Ο Αλφόνσος Γ΄ της Πορτογαλίας (Afonso III de Portugal, Κοΐμπρα, 5 Μαΐου 121016 Φεβρουαρίου 1279) μέλος του Πορτογαλικού Οίκου της Βουργουνδίας ήταν ο πέμπτος Βασιλιάς της Πορτογαλίας (12481279) και ο πρώτος που χρησιμοποίησε τον τίτλο "Βασιλεύς της Πορτογαλίας και του Φάρο" (1249 - 1279. Ο Αλφόνσος Γ΄ ήταν δεύτερος γιος του Αλφόνσου Β΄ της Πορτογαλίας και της Ουρράκας του Καστιλιανού Οίκου της Ιβρέας, κόρης του Αλφόνσου Η΄ της Καστίλης. Έγινε διάδοχος του μεγαλύτερου αδελφού του Σάντσο Β΄ της Πορτογαλίας τον οποίο εκθρόνισε.[7]

Αλφόνσος Γ΄ της Πορτογαλίας
EstatuaDAfonsoIIIFaro.JPG
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση5  Μαΐου 1210[1][2][3]
Κοΐμπρα
Θάνατος16  Φεβρουαρίου 1279[1][2][3]
Λισαβόνα[4] ή Alcobaça
Τόπος ταφήςAlcobaça Monastery
Χώρα πολιτογράφησηςΠορτογαλία
ΘρησκείαΧριστιανισμός
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταμονάρχης
Οικογένεια
ΣύζυγοςΜατθίλδη Β΄ της Βουλώνης (1235–1253)
Βεατρίκη της Καστίλης (1253–1279)
ΣύντροφοςMadragana
ΤέκναΣάντσα της Πορτογαλίας
Ντενίς της Πορτογαλίας
Αλφόνσος του Πορταλέγκρε
Σάντσα της Πορτογαλίας
Μαρία της Πορτογαλίας
Constance of Portugal[5]
Μαρτίμ Αλφόνσο Σισόρο
Urraca Afonso of Portugal
Afonso Dinis of Portugal
Leonor Afonso of Portugal
Roberto de Portugal[6]
Fernando de Portugal[6]
Vicente de Portugal[6]
ΓονείςΑλφόνσος Β΄ της Πορτογαλίας και Ουρράκα της Καστίλης
ΑδέλφιαΕλεωνόρα της Πορτογαλίας (αδελφή)
Φερδινάνδος της Σέρπα (αδελφός)
Σάντσο Β΄ της Πορτογαλίας (αδελφός)
ΟικογένειαΠορτογαλικός Οίκος της Βουργουνδίας
Αξιώματα και βραβεύσεις
ΑξίωμαMonarch of Portugal
Θυρεός
Brasão de armas do reino de Portugal (1247).svg
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Κόμης της ΒουλώνηςΕπεξεργασία

 
Νόμισμα με παράσταση του Αλφόνσου Γ΄ της Πορτογαλίας.

Ως δεύτερος γιος του βασιλιά Αλφόνσου Β΄, ο Αλφόνσος Γ΄ δεν έδειξε στην αρχή κανένα ενδιαφέρον για τον θρόνο της Πορτογαλίας που πέρασε στον μεγαλύτερο αδελφό του Σάντσο.[8] Ζούσε στην Γαλλία με την σύζυγο του, Ματθίλδη Β΄ της Βουλώνης διάδοχο της κομητείας της Βουλώνης, έγινε κόμης της Βουλώνης, του Μορτέν, του Ωμάλ και του Νταμαρτέν-αν-Γκοέλ.[9] Αργότερα, λόγω ταραχών που ξέσπασαν στην Πορτογαλία με την εκκλησία ο μεγαλύτερος αδελφός του Σάντσο Β΄ έγινε ανεπιθύμητος στον θρόνο και ο Πάπας Ιννοκέντιος Δ΄ ζήτησε την αντικατάστασή του από τον Αλφόνσο Γ΄ (1246). Ο Αλφόνσος Γ΄ δεν είχε κανέναν λόγο να αρνηθεί να αναλάβει τον θρόνο της Πορτογαλίας. Ο Σάντσο Β΄ που ήταν ανεπιθύμητος από τον λαό και την εκκλησία εξορίστηκε εύκολα στο Τολέδο, στην Καστίλη (1247) όπου και πέθανε σε λίγο (4 Ιανουαρίου 1248). Από την εποχή της εξορίας μέχρι τον θάνατο του αδελφού του ο Αλφόνσος Γ΄ είχε τον τίτλο "κηδεμόνας και υπερασπιστής του βασιλείου".[10] Ο Αλφόνσος Γ΄ για να ορκιστεί βασιλιάς της Πορτογαλίας αποκήρυξε τα δικαιώματά του από την Κομητεία της Βουλώνης, αργότερα χώρισε και την Ματθίλδη (1253). Παντρεύτηκε σε δεύτερο γάμο την Βεατρίκη της Καστίλης νόθη κόρη του Αλφόνσου Ι΄ της Καστίλης και της Μαϊόρ Χουιλέν δε Γκουσμάν.[11]

Βασιλιάς της ΠορτογαλίαςΕπεξεργασία

 
Ο Αλφόνσος Γ΄ της Πορτογαλίας σε ένα γενεαλογικό δέντρο του 16ου αιώνα.

Προσπάθησε να μην ακολουθήσει τα ίδια λάθη με τον αδελφό του που είχαν οδηγήσει στην ανατροπή του, έδωσε μεγάλη προσοχή στην μεσαία τάξη, τους εμπόρους και τους ιδιοκτήτες γης. Συγκάλεσε στην Λεϊρία το πρώτο Συμβούλιο (Cortes) (1254) με αντιπροσώπους της αριστοκρατίας, της μεσαίας τάξης και όλων των κοινοτήτων. Δημιούργησε νόμους, με στόχο να περιορίσει την εκμετάλλευση των ανώτερων τάξεων απέναντι στην πλειοψηφία του λαού. Άριστος κυβερνήτης, ίδρυσε και οργάνωσε πολλές πόλεις υπό την κεντρική του διοίκηση και προσπάθησε να δημιουργήσει ένα δίκαιο φορολογικό σύστημα, προκειμένου να προλάβει την υποτίμηση του νομίσματος.[12] Ο Αλφόνσος Γ΄ κυβέρνησε με ένα εξαιρετικό όραμα, στην διοίκηση συμμετείχαν εκπρόσωποι όλων των κοινοτήτων πέρα από τους ευγενείς και τους κληρικούς. Η σημαντικότερη καινοτομία του ήταν η κατάργηση της προληπτικής σύλληψης, τον χρόνο φυλάκισης θα καθόριζε ο δικαστής ανάλογα με το αδίκημα. Διαπραγματεύτηκε την φορολογία με τις εμπορικές τάξεις, δεν υποτίμησε το νόμισμα και φορολόγησε την εκκλησιαστική περιουσία κάτι που έφερε έντονη αντίδραση από την Αγία Έδρα με αποτέλεσμα τον αφορισμό του. Ο Αλφόνσος Γ΄ πέθανε από την στενοχώρια του μετά τον αφορισμό και τον διαδέχθηκε ο γιος του Διονύσιος σε ηλικία 18 ετών.[13]

Έδειξε ενδιαφέρον να ανακαταλάβει τα νότια σύνορα του κράτους του από τους Μουσουλμάνους: ανακατέλαβε την Αλγκάρβε και τη Φάρο, με αποτέλεσμα η Πορτογαλία να είναι το πρώτο βασίλειο της Ιβηρικής που θα πετύχει Ρεκονκίστα των συνόρων του.[14] Βρισκόταν σε συνεχή διαμάχη με την Καστίλη σχετικά με τα νότια σύνορα που έληξε με την συνθήκη του Μπαδαχόθ (1267), ορίστηκε ως νότιο σύνορο ανάμεσα στην Καστίλη και την Πορτογαλία ο ποταμός Γκουαντιάνα.[15]

ΟικογένειαΕπεξεργασία

Νυμφεύτηκε στον πρώτο γάμο του με την Ματθίλδη Β΄ της Βουλώνης, κόρη του Ρενώ ντε Νταμαρτέν και της Ίδας της Βουλώνης. Απέκτησε δύο γιους, που απεβίωσαν σε βρεφική ηλικία.

Το 1253 χώρισε την Ματθίλδη και σε λίγα χρόνια νυμφεύτηκε σε δεύτερο γάμο με την Βεατρίκη από τον Καστιλιανό Οίκο της Ιβρέας, κόρη του Αλφόνσου Ι΄ της Καστίλης, με την οποία απέκτησε:

  • Μπιάνκα/Λευκή 12591321, κυρία του Λας Ουέλγας.
  • Ντενίς/Διονύσιος 1261-1325, βασιλιάς της Πορτογαλίας.
  • Αλφόνσος 12631312, κύριος του Πορταλέγρε.
  • Σάντσα 12641302, αγία.
  • Μαρία 12641304, μοναχή στη μονή του Αγ. Ιωάννη στην Κοΐμπρα.

Από μη νόμιμες σχέσεις απέκτησε φυσικά τέκνα, που έφεραν και το όνομα Αλφόνσος/Αλφόνσα.

Από τη Μαντραγκάνα, κόρη τού Αλοάνντρο Μπεν Μπέκαρ:

  • Μαρτίμ Αλφόνσο Σισόρο π. 1250-μετά το 1313.
  • Ουράκα Αλφόνσα γενν. π. 1260, παντρεύτηκε πρώτα τον δον Πέτρο Άνες δε Ρίμπα Βιζέλα και μετά τον Ιωάννη Μένδες δε Μπριτέιρος.

Από τη Μαρία Πέρες ντε Ενσάρα:

  • Αλφόνσος-Διονύσιος π. 1260-μετά το 1310.

Από διάφορες άλλες ερωμένες του:

  • Ελεονόρα-Αλφόνσα π. 1250-1310, παντρεύτηκε πρώτα τον Στέφανο Άνες ντε Σόουζα και μετά τον δον Γκονσάλο Γκαρσία ντε Σόουζα κόμη της Νέιβα.
  • Γκιλ-Αλφόνσος 1250-1346, ιππότης του Τάγματος του Αγ. Ιωάννου.
  • Φερδιάνδος Αλφόνσος, ιππότης του Τάγματος του Αγ. Ιωάννου.
  • Ροντρίγο Αλφόνσος 1258-1272, βοηθός ηγούμενος στην πόλη Σανταρέμ.
  • Ελεονόρα-Αλφόνσα, μοναχή στη μονή της Αγ. Κλάρας στη Σανταρέμ.
  • Ουρράκα-Αλφόνσα, 1250-1281, μοναχή στη μονή του Λορβάο.
  • Ερρίκος-Αλφόνσος.

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 1,2 Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. 14137005X. Ανακτήθηκε στις 16  Οκτωβρίου 2015.
  2. 2,0 2,1 2,2 «Encyclopædia Britannica» (Αγγλικά) biography/Afonso-III. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  3. 3,0 3,1 3,2 (Αγγλικά) Find A Grave. 7640759. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  4. Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 31  Δεκεμβρίου 2014.
  5. Ανακτήθηκε στις 2  Οκτωβρίου 2016.
  6. 6,0 6,1 6,2 Darryl Roger Lundy: (Αγγλικά) The Peerage.
  7. Ennes, Antonio (1876). Historia de Portugal (Στα Πορτογαλικά)
  8. España Sagrada. Τόμος 17 (Στα Ισπανικά)
  9. Dinis (King of Portugal); Ferreira, Manuel Pedro (2005). Cantus Coronatus: 7 Cantigas d'El-Rei Dom Dinis: by King Dinis of Portugal
  10. Lumbreras, Joaquín (1841). Libertades de la Iglesia española vindicadas contra la alocución del beatísimo padre Gregorio XVI en el consistorio secreto de 1o de marzo de este año (Στα Ισπανικά)
  11. Catálogo histórico y bibliográfico de la Exposición Internacional de Barcelona (1929-1930) - ΤΟΜΟΣ 1 - (Στα Ισπανικά)
  12. Fernando de Olaguer-Feliú Alonso (27 January 1998). Arte medieval español hasta el año 1000 - (Στα Ισπανικά)
  13. Jiménez, Manuel González (1991). Diplomatario Andaluz de Alfonso X - (Στα Ισπανικά)
  14. Wheeler, Douglas L.; Opello, Jr, Walter C. (10 May 2010). Historical Dictionary of Portugal
  15. Pérez-Embid, Florentino (1975). La frontera entre los reinos de Sevilla y Portugal - (Στα Ισπανικά)

ΠηγέςΕπεξεργασία

  • Ennes, Antonio (1876). Historia de Portugal (Στα Πορτογαλικά)
  • Jiménez, Manuel González (1991). Diplomatario Andaluz de Alfonso X - (Στα Ισπανικά)
  • Lumbreras, Joaquín (1841). Libertades de la Iglesia española vindicadas contra la alocución del beatísimo padre Gregorio XVI en el consistorio secreto de 1o de marzo de este año (Στα Ισπανικά)
  • Pérez-Embid, Florentino (1975). La frontera entre los reinos de Sevilla y Portugal - (Στα Ισπανικά)
Αλφόνσος Γ΄ της Πορτογαλίας
Γέννηση: 5 Μαΐου 1210 Θάνατος: 16 Φεβρουαρίου 1279
Βασιλικοί τίτλοι
Προκάτοχος
Σάντσο ο Ευσεβής
Βασιλιάς της Πορτογαλίας
 
1248 - 1279
Διάδοχος
Ντενίς της Πορτογαλίας
Προκάτοχος
Ματθίλδη Β΄
Ως μόνη κυβερνήτης
Κόμης της Βουλώνης
 
1238 - 1253
Με την πρώτη σύζυγο του Ματθίλδη Β΄
Διάδοχος
Ματθίλδη Β΄
Ως μόνη κυβερνήτης