Classic?». The Atlantic Wire. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Νοεμβρίου 2013. https://web.archive.org/web/20131105012200/http://www.theatlanticwire.com/entertainment/2013/11/frozen-new-bona-fide-disney-classic/71243/. Ανακτήθηκε στις 22 Μαΐου 2019. 
  11. «"Wonder Woman" Is Now the Top Female-Helmed Film at the Domestic Box Office». Blog.womenandhollywood.com. 14 Αυγούστου 2017. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Ιουλίου 2017. Ανακτήθηκε στις 22 Μαΐου 2019. 
  12. «All-Time Best-Selling Blu-ray Titles in the United States». The Numbers. 25 Ιανουαρίου 2015. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Ιανουαρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 22 Μαΐου 2019. 
  13. Toti, Paula (10 Δεκεμβρίου 2013). «Local Girl stars in Disney's "Frozen"». WKRC-TV Local12.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Δεκεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 18 Δεκεμβρίου 2013. 
  14. ScreenSlam (31 Οκτωβρίου 2013). «Frozen: Songwriters Kristen Anderson-Lopez & Robert Lopez Official Movie Interview – YouTube» (Video). YouTube. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Ιουνίου 2014. Ανακτήθηκε στις 22 Μαΐου 2019. 
  15. 15,0 15,1 15,2 Wloszczyna, Susan (26 Νοεμβρίου 2013). «With Frozen, Director Jennifer Lee Breaks the Ice for Women Directors». Indiewire. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Φεβρουαρίου 2014. https://web.archive.org/web/20140208191043/http://blogs.indiewire.com/womenandhollywood/with-frozen-director-jennifer-lee-breaks-the-ice-for-women-directors. Ανακτήθηκε στις 8 Ιανουαρίου 2014. 
  16. «Tyree Brown». NBC. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Αυγούστου 2015. Ανακτήθηκε στις 26 Αυγούστου 2015. 
  17. Doty, Meriah (10 Μαρτίου 2015). «Get the Story Behind the New Mini-Snowmen in 'Frozen Fever'». yahoo.com/movies. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Μαρτίου 2015. Ανακτήθηκε στις 22 Μαΐου 2019. 
  18. Clay, Chris (2 Ιουνίου 2016). «Tickets to meet voice of Megatron Frank Welker in Mississauga this July are now on sale». The Mississauga News. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Αυγούστου 2018. Ανακτήθηκε στις 22 Μαΐου 2019. 
  19. Clay, Chris (26 Φεβρουαρίου 2016). «Voice behind Megatron, famed voice actor Frank Welker, featured at Transformers convention». The Mississauga News. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Αυγούστου 2018. Ανακτήθηκε στις 22 Μαΐου 2019. 
  20. 20,0 20,1 20,2 Fischer, Russ (11 Ιανουαρίου 2012). «Disney's "Frozen", Formerly "The Snow Queen", Will Be CG Rather Than Hand-Drawn». Slash Film. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Ιανουαρίου 2013. https://archive.is/20130105043849/http://www.slashfilm.com/disneys-frozen-the-snow-queen-cg-handdrawn/. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2019. 
  21. 21,00 21,01 21,02 21,03 21,04 21,05 21,06 21,07 21,08 21,09 21,10 21,11 21,12 21,13 21,14 21,15 21,16 21,17 Solomon, Charles (2013). The Art of Frozen. San Francisco: Chronicle Books. ISBN 978-1-4521-1716-4. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 Οκτωβρίου 2015. 
  22. 22,0 22,1 22,2 22,3 22,4 22,5 22,6 Hill, Jim (18 Οκτωβρίου 2013). «Countdown to Disney "Frozen" : How one simple suggestion broke the ice on the "Snow Queen"'s decades-long story problems». Jim Hill Media. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Οκτωβρίου 2013. https://web.archive.org/web/20131022125512/http://jimhillmedia.com/editor_in_chief1/b/jim_hill/archive/2013/10/18/countdown-to-disney-quot-frozen-quot-how-one-simple-suggestion-broke-the-ice-on-the-quot-snow-queen-quot-s-decades-long-story-problems.aspx. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2019. 
  23. 23,0 23,1 23,2 23,3 23,4 23,5 Connelly, Brendon (25 Σεπτεμβρίου 2013). «Inside The Research, Design, And Animation Of Walt Disney's Frozen With Producer Peter Del Vecho». Bleeding Cool. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Οκτωβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2019. 
  24. Harrison, Mark (6 Δεκεμβρίου 2013). «Chris Buck and Jennifer Lee interview: on making Frozen». Den of Geek!. Dennis Publishing. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2019. 
  25. Stewart, James B. (2005). DisneyWar. New York: Simon & Schuster. σελίδες 436–438. ISBN 9780684809939. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Σεπτεμβρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2019. 
  26. Issacson, Walter (2011). Steve Jobs (1st paperback έκδοση). New York: Simon and Schuster. σελίδες 435–436. ISBN 9781451648546. 
  27. Catmull, Ed; Amy Wallace (2014). Creativity, Inc.: Overcoming the Unseen Forces That Stand in the Way of True Inspiration. New York: Random House. σελίδες 248–252. ISBN 978-0812993011. 
  28. Price, David (2009). The Pixar Touch: The Making of a Company. Random House. σελίδες 252–254. ISBN 9780307278296. 
  29. Williams, Mike P. (8 Απριλίου 2014). «Chris Buck reveals true inspiration behind Disney's Frozen (exclusive)». Yahoo! Movies (Yahoo! Inc.). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Ιουλίου 2014. https://web.archive.org/web/20140715042428/https://uk.movies.yahoo.com/chris-buck-reveals-true-inspiration-behind-disneys-frozen-135800980.html. Ανακτήθηκε στις 8 Απριλίου 2014. 
  30. Weintraub, Steve (25 Νοεμβρίου 2013). «Josh Gad Talks FROZEN, His History with the Project, the Songs, the Status of TRIPLETS, Playing Sam Kinison, and More». Collider.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Νοεμβρίου 2013. https://web.archive.org/web/20131129100349/http://collider.com/josh-gad-frozen-triplets-sam-kinison-interview. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2019. 
  31. Condon, Seán Francis (27 Νοεμβρίου 2013). «Interview: Frozen's Josh Gad». MSN Canada Entertainment (Microsoft Corporation). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Ιανουαρίου 2014. https://web.archive.org/web/20140107084552/http://entertainment.ca.msn.com/movies/features/interview-frozens-josh-gad. Ανακτήθηκε στις 20 Ιουνίου 2014. 
  32. Chmielewski, Dawn C.; Eller, Claudia (9 Μαρτίου 2010). «Disney restyles "Rapunzel" to appeal to boys». Los Angeles Times. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Απριλίου 2010. https://web.archive.org/web/20100410151318/http://articles.latimes.com/2010/mar/09/business/la-fi-ct-disney9-2010mar09. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2019. 
  33. de Semlyen, Nick (22 Ιουνίου 2010). «Exclusive: The Lion King To Go 3D». Empire Online. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Οκτωβρίου 2013. https://web.archive.org/web/20131021034315/http://www.empireonline.com/news/story.asp?NID=28191. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2013. 
  34. Sciretta, Peter (22 Δεκεμβρίου 2011). «Walt Disney Animation Gives "The Snow Queen" New Life, Retitled "Frozen" – But Will It Be Hand Drawn?». SlashFilm. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Δεκεμβρίου 2012. https://archive.is/20121216121418/http://www.slashfilm.com/walt-disney-animation-the-snow-queen-life-retitled-frozen-hand-drawn/. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2019. 
  35. 35,0 35,1 35,2 35,3 35,4 35,5 35,6 Williams College (30 Ιουνίου 2014). «Exploring the Songs of "Frozen" with Kristen Anderson-Lopez '94». YouTube. Williams College. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Νοεμβρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2019. 
  36. 36,0 36,1 Gilchrist, Todd (5 Μαρτίου 2012). «Kristen Bell Set to Star in Stage Adaptation "Some Girls", Animated Feature "Frozen" (Exclusive)». The Hollywood Reporter. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Μαρτίου 2012. https://web.archive.org/web/20120307172918/http://www.hollywoodreporter.com/news/kristen-bell-some-girls-frozen-disney-neil-labute-296847. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2019. 
  37. 37,0 37,1 37,2 37,3 Sarto, Dan (7 Νοεμβρίου 2013). «Directors Chris Buck and Jennifer Lee Talk 'Frozen'». Animation World Network (AWN, Inc.). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Μαρτίου 2014. https://web.archive.org/web/20140327055459/http://www.awn.com/animationworld/directors-chris-buck-and-jennifer-lee-talk-frozen. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2019. 
  38. 38,0 38,1 Lee, Jennifer (1 Μαρτίου 2014). «Oscars 2014: 'Frozen's' Jennifer Lee on being a female director». Los Angeles Times. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Απριλίου 2014. https://web.archive.org/web/20140407120611/http://articles.latimes.com/2014/mar/01/entertainment/la-et-mn-oscar-frozen-jennifer-lee. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2019. 
  39. 39,0 39,1 39,2 39,3 39,4 39,5 Achilles, Jordan (17 Μαρτίου 2014). «Michael, Peter, Chris and Jennifer Talk Frozen and It's Success». Kidzworld. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Μαρτίου 2014. https://web.archive.org/web/20140327102920/http://www.kidzworld.com/article/28843-michael-peter-chris-and-jennifer-talk-frozen-and-its-success. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2019. 
  40. 40,0 40,1 40,2 40,3 40,4 40,5 Lowman, Rob (19 Νοεμβρίου 2013). «Unfreezing "Frozen": The making of the newest fairy tale in 3D by Disney». Los Angeles Daily News. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Δεκεμβρίου 2013. https://web.archive.org/web/20131203031058/http://www.pasadenastarnews.com/arts-and-entertainment/20131119/unfreezing-frozen-the-making-of-the-newest-fairy-tale-in-3d-by-disney. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2019. 
  41. Lark, Max; Draskovic, Marina; Solomon, Charles (Spring 2016). «It's a Matter of Trust: At Walt Disney Animation Studios, The 'Story Trust,' A Peer-to-Peer Feedback System, Has Taken Storytelling—And Disney Animation—To New Creative Heights». Disney twenty-three (Burbank: Walt Disney Company) 8 (1): 18–21. ISSN 2162-5492. OCLC 698366817. 
  42. 42,0 42,1 42,2 42,3 42,4 Laporte, Nicole (28 Φεβρουαρίου 2014). «How "Frozen" Director Jennifer Lee Reinvented The Story Of The Snow Queen». Fast Company. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Μαρτίου 2014. https://web.archive.org/web/20140314091751/http://www.fastcompany.com/3027019/most-creative-people/how-frozen-director-jennifer-lee-reinvented-the-story-of-the-snow-queen. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2019. 
  43. Stewart, Jill (15 Μαΐου 2013). «Jennifer Lee: Disney's New Animation Queen». LA Weekly. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Μαρτίου 2014. https://web.archive.org/web/20140306052212/http://www.laweekly.com/publicspectacle/2013/05/15/jennifer-lee-disneys-new-animation-queen. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2019. 
  44. 44,00 44,01 44,02 44,03 44,04 44,05 44,06 44,07 44,08 44,09 44,10 44,11 44,12 44,13 44,14 44,15 44,16 August, John; Aline Brosh McKenna (1 Φεβρουαρίου 2014). «Episode 128: Frozen with Jennifer Lee – Transcript». Scriptnotes. johnaugust.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Μαρτίου 2014. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2019. 
  45. Brew, Simon (12 Δεκεμβρίου 2013). «A spoiler-y, slightly nerdy interview about Disney's Frozen». Den of Geek!. Dennis Publishing. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Μαρτίου 2014. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2019. 
  46. Everett, Lucinda (31 Μαρτίου 2014). «Frozen: inside Disney's billion-dollar social media hit». The Daily Telegraph (London). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Απριλίου 2014. https://web.archive.org/web/20140401002351/http://www.telegraph.co.uk/culture/film/10668942/Frozen-inside-Disneys-billion-dollar-social-media-hit.html. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2019. 
  47. Barnes, Brooks (9 Νοεμβρίου 2014). «Disney Film Boss Ousted by Warner Finds Vindication in Success». New York Times (The New York Times Company). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Νοεμβρίου 2014. https://web.archive.org/web/20141110062721/http://www.nytimes.com/2014/11/10/business/media/alan-horn-rights-the-ship-at-disney-and-fortune-follows.html. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2018. 
  48. 48,0 48,1 Flynn, Sean (17 Φεβρουαρίου 2014). «Is it her time to shine?». The Newport Daily News. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 Ιουλίου 2015. https://web.archive.org/web/20150731010758/http://www.newportri.com/newportdailynews/news/page_one/is-it-her-time-to-shine/article_a39a9415-c79a-54ac-bcf8-798ad87e0f9f.html. Ανακτήθηκε στις 3 Απριλίου 2014. 
  49. 49,0 49,1 49,2 49,3 49,4 Hunsaker, Andy (18 Μαρτίου 2014). «The Real-Life Ice Hotel That Inspired Disney's 'Frozen'». CraveOnline. CraveOnline Media. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Απριλίου 2014. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2019. 
  50. Harrison, Mark (6 Δεκεμβρίου 2013). «Chris Buck and Jennifer Lee interview: on making Frozen». Den of Geek!. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Μαρτίου 2014. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2019. 
