Μανωλάδα Ηλείας

οικισμός της Ελλάδας

Συντεταγμένες: 38°2′48″N 21°20′54″E / 38.04667°N 21.34833°E / 38.04667; 21.34833

Η Μανωλάδα[1], γνωστή και ως Παλαιά Μανωλάδα (ή με την γραφή Μανολάδα[2]), είναι χωριό της Ηλείας στον κάμπο του Βουπρασίου ή πεδιάδα της Μανωλάδας. Κύρια ασχολία των κατοίκων της είναι η γεωργία και η καλλιέργεια φράουλας. Γειτονεύει με τα χωριά Βάρδα, Νέα Μανωλάδα, Κουρτέσι, Νέο Βουπράσιο και Λάππα. Απέχει περίπου 42 χιλιόμετρα από την Πάτρα και περίπου 50 χιλιόμετρα από τον Πύργο.

Μανωλάδα
Μανωλάδα is located in Greece
Μανωλάδα
Μανωλάδα
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΔυτικής Ελλάδας
ΔήμοςΑνδραβίδας-Κυλλήνης
Δημοτική ΕνότηταΒουπρασίας
Γεωγραφία και Στατιστική
Γεωγραφικό διαμέρισμαΠελοποννήσου
ΝομόςΗλείας
Υψόμετρο4
Πληθυσμός844 (2011)
Πληροφορίες
Παλαιά ονομασίαΜανωλάς
Ταχ. κώδικας27068
Τηλ. κωδικός+30 26230

Ιστορία Επεξεργασία

Η Μανωλάδα, άγνωστο πότε ακριβώς, δημιουργήθηκε την περίοδο της Φραγκοκρατίας ή των Βυζαντινών δηλαδή τον 13ο ή 14ο αιώνα μ.Χ.[3] Το όνομά της το πήρε από την Μανωλιάσσα, πριγκίπισσα της αρχαίας Υρμίνης[3].

Το σημείο που βρίσκεται σήμερα η κωμόπολη Βάρδα, τότε ανήκε στην Μανωλάδα, και το 1316 μ.Χ. έγινε εκεί η Μάχη της Μανωλάδας μεταξύ Καταλανών και Βυζαντινών με νίκη των δεύτερων[3].

Κατά την Τουρκοκρατία στη εύφορη πεδιάδα της Μανωλάδας το μεγαλύτερο τμήμα της είχε δοθεί δωρεά σε μοναστήρια για να μην γίνει τσιφλίκια Οθωμανών αξιωματούχων[3]. Με την κήρυξη της Επανάστασης του 1821 οι κάτοικοι ξεσηκώθηκαν και πολέμησαν εναντίον των Τούρκων στο πλευρό του Σισίνη[3].

Το 1888 πέρασε από την περιφέρεια της Μανωλάδας η σιδηροδρομική γραμμή και δημιουργήθηκε ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Μανωλάδας που μετέπειτα εξελίχθηκε σε οικισμό, τη σημερινή Βάρδα[3].

Το 1922 εγκαταστάθηκαν στην περιοχή Έλληνες πρόσφυγες της Μικρασιατικής καταστροφής και δημιούργησαν νέο όμορο οικισμό, τη σημερινή Νέα Μανωλάδα[3].

Διοικητική ιστορία Επεξεργασία

Το 1835 η Μανωλάδα προσαρτήθηκε στον Δήμο Βουπρασίων και το 1849 γίνεται έδρα του δήμου[4]. Η Μανωλάδα ήταν έδρα του δήμου τα διαστήματα 07/09/1849-27/05/1864 και 12/06/1865-28/08/1912[4][5].

Το 1912 με την ίδρυση των κοινοτήτων γίνεται έδρα της νεοσύστατης κοινότητας Μανωλάδας, έως το 1997 που η κοινότητα αυτή καταργείται[4][6] και η Μανωλάδα προσαρτάται στον Δήμο Βουπρασίου, έως το 2010 που προσαρτάται στον Δήμο Ανδραβίδας-Κυλλήνης[4][6].

Μνημεία Επεξεργασία

Στο κοιμητήριο της Παλαιάς Μανωλάδας βρίσκεται ο Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου γνωστός και ως Παλαιοπαναγιά, ο οποίος χρονολογείται από την εποχή της Φραγκοκρατίας, περίπου το 1.300 μ.Χ.

Δημογραφικά στοιχεία Επεξεργασία

Η εξέλιξη του μόνιμου πληθυσμού του οικισμού τον 21ο αιώνα είναι η εξής:

Έτος Κάτοικοι
2001 1.524[7]
2011 844[8]

Αθλητισμός Επεξεργασία

Ο Α.Π.Σ. Προοδευτική Μανωλάδας εκπροσωπεί τη Μανωλάδα στο ποδόσφαιρο. Ιδρύθηκε το 1952[2] και αποτελεί ένα από τα πιο ιστορικά σωματεία της Ηλείας.[2] Είναι ένα από τα ιδρυτικά σωματεία της Ε.Π.Σ. Ηλείας[9] και έχει πολυετή παρουσία στην πρώτη κατηγορία των πρωταθλημάτων της.[2]

Δείτε επίσης Επεξεργασία

Παραπομπές Επεξεργασία

  1. «Δ/Δ Βουπρασίας». www.andravida-killini.gr. Ανακτήθηκε στις 8 Αυγούστου 2020. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Εγκυκλοπαίδεια Νέα Δομή. Τεγόπουλος - Μανιατέας. 1996. σελ. 109, τομ. 21.  Σφάλμα αναφοράς: Μη έγκυρη ετικέτα <ref> • όνομα " :0 " ορίζεται πολλές φορές με διαφορετικό περιεχόμενο
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 Δήμος Βουπρασίας - Ιστορία[νεκρός σύνδεσμος], vouprasia.gov.gr. Ανακτήθηκε: 18/02/2013.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Μανολάδας Ηλείας, eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 18/02/2013.
  5. Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Δήμου Βουπρασίας (1997-2010) και Δήμου Βουπρασίων (1835-1912), eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 21/02/2014.
  6. 6,0 6,1 Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Κοινότητας Μανολάδας Ηλείας, eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 11/09/2016.
  7. Ε.Σ.Υ.Ε. - Μόνιμος Πληθυσμός της Ελλάδος. Απογραφή 2001
  8. ΕΛ.ΣΤΑΤ. - Μόνιμος Πληθυσμός της Ελλάδος. Απογραφή 2011
  9. εφημερίδα Πάτρα σπορ, φύλλο 24 Μαρτίου 1969

Πηγές Επεξεργασία

Εξωτερικοί σύνδεσμοι Επεξεργασία