Άνοιγμα κυρίου μενού


Traffic Sign GR - KOK 2009 OMOE-KSA 2003 - PI-27 - squared - VCT.svg
Aυτοκινητόδρομος 90
Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης
Autokinetodromos A90 number.svg
2690 voak.jpg
Ο Α90 περιμετρικά της πόλεως του Ηρακλείου
A90 Map 2018.jpg
Χάρτης του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ), Οκτώβριος 2018
Πληροφορίες δρόμου
Αναλυτικός χάρτης Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ) 2019
_________________Τμήμα της Ε75

Μήκος:_____________310 χλμ

Σημαντικοί κόμβοι
Δυτικό τέρμα:_______Κίσσαμος

Νότιο τέρμα:_________Σητεία

Τοποθεσία
Διαδρομή
Περιφέρειες:________Κρήτη

Σημαντικές_________Κίσσαμος, Χανιά, Ρέθυμνο,
πόλεις:_____________Ηράκλειο, Άγιος Νικόλαος, Σητεία

Δίκτυο αυτοκινητοδρόμων
Αυτοκινητόδρομοι της Ελλάδας

Ο Αυτοκινητόδρομος 90 (Α90), γνωστός και ως Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης, (ΒΟΑΚ) είναι (στο μεγαλύτερο μέρος του) υπό σχεδιασμό αυτοκινητόδρομος στην Ελλάδα που αποτελεί τμήμα του Πρωτεύοντος Εθνικού οδικού δικτύου κατά το μεγαλύτερο μέρος του (Στο τμήμα από τον Α.Κ. Κόμβο Μουρνιών Χανίων μέχρι τον Α.Κ. Καρτερού Ηρακλείου) βάση της υπουργικής απόφασης κατάταξης του εθνικού οδικού δικτύου ΔΜΕΟ/ε/οικ./827 του 1995, και των διευρωπαϊκών οδικών δίκτυων Ε65 (Στο τμήμα από το Καστέλι Κισσάμου μέχρι τον Α.Κ. Τσικαλαριών Χανίων) και Ε75 (από Α.Κ. Τσικαλαριών Χανίων μέχρι Αερολιμένα Σητείας). Ξεκίνησε να κατασκευάζεται ως αυτοκινητόδρομος μεταξύ 1992 και 1994 και μεγάλο μέρος του που είναι επί του παρόντος σε μορφή οδού ταχείας κυκλοφορίας.

Πριν το καλοκαίρι του 2019, αναμενόταν να δημοπρατηθεί με διαγωνισμό τον Οκτώβριο 2018 με τέλος του α’ εξαμήνου του  2018[1], με χρόνο κατασκευής το 2023, σε 4 χρόνια από την επιλογή αναδόχου τον Ιούνιο του 2019[2] και περίπου 30 από την έναρξη των εργασιών για την διαπλάτυνση της οδού σε εθνική οδού είχε προταθεί να μετονομαστεί σε Μινωική Οδός, από τον Μινωικό Πολιτισμό.[3] Ωστόσο, με την εκλογή της νέας κυβέρνησης Κ. Μητσοτάκη, το υπουργείο εξέτασε σοβαρά την ακύρωση των 2 διαγωνισμών, ενώ ο υπουργός Κ. Καραμανλής δήλωσε ότι δεν ήταν επαρκώς μελετημένο το έργο.[4] Ωστόσο, ο υφυπουργός Γιάννης Κεφαλογιάννης, δήλωσε πως το έργο θα προχωρήσει με νέα αρχιτεκτονική.[5] Πρόκειται να αντικαταστήσει την υπάρχουσα Εθνική Οδό 90, της οποίας ακολουθεί επακριβώς την διαδρομή.

Πίνακας περιεχομένων

ΔιαδρομήΕπεξεργασία

Ο αυτοκινητόδρομος 90, όταν κάποια στιγμή με βάσει τον προγραμματικό σχεδιασμό περατωθεί, θα διασχίζει τη Βόρεια Κρήτη, (Εξ ου και το ακρωνήμιο Β.Ο.Α.Κ. (Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης)) ξεκινώντας από το Καστέλλι Κισσάμου και καταλήγοντας στην Σητεία, ακολουθώντας επακριβώς την διαδρομή της Εθνικής Οδού 90.

