Άνοιγμα κυρίου μενού

Ο Αντρέι Βάιντα (Andrzej Witold Wajda, 6 Μαρτίου 19269 Οκτωβρίου 2016) ήταν Πολωνός σκηνοθέτης, σεναριογράφος και παραγωγός.

Αντρέι Βάιντα
Andrzej Wajda OFF Plus Camera 2012 (cropped).jpg
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Andrzej Wajda (Πολωνικά)
Προφορά
Γέννηση6 Μαρτίου 1926 (1926-03-06)
Σουβάλκι, Πολωνία
Θάνατος9 Οκτωβρίου 2016 (90 ετών)
Βαρσοβία, Πολωνία
Αιτία θανάτουαναπνευστική ανεπάρκεια
Τόπος ταφήςSalwator Cemetery
ΕθνικότηταΠολωνοί
Χώρα πολιτογράφησηςΠολωνία
ΣπουδέςJan Matejko Academy of Fine Arts in Krakow (1946, 1950) και National Film School in Łódź (1950, 1953)
Ιδιότητασκηνοθέτης κινηματογραφικών έργων, θεατρικός σκηνοθέτης, σεναριογράφος, παραγωγός ταινιών[1][2], σκηνοθέτης τηλεόρασης και πολιτικός[3]
ΣύζυγοςBeata Tyszkiewicz (1967–1968), Krystyna Zachwatowicz (από 1974), Gabriela Obremba (1949–1959) και Zofia Żuchowska (1959–1967)
ΤέκναKarolina Wajda
ΓονείςJakub Wajda
ΒραβεύσειςΤαξιάρχης της Λεγεώνας της Τιμής, Ταξιάρχης των Τεχνών και των Γραμμάτων, Μεγαλόσταυρος του Τάγματος της Αξίας της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, Τάγμα του Λευκού Αετού, Golden Medal for Merit to Culture, Praemium Imperiale, Order of the Three Stars, 3rd Class, Jury Prize (1957), David Luchino Visconti (1978), Χρυσός Φοίνικας (1981), London Film Critics Circle Award for Director of the Year (1981), Βραβείο Μέλους Βρετανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου (1982), τιμητικό βραβείο Σεζάρ (1982), Louis Delluc Prize (1982), London Film Critics Circle Award for Director of the Year (1983), βραβείο Σεζάρ καλύτερου σκηνοθέτη (1983), βραβείο BAFTA καλύτερης μη αγγλόφωνης ταινίας (1984), βραβείο Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Κινηματογράφου Συνολικής προσφοράς (1990), Τιμητικό Όσκαρ (1999), Polish Academy Life Achievement Award (2000), Polish Academy Award for Best Film (2008), European Film Academy Critics Award (2009), Βραβείο της Φιλίας, βραβείο Χέρντερ (1985), d:Q11776625, Honorary doctor of the University of Gdańsk, Επίτιμος καθηγητής του πανεπιστημίου της Κρακοβίας (1989), Grand Cross of the Order of Polonia Restituta (1999), Αξιωματούχος του Τάγματος της Αξίας της Ιταλικής Δημοκρατίας (2000), Order of the Cross of Terra Mariana, 3rd Class (2008), Commander with Star of the Order of Merit of Hungary (2006), Order of the Flag of Work, 2nd class, Τάγμα του Πρίγκηπα Γιάροσλαβ του Σοφού, Order for Merits to Lithuania, Μεγάλη Κορδέλα της Τάξης του Ανατέλλοντος Ηλίου, Officer of the Order of Polonia Restituta, Ιππότης του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας, Kyoto Prize in Arts and Philosophy, Kyoto Prize, honorary citizen of Gdańsk (2016), Honorary citizen of Wrocław και Grand Cross of the Order of Merit of Hungary (2012)
Ιστοσελίδαhttp://www.wajda.pl/
Commons page Πολυμέσα σχετικά με τον καλλιτέχνη

ΒιογραφίαΕπεξεργασία

Γεννήθηκε το 1926 στο Σουβάλκι της Πολωνίας. Σπούδασε ζωγραφική στην Ακαδημία Καλών Τεχνών της Κρακοβίας[4] και σκηνοθεσία στην Σχολή Κινηματογράφου του Λοτζ.[5] Τη δεκαετία του 1950 ξεκίνησε να γυρίζει ταινίες και ντοκιμαντέρ.

Το έργο του αναγνωρίστηκε παγκοσμίως και έλαβε πολλά βραβεία.[6] Στο φεστιβάλ των Καννών το 1957 κέρδισε το Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής για το Κανάλ και το 1978 το FIPRESCI για το Άνθρωπος από μάρμαρο. Το 1958 έλαβε το FIPRESCI στο φεστιβάλ της Βενετίας για το Στάχτες και διαμάντια. Το 1981 κέρδισε τον Χρυσό Φοίνικα για το Ο άνθρωπος από σίδερο. To 1983 κέρδισε το Βραβείο BAFTA Καλύτερης Μη Αγγλόφωνης Ταινίας και το βραβείο Σεζάρ καλύτερου σκηνοθέτη για το Υπόθεση Δαντών. Το 2009 κέρδισε το FIPRESCI στα Βραβεία Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου για το Γλυκιά έξαψη.

Το 1982 έλαβε το Τιμητικό Βραβείο Σεζάρ, το 1996 την Τιμητική Χρυσή Άρκτο,[7] το 1998 τον Τιμητικό Χρυσό Λέοντα και το 2000 το Τιμητικό Όσκαρ για την προσφορά του στην Έβδομη Τέχνη.[8]

Απεβίωσε το 2016 στη Βαρσοβία σε ηλικία 90 ετών.[9]

Επιλεγμένη φιλμογραφίαΕπεξεργασία

  • 1956 Κανάλ
  • 1958 Στάχτες και διαμάντια
  • 1959 Λότνα
  • 1960 Αθώοι μάγοι
  • 1968 Όλα για πούλημα
  • 1969 Κυνηγώντας μύγες
  • 1970 Τοπίο Μετά Τη Μάχη
  • 1973 Ο γάμος
  • 1975 Η Γη της Επαγγελίας
  • 1977 Άνθρωπος από μάρμαρο
  • 1978 Χωρίς αναισθητικό
  • 1979 Οι δεσποινίδες του Βίλκο
  • 1980 Ο μαέστρος
  • 1981 Ο άνθρωπος από σίδερο
  • 1983 Υπόθεση Δαντών
  • 1990 Η θυσία του Κόρτσακ
  • 2007 Κατίν
  • 2009 Γλυκιά έξαψη
  • 2013 Βαλέσα, η δύναμη της ελπίδας
  • 2016 Μετείκασμα

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. www.dokweb.net/en/idf-network/video/?&off=720.
  2. www.filmneweurope.com/who-is-partying-at/103021-scripteast-awards-2012/menu-id-214.
  3. Ανακτήθηκε στις 14  Ιουνίου 2019.
  4. «Αποχαιρετισμός στον Αντρέι Βάιντα». Ανακτήθηκε στις 17 Νοεμβρίου 2016. 
  5. «Εφυγε ο Αντρέι Βάιντα, 90 χρόνων και με νέα ταινία». Ανακτήθηκε στις 17 Νοεμβρίου 2016. 
  6. «Andrzej Wajda». Ανακτήθηκε στις 17 Νοεμβρίου 2016. 
  7. ««Έφυγε» ο πολωνός σκηνοθέτης Αντρέι Βάιντα». Ανακτήθηκε στις 17 Νοεμβρίου 2016. 
  8. «Αντρέι Βάιντα: Οι ταινίες του, κομμάτια της ζωής του». Ανακτήθηκε στις 17 Νοεμβρίου 2016. 
  9. «Polish film director Andrzej Wajda dies» (στα αγγλικά). 2016-10-10. https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-37603756. Ανακτήθηκε στις 2019-03-30.