  51. Fleming, Mike (29 Νοεμβρίου 2012). «Jennifer Lee to co-direct Disney Animated Film "Frozen"». Deadline. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Δεκεμβρίου 2012. https://web.archive.org/web/20121201210558/http://www.deadline.com/2012/11/jennifer-lee-to-co-direct-disney-animated-film-frozen/. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2019. 
  52. 52,0 52,1 52,2 52,3 Laskowski, Amy (28 Φεβρουαρίου 2014). «Frozen Producer Heads to the Oscars». BU Today. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Μαΐου 2014. https://web.archive.org/web/20140506151629/http://www.bu.edu/today/2014/frozen-producer-heads-to-the-oscars/. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2019. 
  53. Keegan, Rebecca (9 Μαΐου 2013). «Disney is reanimated with 'Frozen,' 'Big Hero 6'». Los Angeles Times. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Μαΐου 2014. https://web.archive.org/web/20140502053753/http://www.latimes.com/entertainment/movies/moviesnow/la-et-mn-disney-big-hero-6-frozen-20130508-dto%2C0%2C4722556.htmlstory. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2019. 
  54. Watkins, Gwynne (15 Ιανουαρίου 2014). «Frozen Composers Assess 6 Fan-Created Homages to Their Songs». Vulture.com. New York Media LLC. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Ιουλίου 2014. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2019. 
  55. 55,0 55,1 Miller, Lindsay (28 Φεβρουαρίου 2014). «On the Job With Jennifer Lee, Director of Frozen». Popsugar. Popsugar Inc. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Μαρτίου 2014. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2019. 
  56. 56,0 56,1 Alexander, Bryan (17 Ιουνίου 2013). «"Frozen" defrosts Kristen Bell's Disney dreams». USA Today. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Ιουνίου 2013. https://web.archive.org/web/20130618205530/http://www.usatoday.com/story/life/movies/2013/06/17/frozen-disney/2389171/. Ανακτήθηκε στις 22 Μαΐου 2019. 
  57. 57,0 57,1 Chance, Molly (14 Αυγούστου 2013). «Kristen Bell: "Frozen" character is "awkward", "Veronica Mars" footage "looks radical"». Zap2It. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Οκτωβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 22 Οκτωβρίου 2013. 
  58. «Low-key bride Kristen Bell». Belfast Telegraph. 31 Αυγούστου 2013. Ανακτήθηκε στις 13 Σεπτεμβρίου 2013. 
  59. 59,0 59,1 59,2 59,3 59,4 59,5 59,6 59,7 59,8 Tucker, April (Άνοιξη 2014). «Cinema Audio Society Awards Brings Us Together Again: Motion Picture – Animated, Frozen» (PDF). CAS Quarterly: 13–18. http://cinemaaudiosociety.org/wp-content/uploads/2014/05/CAS-Spring-2014.pdf. Ανακτήθηκε στις 24 Μαΐου 2019. 
  60. Wilkinson, Amy (28 Αυγούστου 2013). «Kristen Bell: "Frozen" Is "The Kind Of Movie I Wanted To See As A Kid"». MTV News. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Οκτωβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 24 Μαΐου 2019. 
  61. 61,0 61,1 61,2 World Entertainment News Network (1 Νοεμβρίου 2013). «Tangled – Secret Phone Recording Helped Idina Menzel Land New Disney Role». ContactMusic.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Νοεμβρίου 2013. https://web.archive.org/web/20131102224750/http://www.contactmusic.com/story/secret-phone-recording-helped-idina-menzel-land-new-disney-role_3932100. Ανακτήθηκε στις 24 Μαΐου 2019. 
  62. 62,0 62,1 Breznican, Anthony (11 Ιουνίου 2012). «Disney's "Frozen": Kristen Bell and Idina Menzel to voice animated tale». Entertainment Weekly. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Ιουνίου 2013. https://web.archive.org/web/20130618204638/http://insidemovies.ew.com/2012/06/11/disneys-frozen-kristen-bell-and-idina-menzel-to-voice-new-animated-tale/. Ανακτήθηκε στις 22 Μαΐου 2019. 
  63. Vaux, Rob (26 Νοεμβρίου 2013). «Mania Interview: Idina Menzel». Mania.com. Demand Media. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Δεκεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 1 Απριλίου 2014. 
  64. Snetiker, Marc (18 Ιουνίου 2013). «Santino Fontana and Josh Gad Join Disney's Frozen, Starring Jonathan Groff & Idina Menzel». Broadway.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Ιουνίου 2013. https://web.archive.org/web/20130622015629/http://www.broadway.com/buzz/170190/santino-fontana-and-josh-gad-join-disneys-frozen-starring-jonathan-groff-idina-menzel/. Ανακτήθηκε στις 22 Μαΐου 2019. 
  65. Schaefer, Sandy (29 Νοεμβρίου 2013). «"Frozen" Review». ScreenRant. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Ιανουαρίου 2014. https://web.archive.org/web/20140122054813/http://screenrant.com/frozen-movie-reviews-2013-disney/. Ανακτήθηκε στις 24 Μαΐου 2019. 
  66. Grant, John (1998). Encyclopedia of Walt Disney's Animated Characters (3rd έκδοση). Hyperion Books. σελ. 400. ISBN 9780786863365. 
  67. 67,0 67,1 67,2 67,3 67,4 67,5 67,6 67,7 67,8 Levy, Emanuel (26 Δεκεμβρίου 2013). «Frozen: Setting and Visual Look». Emanuel Levy Cinema 24/7. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Φεβρουαρίου 2014. 
  68. 68,0 68,1 68,2 «The story behind the story of Frozen». Disney Insider. The Walt Disney Company. 30 Ιουλίου 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Αυγούστου 2013. Ανακτήθηκε στις 24 Μαΐου 2019. 
  69. 69,0 69,1 69,2 Burbank, Kyle (24 Φεβρουαρίου 2014). «Oscar Week: Frozen's Art of Animation». LaughingPlace.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 Μαρτίου 2014. Ανακτήθηκε στις 24 Μαΐου 2019. 
  70. 70,0 70,1 70,2 Hogg, Trevor (26 Μαρτίου 2014). «Snowed Under: Chris Buck talks about Frozen». Flickering Myth. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Μαρτίου 2014. Ανακτήθηκε στις 24 Μαΐου 2019. 
  71. 71,0 71,1 Pape, Stefan (10 Αυγούστου 2013). «Disney Present Footage from Their Forthcoming Picture Frozen – Report». Hey U Guys. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Μαρτίου 2014. Ανακτήθηκε στις 24 Μαΐου 2019. 
  72. Cousineau, Michael (29 Μαρτίου 2014). «UNH degree played a part in Oscar-winning movie». New Hampshire Union Leader. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Οκτωβρίου 2014. https://web.archive.org/web/20141020014554/http://www.newhampshire.com/article/20140329/NEWHAMPSHIRE01/140339973/-1/NEWHAMPSHIRE. Ανακτήθηκε στις 5 Απριλίου 2014. 
  73. 73,0 73,1 73,2 73,3 Desowitz, Bill (7 Οκτωβρίου 2013). «Immersed in Movies: First Look: Designing the Winter Wonderland of "Frozen"». Animation Scoop. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Οκτωβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 22 Οκτωβρίου 2013. 
  74. 74,0 74,1 74,2 74,3 Pockross, Adam (8 Οκτωβρίου 2013). «21 "Frozen" Facts That Make Us Ready for Winter». Yahoo! Movies. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Δεκεμβρίου 2013. https://web.archive.org/web/20131217221619/http://movies.yahoo.com/blogs/movie-talk/21-frozen-facts-us-ready-winter-010505978.html. Ανακτήθηκε στις 25 Μαΐου 2019. 
  75. 75,0 75,1 Marcos, Angie (26 Μαρτίου 2014). «Animators bask in glow of 'Frozen's' box-office and Oscar success». The Orange County Register. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 Μαρτίου 2014. https://web.archive.org/web/20140331035735/http://www.ocregister.com/articles/unten-607005-elsa-film.html. Ανακτήθηκε στις 30 Μαρτίου 2014. 
  76. «Lino DiSalvo Exclusive Interview by Monsieur Hollywood Part 1». MonsieurHollywood.com via YouTube. 8 Δεκεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 24 Μαΐου 2019. 
  77. Sarto, Dan (11 Οκτωβρίου 2013). «The Animation of Disney's 'Frozen': Striving to Capture the Performance». Animation World Network. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Μαρτίου 2014. https://web.archive.org/web/20140325214554/http://www.awn.com/animationworld/animation-disneys-frozen-striving-capture-performance. Ανακτήθηκε στις 25 Μαΐου 2019. 
  78. Bailey, Caryn (27 Νοεμβρίου 2013). «7 Things You Didn't Know About 'Frozen'». Fandango. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Μαρτίου 2014. https://web.archive.org/web/20140326163958/http://familymovies.fandango.com/family-movie-blog/7-things-you-didnt-know-about-frozen-745011.html. Ανακτήθηκε στις 26 Μαρτίου 2014. 
  79. 79,0 79,1 79,2 79,3 79,4 Kucharski, Joe (7 Ιανουαρίου 2014). «Costume Design in Animation – Disney's Frozen». Tyranny of Style. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Μαρτίου 2014. https://web.archive.org/web/20140323105202/http://tyrannyofstyle.com/costume-design-animation-disney-frozen. Ανακτήθηκε στις 23 Μαρτίου 2014. 
  80. Hahn, Don (2008). The Alchemy of Animation: Making an Animated Film in the Modern Age. New York: Disney Editions. ISBN 9781423104766. 
  81. 81,0 81,1 81,2 81,3 81,4 81,5 Failes, Ian (2 Δεκεμβρίου 2013). «The tech of Disney's Frozen and Get a Horse!». FX Guide. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Ιανουαρίου 2014. https://web.archive.org/web/20140107102250/http://www.fxguide.com/featured/the-tech-of-disneys-frozen-and-get-a-horse/. Ανακτήθηκε στις 25 Μαΐου 2019. 
  82. 82,0 82,1 82,2 Marquez, Letisia (27 Φεβρουαρίου 2014). «UCLA's mathematicians bring snow to life for Disney's "Frozen"». UCLA Today. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Μαρτίου 2014. https://web.archive.org/web/20140310163207/http://today.ucla.edu/portal/ut/math-wizards-create-snow-for-disney-263913.aspx. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2014. 
  83. Alexey Stomakhin; Craig Schroeder; Lawrence Chai; Joseph Teran; Andrew Selle (12 Απριλίου 2013). «A material point method for snow simulation» (PDF). Walt Disney Animation Studios. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 24 Μαρτίου 2014. Ανακτήθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου 2016. 
  84. 84,0 84,1 Jason (21 Νοεμβρίου 2013). «Making of Disney's Frozen: A Material Point Method For Snow Simulation». CG Meetup. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Ιανουαρίου 2014. https://web.archive.org/web/20140107104144/http://www.cgmeetup.net/home/making-of-disneys-frozen-snow-simulation/. Ανακτήθηκε στις 25 Μαΐου 2019. 
  85. Zahed, Ramin (27 Νοεμβρίου 2013). «Disney's "Frozen" to Warm Hearts This Week». Animation Magazine. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Απριλίου 2014. https://web.archive.org/web/20140401195855/http://www.animationmagazine.net/features/disney-ice/. Ανακτήθηκε στις 25 Μαΐου 2019. 
  86. Hill, Jim (9 Οκτωβρίου 2013). «Countdown to Disney "Frozen" : The flaky design idea behind the look of Elsa's ice palace». Jim Hill Media. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Οκτωβρίου 2013. https://web.archive.org/web/20131016070219/http://jimhillmedia.com/editor_in_chief1/b/jim_hill/archive/2013/10/09/countdown-to-disney-quot-frozen-quot-the-flaky-design-idea-behind-the-look-of-elsa-s-ice-palace.aspx. Ανακτήθηκε στις 25 Μαΐου 2019. 
  87. 87,0 87,1 Daws, Josh (4 Νοεμβρίου 2013). «6 surprises I learned about "Frozen" fresh from filmmakers at Walt Disney Animation Studios preview event». Inside the Magic. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Μαρτίου 2014. https://web.archive.org/web/20140309112754/http://www.insidethemagic.net/2013/11/6-surprises-i-learned-about-frozen-fresh-from-filmmakers-at-walt-disney-animation-studios-preview-event/. Ανακτήθηκε στις 25 Μαΐου 2019. 
  88. 88,0 88,1 Lee 2013, σελ. 6.
  89. Albrough, Lori (10 Νοεμβρίου 2013). «Disney's Frozen Movie and Sitron the Fjord Horse». Bluebird Lane. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Μαρτίου 2014. https://web.archive.org/web/20140309113000/http://www.bluebirdlane.com/disneys-frozen-movie-and-sitron-the-fjord-horse.html. Ανακτήθηκε στις 25 Μαΐου 2019. 
  90. Lee 2013, σελ. 43.
  91. Mullins, Casey (27 Νοεμβρίου 2013). «Female Directors are Changing the Story in Disney Animation». Babble. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Μαρτίου 2014. https://web.archive.org/web/20140309125742/http://www.babble.com/babble-voices/shutterlovely-casey-mullins/female-directors-are-changing-the-story-in-disney-animation/. Ανακτήθηκε στις 9 Μαρτίου 2014. 
