Δρόμος 100 μέτρων

αγώνισμα του στίβου

Ο δρόμος 100 μέτρων, ή αλλιώς 100 μέτρα, είναι ένα από τα αγωνίσματα των αγώνων ταχύτητας στο άθλημα του στίβου. Είναι η μικρότερη απόσταση σε αγώνισμα του ανοικτού στίβου αντιπροσωπεύοντας καλύτερα το πρώτο συνθετικό του Ολυμπιακού συνθήματος Citius, Altius, Fortius στον κλασικό αθλητισμό.

Στίβος
100 μέτρα
Leichtathletik WM 2013 Moskau 100 m Vorlauf.jpg
Ο τερματισμός των 100 μέτρων στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του 2013.
Ρεκόρ ανδρών
ΠαγκόσμιοΓιουσέιν Μπολτ Τζαμάικα Τζαμάικα 9,58 δευτ. (2009)
ΟλυμπιακόΓιουσέιν Μπολτ Τζαμάικα Τζαμάικα 9,63 δευτ. (2012)
Ρεκόρ γυναικών
ΠαγκόσμιοΦλόρενς Γκρίφιθ-Τζόινερ Flag of the United States.svg ΗΠΑ 10,49 δευτ. (1988)
ΟλυμπιακόΕλέιν Τόμσον Τζαμάικα Τζαμάικα 10,61 δευτ. (2021)

ΙστορίαΕπεξεργασία

Τα 100 μέτρα πραγματοποιούνται σε ένα ανοικτό στάδιο στροφής 400 μέτρων, σε μια σχεδιασμένη ευθεία που τελειώνει στη γραμμή τερματισμού. Είναι ολυμπιακό αγώνισμα από την πρώτη Ολυμπιάδα του 1896 για τους άνδρες, και από την Ολυμπιάδα του 1928 για τις γυναίκες.

Ο πλέον πρόσφατος χρυσός Ολυμπιονίκης του αγωνίσματος συχνά ονομάζεται ως «ο ταχύτερος άνθρωπος του πλανήτη». Ο Μαρσέλ Τζέικομπς και η Ελέιν Τόμσον είναι οι πρόσφατοι Ολυμπιονίκες. Το αγώνισμα των 100 μέτρων στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Στίβου διοργανώνεται από την πρώτη διοργάνωση, του 1983.

Η εισαγωγή της χρονομέτρησης με ηλεκτρονικό χρονόμετρο έγινε στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1968 στην Πόλη του Μεξικού με πρώτο κάτοχο του ρεκόρ και πρώτο αθλητή που σημείωσε χρόνο κάτω από 10 δευτερόλεπτα τον Τζιμ Χάινς (χρόνος 9,95 δευτερόλεπτα). Η αναγνώριση των χρόνων της ηλεκτρονικής χρονόμετρησης ξεκίνησε επίσημα το 1977.[1] Τη δεκαετία του 1970 δεν σημειώθηκε καμία βελτίωση, με τις επόμενες τρεις να υπάρχουν βελτιώσεις διαδοχικά με τους Καρλ Λιούις, Λιρόι Μπαρέλ και Ασάφα Πάουελ (δύο) και από μία για τους Κάλβιν Σμιθ, Ντόνοβαν Μπέιλι και Μορίς Γκριν. Ακολούθησαν τρεις καταρρίψεις από τον Γιουσέιν Μπολτ τη δεκαετία του 2000, ο οποίος παραμένει ο κάτοχος με 9,58 δευτερόλεπτα από το 2009.[2][3]

 
Η εξέλιξη του παγκοσμίου ρεκόρ ανδρών από τις αρχές του 20ού αιώνα

Στις γυναίκες πρώτη κάτοχος του ρεκόρ με ηλεκτρονική χρονόμετρηση ήταν η Γουαϊόμια Τάις από την ίδια διοργάνωση με χρόνο 11,08 δευτερόλεπτα. Το ρεκόρ παρουσίασε βελτιώσεις τις δεκαετίες του 1970 και 1980 αλλά από το 1988 κάτοχος παραμένει η Φλόρενς Γκρίφιθ-Τζόινερ.[2][4]

ΚανονισμοίΕπεξεργασία

Στον αγώνα, όπως και στους άλλους δρόμους ταχύτητας, χρησιμοποιούνται αφετήρες στην αφετηρία. Οι δρομείς λαμβάνουν θέσεις σε αυτούς με την εντολή του αφέτη «λάβετε θέσεις». Στη συνέχεια, με την εντολή του αφέτη «έτοιμοι», παίρνουν τη στάση ισομετρικής τάσεως των μυών και εκκινούν μόλις ακούσουν την εκπυρσοκρότηση του πιστολιού του αφέτη. Οι αφετήρες δίνουν μία επιπλέον ώθηση στους αθλητές.

 
Άνδρες δρομείς περιμένουν τις εντολές του αφέτη για την εκκίνηση.

Αν ένας ή περισσότεροι αθλητές κινηθούν πριν την εκπυρσοκρότηση, τότε ένας αισθητήρας πίεσης που υπάρχει στους αφετήρες στέλνει έναν ήχο στα ακουστικά του αφέτη, ο οποίος τότε εκπυρσοκροτεί το πιστόλι για δεύτερη φορά, δίνοντας έτσι εντολή να σταματήσει αμέσως η κούρσα. Στο παρελθόν, αν συνέβαινε αυτό, η λεγόμενη «άκυρη εκκίνηση», τότε ο αθλητής που την έκανε μία φορά δεχόταν επίπληξη και αν την έκανε για δεύτερη φορά τότε αποκλειόταν από τον αγώνα. Με τους κανονισμούς που ισχύουν στα νεότερα χρόνια, όμως, αρκεί μία μόνο άκυρη εκκίνηση για να αποκλειστεί κατευθείαν ο αθλητής που την έκανε.

Ο αγώναςΕπεξεργασία

Σε συναντήσεις υψηλού επιπέδου, ο χρόνος μεταξύ του κρότου εκκίνησης και της πρώτης ένδειξη εκίνησης στους αφετήρες μετράται ηλεκτρονικά, μέσω αισθητήρων που είναι ενσωματωμένοι. Χρόνος αντίδρασης μικρότερος από 0,1 δευτερόλεπτο θεωρείται λανθασμένη εκκίνηση. Το διάστημα των 0,2 δευτερολέπτων αντιστοιχεί στο άθροισμα του χρόνου που χρειάζεται για να φτάσει ο ήχος του πιστολιού του εκκινητή στα αυτιά των δρομέων και του χρόνου που χρειάζονται για να αντιδράσουν σε αυτόν. Αυτός ο κανόνας οδήγησε ορισμένους δρομείς να ξεκινήσουν εσκεμμένα λανθασμένα για να αποκτήσουν ένα ψυχολογικό πλεονέκτημα: ένα άτομο με πιο αργό χρόνο αντίδρασης μπορεί να ξεκινήσει λάθος, αναγκάζοντας τους πιο γρήγορους να ξεκινήσουν να περιμένουν και να είναι σίγουροι ότι θα ακούσουν το όπλο για την επόμενη εκκίνηση, χάνοντας έτσι μερικά το πλεονέκτημά τους. Για να αποφευχθούν τέτοιες καταχρήσεις και για να βελτιωθεί η ευχαρίστηση των θεατών, η IAAF εφάρμοσε μια περαιτέρω αλλαγή τη σεζόν του 2010 – ένας αθλητής με λάθος εκκίνηση λαμβάνει τώρα άμεσο αποκλεισμό. Η πρόταση αυτή αντιμετωπίστηκε με αντιρρήσεις όταν πρωτοεμφανίστηκε το 2005, με το σκεπτικό ότι δεν θα άφηνε περιθώρια για αθώα λάθη.[5] Ο Τζάστιν Γκάτλιν σχολίασε: «Μόνο ένα τσίμπημα ή μία κράμπα στα πόδια θα μπορούσε να σου κοστίσει όσο δουλειά ενός έτους».[6] Ο κανόνας είχε δραματική επίδραση στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του 2011, όταν ο σημερινός κάτοχος του παγκόσμιου ρεκόρ Γιουσέιν Μπολτ αποκλείστηκε.[7]

Οι δρομείς συνήθως φτάνουν την τελική τους ταχύτητα μόλις περνούν τα μισά του αγώνα και σταδιακά και αόρατα για το θεατή επιβραδύνουν μέχρι τον τερματισμό.[8] Η διατήρηση αυτής της τελικής ταχύτητας για όσο το δυνατόν περισσότερο είναι ο πρωταρχικός στόχος της προπόνησης για τα 100 μέτρα. Οι τακτικές βηματισμού και τρεξίματος δεν παίζουν σημαντικό ρόλο στα 100 μέτρα, καθώς η επιτυχία στο αγώνισμα εξαρτάται περισσότερο από καθαρά αθλητικά προσόντα και τεχνική.

Ο νικητής, σύμφωνα με τους Κανόνες Αγώνων της IAAF, καθορίζεται από τον πρώτο αθλητή με τον κορμό του (χωρίς τα άκρα, το κεφάλι ή τον λαιμό) πάνω από το πλησιέστερο άκρο της γραμμής τερματισμού. Επομένως, δεν απαιτείται να περάσει ολόκληρο το σώμα τη γραμμή τερματισμού. Όταν η τοποθέτηση των αθλητών δεν είναι εμφανής, χρησιμοποιείται photo finish για να διακρίνει ποιος δρομέας πέρασε πρώτος τη γραμμή.

Ρεκόρ ηπείρωνΕπεξεργασία

Ήπειρος Άνδρες Γυναίκες
Χρόνος (δ) Άνεμος (μ/δ) Αθλητής Χώρα Χρόνος (δ) Άνεμος (μ/δ) Αθλήτρια Χώρα
Αφρική 9,85 +1,7 Ολουσόγι Φασούμπα   Νιγηρία 10,78 +1,6 Μουριέλ Αουρέ   Ακτή Ελεφαντοστού
Ασία 9,91 +1,8 Φέμι Ογκουνόντε   Κατάρ 10,79 0.0 Λι Σουεμέι   Κίνα
+0,6
+0,2 Σου Μπινγκτιάν   Κίνα
+0.8
Ευρώπη 9,86 +0,6 Φράνσις Ομπικβέλου   Πορτογαλία 10,73 +2,0 Κριστίν Αρόν   Γαλλία
+1,3 Ζιμί Βικό   Γαλλία
+1,8
Βόρεια Αμερική και Καραϊβική 9,58 ΠΡ +0.9 Γιουσέιν Μπολτ   Τζαμάικα 10,49 ΠΡ 0,0 Φλόρενς Γκρίφιθ-Τζόινερ   Ηνωμένες Πολιτείες
Ωκεανία 9,93 +1,8 Πάτρικ Τζόνσον   Αυστραλία 11,11 +1,9 Μελίσα Μπριν   Αυστραλία
Νότια Αμερική 10,00[A] +1,6 Ρόμπσον ντα Σίλβα   Βραζιλία 10,91 −0,2 Ροσάντζελα Σάντος   Βραζιλία

Οι 22 καλύτεροι αθλητέςΕπεξεργασία

 
Ο Γιουσέιν Μπολτ κατέρριψε το παγκόσμιο και ολυμπιακό ρεκόρ στους Ολυμπιακούς Αγώνες 2008 στο Πεκίνο.
Θέση Χρόνος Άνεμος (μ/δ) Αθλητής Χώρα Ημερομηνία Τόπος Παρ
1 9,58 +0,9 Γιουσέιν Μπολτ   Τζαμάικα 16 Αυγούστου 2009 Βερολίνο [9]
2 9,69 +2,0 Τάισον Γκέι   ΗΠΑ 20 Σεπτεμβρίου 2009 Σαγκάη [10]
−0,1 Γιόχαν Μπλέικ   Τζαμάικα 23 Αυγούστου 2012 Λωζάνη [11]
4 9,72 +0,2 Ασάφα Πάουελ   Τζαμάικα 2 Σεπτεμβρίου 2008 Λωζάνη [12]
5 9,74 +0,9 Τζάστιν Γκάτλιν   ΗΠΑ 15 Μαΐου 2015 Ντόχα [13]
6 9,76 +0,6 Κρίστιαν Κόλμαν   ΗΠΑ 28 Σεπτεμβρίου 2019 Ντόχα [14]
+1,4 Τρέιβον Μπρομέλ   Τζαμάικα 18 Σεπτεμβρίου 2021 Ναϊρόμπι
+1,4 Φρεντ Κέρλεϊ   ΗΠΑ 24 Ιουνίου 2022 Γιουτζίν
9 9,77 +1,4 Φέρντιναντ Ομανιάλα   Κένυα 24 Ιουνίου 2022 Γιουτζίν
10 9,78 +0,9 Νέστα Κάρτερ   Τζαμάικα 29 Αυγούστου 2010 Ριέτι [15]
11 9,79 +0,1 Μορίς Γκριν   ΗΠΑ 16 Ιουνίου 1999 Αθήνα [16]
12 9,80 +1,3 Στιβ Μάλινγκς   Τζαμάικα 4 Ιουνίου 2011 Γιουτζίν [17]
+0,1 Μαρσέλ Τζέικομπς   Ιταλία 1 Αυγούστου 2021 Τόκιο
14 9,82 +1.7 Ρίτσαρντ Τόμσον   Τρίνινταντ και Tομπάγκο 21 Ιουνίου 2014 Πορτ-οφ-Σπέιν [18]
15 9,83 +0,9 Σου Μπιγκτιάν   Κίνα 1 Αυγούστου 2021 Τόκιο
+0,9 Ρόνι Μπέικερ   ΗΠΑ 1 Αυγούστου 2021 Τόκιο
17 9,84 +0.7 Ντόνοβαν Μπέιλι   Καναδάς 27 Ιουλίου 1996 Ατλάντα
+0,2 Μπρούνι Σούριν   Καναδάς 22 Αυγούστου 1999 Σεβίλλη
+1,2 Ακάνι Σιμπίνε   Νότια Αφρική 6 Ιουλίου 2021 Σέκεσφεχερβαρ
20 9,85 +1,2 Λιρόι Μπαρέλ   ΗΠΑ 6 Ιουλίου 1994 Λωζάνη [19]
+1,7 Ολουσόγι Φασούμπα   Νιγηρία 12 Μαΐου 2006 Ντόχα
+1,3 Μάικ Ρότζερς   ΗΠΑ 4 Ιουνίου 2011 Γιουτζίν

Οι 24 καλύτερες αθλήτριεςΕπεξεργασία

Θέση Χρόνος Άνεμος (μ/δ) Αθλητής Χώρα Ημερομηνία Τόπος
1 10,49 0,0 Φλόρενς Γκρίφιθ-Τζόινερ   ΗΠΑ 16 Ιουλίου 1988 Ινδιανάπολη
2 10,54 +0,9 Ελέιν Τόμσον   Τζαμάικα 21 Αυγούστου 2021 Γιουτζίν
3 10,60 +1,7 Σέλι-Αν Φρέιζερ-Πράις   Τζαμάικα 26 Αυγούστου 2021 Λωζάνη
4 10,64 +1,2 Καρμελίτα Τζέτερ   ΗΠΑ 20 Σεπτεμβρίου 2009 Σαγκάη
5 10,65 +1,1 Μάριον Τζόουνς   ΗΠΑ 12 Σεπτεμβρίου 1998 Γιοχάνεσμπουργκ
6 10,71 +0,4 Σέρικα Τζάκσον   Γαλλία 10 Αυγούστου 2022 Μονακό
7 10,72 +1,6 Σα'Κάρι Ρίτσαρντσον   ΗΠΑ 10 Απριλίου 2021 Μιράμαρ
+0,4 Μαρί-Ζοζέ Τα Λου   Ακτή Ελεφαντοστού 10 Αυγούστου 2022 Μονακό
9 10,73 +2.0 Κριστίν Αρόν   Γαλλία 19 Αυγούστου 1998 Βουδαπέστη
10 10,74 +1,3 Μερλέν Ότεϊ   Τζαμάικα 7 Σεπτεμβρίου 1996 Μιλάνο
+1,0 Ίνγκλις Γκάρντνερ   ΗΠΑ 3 Ιουλίου 2016 Γιουτζίν
12 10,75 +0,4 Κέρον Στιούαρτ   Τζαμάικα 10 Ιουλίου 2009 Ρώμη
13 10,76 +1,7 Έβελιν Άσφορντ   ΗΠΑ 22 Αυγούστου 1984 Ζυρίχη
+1,1 Βερόνικα Κάμπελ-Μπράουν   Τζαμάικα 31 Μαΐου 2011 Οστράβα
15 10,77 +0,9 Ιρίνα Πριβάλοβα   Ρωσία 6 Ιουλίου 1994 Λωζάνη
+0,7 Ιβέτ Λάλοβα   Βουλγαρία 19 Ιουνίου 2004 Φιλιππούπολη
17 10,78 +1,0 Ντον Σόουελ   ΗΠΑ 3 Ιουνίου 1989 Πρόβο
10,78 +1,8 Τόρι Έντουαρντς   ΗΠΑ 26 Ιουνίου 2008 Γιουτζίν
+1,6 Μουριέλ Αουρέ   Ακτή Ελεφαντοστού 11 Ιουνίου 2016 Μοντβέρντ
+1,0 Τιάνα Μπαρτολέτα   ΗΠΑ 3 Ιουλίου 2016 Γιουτζίν
+1.0 Τόρι Μπόουι   ΗΠΑ 3 Ιουλίου 2016 Γιουτζίν
22 10,79 0,0 Λι Σουεμέι   Κίνα 18 Οκτωβρίου 1997 Σαγκάη
−0,1 Ίνγκερ Μίλερ   ΗΠΑ 22 Αυγούστου 1999 Σεβίλλη
+1,1 Μπλέσινγκ Οκαγκμπάρε   Νιγηρία 27 Ιουλίου 2013 Λονδίνο

Πηγή : World Athletics[20]

ΟλυμπιονίκεςΕπεξεργασία

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. «Progression of IAAF World Records». Ανακτήθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 2022. 
  2. 2,0 2,1 «The New York Times : Records Fell at the Track Worlds. A Trend? Not So Fast». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Αυγούστου 2022. Ανακτήθηκε στις 1 Αυγούστου 2022. 
  3. «Рекорды в беге на 100 метров». Ανακτήθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 2022. 
  4. «Лучшие результаты в беге на 100 метров у женщин». Ανακτήθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 2022. 
  5. «IAAF keeps one false-start rule». Ανακτήθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 2022. 
  6. «Gatlin queries false start change». Ανακτήθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 2022. 
  7. «The New York Times : Who Can Beat Bolt in the 100? Himself». Ανακτήθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 2022. 
  8. «Usain Bolt 100m 10 meter Splits and Speed Endurance». Ανακτήθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 2022. 
  9. Layden, Tim (31 Αυγούστου 2009). «Bolt Strikes Twice». si.com. Sports Illustrated. 
  10. «Tyson Gay equals Usain Bolt's old world record with second fastest 100m». theguardian.com. The Guardian. 20 Σεπτεμβρίου 2009. 
  11. Campigotto, Jesse (23 Αυγούστου 2012). «Yohan Blake becomes 3rd man to run 9.69». cbc.ca. Canadian Broadcasting Corporation. 
  12. Ledsom, Mark (2 Σεπτεμβρίου 2008). «Powell equals second fastest 100 meters time». reuters.com. Reuters. 
  13. «Justin Gatlin runs fastest 100 meters in world this year». espn.com. ESPN Internet Ventures. 15 Μαΐου 2015. 
  14. Σεπ. 2019 22:33. «Ντόχα 2019: Ο Κόλμαν έσπασε τα χρονόμετρα στα 100μ». www.sport24.gr (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 2019. 
  15. «David Rudisha Breaks World Record 1:41.01, Nesta Carter Runs 9.78 4th Fastest of All Time». Ανακτήθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 2022. 
  16. Litsky, Frank (17 Ιουνίου 1999). «Greene Breaks World Record in the 100 Meters». nytimes.com. The New York Times. 
  17. Cherry, Gene (4 Ιουνίου 2011). «Tyson Gay runs year's fastest 100 metres». theglobeandmail.com. The Globe and Mail. 
  18. «Thompson breaks record». guardian.co.tt. Trinidad and Tobago Guardian. 22 Ιουνίου 2014. 
  19. «Burrell Eclipses 100-Meter Mark». latimes.com. Los Angeles Times. 7 Ιουλίου 1994. 
  20. «100 Metres Women». Ανακτήθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 2022. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία