Λεωνίδας Παρασκευόπουλος (Μητροπολίτης)

Ο Λεωνίδας Παρασκευόπουλος (1904 - 27 Απριλίου 1984) ήταν Έλληνας ιεράρχης, που διετέλεσε Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης επί Δικτατορίας των Συνταγματαρχών, από το 1968 μέχρι το 1974. Έμεινε γνωστός για δηλώσεις του που εξυμνούσαν τους δικτάτορες.[1][2] Τον Ιούλιο του 1974 κηρύχθηκε έκπτωτος μαζί με άλλους 11 ιεράρχες που δεν αναγνώριζαν την κανονική Ιερά Σύνοδο με Πρόεδρο τον Αρχιεπίσκοπο Σεραφείμ, και κατόπιν ορίστηκε τιτουλάριος επίσκοπος Ρέοντος.

Λεωνίδας Παρασκευόπουλος, Μητροπολίτης Ρεόντος
P.Leonidas.jpg
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση1904
Μάναρι Αρκαδίας
Θάνατος27  Απριλίου 1984
Θεσσαλονίκη
Εκπαίδευση και γλώσσες
ΣπουδέςΕθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Πληροφορίες ασχολίας
ΙδιότηταΙεροκήρυκας, Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης (1968-1974), Μητροπολίτης Ρέοντος (1974-1984)

Πρώτα χρόνιαΕπεξεργασία

Γεννήθηκε στο χωριό Μάναρι Αρκαδίας το 1904 από πολυμελή οικογένεια. Πραγματοποίησε τις εγκύκλιες σπουδές του στη γενέτειρά του και στην Τρίπολη. Έλαβε πτυχίο της Θεολογικής Σχολής Αθηνών το 1928. Υπήρξε από νωρίς στέλεχος της Αδελφότητας «Η Ζωή» και αρχικά εστάλη στη Χίο όπου χειροτονήθηκε κληρικός και υπηρέτησε για τέσσερα χρόνια. Το 1935 ο τότε προϊστάμενος της «Ζωής» Σεραφείμ Παπακώστας τον έστειλε στη Θεσσαλονίκη ως υπεύθυνο της Αδελφότητος. Το 1940 επιστρατεύτηκε και τοποθετήθηκε ως λοχαγός στο 16ο Σύνταγμα Πεζικού με καθήκοντα στρατιωτικού ιερέα. Κατά τη διάρκεια της Κατοχής οργάνωσε από το 1942 παιδικά συσσίτια, σε συνεργασία με τον μητροπολίτη Γεννάδιο.[3] Αναφέρεται πως τόσο η οργάνωση των συσσιτίων όσο και τα εθνικού περιεχομένου κηρύγματα του - τότε αρχιμανδρίτη - Λεωνίδα, προσέδωσαν σημαντικό κύρος στη «Ζωή»[4].

Αμέσως μετά την απελευθέρωση κηρύττει κυρίως στον Ναό της Αχειροποιήτου. Το 1966 ίδρυσε τον Σύλλογο Εσωτερικής Ιεραποστολής «Ο Απόστολος Παύλος» που είχε έδρα επί της οδού Εθνικής Αμύνης 22, σε συνέχεια ίδρυσης ομώνυμων συλλόγων σε άλλες πόλεις.

Αντικανονική απομάκρυνση Μητροπολίτη Παντελεήμονος Α'Επεξεργασία

Μετά την επιβολή της Χούντας των Συνταγματαρχών το καθεστώς έθεσε σε πρώτη προτεραιότητα την τοποθέτηση νέου αρχιεπισκόπου και μητροπολιτών, ευνοούμενων του Παλατιού και της Χούντας. Αρχικά η Δικτατορία επέβαλε κατ΄οίκον περιορισμό στον Μητροπολίτη Παντελεήμονα Α', ώστε να μην μπορεί να εξέλθει από το Επισκοπείο.[5] Αργότερα στο αντικανονικό αυτό πλαίσιο, το 1968, εκθρονίστηκε ο κανονικός Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Παντελεήμων Παπαγεωργίου από την Αριστίνδην Σύνοδο του Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου. Έτσι το δικτατορικό καθεστώς κατέστησε τον θρόνο σε χηρεία ώστε να εκλεγεί Μητροπολίτης θετικά διακείμενος και συνεργάσιμος με τη Χούντα, καθώς ο Μητροπολίτης Παντελεήμων εμφορούμενος από δημοκρατικά ιδεώδη αρνούνταν τη συνεργασία με το καθεστώς σε σημείο να αποχωρήσει από τον ναό του αγίου Δημητρίου ως διαμαρτυρία για την παρουσία των Συνταγματαρχών.[6]

Μητροπολίτης ΘεσσαλονίκηςΕπεξεργασία

Τοποθέτηση στη θέση του μητροπολίτηΕπεξεργασία

Ο Λεωνίδας, μετά την αντικανονική απομάκρυνση του μητροπολίτη Θεσσαλονίκης Παντελεήμονα[7], ορίστηκε διάδοχός του. Κατά την ενθρόνισή του, απευθυνόμενος προς τον υπουργό Βορείου Ελλάδος Γκαντώνα δήλωσε: «Ευχαριστώ την Εθνική Κυβέρνησιν, ήτις προέκρινεν την μετριότητά μου διά να ποιμάνω το ποίμνιον της θεοσώστου ταύτης επαρχίας».[8][9]

Δράσεις και δηλώσεις υπέρ της δικτατορίαςΕπεξεργασία

Σε όλη τη διάρκεια της δικτατορίας υπήρξε θερμός υποστηρικτής του δικτατορικού καθεστώτος και με δηλώσεις του αποκαλούσε τον δικτάτορα Παπαδόπουλο «Σωτήρα του Εθνους», «ευλογημένον», «άνθρωπο του Θεού» και «άξιο της πατρίδος», για τη δε σύζυγο του Δικτάτορα Δέσποινα Παπαδοπούλου δήλωνε: «Δύο Δέσποινας έχομεν: Μίαν εις τους ουρανούς, την Παναγίαν, και άλλην εις την γην, την κυρίαν Προέδρου».[10][11][12] Ο Λεωνίδας προέβη σε παρόμοιες δηλώσεις και στις 11 Μαΐου 1972, σε επίσκεψη του Γεωργίου Παπαδόπουλου λέγοντας «Ο γιος του Θεού! Καλώς τον γιο του Θεού στη Θεσσαλονίκη μας».[13][14][χρειάζεται καλύτερη πηγή]

Απομάκρυνση και τελευταία χρόνιαΕπεξεργασία

 
Ο τάφος του Λεωνίδα Παρασκευόπουλου στον χώρο των Εκπαιδευτηρίων «Ο Απόστολος Παύλος» (αναγράφεται Πάσχα αλλά απεβίωσε Παρασκευή 27 Απριλίου 1984)

Εξέπεσε οριστικά του θρόνου βάσει της 7ης Συντακτικής Πράξης του 1974, στις 11 Ιουλίου του 1974 μαζί με άλλους 11 από τους μητροπολίτες που είχαν εκλεγεί κατά την περίοδο του Ιερώνυμου και αρνούνταν να δεχτούν τον νέο αρχιεπίσκοπο, κατηγορούμενοι για φατρία.[15] Ακολούθως ορίστηκε τιτουλάριος[16] μητροπολίτης Ρέοντος.[17]

Στα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης ηγήθηκε οργάνωσης που ζητούσε την αμνήστευση των στελεχών της Δικτατορίας.[11] Απεβίωσε την Παρασκευή 27 Απριλίου 1984 μετά από σύντομη νοσηλεία και τάφηκε στον χώρο των Εκπαιδευτηρίων "Ο Απόστολος Παύλος".

Επί δημαρχίας Παπαγεωργόπουλου προτάθηκε δύο φορές η μετονομασία οδού προς τιμήν του κοντά στη Μητρόπολη Θεσσαλονίκης (2008 και 2010), αλλά μετά από διαμαρτυρίες και αντιδράσεις πολιτών η μετονομασία αποτράπηκε και τις δύο φορές.[18][19] Η ανέγερση προτομής του Λεωνίδα Παρασκευόπουλου από τον Μητροπολίτη Άνθιμο έχει γίνει αντικείμενο διαμαρτυριών, αρνητικής κριτικής και βανδαλισμών.[20].

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. Γκίνης Γιάννης, Ιεράρχες Διάκονοι της Χούντας, Αθήνα, 1978, σελ. 144
  2. Καραγιάννης Γιώργος, Εκκλησία και Κράτος 1833-1997. Ιστορική Επισκόπηση των Σχέσεών τους, Αθήνα, 1997, σελ. 167
  3. Καβάλα, Μαρία (2009). Η Θεσσαλονίκη στη γερμανική κατοχή (1941-1944). Κοινωνία, οικονομία, διωγμός Εβραίων. Ρέθυμνο: Πανεπιστήμιο Κρήτης-Διδακτορική Διατριβή. σελ. 221. 
  4. Γούναρης, Βασίλης Κ. (2005). Εγνωσμένων κοινωνικών φρονημάτων. Κοινωνικές και άλλες όψεις του αντικομμουνισμού στη Μακεδονία του Εμφυλίου Πολέμου. Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. σελ. 154. 
  5. Γεώργιος Κ. Τερμεντζόγλου, Εγκαίνια Νεώτερων Ναών της Θεσσαλονίκης (1912-2011), Θεολογική Σχολή Α.Π.Θ., Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας, Μεταπτυχιακό Τμήμα, Ειδίκευση: Ελληνισμού και Ορθοδοξίας, 2011
  6. ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2019, Ιερά Μητρόπολις Λαγκαδά, Λητής και Ρεντίνης, σελ. 17
  7. «Εκκλησία και 21η Απριλίου: Ωρα για μια «συγγνώμη» του Χάρη Ανδρεόπουλου». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Νοεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 17 Μαΐου 2019. 
  8. Τότε που μελετούσαμε - άρθρο της εφημερίδας Ελευθεροτυπία
  9. Η Εκκλησία τον καιρό της Δικτατορίας - άρθρο της εφημερίδας Ελευθεροτυπία
  10. Καραγιάννης Γιώργος, Εκκλησία και Κράτος 1833-1997. Ιστορική Επισκόπηση των Σχέσεών τους, Αθήνα, 1997, σελ. 167
  11. 11,0 11,1 Τότε που μελετούσαμε - άρθρο της εφημερίδας Ελευθεροτυπία
  12. Η Εκκλησία τον καιρό της Δικτατορίας - άρθρο της εφημερίδας Ελευθεροτυπία
  13. Γκίνη, Γιάννη, Ιεράρχες Διάκονοι της Χούντας, Αθήνα, 1978, σελ.144
  14. Η εκδήλωση έγινε κοντά στο Καυτατζόγλειο στάδιο της Θεσσαλονίκης, στην κατάθεση θεμέλιου λίθου ναού των Αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου. Ο ναός αυτός τελικά δεν ολοκληρώθηκε.
  15. Αγγελοπούλου, Αθανασίου Αν. (1998). Εκκλησιαστική Ιστορία. Ιστορία των δομών διοικήσεως και ζωής της Εκκλησίας της Ελλάδος (Εικοστός αιώνας). Θεσσαλονίκη: Εκδοτικός Οίκος Αδελφών Κυριακίδη. σελ. 110-117. 
  16. Αγγελοπούλου (1998). σελ. 113.
  17. Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ρέοντος κυρός Λεωνίδας. (1904-1984)
  18. Παρελθόν και μέλλον, 04 Σεπ. 2010, tvxs
  19. Β. Παπαγεωργόπουλος: Καταγγέλλει ξένα κέντρα και εισηγείται να δοθούν ονόματα συνεργατών της Χούντας σε δρόμους!, 30 Μαρ. 2010, tvxs
  20. Βανδαλισμοί στην Μητρόπολη Θεσσαλονίκης, 19/2/2020