Άνοιγμα κυρίου μενού

Συντεταγμένες: 38°37′58″N 22°34′58″E / 38.63278°N 22.58278°E / 38.63278; 22.58278

Αμφίκλεια
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Αμφίκλεια
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΣτερεάς Ελλάδας
ΔήμοςΑμφίκλειας - Ελάτειας
Δημοτική ενότηταΑμφίκλειας
Γεωγραφία και στατιστική
Περιφερειακή ενότηταΦθιώτιδας
Υψόμετρο400
Πληθυσμός3.387 (2011)
Άλλα
Παλαιά ονομασίαΔαδί

Η Αμφίκλεια είναι κωμόπολη που ανήκει στο νομό Φθιώτιδος της Στερεάς Ελλάδας σε υψόμετρο 400 μέτρων[1]. Έχει πληθυσμό σύμφωνα με την απογραφή του 2011, 3.387 κατοίκους[2].

Αποτελεί το διοικητικό, κοινωνικό και εμπορικό κέντρο μιας αγροτικής περιοχής με κύριες καλλιέργειες τα καπνά, το βαμβάκι και τα σιτηρά.

Τα τελευταία χρόνια παρουσιάζεται μεγάλη τουριστική ανάπτυξη. Σ' αυτό συμβάλλει το γειτονικό χιονοδρομικό κέντρο του Παρνασσού, το οποίο αποτελεί σημαντικό πόλο έλξης παραθεριστών και αθλητών των χειμερινών σπορ.[3] Βρίσκεται σε μία καταπράσινη περιοχή, με τουριστική υποδομή από ξενώνες και παραδοσιακές ταβέρνες. Στην Αμφίκλεια εδρεύει ο Αθλητικός Σύλλογος Παρνασσός. Η Αμφίκλεια έχει τέσσερις ενορίες. Αυτές είναι ο Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου, ο Ιερός Ναός Αγίου Ευσταθίου, ο Ιερός Ναός Εισοδίων της Θεοτόκου και ο Ιερός Ναός Αγίου Βλασίου.

Πίνακας περιεχομένων

ΓεωγραφίαΕπεξεργασία

Η Αμφίκλεια ήταν πρωτεύουσα του ομώνυμου καποδιστριακού Δήμου Αμφίκλειας, ο οποίος περιελάμβανε τα δημοτικά διαμερίσματα Αμφικλείας, Δρυμαίας, Παλαιοχωρίου Δωριέων, Ξυλικών, Τιθρωνίου[4] και Μπράλου[5]. Από το 2011 υπάγεται στο διευρυμένο Δήμο Αμφίκλειας - Ελάτειας. Έχει μόνιμο πληθυσμό 3.387 κατοίκους, σύμφωνα με την απογραφή του 2011.[2]

Βρίσκεται στους πρόποδες του όρους Παρνασσού και μπροστά της απλώνεται η κοιλάδα του ποταμού Κηφισού. Απέχει 17 χιλιόμετρα από το χιονοδρομικό κέντρο του Παρνασσού και 170 χιλιόμετρα από την Αθήνα.

ΙστορίαΕπεξεργασία

Η ιστορία της Αμφίκλειας[6] ξεκινά από την αρχαιότητα. Η πρώτη τοπωνυμία της Αμφίκλειας ήταν Οφιτεία ή Οφίτεια που σήμερα σημαίνει τον τόπο διαμονής κάποιου όφεως. Η δεύτερη – μεταγενέστερη – ήταν Αμφίκαια, ονομασία που πήρε, η προϊστορική και μυθική Οφιτεία, μετά την εγκατάσταση των Φωκέων και Δωριέων. Ως Αμφίκαια την αναφέρει και ο Ηρόδοτος και είναι η πόλη που ήκμασε μετά τα Μηδικά, τα οποία εξιστορεί με τόση ακριβολογία, αυθεντία και ιστορική αξιοπιστία. Η λέξη Αμφίκαια, ίσως να παράγεται από το ρήμα αμφικαίνυμαι, το οποίο σημαίνει υπερέχω σε ύψος, διαπρέπω κ.λ.π., οπότε το τοπωνύμιο Αμφίκαια φανερώνει την σε υψηλό τόπο κειμένη πόλη[7]. Καταστράφηκε από τους Πέρσες κατά το πέρασμά τους από την κοιλάδα του Κηφισού το 480 π.Χ.[8]. Η Αμφίκλεια ξαναχτίστηκε στην ίδια θέση και αναφέρεται από τον περιηγητή Παυσανία στα Φωκικά. Κατά το Μεσαίωνα, η περιοχή παρήκμασε και ερήμωσε. Αρκετούς αιώνες αργότερα στην περιοχή της αρχαίας Αμφίκλειας χτίστηκε ένα νέο χωριό που ονομάστηκε Δαδί, το οποίο άκμασε στη διάρκεια της Τουρκοκρατίας. Σημαντική ήταν η συμβολή του Δαδιού στον απελευθερωτικό αγώνα ενώ ρουμελιώτες οπλαρχηγοί της Επανάστασης του 1821 όπως ο Αθανάσιος Διάκος και ο Οδυσσέας Ανδρούτσος έδρασαν στην πόλη κατά τα χρόνια του ξεσηκωμού. Μετονομάστηκε σε Αμφίκλεια το 1915, λόγω της θέσης του δίπλα στην αρχαία πόλη.[9]

ΠολιτισμόςΕπεξεργασία

Αξιόλογη είναι η αρχιτεκτονική της σημερινής Αμφίκλειας (θεωρείται διατηρητέος οικισμός) ενώ την εικόνα συμπληρώνουν παραδοσιακά καλντερίμια, εκκλησίες, βρύσες και πλατείες.

Διατηρεί όλα τα ρουμελιώτικα έθιμα όπως τους λάκκους το Πάσχα, τη γιορτή της Αναλήψεως (γιορτή των κτηνοτρόφων), τα παραδοσιακά Χριστούγεννα, το τέταρτο όνομα και άλλα ήθη και έθιμα. Αξιοσημείωτες είναι και οι Απόκριες στην Αμφίκλεια, με το άναμμα τέραστιων φωτιών (Χέη) και την παρέλαση μασκαράδων. Μοναδική πανελλαδικά είναι και η γιορτή του ψωμιού, ενώ διαθέτει και Μουσείο Άρτου και Επαγγελμάτων.[10]

ΜεταφορέςΕπεξεργασία

Η Εθνική Οδός 3 διέρχεται στα όρια της κωμόπολης, συνδέοντάς τη με τη Λιβαδειά, τη Λαμία και άλλες πόλεις της Στερεάς Ελλάδας. Επίσης, η περιφερειακή σιδηροδρομική γραμμή Αθήνας - Λειανοκλαδίου εξυπηρετεί το χωριό, μέσω του ομώνυμου σιδηροδρομικού σταθμού.

 
Μνημείο πεσόντων στον σιδηροδρομικό σταθμό Αμφίκλειας. 11 Αμφικλειώτες εκτελέστηκαν από τους Γερμανούς για το σαμποτάζ στον σιδηροδρομικό σταθμό που πραγματοποιήθηκε στις 13 Απριλίου 1943.
 
Ανάμεσα στο σιδηροδρομικό σταθμό και τα πεδία / παλιό αεροδρόμιο, υπάρχει μικρό Μνημείο, στη μνήμη των κατοίκων του χωριού, που εκτελέστηκαν από τους Γερμανούς, σε αντίποινα για σαμποτάζ στον σιδηροδρομικό σταθμό. Μέσα στον περίβολο του μνημείου, υπάρχει ένας εγκαταλελειμμένος πυργίσκος από άρμα Pz 38.

ΑθλητισμόςΕπεξεργασία

Ο Α.Σ. Άρης Αμφίκλειας είναι καλαθοσφαιρική ομάδα που ιδρύθηκε στην Αμφίκλεια τον Μάρτιο του 2015. Είναι η πρώτη μπασκετική ομάδα στον Δήμο Αμφίκλειας - Ελάτειας. Την ιδέα είχε μια παρέα φίλων με ιδιαίτερη αγάπη για το μπάσκετ με αποτέλεσμα να "ρίξουν στο τραπέζι την ιδέα για την ίδρυση μιας μπασκετικής ομάδας. Αγωνίζεται στο κορυφαίο τοπικό περιφερειακό πρωτάθλημα της Α' Ένωσης Σωματείων Καλαθοσφαίρισης Ανατολικής Στερεάς και Εύβοιας (Α' Ε.Σ.Κ.Α.Σ.Ε.). Ο σύλλογος αριθμεί συνολικά πάνω από 110 παιδιά και έχει ήδη διοργανώσει 4 φιλανθρωπικά παιχνίδια. Λειτουργούν τμήματα μίνι, παίδων, εφήβων δηλαδή από ηλικίες 5 - 18 χρόνων αλλά λειτουργεί και το επαγγελματικό τμήμα ανδρών. Ως έδρα χρησιμοποιεί το Κλειστό Γυμναστήριο Αμφίκλειας.

ΠροσωπικότητεςΕπεξεργασία

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. Εγκυκλοπαίδεια Νέα Δομή. Αθήνα: Τεγόπουλος - Μανιατέας. 1996, σελ. 284, τομ. 3. 
  2. 2,0 2,1 Απογραφή Πληθυσμού-Κατοικιών 2011
  3. Παρνασσού, Χιονοδρομικό Κέντρο. «Αρχική / Χιονοδρομικό Κέντρο Παρνασσού». www.parnassos-ski.gr. Ανακτήθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου 2016. 
  4. «tithronio». tithronio. Ανακτήθηκε στις 2 Οκτωβρίου 2016. 
  5. «Τα Δημοτικά Διαμερίσματα | Δημόσια Βιβλιοθήκη Αμφίκλειας». vivl-amfikl.fth.sch.gr. Ανακτήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2016. 
  6. «Ιστορία Αμφίκλειας». www.amfiklia.gr. Ανακτήθηκε στις 2 Οκτωβρίου 2016. 
  7. «Αμφίκλεια – Ονομασία – Ιστορία | Δημόσια Βιβλιοθήκη Αμφίκλειας». vivl-amfikl.fth.sch.gr. Ανακτήθηκε στις 2 Οκτωβρίου 2016. 
  8. Βικιθήκη Ιστορίαι (Ηροδότου)/Βιβλίο Η πορευόμενοι γὰρ ταύτῃ παρὰ τὸν Κηφισὸν ποταμὸν ἐδηίουν πάντα, καὶ κατὰ μὲν ἔκαυσαν Δρυμὸν πόλιν κατὰ δὲ Χαράδραν καὶ Ἔρωχον καὶ Τεθρώνιον καὶ Ἀμφίκαιαν καὶ Νέωνα καὶ Πεδιέας καὶ Τριτέας καὶ Ἐλάτειαν καὶ Ὑάμπολιν καὶ Παραποταμίους καὶ Ἄβας, ἔνθα ἦν ἱρὸν Ἀπόλλωνος πλούσιον, θησαυροῖσί τε καὶ ἀναθήμασι πολλοῖσι κατεσκευασμένον
  9. Μετονομασίες οικισμών της Ελλάδας, Πανδέκτης
  10. «Μουσείο Άρτου Αμφίκλειας». www.breadmuseum.gr. Ανακτήθηκε στις 2 Οκτωβρίου 2016.