  92. Lee 2013, σελ. 59.
  93. Lyall, Sarah (19 Φεβρουαρίου 2013). «Bark Up or Down? Firewood Splits Norwegians». New York Times: σελ. A4. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Ιουλίου 2014. https://web.archive.org/web/20140706202904/http://www.nytimes.com/2013/02/20/world/europe/in-norway-tv-program-on-firewood-elicits-passions.html. Ανακτήθηκε στις 25 Μαΐου 2019. 
  94. Sandmo, Espen (6 Σεπτεμβρίου 2013). «Nidarosdomen i ny Disney-film» (στα Νορβηγικά). NRK. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Δεκεμβρίου 2013. https://web.archive.org/web/20131212014339/http://www.nrk.no/trondelag/nidarosdomen-i-ny-disney-film-1.11225066. Ανακτήθηκε στις 25 Μαΐου 2019. 
  95. Lindgaard Stranden, Ingrid (8 Δεκεμβρίου 2013). «Vi ligner mest med lua på» (στα Νορβηγικά). NRK. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Δεκεμβρίου 2013. https://web.archive.org/web/20131211062150/http://www.nrk.no/trondelag/er-kristoff-inspirert-av-magne_-1.11401626. Ανακτήθηκε στις 25 Μαΐου 2019. 
  96. Furuly, Jan Gunnar (22 Νοεμβρίου 2013). «Se, en samisk Disney-helt!» (στα Νορβηγικά). Aftenposten. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Ιανουαρίου 2014. https://web.archive.org/web/20140121022200/http://www.aftenposten.no/kultur/Se_-en-samisk-Disney-helt-7382085.html. Ανακτήθηκε στις 17 Ιανουαρίου 2014. 
  97. March, Catherine Dawson (26 Νοεμβρίου 2013). «Disney's Frozen: Inspired by Norway's beauty». The Globe and Mail (Toronto). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Ιανουαρίου 2014. https://web.archive.org/web/20140119202739/http://www.theglobeandmail.com/life/travel/disneys-frozen-inspired-by-norways-beauty/article15617632/. Ανακτήθηκε στις 25 Μαΐου 2019. 
  98. «Evil Elsa, shy Kristoff? 10 "Frozen" facts you probably didn't know». Rappler. 7 Μαρτίου 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Μαρτίου 2014. https://web.archive.org/web/20140308180319/http://www.rappler.com/entertainment/movies/52439-evil-elsa-shy-kristoff-10-frozen-facts. Ανακτήθηκε στις 25 Μαΐου 2019. 
  99. Keegan, Rebecca (1 Νοεμβρίου 2013). «Husband-wife songwriting team's emotions flow in "Frozen"». Los Angeles Times. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Νοεμβρίου 2013. https://web.archive.org/web/20131120003841/http://www.latimes.com/entertainment/movies/moviesnow/la-et-mn-ca-sneaks-frozen-disney-20131103%2C0%2C7647845.story. Ανακτήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2013. 
  100. 100,0 100,1 100,2 Truax, Jackson (27 Νοεμβρίου 2013). «Frozen composers Robert Lopez and Kristen Anderson-Lopez». Awards Daily. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Ιανουαρίου 2014. https://web.archive.org/web/20140104213934/http://www.awardsdaily.com/blog/frozen-composers-robert-lopez-and-kristen-anderson-lopez. Ανακτήθηκε στις 26 Μαΐου 2019. 
  101. Rudulph, Heather Wood (27 Απριλίου 2015). «Get That Life: How I Co-Wrote the Music and Lyrics for "Frozen"». Cosmopolitan (Hearst Communications, Inc.). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Ιουνίου 2015. https://web.archive.org/web/20150615080944/http://www.cosmopolitan.com/career/interviews/a39513/get-that-life-kristen-anderson-lopez/. Ανακτήθηκε στις 26 Μαΐου 2019. 
  102. 102,0 102,1 Ng, David (22 Φεβρουαρίου 2014). «Robert Lopez ranges from ribald 'Book of Mormon' to Disney's 'Frozen'». Los Angeles Times (Tribune Publishing Company). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Ιανουαρίου 2015. https://web.archive.org/web/20150124011730/http://articles.latimes.com/2014/feb/22/entertainment/la-et-cm-robert-lopez-conversation-20140223. Ανακτήθηκε στις 26 Μαΐου 2019. 
  103. Adams, Sam (17 Φεβρουαρίου 2014). «The Scrambled Sexuality of 'Frozen's "Let It Go"». Indiewire Blogs. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Μαΐου 2014. https://web.archive.org/web/20140504140134/http://blogs.indiewire.com/criticwire/frozen-let-it-go-idina-menzel-demi-lovato. Ανακτήθηκε στις 4 Μαΐου 2014. 
  104. Hutchison, Amanda (15 Απριλίου 2014). «5 Things You Didn't Know About Disney's 'Frozen' Soundtrack Read more: 5 Things You Didn't Know About Disney's 'Frozen' Soundtrack». MetroLyrics. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Δεκεμβρίου 2014. https://web.archive.org/web/20141226055727/http://www.metrolyrics.com/news-story-5-things-you-didnt-know-about-disneys-frozen-soundtrack.html. Ανακτήθηκε στις 26 Μαΐου 2019. 
  105. Ziemba, Christine (3 Μαρτίου 2014). «Disney's Frozen Wins Academy Award for Animated Feature». 24700: News from California Institute of the Arts (California Institute of the Arts). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Μαρτίου 2014. https://web.archive.org/web/20140311225326/http://blog.calarts.edu/2014/03/03/disneys-frozen-wins-academy-award-for-animated-feature/. Ανακτήθηκε στις 24 Μαΐου 2019. 
  106. Kit, Zorianna (26 Νοεμβρίου 2013). «Awards Spotlight: 'Frozen' Director Chris Buck on Crafting Well-Rounded Female Characters». Studio System News. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Μαρτίου 2014. https://web.archive.org/web/20140324001614/http://www.studiosystemnews.com/spotlight-frozen-director-chris-buck-on-crafting-well-rounded-female-characters/. Ανακτήθηκε στις 23 Μαρτίου 2014. 
  107. Kit, Zorianna (27 Νοεμβρίου 2013). «Awards Spotlight: Robert Lopez & Kristen Anderson-Lopez Make Beautiful Music Together for Disney’s ‘Frozen’». Studio System News. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Ιανουαρίου 2014. https://web.archive.org/web/20140129120217/http://www.studiosystemnews.com/awards-spotlight-robert-lopez-kristen-anderson-lopez-make-beautiful-music-together-for-disneys-frozen/. Ανακτήθηκε στις 5 Απριλίου 2014. 
  108. 108,0 108,1 108,2 Burlingame, Jon (6 Νοεμβρίου 2013). «'Frozen' Aims for Watermark notched by 'Mermaid,' 'Beauty & Beast'». Variety. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 Μαρτίου 2014. https://web.archive.org/web/20140331114309/http://variety.com/2013/film/features/frozen-aims-for-watermark-notched-by-mermaid-beauty-beast-1200799528/. Ανακτήθηκε στις 26 Μαΐου 2019. 
  109. «Christophe Beck to Score Disney's "Frozen"». Film Music Reporter. 19 Φεβρουαρίου 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Μαΐου 2013. Ανακτήθηκε στις 26 Μαΐου 2019. 
  110. Hoel, Ole Jacob (14 Σεπτεμβρίου 2013). «Trøndersk joik åpner Disney-film» (στα Νορβηγικά). Adressa.no. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Σεπτεμβρίου 2013. https://web.archive.org/web/20130917045324/http://www.adressa.no/kultur/article8274033.ece. Ανακτήθηκε στις 26 Μαΐου 2019. 
  111. 111,0 111,1 111,2 111,3 111,4 «Walt Disney Animation Studios' "Frozen" Lets Go With Dynamic Soundtrack». The Wall Street Journal. 22 Οκτωβρίου 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Οκτωβρίου 2013. https://web.archive.org/web/20131029193404/http://online.wsj.com/article/PR-CO-20131022-904142.html. Ανακτήθηκε στις 23 Οκτωβρίου 2013. 
  112. 112,0 112,1 112,2 112,3 112,4 Tingen, Paul (Απρίλιος 2014). «Inside Track: Disney's Frozen». Sound on Sound. SOS Publications Group. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Μαΐου 2014. Ανακτήθηκε στις 26 Μαΐου 2019. 
  113. Gordon, David (27 Νοεμβρίου 2013). «Cinderella Star Santino Fontana Gets Frozen for Disney – and His Own Action Figure». TheaterMania. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Μαΐου 2014. https://web.archive.org/web/20140529084350/http://www.theatermania.com/new-york-city-theater/news/11-2013/cinderella-star-santino-fontana-gets-frozen-for-di_66734.html. Ανακτήθηκε στις 26 Μαΐου 2019. 
  114. Stabler, David (27 Νοεμβρίου 2013). «Disney's 'Frozen': A behind-the-scenes look at the movie's music that gets its magic from an Oregon man». The Oregonian. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Μαρτίου 2014. https://web.archive.org/web/20140327221124/http://www.oregonlive.com/movies/index.ssf/2013/11/disneys_frozen_gets_its_musica.html. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  115. 115,0 115,1 115,2 Lambert, Mel (3 Μαρτίου 2014). «CAS Launches 'Gravity' into Oscar's Orbit». From the Guild. The Editors Guild. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Μαΐου 2014. Ανακτήθηκε στις 3 Μαΐου 2014. 
  116. 116,0 116,1 116,2 116,3 Brew, Simon (4 Απριλίου 2014). «Jennifer Lee & Chris Buck interview: Frozen, Statham, Frozen 2». Den of Geek!. Dennis Publishing. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Απριλίου 2014. Ανακτήθηκε στις 26 Μαΐου 2019. 
  117. 117,0 117,1 Keegan, Rebecca (24 Ιανουαρίου 2014). «'Frozen': Finding a diva in 41 languages». Los Angeles Times. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Μαρτίου 2014. https://web.archive.org/web/20140324001158/http://articles.latimes.com/2014/jan/24/entertainment/la-et-mn-frozen-how-disney-makes-a-musical-in-41-languages-20140124. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  118. «'Let It Go': A Global Hit In Any Language». All Things Considered. NPR Music. 24 Φεβρουαρίου 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Απριλίου 2014. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  119. 119,0 119,1 119,2 119,3 Doty, Meriah (31 Μαρτίου 2014). «How These Singers Around the Globe Pushed 'Frozen' Over the Top». Yahoo! Movies. Yahoo!. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Απριλίου 2014. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  120. Appelo, Tim (25 Φεβρουαρίου 2014). «'Frozen' Composer Robert Lopez on the Perils of Translating 'Let It Go'». The Hollywood Reporter. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Μαρτίου 2014. https://web.archive.org/web/20140318193052/http://www.hollywoodreporter.com/news/frozen-composer-robert-lopez-perils-683171. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  121. Kang, Cecilia (20 Νοεμβρίου 2014). «Disney’s global success with ‘Frozen’ took lots of translation, investment». Washington Post (WP Company LLC). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Νοεμβρίου 2014. https://web.archive.org/web/20141121061416/http://www.washingtonpost.com/news/business/wp/2014/11/20/disneys-global-success-with-frozen-took-lots-of-translation-investment/. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  122. Disney Albania (11 Δεκεμβρίου 2015), Frozen – Let It Go – Albanian Version | Mbretëresha e Dëborës – Dubluar në Shqip, https://www.youtube.com/watch?v=VWpbMPRkPJU, ανακτήθηκε στις 24 Αυγούστου 2016 
  123. Lucas Zúñiga (26 Ιουνίου 2016), Frozen – Let It Go (Karachay) [Movie Version], https://www.youtube.com/watch?v=tOtKre2NGv4, ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019 
  124. Glory Tehran (16 Οκτωβρίου 2014), Frozen Persian Dub – Behind the Mic – Glory دوبله گلوری, https://www.youtube.com/watch?v=25IQqJaqrjs, ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019 
  125. «Synchresis Inc. | Dubbing | Philippines». Synchresis Inc. | Dubbing | Philippines. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Αυγούστου 2016. Ανακτήθηκε στις 24 Αυγούστου 2016. 
  126. Keegan, Rebecca (22 Νοεμβρίου 2013). «'Frozen,' 'Get a Horse!' female directors mark firsts for Disney». Chicago Tribune. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Δεκεμβρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  127. Graser, Marc (19 Νοεμβρίου 2013). «Disney's "Frozen" Premiere Warms Up Audience in Hollywood». Variety. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Νοεμβρίου 2013. https://web.archive.org/web/20131123122606/http://variety.com/2013/film/news/disneys-frozen-premiere-warms-up-audience-in-hollywood-1200859822/. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  128. Stewart, Andrew (7 Οκτωβρίου 2013). «Disney's "Frozen" Glides Into El Capitan for Exclusive Early Release». Variety. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Φεβρουαρίου 2014. https://web.archive.org/web/20140215093000/http://variety.com/2013/film/news/disneys-frozen-glides-into-el-capitan-for-exclusive-early-release-1200702902/. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  129. Graser, Marc (9 Αυγούστου 2013). «D23 Expo: Disney Fanfest Starts Off Strong with Animation Lineup». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Οκτωβρίου 2013. https://web.archive.org/web/20131018121623/http://variety.com/2013/film/news/d23-expo-disney-fanfest-starts-off-strong-with-animation-lineup-1200576269/. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  130. Nilles, Billy (18 Ιουνίου 2013). «"Frozen" teaser trailer: Disney releases first look at new animated film». Zap2it. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Φεβρουαρίου 2014. https://web.archive.org/web/20140215013843/http://blog.zap2it.com/pop2it/2013/06/frozen-teaser-trailer-disney-releases-first-look-at-new-animated-film.html. Ανακτήθηκε στις 6 Φεβρουαρίου 2014. 
  131. «The Teaser Trailer for Disney's Frozen». Coming Soon. 18 Ιουνίου 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Ιανουαρίου 2014. https://web.archive.org/web/20140122060818/http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=105586. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  132. Walt Disney Animation Studios (26 Σεπτεμβρίου 2013). «Disney's Frozen Official Trailer» (Video). YouTube. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Φεβρουαρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  133. De Graeve, Nikki (27 Σεπτεμβρίου 2013). «Walt Disney's Frozen – Official Trailer». Entertainment Outlook. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Μαρτίου 2014. https://web.archive.org/web/20140304195759/http://www.entertainmentoutlook.com/2013/09/27/walt-disneys-frozen-official-trailer/. Ανακτήθηκε στις 6 Φεβρουαρίου 2014. 
  134. Jason (26 Σεπτεμβρίου 2013). «Disney's Frozen Official Trailer». CG Meetup. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Φεβρουαρίου 2014. https://web.archive.org/web/20140222061049/http://www.cgmeetup.net/home/frozen-official-trailer/. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  135. Bevil, Dewayne (7 Οκτωβρίου 2013). «"Frozen" characters set to visit Epcot's Norway, be seen in Magic Kingdom show». Orlando Sentinel. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Δεκεμβρίου 2013. https://web.archive.org/web/20131204020451/http://articles.orlandosentinel.com/2013-10-07/the-daily-disney/os-disney-parks-frozen-20131007_1_magic-kingdom-norway-sarah-marshall. Ανακτήθηκε στις 29 Νοεμβρίου 2013. 
  136. Brigante, Ricky (15 Νοεμβρίου, 2013). «Anna and Elsa joined by animated Olaf for "Frozen" character meet-and-greet in Royal Reception at Disneyland». Inside the Magic. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Φεβρουαρίου 2014. https://web.archive.org/web/20140226105108/http://www.insidethemagic.net/2013/11/anna-and-elsa-joined-by-animated-olaf-for-frozen-character-meet-and-greet-in-royal-reception-at-disneyland/. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  137. 137,0 137,1 Tully, Sarah (20 Φεβρουαρίου 2014). «"Frozen" characters draw unprecedented lines at Disneyland». Orange County Register. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Μαρτίου 2014. https://web.archive.org/web/20140303034218/http://www.ocregister.com/articles/line-602644-wait-minutes.html. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  138. Disney Consumer Products (6 Νοεμβρίου 2013). «Press release: Disney Celebrates Family Bonds and Epic Storytelling in New Frozen Product Collection Available at Retail Now». Disney Consumer Products. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Φεβρουαρίου 2014. https://web.archive.org/web/20140221221029/https://www.disneyconsumerproducts.com/Home/display.jsp?contentId=dcp_home_pressroom_pressreleases_dcp_home_pr_us_dcp_frozen_products_110613&forPrint=false&language=en&preview=false&imageShow=0&pressRoom=US&translationOf=null&region=0&ccPK=dcp_home_pressroom_press_room_all_US. Ανακτήθηκε στις 29 Ιανουαρίου 2014. 
  139. Alexander, Bryan (22 Ιανουαρίου 2014). «Sing-along "Frozen" coming to theaters». USA Today (Gannett Company). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Ιανουαρίου 2014. https://web.archive.org/web/20140123010718/http://www.usatoday.com/story/life/movies/2014/01/22/frozen-sing-along/4783327/. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  140. «Cinemark – Frozen Sing-a-long». Cinemark. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Φεβρουαρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 6 Φεβρουαρίου 2014. 
  141. 141,0 141,1 McClintock, Pamela (31 Ιανουαρίου 2014). «Box Office: "Frozen" Sing-Along Hits High Note in Friday Matinee Sales». The Hollywood Reporter. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Φεβρουαρίου 2014. https://web.archive.org/web/20140201001733/http://www.hollywoodreporter.com/news/box-office-frozen-sing-along-676174. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  142. Hongo, Jun (17 Απριλίου 2014). «Q&A: Disney Executive Tells of ‘Frozen’ Success in Japan». The Wall Street Journal (Dow Jones & Company, Inc.). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Απριλίου 2014. https://web.archive.org/web/20140423061906/https://blogs.wsj.com/japanrealtime/2014/04/17/qa-disney-executive-tells-of-frozen-success-in-japan/. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  143. «DISNEY HAS THE NATION SINGING, ENCOURAGING FROZEN FANS TO HAVE A GO AT ‘LET IT GO’». Primary Times. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Δεκεμβρίου 2014. https://web.archive.org/web/20141218103046/http://www.primarytimes.net/news/2014/11/disney-has-the-nation-singing-encouraging-frozen-fans-to-have-a-go-at-let-it-go-. Ανακτήθηκε στις 17 Δεκεμβρίου 2014. 
  144. Sims, Andrew (25 Φεβρουαρίου 2014). «"Frozen" now available for digital download – win a copy!». Hypable. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Μαρτίου 2014. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  145. Murray, Noel (15 Μαρτίου 2014). «New releases: Disney's Oscar-winning heartwarmer 'Frozen'». Los Angeles Times. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Μαρτίου 2014. https://web.archive.org/web/20140316052615/http://www.latimes.com/entertainment/la-et-mn-ca-new-frozen20140316%2C0%2C4839449.story. Ανακτήθηκε στις 16 Μαρτίου 2014. 
  146. 146,0 146,1 «Blu-ray, DVD and Digital HD | Frozen | Disney Movies». Disney Movies. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Μαΐου 2014. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  147. Sims, Andrew (10 Ιανουαρίου 2014). «'Frozen' DVD/Blu-ray release date, special features announced». Hypable. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Μαΐου 2014. https://web.archive.org/web/20140527220217/http://www.hypable.com/2014/01/10/frozen-dvd-blu-ray-release-date-special-features/. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  148. Sims, Andrew (28 Φεβρουαρίου 2014). «Kristen Bell, Jonathan Groff, and Josh Gad sing about the making of 'Frozen' in epic new song». Hypable. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Μαρτίου 2014. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  149. «Frozen Blu-ray». Blu-ray.com. 10 Ιανουαρίου 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Ιανουαρίου 2014. https://web.archive.org/web/20140110224857/http://www.blu-ray.com/news/?id=12967. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  150. «Frozen (Two-Disc Blu-ray / DVD + Digital Copy) (2013)». Amazon.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Ιανουαρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  151. Lang, Brent (19 Μαρτίου 2014). «'Frozen' Sells Massive 3.2 Million Discs in One Day». TheWrap. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Μαρτίου 2014. https://web.archive.org/web/20140329220712/http://www.thewrap.com/frozen-heats-home-entertainment-market-sells-massive-3-2-million-units/. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  152. Kit, Borys (20 Μαρτίου 2014). «'Frozen' Sells 3.2 Million Blu-ray, DVD Units in First Day». The Hollywood Reporter. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Μαρτίου 2014. https://web.archive.org/web/20140321190204/http://www.hollywoodreporter.com/news/frozen-sells-32-million-blu-689770. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  153. J. McLean, Thomas (19 Μαρτίου 2014). «'Frozen' Makes Huge Debut on Disc». Animation Magazine. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Μαρτίου 2014. https://web.archive.org/web/20140320173702/http://www.animationmagazine.net/home-entertainment/frozen-makes-huge-debut-on-disc/. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  154. 154,0 154,1 Arnold, Thomas K. (26 Μαρτίου 2014). «'Frozen' Easily Tops Home Video Sales Charts». Variety. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Μαΐου 2014. https://web.archive.org/web/20140526123512/http://variety.com/2014/film/news/frozen-easily-tops-home-video-sales-charts-1201148058/. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  155. «Blu-ray Weekly Sales Chart – The Numbers». The Numbers. Nash Information Services, LLC. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Ιουνίου 2014. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  156. Arnold, Thomas K. (7 Μαΐου 2014). «'Frozen' Barely Beats 'Legend of Hercules' to Stay on Top of Home Video Sales Charts». Variety. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Ιουνίου 2014. https://web.archive.org/web/20140607010029/http://variety.com/2014/film/news/frozen-barely-beats-legend-of-hercules-to-stay-on-top-of-home-video-sales-charts-1201174819/. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  157. Lane, Daniel (14 Απριλίου 2014). «The Desolation Of Smaug knocks Frozen off Number 1». Official Charts Company. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Μαΐου 2014. https://web.archive.org/web/20140527230110/http://www.officialcharts.com/chart-news/the-desolation-of-smaug-knocks-frozen-off-number-1-2923/. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2014. 
  158. Lane, Daniel (2 Απριλίου 2014). «Disney's Frozen smashes though half-a-million DVD and Blu-ray sales». Official Charts Company. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Μαΐου 2014. https://web.archive.org/web/20140527230008/http://www.officialcharts.com/chart-news/disneys-frozen-smashes-though-half-a-million-dvd-and-blu-ray-sales-2879/. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2014. 
  159. Lane, Daniel (22 Απριλίου 2014). «Frozen reclaims Official Video Chart top spot». Official Charts Company. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Μαΐου 2014. https://web.archive.org/web/20140527230027/http://www.officialcharts.com/chart-news/frozen-reclaims-official-video-chart-top-spot-2946/. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2014. 
  160. «Frozen Home Video Tops Spirited Away as Fastest to Sell 2 Million Copies in Japan». Anime News Network. 14 Αυγούστου 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Αυγούστου 2014. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  161. «Frozen». The Numbers. Nash Information Services, LLC. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 Δεκεμβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  162. «United States Combined DVD and Blu-ray Sales Chart for Week Ending March 8, 2015». The Numbers. Nash Information Services, LLC. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  163. Lyne, Charlie (29 Νοεμβρίου 2014). «Frozen Sing-Along out now on DVD». The Guardian (Guardian News and Media Limited). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Δεκεμβρίου 2014. https://web.archive.org/web/20141209134935/http://www.theguardian.com/film/2014/nov/29/frozen-sing-along-dvd-out-now. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  164. Sims, Andrew (12 Αυγούστου 2014). «Disney announces ‘Frozen: Sing-Along Edition’ on DVD and Digital». Hypable. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Δεκεμβρίου 2014. https://web.archive.org/web/20141214122040/http://www.hypable.com/2014/08/12/frozen-sing-along-dvd-digital/. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  165. Wolfe, Jennifer (13 Αυγούστου 2014). «Disney to Release ‘Frozen’ Sing-Along Edition». Animation World Network (AWN, Inc.). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Δεκεμβρίου 2014. https://web.archive.org/web/20141213122602/http://www.awn.com/news/disney-release-frozen-sing-along-edition. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  166. Truitt, Brian (17 Νοεμβρίου 2014). «For those who just can't 'Let It Go' there is a 'Frozen' singalong edition». USA Today Entertain This!. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Δεκεμβρίου 2014. https://web.archive.org/web/20141208164631/http://entertainthis.usatoday.com/2014/11/17/for-those-who-just-cant-let-it-go-there-is-a-frozen-singalong-edition/. Ανακτήθηκε στις 7 Δεκεμβρίου 2014. 
  167. Amidi, Amid (29 Δεκεμβρίου 2013). «Disney Files Trademark Lawsuit Over "Frozen Land"». Cartoon Brew (Cartoon Brew, LLC). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Ιουλίου 2014. https://web.archive.org/web/20140707090839/http://www.cartoonbrew.com/bad-ideas/disney-files-trademark-lawsuit-over-frozen-land-93389.html. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  168. 168,0 168,1 Burgin, Jack (18 Ιανουαρίου 2014). «Walt Disney Settles Trademark Lawsuit over "Frozen"». WDW Info (Werner Technologies, LLC.). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Αυγούστου 2014. https://web.archive.org/web/20140825061103/http://blog.wdwinfo.com/2014/01/18/walt-disney-settles-trademark-lawsuit-over-frozen/. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  169. 169,0 169,1 Gardner, Eriq (22 Ιανουαρίου 2014). «Disney Lawsuit Ices 'Frozen Land' Movie». The Hollywood Reporter. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Αυγούστου 2014. https://web.archive.org/web/20140808033312/http://www.hollywoodreporter.com/thr-esq/disney-lawsuit-ices-frozen-land-673259. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  170. Vlessing, Etan (27 Ιανουαρίου 2014). «Phase 4 Films settles Frozen Land lawsuit with Disney». Playback (Brunico Communications Ltd.). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Δεκεμβρίου 2014. https://web.archive.org/web/20141213022929/http://playbackonline.ca/2014/01/27/phase-4-films-settles-frozen-land-lawsuit-with-disney-2/. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  171. Todd Spangler (28 Δεκεμβρίου 2014). «Top 20 Most Pirated Movies of 2014 Led by 'Wolf of Wall Street,' 'Frozen,' 'Gravity'». Variety. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Δεκεμβρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  172. «Frozen (2013) - International Box Office Results - Box Office Mojo». www.boxofficemojo.com. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  173. «Frozen (2013) - International Box Office Results - Box Office Mojo». www.boxofficemojo.com. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  174. «Frozen (2013) - International Box Office Results - Box Office Mojo». www.boxofficemojo.com. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  175. «Frozen (2013) - International Box Office Results - Box Office Mojo». www.boxofficemojo.com. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  176. «Frozen (2013) - International Box Office Results - Box Office Mojo». www.boxofficemojo.com. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  177. Mike Fleming Jr (21 Μαρτίου 2014). «2013 Most Valuable Blockbuster – #7 'Monsters University' Vs. #10 'Thor: The Dark World'; #2 'Frozen' Vs. #15 'The Great Gatsby'». Deadline Hollywood. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Μαρτίου 2015. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2019. 
