Κατάλογος Κάστρων Νομού Ηρακλείου

Ο παρακάτω κατάλογος των κάστρων, των φρουρίων και των λοιπών οχυρωματικών μνημείων του Νομού Ηρακλείου,[1][2] είναι ταξινομημένος κατά ουσιαστική αλφαβητική σειρά (χωρίς δηλαδή τα προθέματα ακρόπολη, κάστρο, καστέλι, πύργος, μπούρτζι κλπ).

Σημαντικό ρόλο στην ανεύρεση, ανασκαφή, ανάδειξη, κήρυξη ως ιστορικά διατηρητέων και τη συντήρηση των οχυρωματικών μνημείων του νομού εκτελούν οι εξής υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού: ΚΓ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων (ΚΓ’ ΕΠΚΑ),[3] που έχει έδρα το Ηράκλειο Κρήτης και αρμοδιότητα που εκτείνεται στο Νομό Ηρακλείου, η 13η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων (13η ΕΒΑ),[4] που έχει έδρα το Ηράκλειο Κρήτης και αρμοδιότητα που εκτείνεται στους Νομούς Ηρακλείου και Λασιθίου και η Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Κρήτης (ΥΝΜΤΕ Κρήτης), που έχει επίσης έδρα το Ηράκλειο Κρήτης και είναι αρμόδια για τους Νομούς Ηρακλείου, Λασιθίου, Ρεθύμνου και Χανίων.[5]

Δείτε επίσηςΕπεξεργασία

ΑναφορέςΕπεξεργασία

  1. Αρχαιολογικοί χώροι και μνημεία στην Περιφέρεια Κρήτης - Αρχαιολογικοί χώροι και μνημεία στο Ν. Ηρακλείου Αρχειοθετήθηκε 2015-07-24 στο Wayback Machine. σελ. 2-34
  2. Νίκος Μ. Γιγουρτάκης, «Βυζαντινές οχυρώσεις στην Κρήτη, Β\βυζαντινή περίοδος», Ρέθυμνο 2004[νεκρός σύνδεσμος]
  3. ΚΓ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων
  4. 13η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων
  5. Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Κρήτης
  6. Αρχαιολογικός Χώρος Αγίας Τριάδας
  7. Αρχαιολογικός χώρος στη θέση "Άγ. Γεώργιος"
  8. Βυζαντινές οχυρώσεις Ακροπόλεως στις θέσεις Περβολόπετρας, Αρμή, Προφήτη Ηλία στους Αγίους Δέκα
  9. Σμάρι. Αρχαιολογικός χώρος.
  10. Αρχαιολογικός χώρος στη θέση "Αγκιναροπάπουρο"
  11. Καμηλάρι. Πύργος Αγριολίδη.
  12. Αμνισός. Αρχαιολογικός χώρος στο λόφο "Παλιόχωρα"
  13. Αμνισός
  14. Αρχαιολογικός χώρος σπηλαίου Ειλειθυίας
  15. Βενετσιάνικο οικιστικό συγκρότημα "Πύργος"
  16. Αρχαιολογικός χώρος στη θέση "Ανισαρά"
  17. Κτίριο ιδιοκτ. Μαρίκας Ν. Ανωγειανάκη
  18. Αρχαιολογικός χώρος Προφήτη Ηλία (αρχ. Αρκάδες)
  19. Πηγή: Το λήμμα Αρκάδες (Αρκαδία)
  20. Αρχάνες
  21. Αρχαιολογικός χώρος συνοικίας "Τρούλλος" Αρχανών
  22. Λόφος Φουρνί Αρχανών
  23. 23,0 23,1 Αρχαιολογικός Χώρος όρους Γιούχτα
  24. Αρχαιολογικός Χώρος Βαθυπέτρου
  25. Αρχαιολογικός χώρος στη θέση "Γαλατιανή Κεφάλα"
  26. Αρχαιολογικός χώρος στη θέση "Γαλατιανή Κεφάλα"
  27. Αρχαιολογικός χώρος στη θέση "Γερόκαμπος"
  28. Νίκος Μ. Γιγουρτάκης, «Βυζαντινές οχυρώσεις στην Κρήτη, Β\βυζαντινή περίοδος»[νεκρός σύνδεσμος], σελ. 62-70 & 189-192.
  29. Αρχαιολογικός χώρος Αρχαίας Γόρτυνας
  30. Αρχαιολογικός χώρος Αρχαίας Γόρτυνας
  31. Αρχαιολογικός χώρος Αρχαίας Γόρτυνας
  32. Νήσος "Δίας"
  33. Ηράκλειο. Ενετικά τείχη
  34. Ενετικά Τείχη Ηρακλείου
  35. Δήμος Ηρακλείου και ανάπλαση Παλαιάς Πόλης
  36. ΒΔ 21-2-1947 - ΦΕΚ 45/Α/18-3-1947
  37. Ηράκλειο. Κτίριο Ενετικής Λέσχης
  38. Ηράκλειο. Κρήνη Σαν Σαλβατώρ.
  39. Κρήνη Μοροζίνη
  40. Μέγαρο Ιττάρ
  41. Τέμενος και νεκροταφείο Χουγκίαρ
  42. Ηράκλειο. Τμήμα όψης πλατείας Κόρακα.
  43. Ηράκλειο. Τούρκικο χαμάμ.
  44. Οικιστικό Σύνολο "Λαβυρίνθου"
  45. Τεκές ιδιοκτ. Γ. Μπαλαχούτη
  46. Κτίριο στην οδό Καπετάν Χαραλάμπη 3 (ο.Τ. 34) φερομένης ιδιοκτησίας Νικολάου Αντωνακάκη και Ανθούλας Αρτεμάκη
  47. Κύρια όψη κτιρίου επί της οδού 25ης Αυγούστου αρ. 3, στο Ο.Τ. 7, φερομένης ιδιοκτησίας του Δήμου Ηρακλείου
  48. Κάστρο Κουλέ
  49. Ηράκλειο. Κτιριακό συγκρότημα στη Λεωφόρο Δικαιοσύνης (στεγάζονται Δημόσιες Υπηρεσίες)
  50. Αρχαιολογικός χώρος περιοχής "Τσούτσουρος" (αρχ. Ίνατος)
  51. Νίκος Μ. Γιγουρτάκης, «Βυζαντινές οχυρώσεις στην Κρήτη, Β\βυζαντινή περίοδος»[νεκρός σύνδεσμος], σελ. 62-62 & σελ. 188.
  52. Καινούργιο Χωριό. Ενετικός πύργος ιδιοκτησίας Εμ. Μπαλμπακάκη.
  53. Αρχαιολογικός χώρος περιοχής Καλαμακίου
  54. Φρούριο στη θέση "Θόλοι"
  55. Νίκος Μ. Γιγουρτάκης, «Βυζαντινές οχυρώσεις στην Κρήτη, Β\βυζαντινή περίοδος»[νεκρός σύνδεσμος], σελ. 82-83 & 203-204.
  56. Κτίριο του Καπετάν Δημήτρη Τσικριτζή στο Ζαρό Ηρακλείου, ιδιοκτησίας Μηνά Τσικριτζή
  57. […] «Την δε 4 ώραν (τουρκιστί) ο εχθρός διαιρεθείς εις τρεις φάλαγγας ώδευσε προς τα εμπρός και κατέλαβε αμαχητί το χωρίον Αβδού, όποθεν διηυθύνθη προς το χωρίον Γωνιές. Οι ενταύθα τεταγμένοι Έλληνες υπεχώρουν κατʼ ολίγον μαχόμενοι προς τα άνω μέχρι της Μονής Κεράς. Εις το μέρος τούτο απεφάσισαν να αντισταθώσιν εκ των παρʼ αυτών υψωμάτων πάσαις δυνάμεσιν. Και κατʼ αρχάς μεν οι άτακτοι επέπεσον λυσσωδώς, αλλʼ απεκρούοντο επανειλημμένως υπό των Ελλήνων εν οις διεκρίνετο έφιππος ο οπλαρχηγός Δημ. Τσικριτζής μετά του Κόρακα, Μαστραχά κλπ. Τρεις σημαιοφόροι Τούρκοι αγωνιζόμενοι να εμφυτεύσωσι τας σημαίας των επί τινος θέσεως έπεσαν αλληλοδιαδόχως. Μάτην το πυροβολικόν του εχθρού προσεπάθησεν να εκτοπίση τούτους εκ των προχείρων χαρακωμάτων των, ενισχυθέντων υπό Βιαννιτών. Τέλος ο εχθρός αφού κατεκαυσε και τα χωριά Κερά και Γωνιές, υπεχώρησε εις το Αβδού, συμπαραλαβών τους νεκρούς και τραυματίας του, οίτινες ήσαν πολυάριθμοι.»[…] Πηγή: Το άρθρο του Κώστα Φυσαράκη, με τίτλο: «Η επανάσταση του 1866 στην Αν. Κρήτη και οι μάχες της Κασταμονίτσας και του Αβδού (13 και 15-10-1866)» στην Πατρίς (εφημερίδα Κρήτης).Η επανάσταση του 1866 στην Αν. Κρήτη και οι μάχες της Κασταμονίτσας και του Αβδού (13 και 15-10-1866)
  58. Αρχαιολογικός Χώρος Αγίου Ιωάννη Καπετανιανών
  59. Λείψανα φρουριακού συγκροτήματος στο λόφο Καστέλλο
  60. Νίκος Μ. Γιγουρτάκης, «Βυζαντινές οχυρώσεις στην Κρήτη, Β\βυζαντινή περίοδος»[νεκρός σύνδεσμος], σελ. 49-55 & σελ. 177-179.
  61. Αρχαιολογικός χώρος Καστελλίου
  62. Αρχαιολογικός χώρος Καστελλίου
  63. Νίκος Μ. Γιγουρτάκης, «Βυζαντινές οχυρώσεις στην Κρήτη, Β\βυζαντινή περίοδος»[νεκρός σύνδεσμος], σελ. 87-89 & 209-210.
  64. Φρούριο
  65. Νίκος Μ. Γιγουρτάκης, «Βυζαντινές οχυρώσεις στην Κρήτη, Β\βυζαντινή περίοδος»[νεκρός σύνδεσμος], σελ. 78-82 & 202.
  66. Παλαιό κτιριακό συγκρότημα στο «Μετόχι Κατεχάκη» στον οικισμό Καλεσσών, ιδ. Παύλου Κόρπη
  67. Νίκος Μ. Γιγουρτάκης, «Βυζαντινές οχυρώσεις στην Κρήτη, Β\βυζαντινή περίοδος»[νεκρός σύνδεσμος], σελ. 45-49 & 173-176.
  68. Αρχαιολογικός χώρος Κερατόκαμπου
  69. Αρχαιολογικός χώρος Κεφάλας
  70. Αρχαιολογικοί χώροι στο Σοκαρά Κόφινα στη θέση Κεφάλα στους Βάκιωτες
  71. Αρχαιολογικός χώρος Κνωσού
  72. Αρχαιολογικός Χώρος Κομμού
  73. Κουσές. Άνω πύργος Κουρμούλη.
  74. Κουσές. Πύργος Κουρμούλη.
  75. Αρχαιολογικός χώρος Λασαίας
  76. Αρχαιολογικός χώρος "Καλοί Λιμένες"
  77. Αρχαιολογικός χώρος στη θέση "Ληστής" Κερατόκαμπου
  78. Αρχαιολογικός χώρος Προφήτη Ηλία
  79. 79,0 79,1 Αρχαιολογικός χώρος Προφήτη Ηλία (Κανλί Καστέλλι)
  80. 80,0 80,1 Aρχαιολογικος χώρος του Φρουρίου Τεμένους, στη θέση «Προφήτης Ηλίας», Ηρακλείου Κρήτης
  81. Νίκος Μ. Γιγουρτάκης, «Βυζαντινές οχυρώσεις στην Κρήτη, Β\βυζαντινή περίοδος»[νεκρός σύνδεσμος], σελ. 90-98 & σελ. 211-225.
  82. Ξιδάς. Αρχαία Λύττος
  83. Νίκος Μ. Γιγουρτάκης, «Βυζαντινές οχυρώσεις στην Κρήτη, Β\βυζαντινή περίοδος»[νεκρός σύνδεσμος], σελ. 83-87 & 205-208.
  84. Μαγαρικάρι. Τουρκικό Φρούριο.
  85. Παλαιόκαστρο Ηρακλείου
  86. Παλαιόκαστρο Μαλεβιζίου
  87. Νίκος Μ. Γιγουρτάκης, «Βυζαντινές οχυρώσεις στην Κρήτη, Β\βυζαντινή περίοδος»[νεκρός σύνδεσμος], σελ. 99-100 & σελ. 226
  88. Αρχαιολογικός χώρος Μαλίων
  89. Αρχαιολογικός χώρος Ματάλων
  90. ιδιοκτησίας οικογενείας Ματζαπετάκη στον Αμπελούζο Καινούργιου Ν. Ηρακλείου
  91. Μελέσες. Φρούριο "Κάστελλος".
  92. Νίκος Μ. Γιγουρτάκης, «Βυζαντινές οχυρώσεις στην Κρήτη, Β\βυζαντινή περίοδος»[νεκρός σύνδεσμος], σελ. 73-78 & 196-201.
  93. Νίκος Μ. Γιγουρτάκης, «Βυζαντινές οχυρώσεις στην Κρήτη, Β\βυζαντινή περίοδος»[νεκρός σύνδεσμος], σελ. 70-73 & σελ. 193-195.
  94. Μιαμού. Αρχαιολογικός χώρος Λέντας.
  95. Αρχαιολογικός χώρος στη θέση "Μιτατούλια" Κερατόκαμπου
  96. Νίκος Μ. Γιγουρτάκης, «Βυζαντινές οχυρώσεις στην Κρήτη, Β\βυζαντινή περίοδος»[νεκρός σύνδεσμος], σελ. 55-61 & σελ. 180-186.
  97. Αρχαιολογικός χώρος στο λόφο "Μπαϊρια" ή "Τζαφέρ Παπούρα"
  98. Αρχαιολογικός Χώρος στις θέσεις "Καμίνι", "Ξενοτάφοι", "Αγία Ειρήνη"
  99. Κάστρο Νικηφόρου Φωκά
  100. Νίκος Μ. Γιγουρτάκης, «Βυζαντινές οχυρώσεις στην Κρήτη, Β\βυζαντινή περίοδος»[νεκρός σύνδεσμος], σελ. 90-98 & σελ. 211-225
  101. Οικία οπλαρχηγού Ξανθουδίδη
  102. Αρχαιολογικός χώρος στη θέση "Ξεπάτωμα"
  103. Όρος Δίκτη
  104. Όρος Καρφί.
  105. Αρχαιολογικός χώρος στη θέση "Παπούρα"
  106. Πρινιάς. Αρχαϊκή πόλη και ναός.
  107. Αρχαιολογικός χώρος στη θέση "Πλάκα" Κερατόκαμπου
  108. Νίκος Μ. Γιγουρτάκης, «Βυζαντινές οχυρώσεις στην Κρήτη, Β\βυζαντινή περίοδος»[νεκρός σύνδεσμος], σελ. 61-62 & σελ. 187.
  109. Αρχαιολογικός χώρος Προφήτη Ηλία Αρκαλοχωρίου
  110. Αρχαιολογικοί Χώροι Ροτασίου
  111. Επίσης τα γεωμετρικά νεκροταφεία Φαρμακαρά και Εμπασού, ο θολωτός τάφος Ροτασίου, ο μινωικός οικισμός στα «Ασπρολείβαδα» και η ρωμαϊκή εγκατάσταση Ξηροκάμπου.
  112. Αρχαιολογικός χώρος στη θέση "Σκουροχάρακο" ή "Σκούρος" Κερατόκαμπου
  113. Σμάρι. Μινωϊκός οικισμός και τάφοι.
  114. Αρχαιολογικοί χώροι στο Σοκαρά Κόφινα στις θέσεις Μέλισσες, Αγία Αναστασία, Χαλικιάς, Κούτσουρου και Γυροχώρι
  115. α) Η θέση «Μέλισσες» με ορατά ερείπια μινωικού οικισμού της παλαιοανακτορικής περιόδου και ταφές της ύστερης προανακτορικής περιόδου, β) Οι θέσεις «Αγία Αναστασία» και «Χαλικιάς» με ορατά ερείπια εκτεταμένου μινωικού οικισμού και αγροικία της πρώιμης νεοανακτορικής περιόδου, γ) Η θέση «Κούτσουρου», όπου ευρίσκονται νεολιθική εγκατάσταση και μινωικός οικισμός της πρώιμης νεοανακτορικής περιόδου, δ) Η θέση «Γυροχώρι» με ορατά ερείπια ελληνορρωμαϊκού οικισμού.
  116. Σμάρι. Μινωικός οικισμός.
  117. Ο ευρύτερος αρχαιολογικός χώρος περιλαμβάνει τον μινωικό οικισμό προανακτορικής περιόδου στη θέση "Αδάμη Κορφάλι", το μινωικό οικισμό παλαιοανακτορικής περιόδου στη θέση "Φύλακας", τον προανακτορικό μινωικό θολωτό τάφο στη θέση "Καλόκαμπος", τον εκτεταμένο οικισμό των Ελληνιστικών και Ρωμαϊκών χρόνων στις θέσεις "Μαρουλά Φαράγγι", "Αποθήκες", "Τράπεζα" και "Τρυπητή".
  118. Αρχαιολογικός χώρος Τρυπητής
  119. Αρχαιολογικός χώρος Τρυπητής
  120. Τύλισος. Μινωικός οικισμός και ιερό κορυφής.
  121. Αρχαιολογικός χώρος Φαιστού
  122. Αρχαιολογικός χώρος στη θέση "Φαφλάγκο" Βιάννου
  123. Φρούριο Φόδελε
  124. Φρουριακό συγκρότημα στο ύψωμα Χαράκι στο Χάρακα Αστερουσίων
  125. Κάστρο Χάρακα
  126. Τουρκικό πυργόσπιτο ιδ. Κ. Χουστουλάκη
  127. Πετροκεφάλι. Οικία ιδιοκτησίας Ψυλλάκη