Μεγαπλάτανος Πέλλας

οικισμός της Ελλάδας

Συντεταγμένες: 40°56′28.56″N 21°58′22.27″E / 40.9412667°N 21.9728528°E / 40.9412667; 21.9728528

Ο Μεγαπλάτανος είναι ημιορεινό χωριό της Κεντρικής Μακεδονίας στην Περιφερειακή Ενότητα Πέλλας, με υψόμετρο 290 μέτρα. Παλαιότερα ονομαζόταν Μπίζοβο[1][2].

Μεγαπλάτανος
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Μεγαπλάτανος
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΚεντρικής Μακεδονίας
ΔήμοςΑλμωπίας
Δημοτική ΕνότηταΑριδαίας
Γεωγραφία και στατιστική
Γεωγραφικό διαμέρισμαΜακεδονία
ΝομόςΠέλλας
Υψόμετρο290
Πληθυσμός378 (2011)
Άλλα
Ταχ. κωδ.58400
Τηλ. κωδ.+30 23840

Γεωγραφία - ΙστορίαΕπεξεργασία

Στα Β.Δ.της Αλμωπίας, εκεί όπου υψώνεται ο επιβλητικός Βόρας με τις χιονοσκέπαστες βουνοκορφές, με τις  πλούσιες δασωμένες πλαγιές, αλλά και τα χλοερά λειβάδια, το μαύρο δάσος με τα λιγνά και πανύψηλα δένδρα, εκεί όπου ο ορμητικός ποταμός Μπέλιτσα μπορεί από την μια στιγμή στην άλλη να μεταβάλλει την όψη του τοπίου,  βρίσκεται το χωριό Μεγαπλάτανος, περιτριγυρισμένο από θεόρατα πλατάνια. Το χωριό είναι κτισμένο στα ριζά του βουνού. Η βλάστηση είναι πλούσια και οι πηγές πολλές και κρυστάλλινες. Η ομορφιά του τοπίου συναρπάζει τον επισκέπτη. Ποικιλόχρωμη εικόνα την άνοιξη, την εποχή της ανθοφορίας των δένδρων και καταπράσινος το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου. Κτισμένος στα 290 μ. υψόμετρο, γίνεται ιδανικό μέρος για κατοικία.

Ο Μεγαπλάτανος διακρίνεται για τη φυσική ομορφιά του καθώς είναι περιτριγυρισμένος από πράσινο και φυσικά νερά. Βρίσκεται στους πρόποδες του όρους Βόρας (Καϊμακτσαλάν) προς το χιονοδρομικό κέντρο του οποίου υπάρχει δρόμος. Πρόκειται για ημιορεινό οικισμό με υψόμετρο 290 μέτρα. Εντυπωσιακή είναι η πλατεία της εκκλησίας του χωριού που είναι αφιερωμένη στον Άγιο Ευστάθιο τριγυρισμένη από συστοιχία υπεραιωνόβιων πλατάνων, από τα οποία πήρε και την σημερινή ονομασία του. Οι κάτοικοι του χωριού ασχολούνται αποκλειστικά με την γεωργία και κυρίως με την παραγωγή κερασιών, κάστανων, και σπαραγγιών.[3]

Το χωριό συνδέεται ιστορικά με τον Μέγα Αλέξανδρο. Ο Μακεδόνας στρατηλάτης αγαπούσε πολύ το μικρό αυτό χωριό, για τα κάστανα και τα κεράσια που παράγει η περιοχή, αλλά και για το πλούσιο και απόκοσμο δάσος του, από το οποίο λέγεται ότι έκοβε ξύλα για να φτιάξει σάρισες, λίγο πριν ξεκινήσει για τις πολεμικές του εκστρατείες. Από τον Μεγαπλάτανο αναδείχθηκαν αγωνιστές που ακολούθησαν τον Αγγελή Γάτσο στον αγώνα του 1821, Μακεδονομάχοι καθώς και αδικοχαμένοι στις μάχες του εμφυλίου. Μετά το Β' παγκόσμιο πόλεμο και τον εμφύλιο πολλοί κάτοικοι του Μεγαπλατάνου μετακινήθηκαν και συνέχισαν τη ζωή τους στην Έδεσσα. Τον Ιούλιο του 1908 το χωριό καταστράφηκε σχεδόν ολοσχερώς από επίθεση Βουλγάρων κομιτατζήδων.

Στον Μεγαπλάτανο, στη περιοχή "σταθμός" μεταξύ Μεγαπλατάνου - Μοναστηρακίου εντοπίστηκαν ευρήματα από την Περίοδο του Χαλκού. Χρονολογούνται περίπου στο 3.000 - 1.100 π.Χ. Για την ύπαρξη από τα προ Χριστού χρόνια του Μεγαπλατάνου αναφέρθηκε ο γεωγράφος του 1ου μ.Χ. αιώνα Κλαύδιος Πτολεμαίος αναφέροντας ως σημαντικότερες πόλεις των Αλμώπων τον Ευρωπό (Φούστανη), την Άψαλο, το Τρέσινο (Όρμα) και το Μπίζοβο. Στον οικισμό σώζεται επίσης το παλιό φυλάκιο του χωριού στην διασταύρωση με το Μοναστηράκι, καθώς και ο σταθμός από το "Τρένο της Καρατζόβας" ή "Ντεκοβίλ" που έκανε στάση στον Μεγαπλάτανο μισό χιλιόμετρο νότια του οικισμού[4]. Τέλος ενδιαφέρον παρουσιάζει η παλιά εκκλησία του χωριού χτισμένη το 1860. Βρίσκεται στα κοιμητήρια του χωριού και είναι αφιερωμένη στον Άγιο Νικόλαο.

ΔιοικητικάΕπεξεργασία

Το χωριό αναφέρεται επίσημα, μετά την απελευθέρωση, με την παλιά του ονομασία Μπίζοβο το 1918 στο ΦΕΚ 152Α - 09/07/1918 ορίζεται έδρα της ομώνυμης κοινότητας.[5] Μετονομάστηκε σε Μεγαπλάτανος το 1925 με το ΦΕΚ 148Α - 13/06/1925[2]. Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης, μαζί με το Μοναστηράκι αποτελούν την τοπική κοινότητα Μεγαπλατάνου που ανήκει στη δημοτική ενότητα Αριδαίας του Δήμου Αλμωπίας και σύμφωνα με την απογραφή του 2011 ως κοινότητα έχει πληθυσμό 542 κατοίκους, ενώ ως οικισμός 378[6].

[5]

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. «Πανδέκτης: Bizovo -- Megaplatanos». pandektis.ekt.gr. Ανακτήθηκε στις 2 Απριλίου 2020. 
  2. 2,0 2,1 «ΕΕΤΑΑ-Ελληνική Εταιρία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης Α.Ε.». www.eetaa.gr. Ανακτήθηκε στις 2 Απριλίου 2020. 
  3. «Ο ΟΙΚΙΣΜΟΣ». Μεγαπλάτανος (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 2 Απριλίου 2020. 
  4. Aridaia365, Αναρτήθηκε από. «Το τρένο της Καρατζόβας ήταν το θεμα της εκπομπής "Αποτυπώματα" στον Life 106,3 - Διαβαστε το αφιέρωμα». Ανακτήθηκε στις 2 Απριλίου 2020. 
  5. 5,0 5,1 «ΜΕΓΑΠΛΑΤΑΝΟΣ (Χωριό) ΠΕΛΛΑ - GTP». www.gtp.gr. Ανακτήθηκε στις 9 Αυγούστου 2020. 
  6. «ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2011», σελ. 10519 (σελ. 45 του pdf)