Άνοιγμα κυρίου μενού

Κίρρα Φωκίδας

οικισμός της Ελλάδας

Συντεταγμένες: 38°25′45,5″N 22°26′36″E / 38.41667°N 22.44333°E / 38.41667; 22.44333

Κίρρα
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Κίρρα
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΔήμοςΔελφών
Γεωγραφία και στατιστική
Περιφερειακή ενότηταΦωκίδας
Υψόμετρο5
Πληθυσμός1.385 (2011)

Η Κίρρα είναι παραθαλάσσιος οικισμός του νομού Φωκίδας, χτισμένη λίγο ανατολικότερα της Ιτέας με την οποία έχει σχεδόν ενωθεί. Ανήκει διοικητικά στο Δήμο Δελφών και έχει 1.385 μόνιμους κατοίκους, σύμφωνα με την Απογραφή του 2011.[1]


Η αρχαία πόληΕπεξεργασία

Η αρχαία πόλη της Κίρρας βρισκόταν στον κόλπο της Ιτέας, στην έξοδο της κοιλάδας του Πλειστού ποταμού προς τον Κορινθιακό κόλπο και ήταν το επίνειο των Δελφών. Ο Παυσανίας την ταυτίζεί με την ομηρική πολη Κρίσα, αλλά ο Στράβωνας αναφέρεται και στις δύο πόλεις [2]. Η περιοχή της Κίρρας κατοικήθηκε από την Πρωτοελλαδική εποχή, με ιδιαίτερη άνθηση στη Μεσοελλαδική και παρακμή κατά την Υστεροελλαδική. Μεταξύ του 7ου και 6ου αιώνα π. Χ. η πόλη βρισκόταν σε συνεχή ανταγωνισμό με τους Δελφούς με αποκορύφωμα τον πόλεμο μεταξύ των δύο δυνάμεων (περί 600-590 π.Χ.). Η πόλη έγινε αιτία του ξεσπάσματος του Α' ιερού πολέμου το 595 π.Χ. καθώς οι κάτοικοι της, εκμεταλλεύονταν τους προσκυνητές του μαντείου των Δελφών. Η πόλη ανοικοδομήθηκε μετά την καταστροφή της από τη Δελφική Αμφικτυονία (590 π.Χ.) [3] και στα τέλη του 6ου π.Χ. αιώνα ίδρυσε ένα μεγάλο ιερό, ενώ αργότερα οχυρώθηκε και εξελίχθηκε σε σημαντικό λιμάνι του Κορινθιακού κόλπου,

 
Αρχαιολογικά κατάλοιπα της Κίρρας

που λειτούργησε ως επίνειο των Δελφών και της Άμφισσας. Η κατοίκηση της πόλης συνεχίζεται και στους Βυζαντινούς χρόνους καθώς και στη Λατινοκρατία, όπως μαρτυρούν οι λιμενικές εγκαταστάσεις και ο μεσαιωνικός πύργος στην παραλιακή ζώνη της Ιτέας και της σημερινής Κίρρας.

Αρχαιολογικά δεδομέναΕπεξεργασία

Σε διάφορα σημεία εντός του σύγχρονου οικισμού έχουν αποκαλυφθεί αρχαιολογικά κατάλοιπα, που αποκαλύπτουν πτυχές της αρχαίας πόλης. Οι απαρχές του οικισμού τοποθετούνται στην 3η χιλιετία π.Χ. Πλάι στην εκκλησία της Κοιμήσεως της Θεοτόκου έχουν αποκαλυφθεί επάλληλες οικιστικές φάσεις, που χρονολογούνται από την Πρώιμη Ελλαδική περίοδο και ως την Μυκηναϊκή περίοδο, με μεγάλη φάση ακμής τη Μεσοελλαδική περίοδο. Οι ανασκαφές έφεραν επίσης στο φως ναϊκό οικοδόμημα, που πιθανότατα ήταν αφιερωμένο στην ιερή τριάδα του Απόλλωνα, της Αρτέμιδος και της Λητούς. Στο χώρο του ιερού, που βρίσκεται επίσης πλάι στην εκκλησία της Κοιμήσεως, εκτός από αρχαιολογικά κατάλοιπα ανακαλύφθηκαν και αρκετά ειδώλια, που σήμερα εκτίθενται στο αρχαιολογικό μουσείο της Άμφισσας. Κατά την κλασική περίοδο η πόλη προστατευόταν και από ξηράς, με ισχυρό τείχος, και από θαλάσσης χάρη στις προηγμένες λιμενικές εγκαταστάσεις. Από τις τελευταίες είναι ακόμη ορατοί οι νεώσοικοι, που απαρτίζονταν από τουλάχιστον πέντε επιμήκη διάχωρα, ανοιχτά προς την πλευρά της θάλασσας, από όπου μικρά πλοία και βάρκες έλκονταν στην ξηρά για να συντηρηθούν.[4].

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. «ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού 2011», σελ. 10667 (σελ. 193 του pdf), και σε μορφή Excel «Πίνακας αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ Πληθυσμού-Απογραφής 2011» στην ιστοσελίδα της ΕΛΣΤΑΤ. Αρχειοθετήθηκε 24/11/2017. Ανακτήθηκε 09/01/2018.
  2. Αὕτη μὲν οὖν συμμένει, ἡ δὲ Κίρρα καὶ ἡ Κρῖσα κατεσπάσθησαν, ἡ μὲν --- ὕστερον ὑπ´ Εὐρυλόχου τοῦ Θετταλοῦ κατὰ τὸν Κρισαῖον πόλεμον· Στράβων, Γεωγραφικά, βιβλιό 9.3[νεκρός σύνδεσμος]
  3. http://www.culture.gr/h/3/gh351.jsp?obj_id=2537[νεκρός σύνδεσμος] Υπουργείο πολιτισμόυ, η Κίρρα
  4. http://odysseus.culture.gr/h/3/gh351.jsp?obj_id=2537