  178. 178,0 178,1 «All Time Worldwide Box Office Grosses». Box Office Mojo. Internet Movie Database. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Φεβρουαρίου 2009. Ανακτήθηκε στις 28 Μαΐου 2019. 
  179. McClintock, Pamela (30 Μαρτίου 2014). «Box Office Milestone: 'Frozen' Becomes No. 1 Animated Film of All Time». The Hollywood Reporter. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Μαρτίου 2014. https://web.archive.org/web/20140330185602/http://www.hollywoodreporter.com/news/box-office-milestone-frozen-becomes-692156. Ανακτήθηκε στις 28 Μαΐου 2019. 
  180. «GLOBAL: 'Captain America' Takes $75.2M Debut Ahead of North American Release; 'Noah' on the Verge of Hitting $100M; 'Frozen' is the Top Animated Film of All Time; 'Rio 2' Takes Record Breaking Brazilian Debut to Climb to $29.7M». Boxoffice.com. 30 Μαρτίου 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Απριλίου 2014. https://web.archive.org/web/20140402185057/http://www.boxoffice.com/latest-news/2014-03-30-global-captain-america-takes-752m-debut-ahead-of-north-american-release-noah-on-the-verge-of-hitting-100m-frozen-is-the-top-animated-film-of-all-time-rio-2-takes-record-breaking-brazilian-debut-to-climb-to-297m. Ανακτήθηκε στις 3 Απριλίου 2014. 
  181. «2013 Yearly Box Office Results – Box Office Mojo». Box Office Moj]. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Μαΐου 2014. Ανακτήθηκε στις 28 Μαΐου 2019. 
  182. «All Time Worldwide Opening Records». Box Office Mojo. IMDb. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Αυγούστου 2013. Ανακτήθηκε στις 28 Μαΐου 2019. 
  183. Subers, Ray (2 Μαρτίου 2014). «Weekend Report: Neeson Beats Jesus, "Frozen" Hits $1 Billion». Box Office Mojo. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Μαρτίου 2014. https://web.archive.org/web/20140303004742/http://www.boxofficemojo.com/news/?id=3789&p=.htm. Ανακτήθηκε στις 28 Μαΐου 2019. 
  184. McClintock, Pamela (2 Μαρτίου 2014). «Box Office Milestone: "Frozen" Crosses $1 Billion Worldwide». The Hollywood Reporter. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Μαρτίου 2014. https://web.archive.org/web/20140305094713/http://www.hollywoodreporter.com/news/box-office-milestone-frozen-crosses-684847. Ανακτήθηκε στις 28 Μαΐου 2019. 
  185. Palmeri, Christopher; Sakoui, Anousha (14 Μαρτίου 2014). «Disney's 'Frozen' Passing $1 Billion Cements Rebound». Bloomberg Business. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Μαρτίου 2015. https://web.archive.org/web/20150309024306/http://www.bloomberg.com/news/articles/2014-03-13/disney-s-frozen-passing-1-billion-cements-rebound. Ανακτήθηκε στις 28 Μαΐου 2019. 
  186. 186,0 186,1 Duralde, Alonso (3 Νοεμβρίου 2013). «"Frozen" Review: Disney's Best Animated Musical Since "Beauty and the Beast"». TheWrap. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Νοεμβρίου 2013. https://web.archive.org/web/20131105222813/http://www.thewrap.com/frozen-review-disneys-best-animated-musical-since-beauty-beast. Ανακτήθηκε στις 22 Μαΐου 2019. 
  187. 187,0 187,1 Sharkey, Betsy (21 Νοεμβρίου 2013). «Review: "Frozen" an icy blast of fun from the first snowflake». Los Angeles Times. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Νοεμβρίου 2013. https://web.archive.org/web/20131123164802/http://www.latimes.com/entertainment/movies/moviesnow/la-et-mn-frozen-20131122%2C0%2C2982612.story. Ανακτήθηκε στις 28 Μαΐου 2019. 
  188. 188,0 188,1 Gleiberman, Owen (26 Νοεμβρίου 2013). «Movie Review : Frozen (2013)». Entertainment Weekly. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Δεκεμβρίου 2013. https://web.archive.org/web/20131201013149/http://www.ew.com/ew/article/0%2C%2C20721940%2C00.html. Ανακτήθηκε στις 28 Μαΐου 2019. 
  189. Fallon, Kevin (25 Νοεμβρίου 2013). «"Frozen" is the Best Disney Film Since "The Lion King"». The Daily Beast. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Νοεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 28 Μαΐου 2019. 
  190. Peterson, Jeff (3 Μαρτίου 2014). «‘Frozen’ makes history two times over on Oscar weekend». Deseret News. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Απριλίου 2014. https://web.archive.org/web/20140422233333/http://www.deseretnews.com/article/865597825/6Frozen7-makes-history-two-times-over-on-Oscar-weekend.html. Ανακτήθηκε στις 28 Μαΐου 2019. 
  191. Fritz, Ben (12 Ιανουαρίου 2014). «A Charmed Life for Disney's 'Frozen'». Wall Street Journal. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Δεκεμβρίου 2014. https://web.archive.org/web/20141216020315/http://www.wsj.com/news/articles/SB10001424052702303819704579316722023392130. Ανακτήθηκε στις 28 Μαΐου 2019. 
  192. Morgenstern, Joe (28 Νοεμβρίου 2013). «Splendid Sights, Musical Might Melt "Frozen"». The Wall Street Journal. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Ιανουαρίου 2015. https://web.archive.org/web/20150106080327/http://www.wsj.com/news/articles/SB10001424052702304747004579223991264665968. Ανακτήθηκε στις 28 Μαΐου 2019. 
  193. Long, Tom (27 Νοεμβρίου 2013). «"Frozen" mixes music and animation to create a soaring holiday delight». The Detroit News. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Ιανουαρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 13 Ιανουαρίου 2014. 
  194. Jacobs, Matthew; Rosen, Christopher (19 Δεκεμβρίου 2013). «17 Best Movie Moments Of 2013». Huffingtonpost.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Ιανουαρίου 2014. https://web.archive.org/web/20140112033521/http://www.huffingtonpost.com/2013/12/19/best-movie-moments-of-2013_n_4461945.html. Ανακτήθηκε στις 28 Μαΐου 2019. 
  195. «Best Movie Moments of 2013 Included Scenes from Iron Man 3, Gravity, Fast & Furious 6, and More». Collider. 20 Νοεμβρίου 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Ιανουαρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 28 Μαΐου 2019. 
  196. «Frozen (2013)». Rotten Tomatoes. Fandango. Ανακτήθηκε στις 28 Μαΐου 2019. 
  197. «Frozen (2013) Reviews». Metacritic. CBS Interactive. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Νοεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 28 Μαΐου 2019. 
  198. Stewart, Andrew (1 Δεκεμβρίου 2013). «Thanksgiving Box Office: "Catching Fire," "Frozen" Serve Up Holiday Records». Variety. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Δεκεμβρίου 2013. https://web.archive.org/web/20131201185422/http://variety.com/2013/film/news/thanksgiving-box-office-catching-fire-frozen-serve-up-holiday-records-1200906315/. Ανακτήθηκε στις 28 Μαΐου 2019. 
  199. McClintock, Pamela (17 Νοεμβρίου 2011). «Box Office: "Frozen" Opens to Stellar $15.2 Million Wednesday; "Catching Fire" Still No. 1». The Hollywood Reporter. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Νοεμβρίου 2013. https://web.archive.org/web/20131130004118/http://www.hollywoodreporter.com/news/box-office-frozen-opens-stellar-660689. Ανακτήθηκε στις 28 Μαΐου 2019. 
  200. Corliss, Richard (4 Δεκεμβρίου 2013). «Top 10 Best Movies». Time. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Δεκεμβρίου 2013. https://web.archive.org/web/20131204234841/http://entertainment.time.com/2013/12/04/arts-and-entertainment/. Ανακτήθηκε στις 28 Μαΐου 2019. 
  201. Adams, Ryan (7 Δεκεμβρίου 2013). «Kyle Smith and Lou Lumenick's Top 10 lists». AwardsDaily.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Δεκεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 28 Μαΐου 2019. 
  202. McCarthy, Todd (24 Οκτωβρίου 2013). «Frozen: Film Review». The Hollywood Reporter. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Νοεμβρίου 2013. https://web.archive.org/web/20131104141532/http://www.hollywoodreporter.com/movie/frozen/review/652699. Ανακτήθηκε στις 28 Μαΐου 2019. 
  203. Smith, Kyle (20 Νοεμβρίου 2013). «Disney's "Frozen" will melt your heart». New York Post. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Νοεμβρίου 2013. https://web.archive.org/web/20131121214236/http://nypost.com/2013/11/20/disneys-frozen-will-melt-your-heart/. Ανακτήθηκε στις 28 Μαΐου 2019. 
  204. Mendelson, Scott (19 Νοεμβρίου 2013). «"Frozen" Is Disney's Triumphant Reaffirmation Of Its Cultural Legacy». Forbes. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Νοεμβρίου 2013. https://web.archive.org/web/20131121050313/http://www.forbes.com/sites/scottmendelson/2013/11/19/review-frozen-is-disneys-best-toon-in-years/. Ανακτήθηκε στις 28 Μαΐου 2019. 
  205. Corliss, Richard (23 Νοεμβρίου 2013). «Frozen: This Disney Princess Movie Is Thaw-some». Time. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Νοεμβρίου 2013. https://web.archive.org/web/20131126003900/http://entertainment.time.com/2013/11/23/frozen-this-disney-princess-movie-is-thaw-some/. Ανακτήθηκε στις 28 Μαΐου 2019. 
  206. Roeper, Richard (26 Νοεμβρίου 2013). «Richard Roeper & the Movies: "Frozen" Review». The Chicago Sun-Times. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Δεκεμβρίου 2013. https://web.archive.org/web/20131202045435/http://www.richardroeper.com/reviews/frozen.aspx. Ανακτήθηκε στις 28 Μαΐου 2019. 
  207. Phillips, Michael (26 Νοεμβρίου 2013). «'Frozen': Defying meteorology». Chicago Tribune. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Νοεμβρίου 2013. https://web.archive.org/web/20131127131014/http://articles.chicagotribune.com/2013-11-26/entertainment/chi-frozen-1127-20131126_1_elsa-snow-queen-idina-menzel. Ανακτήθηκε στις 28 Μαΐου 2019. 
  208. Holden, Stephen (26 Νοεμβρίου 2013). «From the Heat of Royal Passion, Poof! It's Permafrost». The New York Times. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Μαρτίου 2014. https://web.archive.org/web/20140304193402/http://www.nytimes.com/2013/11/27/movies/disneys-frozen-a-makeover-of-the-snow-queen.html. Ανακτήθηκε στις 28 Μαΐου 2019. 
  209. Dibdin, Emma (4 Νοεμβρίου 2013). «"Frozen" review: Heartfelt fairytale musical is a new Disney classic». Digital Spy. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Νοεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 28 Μαΐου 2019. 
  210. Staff (1 Ιανουαρίου 2014). «Sámi thing: President's New Year speech» (στα Νορβηγικά). Sametinget. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Ιανουαρίου 2014. https://web.archive.org/web/20140112142803/https://www.sametinget.no/Om-Sametinget/Organisasjonsstruktur/Sametingsraadet/Sametingspresidentens-nyttaarstale. Ανακτήθηκε στις 17 Ιανουαρίου 2014. 
  211. Staff (16 Ιανουαρίου 2014). «Frode pushed down Beyoncé» (στα Νορβηγικά). Sametinget. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Φεβρουαρίου 2014. https://web.archive.org/web/20140201115400/http://www.nrk.no/sapmi/frode-dyttet-beyonce-ned-1.11472873. Ανακτήθηκε στις 28 Μαΐου 2019. 
  212. Foundas, Scott (3 Νοεμβρίου 2014). «Film Review: "Frozen"». Variety. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Μαΐου 2016. https://web.archive.org/web/20160517190554/http://variety.com/2013/film/reviews/frozen-review-1200782020/. Ανακτήθηκε στις 3 Νοεμβρίου 2014. 
  213. Keogh, Tom (26 Νοεμβρίου 2013). «"Frozen": Visuals are solid, but narrative is on thin ice». The Seattle Times. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Δεκεμβρίου 2013. https://web.archive.org/web/20131204070913/http://seattletimes.com/html/entertainment/2022337118_frozenmovielongxml.html. Ανακτήθηκε στις 30 Νοεμβρίου 2013. 
  214. Williams, Joe (27 Νοεμβρίου 2013). «"Frozen" is pretty but pointless». St. Louis Post-Dispatch. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Νοεμβρίου 2015. https://web.archive.org/web/20151105004523/http://www.stltoday.com/entertainment/movies/reviews/frozen-is-pretty-but-pointless/article_8b6827ee-1598-5064-ad9f-c974a8b7ed8e.html. Ανακτήθηκε στις 27 Νοεμβρίου 2013. 
  215. Lemire, Christy (27 Νοεμβρίου 2013). «Frozen». RogerEbert.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Μαρτίου 2014. Ανακτήθηκε στις 28 Μαΐου 2019. 
  216. 216,0 216,1 Stampler, Laura (14 Οκτωβρίου 2013). «Do Animated Female Characters Need to Be 'Pretty'?». Time. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Οκτωβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2019. 
  217. Amidi, Amid (8 Οκτωβρίου 2013). «'Frozen' Head of Animation Says Animating Women is 'Really, Really Difficult'». Cartoon Brew. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Δεκεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2019. 
  218. 218,0 218,1 Cunningham, Todd (9 Οκτωβρίου 2013). «Disney's 'Frozen' Animator Draws Heat for Female Character Comments». TheWrap. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Δεκεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2019. 
  219. 219,0 219,1 Bailey, Ian (15 Αυγούστου 2014). «Q&A: For this animator, working on Frozen created a tricky career legacy». The Globe and Mail. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Μαρτίου 2015. https://web.archive.org/web/20150322091859/http://www.theglobeandmail.com/news/british-columbia/qa-vancouver-film-school-alum-ready-to-move-on-from-frozen/article20072363/. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2019. 
  220. Pulver, Andrew (12 Μαρτίου 2014). «Frozen lambasted as pro-gay propaganda by Christian pastor». The Guardian. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Ιουνίου 2014. https://web.archive.org/web/20140606050024/http://www.theguardian.com/film/2014/mar/12/frozen-gay-propaganda-christian-pastor-colorado. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2019. 
  221. Dockterman, Eliana (12 Μαρτίου 2014). «Pastor Claims Frozen Will Turn Your Children Gay». Time. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Μαΐου 2014. https://web.archive.org/web/20140520224100/http://time.com/21516/pastor-claims-frozen-will-turn-your-children-gay/. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2019. 
  222. Denham, Jess (13 Μαρτίου 2014). «Disney's Frozen is 'very evil' gay propaganda, says Christian pastor». The Independent. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Μαρτίου 2014. https://web.archive.org/web/20140320133534/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/disneys-frozen-is-very-evil-gay-propaganda-says-christian-pastor-9189043.html. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2019. 
  223. M. Wong, Curtis (18 Φεβρουαρίου 2014). «Disney's 'Frozen' Slammed By Mormon Grandmother For 'Gay Agenda To Normalize Homosexuality'». The Huffington Post. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Ιουλίου 2014. https://web.archive.org/web/20140718001603/http://www.huffingtonpost.com/2014/02/18/disney-frozen-mormon-gay-_n_4810851.html. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2019. 
  224. 224,0 224,1 Petersen, Kierran (27 Μαρτίου 2014). «Disney's Frozen and the 'gay agenda'». Washington DC Bureau: BBC News. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Μαρτίου 2014. https://web.archive.org/web/20140328044825/http://www.bbc.com/news/blogs-echochambers-26759342. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2019. 
  225. 225,0 225,1 Gettell, Oliver (12 Μαρτίου 2014). «Conservative radio hosts: 'Frozen' promotes gay agenda, bestiality». Los Angeles Times. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Απριλίου 2014. https://web.archive.org/web/20140421045857/http://articles.latimes.com/2014/mar/12/entertainment/la-et-mn-christian-radio-frozen-gay-agenda-20140312. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2019. 
  226. Geal, Robert (1 Ιουνίου 2016). «Frozen, Homosexuality and Masochism». Film International. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2019. 
  227. Wakeman, Gregory (28 Φεβρουαρίου 2014). «Frozen creator responds to 'gay agenda' claims». Yahoo. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Οκτωβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 18 Οκτωβρίου 2014. 
  228. MacKenzie, Steven (5 Μαρτίου 2014). «Frozen: Disney's icebreaker». The Big Issue. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Μαρτίου 2014. https://web.archive.org/web/20140312140944/http://www.bigissue.com/features/3593/frozen-disney-s-icebreaker. Ανακτήθηκε στις 5 Μαΐου 2014. 
  229. McDonagh, Ross (24 Νοεμβρίου 2017). «Demi Lovato, Idina Menzel and Disney sued by singer who claims Frozen hit Let It Go is a rip-off of his song». Daily Mail. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Δεκεμβρίου 2017. https://web.archive.org/web/20171209010509/http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-5113191/Disney-sued-singer-claims-ripped-Let-Go.html. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2019. 
  230. Hershberg, Marc (29 Μαΐου 2018). «'Frozen' Songwriters Let Go From Copyright Infringement Lawsuit For Now». Forbes. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Μαΐου 2018. https://web.archive.org/web/20180530075450/https://www.forbes.com/sites/marchershberg/2018/05/29/frozen-songwriters-let-go-from-copyright-infringement-lawsuit-for-now/. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2019. 
  231. Brown, Tracy (2 Μαρτίου 2014). «Oscars 2014: The complete list of nominees and winners». Los Angeles Times. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Μαρτίου 2014. https://web.archive.org/web/20140302210739/http://www.latimes.com/entertainment/envelope/moviesnow/la-et-mn-oscars-2014-nominations-winners-list%2C0%2C6878721.story. Ανακτήθηκε στις 3 Μαρτίου 2014. 
  232. «86th Academy Awards Nominations: Complete List and Scorecard». Variety. 16 Ιανουαρίου 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Ιανουαρίου 2014. https://web.archive.org/web/20140116181506/http://variety.com/2014/film/news/86th-academy-awards-nominations-complete-list-and-scorecard-1201060676/. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2019. 
  233. «African American film critics name '12 Years a Slave' best film». Los Angeles Times. 13 Δεκεμβρίου 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Σεπτεμβρίου 2014. https://web.archive.org/web/20140920151955/http://articles.latimes.com/2013/dec/13/entertainment/la-et-mn-african-american-film-critics-name-12-years-slave-best-film-20131212. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2019. 
  234. «2013 EDA Award Nominess». Alliance of Women Film Journalists. 11 Δεκεμβρίου 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Δεκεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2019. 
  235. «2013 EDA Award Winners». Alliance of Women Film Journalists. 19 Δεκεμβρίου 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Δεκεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2019. 
  236. «Film Editors Unveil ACE Eddie Award Nominations». Deadline Hollywood. 10 Ιανουαρίου 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Φεβρουαρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2019. 
  237. «64th Annual ACE Eddie Awards: 'Captain Phillips' Wins Drama Feature Prize; 'American Hustle' Top Comedy; 'Frozen' Wins Animation Trophy; 'Breaking Bad' & 'The Office' Take Top TV Prizes». Deadline Hollywood. 7 Φεβρουαρίου 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Απριλίου 2014. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2019. 
  238. Times staff writers (1 Φεβρουαρίου 2014). «Annie Awards 2014: Complete list of winners and nominees». Los Angeles Times. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Φεβρουαρίου 2014. https://web.archive.org/web/20140204204510/http://www.latimes.com/entertainment/envelope/moviesnow/la-et-mn-complete-list-of-2013-annie-award-noms-20131202%2C0%2C3639869.story. Ανακτήθηκε στις 5 Φεβρουαρίου 2014. 
  239. «2013 Awards». Austin Film Critics Association. 17 Δεκεμβρίου 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Ιανουαρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2019. 
  240. «2013 Boston Society of Film Critics winners». 8 Δεκεμβρίου 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Αυγούστου 2014. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουλίου 2014. 
  241. «Bafta Film Awards 2014: Full list of winners». BBC News. 16 Φεβρουαρίου 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Σεπτεμβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2019. 
  242. «Children's Awards 2014; Full list of winners». British Academy of Film and Television Arts (BAFTA). 23 Νοεμβρίου 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Απριλίου 2016. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2019. 
  243. «Casting Society Unveils Artios Film Nominees». Deadline Hollywood. Penske Media Corporation. 6 Ιανουαρίου 2015. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Ιανουαρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2019. 
  244. Tapley, Kristopher (23 Ιανουαρίου 2015). «'Grand Budapest,' 'Wolf of Wall Street' win awards from Casting Society of America». HitFix. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Ιανουαρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 23 Ιανουαρίου 2015. 
  245. «2013 Chicago Film Critics Association Nominations». HitFix. 13 Δεκεμβρίου 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Αυγούστου 2014. Ανακτήθηκε στις 20 Δεκεμβρίου 2013. 
  246. «Cinema Audio Society Awards: 'Gravity', 'Frozen' Take Film Honors». 22 Φεβρουαρίου 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2014. https://web.archive.org/web/20140223102610/http://www.deadline.com/2014/02/cas-award-winners-2014-cinema-audio-society-awards/. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2019. 
  247. «Critics' Choice Awards: The Winners». The Hollywood Reporter (Prometheus Global Media). 17 Ιανουαρίου 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Οκτωβρίου 2014. https://web.archive.org/web/20141017063852/http://www.hollywoodreporter.com/news/2014-critics-choice-awards-winners-671707. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2019. 
  248. «2013 Dallas–Fort Worth Film Critics Association winners». HitFix. 16 Δεκεμβρίου 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Αυγούστου 2014. Ανακτήθηκε στις 9 Μαρτίου 2014. 
  249. «GALECA 2013 nominees». Out. 15 Ιανουαρίου 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Ιανουαρίου 2014. https://web.archive.org/web/20140118025928/http://www.out.com/entertainment/popnography/2014/01/15/gay-and-lesbian-entertainment-critics-association-galeca-2013. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2019. 
  250. «Irrfan Khan bags best actor trophy at Dubai film fest». NDTV. 15 Δεκεμβρίου 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Απριλίου 2015. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2019. 
  251. «2013 FFCC Award Winners». Florida Film Critics Circle. 18 Δεκεμβρίου 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Δεκεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2019. 
  252. «Golden Globe Awards Winners». Variety (Penske Media Corporation). 12 Ιανουαρίου 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Μαρτίου 2014. https://web.archive.org/web/20140320084120/http://variety.com/2014/film/news/golden-globe-awards-winners-2014-list-golden-globes-1201050486/. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2019. 
  253. «Grammys 2015: Complete list of winners and nominees». LA Times. 8 Φεβρουαρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 31 Μαΐου 2019. 
  254. «Golden Tomatoes Awards 2013». Rotten Tomatoes. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Ιανουαρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2019. 
  255. «2013 Houston Film Critics Society nominations». HitFix. 8 Δεκεμβρίου 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Δεκεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 20 Δεκεμβρίου 2013. 
  256. «2013 Houston Film Critics Society winners». HitFix. 15 Δεκεμβρίου 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Απριλίου 2014. Ανακτήθηκε στις 17 Απριλίου 2014. 
  257. «2014 Hugo Awards». Hugo Awards. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Σεπτεμβρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2019. 
  258. Ellis-Petersen, Hannah (18 Αυγούστου 2014). «Ann Leckie's debut novel wins Hugo science fiction award». The Guardian (Guardian News and Media Limited). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Αυγούστου 2014. https://web.archive.org/web/20140827045716/http://www.theguardian.com/books/2014/aug/18/ann-leckie-debut-novel-hugo-science-fiction-award. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2019. 
  259. Aaron Couch, Arlene Washington (29 Μαρτίου 2014). «Nickelodeon's Kids' Choice Awards: The Winners». The Hollywood Reporter. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Μαρτίου 2014. https://www.webcitation.org/6OSr6BJOL?url=http://www.hollywoodreporter.com/news/kids-choice-awards-2014-winners-692089. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2019. 
  260. «Sound Editors Unveil Film Nominees For Golden Reel Awards». Deadline Hollywood. 15 Ιανουαρίου 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Ιουλίου 2014. Ανακτήθηκε στις 15 Ιανουαρίου 2014. 
  261. «2014 MPSE Golden Reel Awards winners». HitFix. 17 Φεβρουαρίου 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 17 Φεβρουαρίου 2014. 
  262. «'12 Years a Slave' came this close to winning New York Film Critics Circle». GoldDerby. 4 Δεκεμβρίου 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Δεκεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2019. 
  263. «The Online Film Critics Society Announces 17th Annual Awards». Online Film Critics Society. 9 Δεκεμβρίου 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Μαΐου 2014. https://web.archive.org/web/20140527104144/http://www.ofcs.org/the-online-film-critics-society-announces-17th-annual-awards/. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2019. 
  264. «People's Choice Awards 2014 Nominees». People's Choice Awards. 8 Ιανουαρίου 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Ιανουαρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 17 Ιανουαρίου 2014. 
  265. «25th Annual PGA Awards: First-Ever Tie For Best Motion Picture – 'Gravity' And '12 Years A Slave'; 'Breaking Bad' & 'Modern Family' Take Top TV Awards; Winners List». Deadline Hollywood. 19 Ιανουαρίου 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Απριλίου 2014. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2019. 
  266. «2013 San Diego Film Critics Society winners». HitFix. 11 Δεκεμβρίου 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Αυγούστου 2014. Ανακτήθηκε στις 17 Απριλίου 2014. 
  267. «2013 San Francisco Film Critics Circle winners». HitFix. 15 Δεκεμβρίου 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Αυγούστου 2014. Ανακτήθηκε στις 17 Δεκεμβρίου 2014. 
  268. International Press Academy (2 Δεκεμβρίου 2013). «The International Press Academy Announces Nominations For The 18th Annual Satellite Awards™». PR Newswire. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Δεκεμβρίου 2013. https://archive.is/20131202183712/http://www.prnewswire.com/news-releases/the-international-press-academy-announces-nominations-for-the-18th-annual-satellite-awards-234075351.html. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2019. 
  269. «‘Gravity,’ ‘The Hobbit: The Desolation of Smaug’ Lead Saturn Awards Noms». Variety (Penske Media Corporation). 25 Φεβρουαρίου 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Σεπτεμβρίου 2014. https://www.webcitation.org/6STXPKgBa?url=http://variety.com/2014/film/news/gravity-the-hobbit-the-desolation-of-smaug-lead-saturn-awards-noms-1201120744/. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου. 
  270. «'Gravity,' 'Iron Man 3,' 'Breaking Bad' and 'The Walking Dead' lead 2014 Saturn Award winners». HitFix. 27 Ιουνίου 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Ιουνίου 2014. Ανακτήθηκε στις 1 Ιουλίου 2014. 
  271. «2013 St. Louis Gateway Film Critics Association winners». HitFix. 16 Δεκεμβρίου 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Αυγούστου 2014. Ανακτήθηκε στις 17 Απριλίου 2014. 
  272. Lacey, Liam (17 Δεκεμβρίου 2013). «Toronto film critics name Coen brothers movie the best of 2013». The Globe and Mail. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Ιουλίου 2015. https://web.archive.org/web/20150702205043/http://www.theglobeandmail.com/arts/awards-and-festivals/film-awards/toronto-film-critics-name-coen-brothers-movie-the-best-of-2013/article15984465/?cmpid=rss1. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2019. 
  273. «VES Awards: 'Gravity' Wins 6 Including Top Prize; 'Frozen' Goes 4-For-4; 3 Nods For 'Game Of Thrones'». Deadline Hollywood. 12 Φεβρουαρίου 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Φεβρουαρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2019. 
  274. «2013 Washington D.C. Area Film Critics Association nominations». HitFix. 9 Δεκεμβρίου 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Αυγούστου 2014. Ανακτήθηκε στις 17 Απριλίου 2014. 
  275. «2013 Washington D.C. Area Film Critics Association winners». HitFix. 8 Δεκεμβρίου 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Μαρτίου 2014. Ανακτήθηκε στις 17 Απριλίου 2014. 
  276. «2013 Women Film Critics Circle winners». HitFix. 16 Δεκεμβρίου 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Δεκεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 16 Δεκεμβρίου 2013. 
  277. Notte, Jason (26 Φεβρουαρίου 2014). «Why 'Let It Go' From Disney's 'Frozen' Needs an Oscar». The Street. The Street, Inc. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Μαΐου 2014. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  278. Healy, Vikki Ortiz (8 Απριλίου 2014). «What to do about 'Frozen' fatigue». Chicago Tribune. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Μαΐου 2014. https://web.archive.org/web/20140514155342/http://articles.chicagotribune.com/2014-04-08/entertainment/chi-what-to-do-about-frozen-fatigue-20140408_1_pop-music-music-professor-elsa. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  279. Silva, Estey (8 Μαΐου 2014). «'Frozen' fatigue: Coping with kids songs on repeat». The Christian Science Monitor. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Μαΐου 2014. https://web.archive.org/web/20140514091252/http://www.csmonitor.com/The-Culture/Family/Modern-Parenthood/2014/0508/Frozen-fatigue-Coping-with-kids-songs-on-repeat-video. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  280. Cohen, Joanna (16 Μαΐου 2014). «Kids Are Icebound by ‘Frozen’ Fervor: Disney’s Animated Film ‘Frozen’ Has Some Children Obsessed». New York Times. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Μαΐου 2014. https://web.archive.org/web/20140517141242/http://www.nytimes.com/2014/05/18/fashion/disneys-animated-film-frozen-has-some-children-obsessed.html. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  281. Kay, Karen (3 Μαΐου 2014). «Frozen: How Disney's animated fairytale is conquering the world». Daily Mirror. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Μαΐου 2014. https://web.archive.org/web/20140512233630/http://www.mirror.co.uk/news/uk-news/frozen-how-disneys-animated-fairytale-3492323. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  282. Lynskey, Dorian (13 Μαΐου 2014). «Frozen-mania: how Elsa, Anna and Olaf conquered the world». The Guardian. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Μαΐου 2014. https://web.archive.org/web/20140513233529/http://www.theguardian.com/film/2014/may/13/frozen-mania-elsa-anna-olaf-disney-emo-princess-let-it-go. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  283. Candy, Lorraine (19 Ιουνίου 2014). «The Disney film that's stolen my children's brains». The Daily Mail (Associated Newspapers Ltd.). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Ιουνίου 2014. https://archive.is/20140621094531/http://www.dailymail.co.uk/femail/article-2661929/LORRAINE-CANDY-The-Disney-film-thats-stolen-childrens-brains.html. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  284. Mainwaring, Rachel (27 Ιουνίου 2014). «Will you Let It Go! My kids singing Frozen song gives me chills». WalesOnline (Media Wales Ltd). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Ιουλίου 2014. https://web.archive.org/web/20140714192845/http://www.walesonline.co.uk/lifestyle/lifestyle-opinion/frozen-disney-song-go-childrens-7318645. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  285. Chorley, Matt (5 Φεβρουαρίου 2015). «Cameron reveals how he and SamCam had to take their son to A&E after he stood on a wasps' nest – and how even the Prime Minister does not have the power to turn off Frozen's 'Let It Go'». Daily Mail (Associated Newspapers Ltd). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Μαρτίου 2015. https://archive.is/20150309143353/http://www.dailymail.co.uk/news/article-2941061/How-SamCam-son-Arthur-stood-wasps-nest-Prime-Minister-does-not-power-turn-Let-Go.html. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  286. Cummings, Pip (15 Μαρτίου 2015). «Amy Adams only interested in 'strong female roles'». Daily Life (Fairfax Media). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Μαρτίου 2015. https://web.archive.org/web/20150318022818/http://www.dailylife.com.au/dl-people/interviews/amy-adams-only-interested-in-strong-female-roles-20150311-14108i.html. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  287. Maresca, Rachel (30 Σεπτεμβρίου 2014). «Ben Affleck: ‘My 2 older daughters could give a s—t about Batman’». New York Daily News (Daily News, L.P.). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Απριλίου 2015. https://web.archive.org/web/20150402113529/http://www.nydailynews.com/entertainment/tv/ben-affleck-reveals-kids-batman-role-article-1.1957971. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  288. Nahas, Aili (29 Ιανουαρίου 2015). «Kevin Costner: My Home Is ‘Frozen Obsessed’». People (Time Inc.). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Μαρτίου 2015. https://web.archive.org/web/20150329220743/http://celebritybabies.people.com/2015/01/29/kevin-costner-kids-frozen-obsessed/. Ανακτήθηκε στις 16 Μαρτίου 2015. 
  289. Harrison, Lily (5 Μαρτίου 2015). «Vince Vaughn Jokes That Frozen Is Probably Damaging His Daughter Lochlyn—Watch!». E! Online (E! Entertainment Television, LLC). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Μαρτίου 2015. https://web.archive.org/web/20150308194121/http://www.eonline.com/news/632599/vince-vaughn-jokes-that-frozen-is-probably-damaging-his-daughter-lochlyn-watch. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  290. Gross, Terry (10 Απριλίου 2014). «Transcript: Songwriters Behind 'Frozen' Let Go Of The Princess Mythology». Fresh Air. NPR. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Μαΐου 2014. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  291. 291,0 291,1 Stein, Joel (26 Μαΐου 2014). «Ice, Ice, Laszlo: How my son – traumatized by the Frozen soundtrack – learned to let it go». Time, σελ. 62. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Μαΐου 2014. https://web.archive.org/web/20140519031515/http://time.com/100541/joel-stein-ice-ice-laszlo/. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  292. 292,0 292,1 292,2 Wilson, Stacey (12 Δεκεμβρίου 2014). «'Frozen' Director Apologizes to Parents for "Let It Go"». The Hollywood Reporter (Prometheus Global Media). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Δεκεμβρίου 2014. https://web.archive.org/web/20141216092718/http://www.hollywoodreporter.com/news/frozen-director-apologizes-parents-let-756614. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  293. «Frozen Director Now Apologizes to Parents for ‘Let It Go’». Time. 15 Δεκεμβρίου 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Δεκεμβρίου 2014. https://web.archive.org/web/20141216011328/http://time.com/3633301/frozen-director-apologizes-let-it-go/. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  294. Domanico, Anthony (15 Δεκεμβρίου 2014). «'Frozen' director Jennifer Lee is really sorry for 'Let It Go'». CNET. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Δεκεμβρίου 2014. https://web.archive.org/web/20141216082300/http://www.cnet.com/news/frozen-director-jennifer-lee-is-really-sorry-for-let-it-go/. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  295. Mullins, Jenna (16 Ιουνίου 2014). «People Are Naming Their Babies After Frozen Characters Now». E! Online (E! Entertainment Television, LLC). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Ιουνίου 2014. https://web.archive.org/web/20140617121058/http://www.eonline.com/news/551416/people-are-naming-their-babies-after-frozen-characters-now. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  296. 296,0 296,1 «Mid Year Results: BabyCentre Top 20 Boys' and Girls' Names of 2014; Emily and Oliver top the chart». Babycentre.co.uk (BabyCenter, L.L.C.). 16 Ιουνίου 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Ιουνίου 2014. https://web.archive.org/web/20140619220326/http://www.babycentre.co.uk/a25009957/mid-year-results-babycentre-top-20-boys-and-girls-names-of-2014-emily-and-oliver-top-the-chart. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  297. Bloom, David (16 Δεκεμβρίου 2014). «Google’s Year In Hollywood Search: ‘Frozen,’ ‘Game of Thrones,’ JLaw, Robin Williams». Penske Business Media, LLC.. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Δεκεμβρίου 2014. https://web.archive.org/web/20141216172717/http://deadline.com/2014/12/googles-year-in-hollywood-search-frozen-game-of-thrones-jlaw-robin-williams-1201320661/. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  298. «Movies | Google Year in Search 2014». Google. Google Inc. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Δεκεμβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  299. Bloom, David (11 Δεκεμβρίου 2014). «Google Play’s 2014 Stars: ‘Frozen,’ ‘Frozen’ Again, #TFIOS And ‘The Walking Dead’». Penske Business Media, LLC.. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Δεκεμβρίου 2014. https://web.archive.org/web/20141218112224/http://deadline.com/2014/12/google-play-top-movie-tv-music-book-2014-frozen-the-walking-dead-the-fault-in-our-stars-1201320438/. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  300. Spangler, Todd (28 Δεκεμβρίου 2014). «Top 20 Most Pirated Movies of 2014 Led by ‘Wolf of Wall Street,’ ‘Frozen,’ ‘Gravity’». Variety. Variety Media LLC.. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Δεκεμβρίου 2015. https://web.archive.org/web/20151213135012/http://variety.com/2014/digital/news/top-20-most-pirated-movies-of-2014-led-by-wolf-of-wall-street-frozen-gravity-1201388403/. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  301. White, Steve (28 Δεκεμβρίου 2014). «Frozen and The Wolf of Wall Street top the pirate movie charts». Daily Mirror. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Δεκεμβρίου 2014. https://web.archive.org/web/20141229050308/http://www.mirror.co.uk/tv/tv-news/frozen-wolf-wall-street-top-4886587. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  302. Randolph, Eric; Ritchie, Alice (13 Μαρτίου 2015). «Parents brace for another dose of Frozen fever». Yahoo News. Agence France-Presse (Yahoo! Inc.). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Μαρτίου 2015. https://web.archive.org/web/20150316060624/http://news.yahoo.com/parents-brace-another-dose-frozen-fever-195807583.html. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  303. Menon, Vinay (13 Μαρτίου 2015). «Disney's Frozen fever reaches pandemic level: Menon». Toronto Star (Toronto Star Newspapers Ltd.). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Μαρτίου 2015. https://web.archive.org/web/20150316172140/http://www.thestar.com/entertainment/movies/2015/03/13/disneys-frozen-fever-reaches-pandemic-level-menon.html. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  304. Reingold, Jennifer (13 Ιανουαρίου 2014). «Disney CEO Iger: Frozen has restored our mojo». Fortune. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Ιουνίου 2014. https://web.archive.org/web/20140604115101/http://fortune.com/2014/01/13/disney-ceo-iger-frozen-has-restored-our-mojo/. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  305. Cox, Gordon (13 Ιανουαρίου 2014). «Disney Considering "Frozen" for Broadway, Obviously». Variety. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Ιανουαρίου 2014. https://web.archive.org/web/20140114040305/http://variety.com/2014/legit/news/disney-considering-frozen-for-broadway-obviously-1201052489/. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  306. The Walt Disney Company (5 Φεβρουαρίου 2014). «Transcript of the Walt Disney Company Q1 FY14 Earnings Conference Call» (PDF). Αρχειοθετήθηκε (PDF) από το πρωτότυπο στις 4 Απριλίου 2014. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  307. Fritz, Ben (6 Μαΐου 2014). «Disney's Film Business Gets Big Boost From 'Frozen': Operating Income at Film Unit More Than Quadruples; Musical in the Works». Wall Street Journal. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Δεκεμβρίου 2014. https://web.archive.org/web/20141215182821/http://www.wsj.com/news/articles/SB10001424052702304101504579546090651005438. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  308. Sheridan, Patrick M. (12 Μαΐου 2014). «Disney plans to milk 'Frozen' success». CNNMoney. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Μαΐου 2014. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  309. 309,0 309,1 Berr, Jonathan (11 Απριλίου 2014). «Want to buy "Frozen" merchandise? Be prepared to wait or pay up». CBS MoneyWatch (CBS Interactive Inc.). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Απριλίου 2014. https://web.archive.org/web/20140413142034/http://www.cbsnews.com/news/want-to-buy-frozen-merchandise-be-prepared-to-wait/. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  310. 310,0 310,1 Kavilanz, Parija (10 Απριλίου 2014). «'Frozen' Elsa dress selling for $1,000 on eBay». CNNMoney. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Απριλίου 2014. https://web.archive.org/web/20140412182343/http://money.cnn.com/2014/04/10/news/companies/frozen-elsa-dress/. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  311. 311,0 311,1 Palmeri, Christopher (17 Απριλίου 2014). «Elsa's Frozen Dress: The Hottest Gown in Town». Bloomberg Businessweek. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Απριλίου 2014. https://web.archive.org/web/20140421005612/http://www.businessweek.com/articles/2014-04-17/elsas-frozen-dress-the-hottest-gown-in-town. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  312. Vincent, Alice (10 Απριλίου 2014). «Frozen merchandise shortage spells trouble for parents». The Daily Telegraph (London). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Απριλίου 2014. https://web.archive.org/web/20140413201131/http://www.telegraph.co.uk/culture/film/film-news/10757721/Frozen-merchandise-shortage-spells-trouble-for-parents.html. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  313. March, Catherine Dawson (17 Απριλίου 2014). «Frozen-out in the toy aisle: Why merch for Disney’s hit film is in short supply». The Globe and Mail (Toronto). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Απριλίου 2014. https://web.archive.org/web/20140421024812/http://www.theglobeandmail.com/arts/film/frozen-out-in-the-toy-aisle-why-merch-for-disneys-hit-film-is-in-short-supply/article18054075/. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  314. Mayoh, Lisa (24 Μαΐου 2014). «Australian supplies of Frozen dolls have dried up». The Daily Telegraph (Sydney). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Μαΐου 2014. https://web.archive.org/web/20140524012447/http://www.dailytelegraph.com.au/news/nsw/australian-supplies-of-frozen-dolls-have-dried-up/story-fni0cx12-1226929187496. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  315. Quennesson, Perrine (24 Απριλίου 2014). «La Reine des Neiges : un succès qui rend fou». Premiere (στα Γαλλικά). Lagardère Group. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Απριλίου 2014. Ανακτήθηκε στις 26 Απριλίου 2014. 
  316. Ang, Benson (20 Απριλίου 2014). «'Frozen' dress sold out in Singapore». The Straits Times. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Απριλίου 2014. https://web.archive.org/web/20140421020604/http://www.straitstimes.com/lifestyle/more-lifestyle-stories/story/frozen-dress-sold-out-singapore-20140420. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  317. Thompson, Andrew (1 Νοεμβρίου 2014). «Chillax parents, the great 'Frozen' toy shortage has thawed». Today.com (NBCUniversal Media, LLC). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Νοεμβρίου 2014. https://web.archive.org/web/20141101185749/http://www.today.com/money/frozen-doll-toy-shortage-finally-over-1D80258148. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  318. Byron, Ellen; Paul Ziobro (4 Νοεμβρίου 2014). «Elsa Dominates Anna in ‘Frozen’ Merchandise Sales». Wall Street Journal (Dow Jones & Company, Inc.). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Δεκεμβρίου 2014. https://web.archive.org/web/20141215063557/http://www.wsj.com/articles/elsa-dominates-anna-in-frozen-merchandise-sales-1415131605. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  319. Brigante, Ricky (5 Ιουλίου 2014). «Frozen Summer Fun event debuts at Walt Disney World as Anna, Elsa, Kristoff, and Olaf appear in delightful new shows». Inside the Magic (Distant Creations Group, LLC). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Ιουλίου 2014. https://web.archive.org/web/20140708202612/http://www.insidethemagic.net/2014/07/frozen-summer-fun-event-debuts-at-walt-disney-world-as-anna-elsa-kristoff-and-olaf-appear-in-delightful-new-shows/. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  320. Bilbao, Richard (12 Σεπτεμβρίου 2014). «Disney replacing Epcot's Maelstrom with Frozen ride». Orlando Business Journal. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Σεπτεμβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  321. Brigante, Ricky (12 Σεπτεμβρίου 2014). «"Frozen" ride announced for Walt Disney World in 2016 to replace Maelstrom at Epcot, "Frozen" Christmas also revealed». Inside the Magic. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Σεπτεμβρίου 2014. https://web.archive.org/web/20140914014821/http://www.insidethemagic.net/2014/09/frozen-ride-officially-announced-for-walt-disney-world-to-replace-maelstrom-in-norway-at-epcot/. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  322. Ng, David (4 Μαΐου 2016). «'Frozen' show at California Adventure sets its opening date: May 27». latimes.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Οκτωβρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  323. Legaspi, Althea (9 Αυγούστου 2014). «Anna And Elsa Of ‘Frozen’ Are Coming To A Bookstore Near You». MTV News (Viacom International Inc.). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Αυγούστου 2014. https://web.archive.org/web/20140810215358/http://www.mtv.com/news/1894025/frozen-books-anna-elsa/. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  324. Baran, Michelle (6 Ιουλίου 2014). «Disney’s ‘Frozen’ is sending tourists packing for Norway». Travel Weekly (Northstar Travel Media, LLC). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Νοεμβρίου 2015. https://web.archive.org/web/20151105010502/http://www.travelweekly.com/Travel-News/Tour-Operators/Frozen-is-sending-tourists-packing-for-Norway/. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  325. Morris, Jessica (20 Ιουνίου 2014). «Disney’s ‘Frozen’ fires up Norway’s tourism». CNBC.com (CNBC LLC). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Ιουλίου 2014. https://web.archive.org/web/20140701062653/http://www.cnbc.com/id/101776203. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  326. Ng, Philiana (12 Μαΐου 2014). «'Once Upon a Time' Bosses on 'Frozen' Reveal: We Want to Do It Justice (Q&A)». The Hollywood Reporter. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Μαΐου 2014. https://web.archive.org/web/20140515025524/http://www.hollywoodreporter.com/live-feed/once-a-time-finale-frozen-elsa-season-4-703314. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  327. Rothman, Lily (12 Μαΐου 2014). «Was That Elsa from Frozen on Once Upon a Time?». Time. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Μαΐου 2014. https://web.archive.org/web/20140514001212/http://time.com/96021/frozen-once-upon-a-time-elsa/. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  328. «How the Producers of Once Upon a Time Kept That Frozen Shocker a Secret». Time. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Μαΐου 2014. https://web.archive.org/web/20140512221321/http://time.com/96491/elsa-frozen-once-upon-a-time-secret/. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  329. «Learn the Story of Frozen and Find Out What's Next for Anna and Elsa». Disney Insider. 13 Αυγούστου 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Αυγούστου 2014. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  330. Hibberd, James (13 Αυγούστου 2014). «ABC to show how Disney made 'Frozen'». Entertainment Weekly. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Αυγούστου 2014. https://web.archive.org/web/20140814061622/http://insidetv.ew.com/2014/08/13/abc-making-frozen/. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  331. Prudom, Laura (13 Αυγούστου 2014). «ABC to Air ‘The Story of Frozen’ Behind-the-Scenes Special». Variety (Variety Media, LLC). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Αυγούστου 2014. https://web.archive.org/web/20140815031510/http://variety.com/2014/film/news/abc-frozen-behind-the-scenes-special-1201282018/. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  332. Zuckerman, Esther (3 Δεκεμβρίου 2014). «'Frozen' short will play before 'Cinderella'». Entertainment Weekly. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Δεκεμβρίου 2014. https://web.archive.org/web/20141204052527/http://insidemovies.ew.com/2014/12/03/frozen-fever-short-will-play-before-cinderella/. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  333. Graser, Marc (2 Σεπτεμβρίου 2014). «‘Frozen’ Characters to Return in ‘Frozen Fever’ Animated Short». Variety (Variety Media, LLC). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Σεπτεμβρίου 2014. https://web.archive.org/web/20140904015015/http://variety.com/2014/film/news/disney-frozen-characters-to-return-in-frozen-fever-animated-short-1201296499/. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  334. Zakarin, Jordan (2 Σεπτεμβρίου 2014). «Disney's New ‘Frozen’ Short Film Will Premiere in Spring 2015». TheWrap (The Wrap News Inc.). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Σεπτεμβρίου 2014. https://web.archive.org/web/20140903152214/http://www.thewrap.com/disney-announces-frozen-short-film-for-spring-2015/. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  335. Breznican, Anthony (2 Σεπτεμβρίου 2014). «'Frozen Fever': Disney to bring back Elsa and Anna for animated short». Entertainment Weekly (Entertainment Weekly and Time Inc.). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Σεπτεμβρίου 2014. https://web.archive.org/web/20140903044335/http://insidemovies.ew.com/2014/09/02/frozen-fever-disney-to-bring-back-elsa-and-anna-for-animated-short/. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  336. Palm, Matthew (3 Σεπτεμβρίου 2014). «'Disney on Ice presents Frozen' has world premiere in Orlando». Orlando Sentinel (Tribune Publishing Company). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Σεπτεμβρίου 2014. https://web.archive.org/web/20140907125906/http://www.orlandosentinel.com/entertainment/os-frozen-disney-on-ice-orlando-20140830%2C0%2C2430704.story. Ανακτήθηκε στις 7 Σεπτεμβρίου 2014. 
  337. Palm, Matthew (4 Σεπτεμβρίου 2014). «Review: 'Disney on Ice presents Frozen' from Feld Entertainment». Orlando Sentinel (Tribune Publishing Company). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Σεπτεμβρίου 2014. https://web.archive.org/web/20140907130041/http://www.orlandosentinel.com/travel/attractions/the-daily-disney/os-frozen-disney-on-ice-review-orlando-20140826%2C0%2C3562137.story. Ανακτήθηκε στις 7 Σεπτεμβρίου 2014. 
  338. Booth, Kaitlyn (13 Ιουνίου 2017). «Olaf's Frozen Adventure Trailer For The 21-Minute Featurette In Front Of Coco». Bleeding Cool. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Δεκεμβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  339. Snetiker, Marc (13 Ιουνίου 2017). «John Lasseter talks Olaf's Frozen Adventure, debuts first look». 'Entertainment Weekly'. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Ιουνίου 2017. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  340. «OLAF'S FROZEN ADVENTURE Makes Broadcast Television Debut on ABC, 12/14». broadwayworld.com. 8 Δεκεμβρίου 2017. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Δεκεμβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  341. 341,0 341,1 Graser, Marc (12 Μαρτίου 2015). «Disney Announces 'Frozen 2'». Variety. Variety Media, LLC. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Μαρτίου 2015. Ανακτήθηκε στις 22 Μαΐου 2019. 
  342. Yoshinaga, Peta (4 Μαΐου 2015). «Creator of Frozen, animation director Chris Buck, admits working on sequel to the blockbuster is daunting». Australian Broadcasting Corporation. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Μαΐου 2015. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  343. Foutch, Haleigh (18 Μαρτίου 2016). «'Frozen 2': Kristen Bell Says She's About to Head Back into the Recording Studio». Collider. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  344. Trumbore, Dave (19 Σεπτεμβρίου 2016). «Kristen Bell Shares Updates on ‘Frozen 2’ and the Olaf Christmas Special». Collider (Complex Media). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Ιανουαρίου 2017. https://web.archive.org/web/20170116160807/http://collider.com/frozen-2-kristen-bell-olaf-christmas-special/. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  345. Khatchatourian, Maane (25 Απριλίου 2017). «Disney Dates 'Lion King,' 'Frozen 2,' Pushes Fifth 'Indiana Jones' Film to 2020». Variety. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Απριλίου 2017. Ανακτήθηκε στις 22 Μαΐου 2019. 
  346. Kroll, Justin (13 Ιουλίου 2018). «'Frozen 2': Evan Rachel Wood, Sterling K. Brown in Talks for Sequel (EXCLUSIVE)». https://variety.com/2018/film/news/frozen-2-evan-rachel-wood-sterling-k-brown-1202873334/. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  347. «'Frozen' Director Gives Glimmer Of Hope Elsa Could Get A Girlfriend». Huffpost. 26 Φεβρουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  348. «Elsa Coming Out as a Lesbian? Disney's 'Frozen 2' Could Showcase an LGBTQ Couple». CBNNews.com. 1 Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  349. «Elsa from Frozen could be a lesbian? Cue the outrage». The Guardian. 4 Μαρτίου 2018. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2019. 
  350. Rubin, Rebecca (1 Νοεμβρίου 2018). «'Frozen 2' Release Date Moves Up a Week». Variety. Ανακτήθηκε στις 22 Μαΐου 2019. 

Επιπλέον διάβασμαΕπεξεργασία

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία