Άνοιγμα κυρίου μενού

Η Κασταμονή ή Κασταμών ή Κασταμόνα και τουρκικά Καστάμονου (Kastamonu), είναι ιστορική πόλη της Παφλαγονίας στην βορειοδυτική Μικρά Ασία και η πρωτεύουσα στην Επαρχία Κασταμονής που αποτελεί "Βιλαέτι" στην Τουρκία. Η πόλη σύμφωνα με την Απογραφή του 2000 έχει συνολικό πληθυσμό 102.059 κατοίκους από τους οποίους οι 64.606 ζουν στο αστικό κέντρο της πόλης.[1] Ο πληθυσμός του αστικού κέντρου σύμφωνα με την Απογραφή του 2010 είναι 91.012 κάτοικοι.[2] Η πόλη βρίσκεται στα νότια της επαρχίας, καλύπτει έκταση 1.834 τετραγωνικά χιλιόμετρα και βρίσκεται σε υψόμετρο 904 μέτρα.[3]

Κασταμονή
Kastamonu from above.jpg
Τοποθεσία στο χάρτη
Τοποθεσία στο χάρτη
Κασταμονή
41°23′0″N 33°47′0″E
Χώρα Τουρκία
Διοικητική υπαγωγή Επαρχία Κασταμονής
Υψόμετρο 774 μ.
Ταχ. κωδ. 37000
Ζώνη ώρας UTC+03:00
Ιστότοπος Επίσημος ιστότοπος
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Οι Ρωμαίοι ονόμασαν την πόλη "Κάστρο Κομνηνή", αργότερα έγινε γενέτειρα Βυζαντινών αυτοκρατόρων, από την Κασταμονή καταγόταν η Δυναστεία των Κομνηνών. Η πόλη ιδρύθηκε σύμφωνα με την παράδοση τον 18ο αιώνα π.χ., στην Ρωμαϊκή αυτοκρατορία είχε το όνομα "Τιμόνιον". Παλαιότερα διάφοροι ιστορικοί γεωγράφοι πίστευαν ότι ιδρύθηκε περί τον 13ο αιώνα στη διάρκεια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας αλλά αυτό δεν είναι σωστό, η πόλη απαντάται με το ίδιο όνομα από τον 11ο αιώνα και ακόμα αρχαιότερα. Από την Κασταμονή κατάγονταν η μεγάλη αυτοκρατορική οικογένεια των Κομνηνών οι οποίοι από εκεί μετακινήθηκαν αρχικά και εγκαταστάθηκαν στη Κόμνη της Θράκης εξ ου και το προσωνύμιο Κομνηνοί, στη Κασταμονή υπήρχε και το μεγάλο πατρογονικό κτήμα των Κομνηνών.

Πίνακας περιεχομένων

Ιδιαίτερη πατρίδα των ΚομνηνώνΕπεξεργασία

Ο Μιχαήλ Ψελλός αναφέρει ότι η οικογένεια καταγόταν από την πόλη Κόμνη στην Θράκη, ήταν γνωστή όπως αναφέρει ο Ιωάννης ΣΤ΄ Καντακουζηνός σαν "Κομνηνός λειμώνας", από την Κόμνη μετακινήθηκαν στην Παφλαγονία που απέκτησαν τα πατρικά τους κτήματα.[4] Η πόλη αυτή έδωσε στην Οικογένεια των Κομνηνών το επώνυμο της.[5][6] Η άποψη έγινε αποδεκτή και από άλλους σύγχρονους ιστορικούς όπως ο Αλεξάντρ Καζντάν, o Στήβεν Ράνσιμαν ο Κωνσταντίνος Άμαντος, και ο Κωνσταντίνος Βαρζός.[7][8] Ο Αλεξάντρ Καζντάν γράφει ότι το πρώτο γνωστό μέλος της οικογένειας Μανουήλ Ερωτικός Κομνηνός απέκτησε τα πατρικά κτήματα στην Παφλαγονία.[9] Ο Στήβεν Ράνσιμαν συμφωνεί με την άποψη του Καζντάν και προσθέτει ότι πήρε δώρο τα κτήματα σαν ανταμοιβή για τις υπηρεσίες που είχε προσφέρει ο Μανουήλ Ερωτικός Κομνηνός στον αυτοκράτορα Βασίλειο τον Βουλγαροκτόνο απέναντι στον επαναστάτη Βάρδα Σκληρό.[10]

Υπάρχει και η αντίθετη άποψη που αναφέρει ότι η αρχική καταγωγή της οικογένειας ήταν η Παφλαγονία της Μικράς Ασίας, από εκεί απέκτησαν τα πατρικά κτήματα στην Κόμνη της Θράκης, η άποψη αυτή είναι η επικρατέστερη αν κρίνουμε ότι υπήρχε το όνομα από τον 11ο αιώνα.[11][12] Ο διάσημος ιστορικός της εποχής Νικηφόρος Βρυέννιος ο Νεότερος δεν ονομάζει ποτέ τον Μανουήλ Ερωτικό "Κομνηνό" κάτι που δείχνει ότι δεν είχε καμία σχέση η οικογένεια στην εποχή του με την Κόμνη. Με την καταγωγή από την Παφλαγονία συμφωνούν καθαρά ο Ιωάννης Σκυλίτζης και η Άννα Κομνηνή στο έργο της Αλεξιάδα που γράφει ότι "ο παππούς μου καταγόταν από την Παφλαγονία του Πόντου".[13] Με την άποψη συμφωνούν και οι μεγαλύτεροι σύγχρονοι ιστορικοί όπως ο Ιωάννης Καραγιαννόπουλος, ο Νικόλαος Λάσκαρης, ο Βασίλης Κατσαρός και ο εθνικός μας ιστορικός Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος χωρίς να αποκλείει κανείς την αντίθετη άποψη.[14] Το βέβαιο είναι στην εποχή τους όλοι οι Κομνηνοί θεωρούσαν τους εαυτούς τους "Ανατολικούς", οι αριστοκράτες της Ανατολής είχαν πολύ μεγαλύτερη αξία τότε από τους αντίστοιχους της δύσης.[15]

Μετέπειτα χρόνιαΕπεξεργασία

 
Το ιστορικό κυβερνητικό κτίριο της Κασταμονής.

Επί βασιλείας της των Κομνηνών την Κασταμονή επισκέφτηκε ο Αλέξιος Α' Κομνηνός και μάλιστα τον πύργο των προγόνων του. Ο Ιωάννης Γ΄ Μέγας Κομνηνός (ο Καλοϊωάννης) (1130) επεχείρησε την πρώτη του εκστρατεία εναντίον των Σελτζούκων που είχαν καταλάβει την Κασταμονή κατά την οποία η πόλη ανακαταλήφθηκε από την Βυζαντινή αυτοκρατορία. Τότε στην πόλη τελέστηκαν μεγάλες θριαμβικές εορτές για το επιτυχές αποτέλεσμα (1331). Ένα χρόνο μόλις μετά οι Σελτζούκοι επανήλθαν και άρχισαν να πολιορκούν την πόλη. Τότε ο Ιωάννης Β΄ Κομνηνός ξεκίνησε και πάλι εκστρατεία κατά των Σελτζούκων, και αυτή τη φορά ανακατέλαβε την πόλη μαζί με τη Γάγγρα. Για την περιφανή αυτή νίκη του Ιωάννη, ο Πτωχοπρόδρομος έγραψε ειδικό ποίημα με τον τίτλο «"Τω μεγαλονίκω Βασιλεί κυρώ Ιωάννη Κομνηνώ επί τη δευτέρα Κασταμόνος αλώσει και Γάγγρας"». Ο διάσημος περιηγητής Ιμπν Μπατούτα επισκέφτηκε την πόλη και έμεινε 40 μέρες, χαρακτήρισε την Κασταμονή "μία από τις μεγαλύτερες και πλουσιότερες πόλεις που συνδυάζει την πολυτέλεια με τις χαμηλές τιμές".[16] Τελικά η Κασταμονή περιήλθε στην Οθωμανική αυτοκρατορία (1393).

Η ενδυματολογική επανάσταση του ΚεμάλΕπεξεργασία

Στις 23 Αυγούστου 1925 επισκέφτηκε την πόλη ο Κεμάλ Ατατούρκ και κήρυξε την "Ενδυματολογική επανάσταση" (αλλαγής της ανατολίτικης ενδυμασίας με ευρωπαϊκή) σε πολιτική ομιλία του προς τα μέλη του τότε Ρεπουμπλικανικού κόμματος του οποίου ήταν αρχηγός.[17] Το κτίριο στο οποίο έκανε την επίσκεψη ο Κεμάλ έχει σήμερα τον ρόλο του αρχαιολογικού μουσείου της πόλης. Κατά μία παράδοση από την Κασταμονή προέρχονταν ο μοναχός ή μοναχοί που φθάνοντας στο Άγιο Όρος ίδρυσαν τη Μονή Κασταμονίτου. Επίσης από την Κασταμονή καταγόταν και ο Γιοβάν Τσαούς λαϊκός συνθέτης ρεμπέτικων τραγουδιών.

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. https://www.webcitation.org/5QWEsWFnQ?url=http://www.die.gov.tr/nufus_sayimi/2000tablo5.xls
  2. http://report.tuik.gov.tr/reports/rwservlet?adnksdb2=&ENVID=adnksdb2Env&report=idari_yapi_09sonrasi.RDF&p_il1=37&p_yil=2010&p_dil=1&desformat=html
  3. http://www.statoids.com/ytr.html
  4. Κατσαρός Β. (1983), Το "πρόβλημα της καταγωγή των Κομνηνών", Βυζαντιακά 3, τόμος Γ΄, σελ. 113
  5. Αλεξάντρ Καζντάν (1991), Βυζαντινό Λεξικό της Οξφόρδης, σ. 1143
  6. Βάρζος Κ. (1984), Η Γενεαλογία των Κομνηνών, τόμος Α΄, σ. 25-26, Βυζαντινά Κείμενα και Μελέται 20α, Κέντρον Βυζαντινών Ερευνών, Θεσσαλονίκη
  7. Κατσαρός Β. (1983), σ. 113
  8. Βάρζος Κ. (1984), σ. 25-26
  9. Αλεξάντρ Καζντάν (1991), Βυζαντινό Λεξικό της Οξφόρδης, σσ. 1143-1144
  10. Στήβεν Ράνσιμαν (1951), A History of the Crusades, Vol. I: The First Crusade, σ. 54, Cambridge University Press
  11. Ηλίας Λάσκαρης (1995), Βυζαντινοί Αυτοκράτορες, τόμος Β΄, σ. 88, έκδοση Ελεύθερος Τύπος, Αθήνα
  12. Κατσαρός Β. (1983), σσ. 113-114, 119
  13. Κατσαρός Β. (1983), σσ. 113-114, 119
  14. Κατσαρός Β. (1983), σσ. 113-114, 119
  15. Βάρζος Κ. (1984), σσ. 25-26
  16. Battutah, Ibn (2002). The Travels of Ibn Battutah. London: Picador. σ. 117
  17. İğdemir, Uluğ (1963). Atatürk. Mango, Andrew (trans.). Ankara: Turkish National Commission for UNESCO. σσ. 165–170.

ΠηγέςΕπεξεργασία

Εξωτερικοί σσύνδεσμοιΕπεξεργασία

Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Kastamonu της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).