Συντεταγμένες: 35°12′N 26°6′E / 35.200°N 26.100°E / 35.200; 26.100

Η Σητεία είναι παραλιακή πόλη της ανατολικής Κρήτης. Είναι έδρα ομώνυμης κοινότητος καθώς και έδρα ομώνυμου δήμου στην Περιφερειακή Ενότητα Λασιθίου.[1] και ήταν επίσης έδρα ομώνυμης επαρχίας. Βρίσκεται στο βορειοανατολικό τμήμα του νομού, στο δυτικό μυχό του φερώνυμου όρμου σε υψόμετρο 20 μέτρα.[2] Απέχει 65 χιλιόμετρα από τον Άγιο Νικόλαο και 56 χιλιόμετρα από την Ιεράπετρα.

Σητεία
Άποψη λιμένος Σητείας
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Σητεία
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΚρήτης
ΔήμοςΣητείας
ΚοινότηταΣητείας
Γεωγραφία και στατιστική
Γεωγραφικό διαμέρισμαΚρήτης
ΝομόςΛασιθίου
Πληθυσμός9.348 (2011)
Άλλα
Ταχ. κωδ.72300
Τηλ. κωδ.2843
Αυτό το λήμμα αφορά την πόλη . Για τον δήμο, δείτε: Δήμος Σητείας. Για την κοινότητα, δείτε: Κοινότητα Σητείας.
Το φοινικόδασος του Βάι βρίσκεται σε απόσταση 20 χλμ. από τη Σητεία
Τα ερείπια του παλατιού του Ζάκρου απέχουν 38 χλμ. από τη Σητεία
Νυχτερινή φωτογραφία της Σητείας

Η Σητεία όπως και το κοντινό Πισκοκέφαλο είναι η πατρίδα του ποιητή του «Ερωτόκριτου» Βιτσέντσου Κορνάρου.[3]

Η Σητεία διαθέτει μικρό αεροδρόμιο (με όνομα Βιτσέντσος Κορνάρος), μέσω του οποίου συνδέεται με τον αερολιμένα Αθηνών και τα νησιά του Αιγαίου[4] και αποτελεί τουριστικό θέρετρο.

Επίσης έχει και μια ποδοσφαιρική ομάδα την Α.Ο. Νίκη Σητείας.[5]

Ιστορική αναδρομήΕπεξεργασία

Η πόλη πιθανώς ταυτίζεται με την κλασική και ελληνιστική Ητεία ή Ήτιδα, ή Σηταία, την οποία αναφέρουν ο Στράβωνας και ο Στέφανος Βυζάντιος[1] και η οποία πιθανολογείται ως πατρίδα του Μύσωνα, ενός από τους επτά σοφούς της αρχαιότητας. Κατά την ελληνική μυθολογία, ο Ηρακλής συγκέντρωσε από αυτήν την πόλη (όπως και από ολόκληρη την Κρήτη) πολεμιστές κατά των Λαιστρυγόνων και, νικώντας τους στην κεντρική Ιταλία, ίδρυσε τη νέα Σητεία, λίγο πιο έξω από τη Ρώμη.

Κατά τον Μεσαίωνα, αποτελούσε σημαντικό εμπορικό λιμάνι του Βυζαντίου. Κατά την Ενετοκρατία ενσωματώθηκε στο Βενετικό Regno di Candia, και είχε χαρακτηρισθεί "maximum statum et lumen ejiusdem insulae" (=μέγιστος σταθμός αλλά και φως του νησιού). Για να σταθεροποιήσουν την κυριαρχία τους, οι Βενετοί έκτισαν σε διάφορα σημεία στρατηγικής σημασίας της επαρχίας πολλά φρούρια που σώζονται και σήμερα (π.χ Καζάρμα). Η πόλη καταστράφηκε από σεισμό το 1508 και από επιδρομή πειρατών το 1538. Το 1651, οι Βενετοί κατέστρεψαν την πόλη για να μην την παραδώσουν στους Οθωμανούς. Η Σητεία ξαναχτίστηκε το 1870, με την ονομασία Αβνιέ, η οποία όμως δεν επικράτησε.

ΟικονομίαΕπεξεργασία

 
Νυχτερινή άποψη της Σητείας.

Η οικονομία της επαρχίας στηρίζεται κατά βάση στην πρωτογενή αγροτική παραγωγή με μικρή απόδοση λόγω του πετρώδους χαρακτήρα του εδάφους της. Κατά δεύτερο λόγο, η οικονομία στηρίζεται στη βιοτεχνία, το εμπόριο, τις κατασκευές, και τον τουρισμό. Ωστόσο, οι αρχαιολογικές περιοχές και το φυσικό περιβάλλον δεν έχουν αξιοποιηθεί τουριστικά σε σημαντικό βαθμό.

ΕκπαίδευσηΕπεξεργασία

Στην πόλη της Σητείας λειτουργούν 6 νηπιαγωγεία και 4 δημοτικά σχολεία.[6] Επίσης, υπάρχουν 2 γυμνάσια, ένα ημερήσιο γενικό[7] και ένα επαγγελματικό λύκειο, καθώς και εσπερινά γυμνάσιο και γενικό λύκειο.[8] Μεταδευτεροβάθμια κατάρτιση παρέχεται από το ΙΕΚ Σητείας,[6] ενώ σε ό,τι αφορά την τριτοβάθμια εκπαίδευση στην πόλη λειτουργεί το Τμήμα Επιστημών Διατροφής και Διαιτολόγιας (ΕΛΜΕΠΑ).[9]

 
"Μαθηταί εν Σητεία" επιστολικό δελτάριο των αρχών του 20ου αι.

ΑξιοθέαταΕπεξεργασία

Αρχαιολογικό ΜουσείοΕπεξεργασία

Στις τριάντα προθήκες του μουσείου περιλαμβάνονται εκθέματα από το 3500 π.Χ. μέχρι τα 500 μ.Χ. που προέρχονται από την ευρύτερη περιοχή της Σητείας. Το μουσείο χωρίζεται σε πέντε ενότητες, που αναφέρονται σε αντίστοιχες χρονολογικές περιόδους. Μεταξύ άλλων, εκτίθενται η συλλογή αγγείων, πήλινες πινακίδες της Γραμμικής Α που βρέθηκαν στο αρχειοφυλάκιο της Ζάκρου, ειδώλια από ιερά κορυφής, ένα σταφυλοπιεστήριο νεοανακτορικής περιόδου και ένας ελληνιστικός μύλος για άλεση σιτηρών. Μοναδικό είναι το χρυσελεφάντινο ανδρικό ειδώλιο που βρέθηκε στη θέση Ρουσσόλακκος κοντά στο Παλαίκαστρο.[10][11]

ΚαζάρμαΕπεξεργασία

Το φρούριο του κάστρου, ή Καζάρμα (Casa di arma), αποτελούσε το στρατώνα της φρουράς ή το διοικητήριο κατά την Ενετοκρατία, ένα δηλαδή από τα οικοδομήματα της Μεσαιωνικής Σητείας η οποία περιβαλλόταν με τείχος. Η οχύρωση της πόλης και η Καζάρμα χρονολογούνται στην ύστερη βυζαντινή περίοδο. Οι πειρατικές όμως επιδρομές, οι συχνές επαναστάσεις των κατοίκων κατά τη διάρκεια της ενετικής κατοχής ακόμα και οι σεισμοί επέφεραν αλλεπάλληλες καταστροφές στα τείχη και στην Καζάρμα, μέχρι που οι ίδιοι οι Ενετοί αναγκάστηκαν να τα καταστρέψουν με σκοπό να τα επιδιορθώσουν, πράγμα που δεν έγινε τελικά.

Στην περίοδο της τουρκικής κατοχής τα περιμετρικά τείχη φαίνεται ότι δεν ξαναχτίστηκαν, αλλά η Καζάρμα αναστηλώθηκε και σήμερα διακρίνονται οι τουρκικές προσθήκες, όπως οι κουμπέδες πάνω στις επάλξεις, δηλαδή τα φυλάκια του φρουρίου. Η Καζάρμα σήμερα έχει αναστηλωθεί και είναι ανοικτή στο κοινό προσφέροντας πανοραμική θέα στον κόλπο και την πόλη της Σητείας. Κατά την καλοκαιρινή περίοδο στον ειδικά διαμορφωμένο χώρο της πραγματοποιούνται πολιτιστικές εκδηλώσεις (Κορνάρεια), όπως θεατρικές παραστάσεις, συναυλίες, διαλέξεις, εκθέσεις εικαστικών τεχνών κ.λπ.΄

Λαογραφικό ΜουσείοΕπεξεργασία

Με πρωτοβουλία του πολιτιστικού συλλόγου «Βιτσέντζος Κορνάρος» οργανώθηκε και λειτουργεί ένα λαογραφικό μουσείο. Τα εκθέματα, που ανήκουν στον 19ο αιώνα και στις αρχές του 20ου, συμπεριλαμβάνουν κεντήματα, υφαντά, ξυλόγλυπτα, τοπικές ενδυμασίες, οικοσκευές, εικόνες και άλλα είδη.[12]

Μουσείο - Εκθετήριο τοπικών προϊόντωνΕπεξεργασία

Το εκθετήριο - μουσείο τοπικών προϊόντων δημιουργήθηκε και λειτουργεί με την ευθύνη της Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών Σητείας και αποσκοπεί στην προβολή των τοπικών προϊόντων, την οικονομική ανάπτυξη της περιοχής και την ενίσχυση της τοπικής παραγωγής. Κυρίαρχα προϊόντα είναι το ελαιόλαδο «Σητεία», ο «Κρητικός τοπικός οίνος» Σητείας, και η τσικουδιά Βαρβάκι.

Ανάκτορο ΠετράΕπεξεργασία

Ο αρχαιολογικός χώρος Πετρά βρίσκεται περίπου 1,5 χιλιόμετρο νοτιοανατολικά του κέντρου της Σητείας και 400 Μέτρα νότια του όρμου της Σητείας στη βόρεια ακτή της Κρήτης, στο Αιγαίο Πέλαγος.

Παραλίες στη ΣητείαΕπεξεργασία

  • Παραλία Σητείας

Εντός της Κοινότητας Παλαικάστρου:

  • Παραλία Βάι
  • Παραλία Ερημούπολη
  • Παραλία Κουρεμένος
  • Παραλία Ξερόκαμπος

ΣυγκοινωνίεςΕπεξεργασία

Η οδική πρόσβαση στη Σητεία πραγματοποιείται από δύο κεντρικούς άξονες. Ο νότιος οδηγεί από την Ιεράπετρα διασχίζοντας την επαρχία Σητείας από το Λιβυκό προς το Κρητικό πέλαγος. Ο βόρειος οδικός άξονας συνδέει τη Σητεία με την πρωτεύουσα του νομού, Άγιο Νικόλαο. Με την υπόλοιπη Ελλάδα, η Σητεία συνδέεται αεροπορικά και ακτοπλοϊκά.

ΚΤΕΛ Λασιθίου-ΗρακλείουΕπεξεργασία

Το Κ.Τ.Ε.Λ. πραγματοποιεί δρομολόγια προς όλα τα χωριά της επαρχίας και άλλες μεγάλες πόλεις της Ελλάδας.

ΑκτοπλοΐαΕπεξεργασία

Το λιμάνι της Σητείας εξυπηρετεί κυρίως μικρά πλοιάρια αλιείας και ιστιοπλοϊκά, αλλά είναι -δυνητικά- σε θέση να εξυπηρετήσει μεγαλύτερα επιβατηγά. Η Σητεία συνδέεται με τον Πειραιά ακτοπλοϊκώς με το επιβατηγό «Πρέβελης» της Α.Ν.Ε.Κ. Παράλληλα, η Σητεία συνδέεται με νησιά των Κυκλάδων και των Δωδεκανήσων.[13]

ΑεροπλάναΕπεξεργασία

Το αεροδρόμιο της Σητείας μπορεί να φιλοξενήσει αεροπλάνα μικρού και μεσαίου μεγέθους. Τακτικές πτήσεις πραγματοποιούνται από και προς την Αλεξανδρούπολη, Αθήνα, Ρόδο, Κάρπαθο, Κάσο, το Άκτιο και το Ηράκλειο. Επίσης, το αεροδρόμιο είναι σε θέση να φιλοξενεί πτήσεις τσάρτερς και ιδιωτικών αεροσκαφών.

ΔιοικητικάΕπεξεργασία

Δείτε Κοινότητα Σητείας

Ως οικισμός αναφέρεται επίσημα το 1925 στο ΦΕΚ 27Α - 31/01/1925 να ορίζεται έδρα της ομώνυμης νεοϊδρυθείσας κοινότητας.[14] Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης και την τροποποίησή του Κλεισθένης Ι μαζί με τους οικισμούς Αγία Φωτιά, Ανεμομύλια, Πετράς και Τρυπητός όπως και τις νησίδες Γιανυσάδα, Δραγονάδα και Παξιμάδα αποτελούν την κοινότητα Σητείας που υπάγεται στο Δήμο Σητείας και σύμφωνα την απογραφή του 2011 έχει πληθυσμό 9.912 κατοίκους.[15][16]

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία

ΠηγέςΕπεξεργασία

Η αρχική έκδοση αυτού του άρθρου προήλθε από την ιστοσελίδα του Δήμου Σητείας μετά από άδεια δημοσίευσης.΅

ΣημειώσειςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 Εγκυκλοπαίδεια Νέα Δομή. Τεγόπουλος - Μανιατέας. 1996. σελ. 47, τομ. 31. 
  2. Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα. 53. Εκδοτικός Οργανισμός Πάπυρος. 1996. σελ. 421. 
  3. «ΠΡΟΣΩΠΟ – Βιβλιοnet» (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 31 Οκτωβρίου 2020. 
  4. «Αεροδρόμιο Σητείας». www.aerodromio.com.gr. Ανακτήθηκε στις 31 Οκτωβρίου 2020. 
  5. «Ο ΟΦΙ συγχαίρει τη Νίκη Σητείας για τον τίτλο | athlitiko». Athlitiko.gr | Το αθλητικό site της Κρήτης. 20 Φεβρουαρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 4 Μαΐου 2022. 
  6. 6,0 6,1 «Στοιχεία Δήμου Σητείας». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Απριλίου 2006. Ανακτήθηκε στις 8 Μαΐου 2006. 
  7. «Ιστότοπος Γενικού Λυκείου Σητείας». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Μαΐου 2011. Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2011. 
  8. Στοιχεία από τη Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Νομού Λασιθίου
  9. «Τμήμα επιστημών διατροφής και διαιτολόγιας Ελληνικού μεσογειακού πανεπιστημίου (ΕΛΜΕΠΑ)». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Ιουλίου 2007. Ανακτήθηκε στις 24 Μαΐου 2007. 
  10. «Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού | Αρχαιολογικό Μουσείο Σητείας». odysseus.culture.gr. Ανακτήθηκε στις 31 Οκτωβρίου 2020. 
  11. «Αρχαιολογικό Μουσείο | Αρχαιολογικό | Περιήγηση στον τόπο μας | Δήμος Σητείας». www.sitia.gr. Ανακτήθηκε στις 31 Οκτωβρίου 2020. 
  12. VisitCrete. «Λαογραφικό Μουσείο Σητείας». VisitCrete (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 31 Οκτωβρίου 2020. [νεκρός σύνδεσμος]
  13. «ΑΝΕΚ LINES». Ταξιδεύοντας από και προς τη Σητεία. 
  14. «ΕΕΤΑΑ-Διοικητικές Μεταβολές των ΟΤΑ». www.eetaa.gr. Ανακτήθηκε στις 14 Απριλίου 2022. 
  15. «ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού», σελ. 10878 (σελ. 404 του pdf)
  16. «Νόμος 4555/2018 - ΦΕΚ 133/Α/19-7-2018 ( Άρθρα 1 - 151) (Πρόγραμμα ΚΛΕΙΣΘΕΝΗΣ) (Κωδικοποιημένος)». e-nomothesia.gr | Τράπεζα Πληροφοριών Νομοθεσίας. Ανακτήθηκε στις 2 Μαΐου 2022.