ΠόλειςΕπεξεργασία

Ο Αυτοκινητόδρομος 90 περνάει πλησίον των εξής πόλεων:

ΑεροδρόμιαΕπεξεργασία

Ο Αυτοκινητόδρομος ΒΟΑΚ συνδέεται με τα παρακάτω αεροδρόμια:

ΛιμάνιαΕπεξεργασία

Ο Αυτοκινητόδρομος ΒΟΑΚ συνδέεται με τα παρακάτω λιμάνια:

Ιστορικό[6]Επεξεργασία

Δεκαετία του 1990Επεξεργασία

Κατά τη δεκαετία του 1990, σημειώθηκε ραγδαίος κυκλοφοριακός φόρτος και έτσι ξεκίνησε να κατασκευάζεται ο Αυτοκινητόδρομος 90.[7] Η παράκαμψη Χανίων μετασκευάστηκε μεταξύ 1992 και 1994 και η Παράκαμψη Ρεθύμνου μετασκευάστηκε μεταξύ 1996 και 2000 (βλ. χάρτης).

Δεκαετία του 2000Επεξεργασία

Με το Προεδρικό Διάταγμα 208 / ΦΕΚ 187Α-2000 ιδρύθηκε η ΕΥΔΕ ΒΟΑΚ (Ειδική Υπηρεσία Δημόσιων Έργων ΒΟΑΚ), η οποία θα ασκεί όλες τις ευθύνες της Διαχειριστικής Αρχής σύμφωνα με τις διατάξεις που ισχύουν για το σχεδιασμό και την κατασκευή των Δημοσίων Έργων. Η παράκαμψη Ηρακλείου μετασκευάστηκε μεταξύ 2002 και 2011 και το 2005 παραδόθηκε ο Α/Κ Ατσιποπούλου στην παράκαμψη Ρεθύμνου.

Δεκαετία του 2010Επεξεργασία

Το 2015 παραδόθηκε και ο Α/Κ Αμαρίου στην παράκαμψη Ρεθύμνου[8] ενώ τον Απρίλιο του 2019 ολοκληρώθηκε το νέο τμήμα αυτοκινητοδρόμου Γούρνες-Χερσόνησος στον Νομό Ηρακλείου.

Έτσι, από τα 310 χιλιόμετρα που αποτελούν στο σύνολό του τον άξονα (Λιμήν Καστελίου Κισσάμου - Αερολιμένας Σητείας) έχουν αναβαθμιστεί μέχρι τον Μάιο του 2019 σε τετράϊχνο αυτοκινητόδρομο με Λωρίδα Έκτακτης Ανάγκης και διαχωριστικό στηθαίο τύπου new jersey μόλις 51 χιλιόμετρα (εκ των οποίων 9 χιλιόμετρα περιμετρικά της πόλεων των Χανίων, 7 χιλιόμετρα περιμετρικά της πόλεως του Ρεθύμνου και 35 χιλιόμετρα στον Νομό Ηρακλείου, στο τμήμα από Α.Κ. Λινοπεραμάτων Γαζίου μέχρι Α.Κ. Χερσονήσου).

Στα διαπλατυνόμενα τμήματα περιφερειακά των πόλεων Χανίων, Ρεθύμνου και Ηρακλείου η αναβάθμιση/διαπλάτυνση απο δίιχνη σε τετράιχνη οδό έγινε με κύριο στόχο να αντιμετωπισθούν οι υψηλοί κυκλοφοριακοί φόρτοι, και στηρίχθηκε στην παλαιά χάραξη του 1968.[9] Κατά συνέπεια, η μέγιστη ταχύτητα που επιτρέπεται στα οχήματα σε όλο το μήκος του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης δεν ξεπερνάει τα 90 km/ώρα, με εξαίρεση το νέο τμήμα Γούρνες-Χερσόνησος το οποίο είναι και το μοναδικό τμήμα του Β.Ο.Α.Κ. που πληρεί υψηλές προδιαγραφές κλειστού αυτοκινητοδρόμου, και το όριο ταχύτητας καθορίζεται στα 110km/ώρα.[10]

Ατελέσφορος διαγωνισμός ανακατασκευής Τμήματος Χανιά - Χερσόνησος (2023) - Νεάπολη (2022) - Αγιος Νικόλαος[11]Επεξεργασία

  • 15 Ιουνίου 2018[12]: Δημοπράτηση για την ανακατασκευή του τμήματος από Χανιά έως Ηράκλειο και Άγιο Νικόλαο σε τετράιχνο αυτοκινητόδρομο με 2 λωρίδες ανά κατεύθυνση, ΛΕΑ (Λωρίδα Εκτάκτου Ανάγκης) και διαχωριστική νησίδα[13].

Λόγω της χαμηλής κυκλοφοριακής κίνησης σε ορισμένα τμήματα, γεγονός που δεν μπορεί να αποδώσει απορρόφηση κονδυλίων για την ανακατασκευή, προκρίθηκε η τριχοτόμηση του έργου στα τμήματα: Χανιά - Χερσόνησος, Χερσόνησος - Νεάπολη και Νεάπολη - Άγιος Νικόλαος.[14]

  • 17 Ιουνίου 2018: ανακοινώσεις από τον ΥΜΕ σχετικά με τους χρόνους ανακατασκευής των τμημάτων του ΒΟΑΚ.[15]
  • Ιούλιος-Αύγουστος 2018: Μετρήσεις του κυκλοφοριακού φόρτου επί του ΒΟΑΚ, στο τμήμα από τα Χανιά μέχρι τον Άγιο Νικόλαο και από Χανιά προς τον Κίσσαμο.[16]
  • 6 Αυγούστου 2018: Εκδήλωση Ενδιαφέροντος με Προτάσεις ενδιαφερομένων αναδόχων[17]
  • Σεπτέμβριος 2018: Μελέτες κτηματολογίου και ακολούθως κήρυξη απαλλοτριώσεων για το τμήμα Νεάπολη - Αγιος Νικόλαος
  • 8 Οκτωβρίου 2018: Αναβληθείσα Διπλή δημοπράτηση του Αυτοκινητόδρομου ΒΟΑΚ στα τμήματα Χανιά-Ηράκλειο-Χερσόνησος και Χερσόνησος-Νεάπολη[18]
  • 18 Οκτωβρίου 2018: Διπλή δημοπράτηση του ΒΟΑΚ[19] Στο τμήμα Χανιά - Χερσόνησος ενδιαφερόμενες εταιρείες είναι οι Άκτωρ, Τέρνα, Άβαξ, Vinci, Μυτιληναίος, ενώ στο τμήμα Χερσόνησος - Νεάπολη οι εταιρείες Άκτωρ, Τέρνα, Άβαξ, Μυτιληναίος και Shikun&Binui.[20]
  • 6 Φεβρουαρίου 2019: Μετά από διαγωνισμό η ΛΑΜΔΑ αναλαμβάνει χρηματοοικονομικός σύμβουλος στον διπλό διαγωνισμό του Αυτοκινητόδρομου ΒΟΑΚ.[21]
  • Μάρτιος 2019: Β' Φάση 2πλου διαγωνισμού ΒΟΑΚ[22]
  • 22 Μαρτίου 2019: έγκριση υφιστάμενης χάραξης του ΒΟΑΚ από Χανιά έως Άγιο Νικόλαο με παραλλαγές στα τμήματα Άπτερα-Αρμένοι, Βρύσες-Ατσιπόπουλο, Πάνορμο-Μπαλί, Σίσες και Μάλλια-Νεάπολη [23]
  • Α' Εξάμηνο 2019: Δημοπράτηση Νεάπολη - Άγιος Νικόλαος
  • Ιούνιος 2019: Επιλογή προσωρινού αναδόχου για το Χανιά - Χερσόνησος[24]
  • Ιούνίος 2019: Κατάθεση Δεσμευτικών Προσφορών και Υπογραφή Σύμβασης[25]

Μετά την εκλογή της νέας κυβέρνησης, ωστόσο, το Υπουργείο Μεταφορών δήλωσε ότι το έργο είναι "τελείως στον αέρα, δεν είναι επαρκώς μελετημένο, δεν έχει καν οριστική χάραξη, ούτε βέβαια απαλλοτριώσεις". Λίγο αργότερα, ο υφιπουργός Γιάννης Κεφαλογιάννης δήλωσε ότι το έργο θα προχωρήσει με νέα αρχιτεκτονική.


Μετασκευή τμήματος Χανιά-Άγιος Νικόλαος ΛασιθίουΕπεξεργασία

Προβλέπεται αναβάθμιση στο 80% του συνολικού μήκους του Βόρειου Οδικού Άξονα με κατασκευή 40 νέων γεφυρών και 8 νέων σηράγγων.[26]

Σε όλο το μήκος του δρόμου θα υπάρχουν τέσσερις λωρίδες κυκλοφορίας και η δημιουργία παράπλευρου οδικού δικτύου.

Επίσης, θα υπάρχει κεντρικό προστατευτικό στηθαίο και θα κατασκευασθούν και 51 ανισόπεδοι κόμβοι όπου θα υπάρχει φωτισμός.

A' Tμήμα Χανιά-Ηράκλειο-Χερσόνησος (Ιούνιος 2023, 163 χλμ, σύμβαση παραχώρησης)Επεξεργασία

Τα έργα που σχεδιάζονται είναι τα εξής

Παράκαμψη Χανίων (Βαμβακόπουλο-Σούδα)Επεξεργασία

-Το εν λόγω τμήμα έχει ήδη μετασκευαστεί.

Σούδα-Καλύβες-Άγιοι Πάντες-Βρύσες (Χανιά)[27]Επεξεργασία

-Πέραν της μετασκευής, εξετάζεται και κατασκευή σήραγγας, λόγω ζητήματος με το έδαφος και φαινομένων κατολισθήσεων. Στο τμήμα Καλάμι - Καλύβες θα υπάρξει νέα χάραξη.

Βρύσες-Πετρές-Ατσιπόπουλο (Χανιά/Ρέθυμνο)[27][28]Επεξεργασία

-Η νέα οδός ακολουθεί την πορεία της υφιστάμενης, μέχρι της λίμνης Αλμυρού και του οικισμού της Γεωργιούπολης, όπου αναμένεται να μετατοπισθεί νοτιότερα, σε απόσταση χοντρικά της τάξης των 2 έως 4 χιλιομέτρων, παρακάμπτωντας τους υφιστάμενους παράλιους οικισμούς, λόγω σημαντικής οικονομικής και τουριστικής δραστηριότητας, ανησυχίας για τη μεγάλη κυκλοφοριακή επιβάρυνση κατά τα χρόνια που θα διαρκέσουν οι εργασίες και προβληματισμό για το μεγάλο κόστος των απαλλοτριώσεων, λόγω της αξίας γης της περιοχής. Αφού περάσει νότια από τα Δράμια, στρέφεται βορειοανατολικά και επιστρέφει στην υφιστάμενη χάραξη, δυτικά από το ρέμα Πετρέ.

Στην οδό που συνδέει την Γεωργιούπολη με τον οικισμό Μαθέ θα γίνει κάτω διάβαση. Στην συνέχεια προβλέπεται η κατασκευή σηράγγων μήκους 150 μ. και 390 μ, για τη διέλευση λόφου και την αποφυγή ορυγμάτων. Η οδός προς Κουρνά, με την οποία συνδέεται, μετατίθεται λόγω της κατασκευής του Α.Κ. Γεωργιούπολης . Στα πεδινά εδάφη που ακολουθούν, θα γίνει κάτω διάβαση που συνδέει την Παλαιά Εθνική Οδό με το Μούριο και τα Δημητρουλιανά και δύο άνω διαβάσεις, έναν που συνδέει τον Καβρό με τον Κουρνά, το Κάστελο και την Φυλακή και έναν που συνδεέι τα Δράμια με το Κάστελλο και΄την Φυλακή. Στο ρέμα Καβρού θα κατασκευαστεί γέφυρα ανοίγματος 200 μ.

Νότια των οικισμών Καβρού και Δράμια όπου διέρχεται η οδός, προτείνεται κατασκευή Cut and Cover  μήκους 145 μ, για την αποφυγή ορυγμάτων και λόγω γειτνίασης με τα Δράμια. Στο ρέμα Μουσέλα διέρχεται με γέφυρα 338 μ. Με βορειοανατολική κατεύθυνση, συναντά την υφιστάμενη οδό, ενώ Η κατεύθυνση της χάραξης στη συνέχεια είναι βορειοανατολική για να συναντήσει την υφιστάμενη Εθνική Οδό., ενώ διασταυρώνεται με την οδό που συνδέει τους οικισμούς Επισκοπή, Αρχοντική, Αργυρούπολη κ.α και την παλιά οδό με την Εθνική Οδού, άρα θα κατασκευαστεί άνω διάβαση. Εκεί προτείνεται η κατασκευές του Ανισόπεδου Κόμβου Επισκοπής και γέφυρας ανοίγματος 236 μέτρων. Στην συνέχεια συναρμόζει με την νέα οδό. και διασταυρώνεται με τις γραμμές μεταφοράς υψηλής τάσης της ΔΕΗ.

Η χάραξη διέρχεται από τον ποταμό Πετρέ και κατόπιν διέρχεται από την υφιστάμενη χάραξη βελτιώνοντας την. Μετά στρέφει βορειοανατολικά εγκαταλείποντας για 1.5 χλμ περίπου την υφιστάμενη χάραξη, έτσι ώστε να την βελτιώσει. Αμέσως μετά διασταυρώνεται με τον αγωγό ύδρευσης της πόλης της Ρεθύμνου. Η γέφυρα Γερανίου διατηρείται και διαπλατύνεται. Μετά τη διέλευσή της, η χάραξη απομακρύνεται έως την περιοχή της Γέφυρας Ζουρίδας. Στο τμήμα αυτό προτείνεται να κατασκευαστεί ο Ανισόπεδος Κόμβος Γερανίου. Διέρχεται από το ρέμα Πάγκαλου όπου προτείνεται διαπλάτυνση της υφιστάμενης γέφυρας Ζουρίδας.

Παράκαμψη Ρεθύμνου (Ατσιπόπουλο-Κόμβος Αμαρίου)Επεξεργασία

-Το εν λόγω τμήμα έχει ήδη μετασκευαστεί με διαχωριστικό στηθαίο.

Κόμβος Αμαρίου-Εσταυρωμένος-Πάνορμος-Εξάντης-Φόδελε-Λινοπεράματα (Ρέθυμνο/Ηράκλειο)[27][29]Επεξεργασία

  • Επικινδυνότητα: Σκαλέτα-Πάνορμος (9χλμ), Μπαλί-Άγιοι Πατέρες Βωσάκου (6χλμ), Αλμυρίδα Σισών - Λινοπεράματα (30 χλμ)[30]

-Προτείνεται μετατόπιση της χάραξης, ώστε να περιοριστούν και να αμβλυνθούν οι στροφές, ειδικά αυτές των Σισών και στο τμήμα Φόδελε-Λινοπεράματα. Στο τμήμα αυτό υπάρχει και εναλλακτικό σενάριο, που συμπεριλαμβάνει την κατασκευή μιας τεράστιας σήραγγας, ή μιας συνέχεια τούνελ, αν και θα έχει μεγαλύτερο κόστος. Νέα χάραξη και στο τμήμα Αγία Πελαγία - Παλαιόκαστρο. Παράλληλα, έχει συνταχθεί προωθημένη αναγνωριστική μελέτη ενναλακτικής λύσης με σήραγγες διπλού κλάδου και Cut and Cuvers μονής κατεύθυνσης, γέφυρες διπλού ή μονού κλάδου, τοίχους αντιστήριξης και κατασκευή οδικού τμήματος, με κόστος μαζί με ΦΠΑ περίπου 365.000.000 ευρώ. Η μελέτη αυτή φέρει παραλλαγές της παραπάνω μελέτης με χαμηλότερο κόστος.

Παράκαμψη Ηρακλείου (Λινοπεράματα-Γούρνες)[31]Επεξεργασία

-Το εν λόγω τμήμα έχει ήδη μετασκευαστεί με διαχωριστικό στηθαίο σε όλο το μήκος. Ωστόσο, προβλέπεται μια ευρεία παράκαμψη στο πλαίσιο κατασκευής του νέου έργου, μήκους 28,69 χιλιομέτρων απομακρυσμένη από την περιοχή του Ηρακλείου, διερχόμενη νότια του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου και των οικισμών Φοινικιά, Βασιλεία και του Σκαλάνι, προς τα ανατολικά του Ανισόπεδου Κόμβου Γουρνών.

Β' Tμήμα Χερσόνησος - Νεάπολη (Δεκέμβριος 2022, 20 χλμ[32], ανταγωνιστικός διάλογος-ΣΔΙΤ)Επεξεργασία

Χερσόνησος-Μάλια (Ηράκλειο)[31]Επεξεργασία

-Το εν λόγω τμήμα διατηρείται και διαπλατύνεται.

Μάλια-Νεάπολη-Άγιος Νικόλαος (Ηράκλειο/Λασίθι)[31][33]Επεξεργασία

-Η χάραξη στρέφεται νοτιοανατολικά κι εγκαταλείπει το υφιστάμενο τμήμα για 4,8 χιλιόμετρα. Θα κατασκευαστούν δύο νέες σήραγγες στο Σελινάρι συνολικού μήκους 1.900 μέτρων περίπου και θα καταλήγουν λίγο μετά το μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου, όπου θα δημιουργηθεί κόμβος. Μετά το Σελινάρι, η χάραξη κινείται επί του υφιστάμενου ΒΟΑΚ για περίπου 5 χιλιόμετρα. Η σήραγγα Βραχασίου διατηρείται, ενώ δίπλα της θα κατασκευαστεί άλλη μια, έτσι ώστε να υπάρχει αποκλειστικά μία κατεύθυνση ανά σήραγγα. Το όριο ταχύτητας θα ανυψωθεί στα 80 χιλιόμετρα ανά ώρα. Θα υπάρχουν τρεις ανισόπεδοι κόμβοι, στα Μάλια, το Σίσι και το Σεληνάρι. οι κόμβοι στα Μάλια και το Σίσι θα έχουν τέσσερις συνδετήριους κλάδους, ενώ ο κόμβος στο Σεληνάρι θα έχει τρεις. Η είσοδος από Σεληνάρι προς Ηράκλειο θα εξυπηρετείται από τον υφιστάμενο ΒΟΑΚ. Θα κατασκευαστούν επίσης 9,6 χιλιόμετρα παράπλευρου και κάθετου οδικού δικτύου. Τέλος, προτείνεται και ο δρόμος να μετακινηθεί νοτιότερα μετά την Νεάπολη, αν και θα υπάρξουν προβλήματα, καθώς διέρχεται από τα όρια του Χουμεριάκου.

Γ' Τμήμα Νεάπολη-Άγιος Νικόλαος (14 χλμ, Δημόσια Σύμβαση)[31][34]Επεξεργασία

Σύμφωνα με ανακοινώσεις του ΥΜΕ, η ανακατασκευή του τμήματος Νεάπολη-Άγιος Νικόλαος θα προκηρυχθεί τον Οκτώβριο του 2018.[35] Η χάραξη διατηρείται και διαπλατύνεται. Θα κατασκευαστεί νέος κόμβος στην Νεάπολη, μορφής "διαμαντιού", ο οποίος θα αντικαταστήσει τον υπάρχων, μορφής "τρομπέτας". Προβλέπεται επίσης η κατασκευή ανισόπεδου κόμβου Λιμνών – Λακκωνίων με μορφή«διαμαντιού», και νέος ανισόπεδος κόμβος στον Άγιο Νικόλαο με τη μορφή «τρομπέτας». Τέλος, προβλέπονται επίσης κάθετο και παράπλευρο δίκτυο συνολικού μήκους 11,2 χιλιομέτρων.

Ολοκλήρωση Ανακατασκευής ΒΟΑΚ προς Κίσσαμο και ΣητείαΕπεξεργασία

Τα τμήματα Κίσσαμος-Κολυμπάρι, Koλυμπάρι-Βαμβακόπουλο[36] και Άγιος Νικόλαος-Σητεία υπάρχουν προς το παρόν ως οδοί ταχείας κυκλοφορίας και θα αναβαθμιστούν σε τρίτο στάδιο.[37]

Κατάλογος κόμβων[38][39]Επεξεργασία

Αυτοκινητόδρομος 90 (B.O.A.K.)
Κόμβος Κατεύθ. Άγιος Νικόλαος Κατεύθ. Κίσσαμος Σημειώσεις Παραπ. Λωρίδες
Υπο σχεδιασμό: Επέκταση προς λιμένα Καβονησίου[40]  Άγνωστο
  Καστέλλι Κισσάμου   ΕΟ 90,   Ε65:

Νότια:

Χανιά, Παλιά οδός (σε 41 km), Ελαφόνησος (σε 43km)

Δυτικά:

Κίσσαμος (σε 1km),  Καβονήσι προς Πειραιάς[41], Γύθειο[41], Κύθηρα[41], Αντικίθυρα[41]

  Οδός ταχείας κυκλοφορίας

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 65

       
Σταθμός Εξυπηρέτησης Αυτοκινήτων Καλουδιανών
  Οδός ταχείας κυκλοφορίας
   Καλουδιανά 


Βόρεια:

 Κορφαλώνας

Νότια:

Καλουδιανά

  Οδός ταχείας κυκλοφορίας

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 65

  Δραπανιάς 1  Δραπανιάς   Οδός ταχείας κυκλοφορίας

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 65

   Δραπανιάς 2 


 Δραπανιάς   Οδός ταχείας κυκλοφορίας

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 65

  Κολένι Βόρεια:  Νωπήγεια (σε 1km)

Νότια: Κολένι (σε 1km), Φαλανιάνα, Σφακοπηγάδι, Μαλάθυρος, Σάσαλος[42], Ελαφονήσι, Παλαιόχωρα, Βουλγάρω

  Οδός ταχείας κυκλοφορίας

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 65

       
Σταθμός Εξυπηρέτησης Αυτοκινήτων Πλακαλώνας
  Οδός ταχείας κυκλοφορίας
  Καλυδωνία   ΕΟ 90:

Φαράγγι Δελιανών (σε 11km), Καληδονία, Παλιά οδός

   Ραβδούχα 


Βόρεια:  Ραβδούχα, Άσπρα Νερά, Καμάρα, Ροδωπού, Μελισσουργείο

Νότια: Καλυδονία, Παλιά οδός

  Οδός ταχείας κυκλοφορίας

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 65

       
Σταθμός Εξυπηρέτησης Αυτοκινήτων Καλυδονιας
  Οδός ταχείας κυκλοφορίας
   Κολυμβάρι 


Βόρεια: Κολυμβάρι

Νότια: Σπηλιά, Δρακώνα, Επισκοπή, Δελιανά,[42] Φαράγγι Δελιανών

  Οδός ταχείας κυκλοφορίας

Επίσης:   Ευρωπαϊκή Οδός 65

   Ταβρωνίτης 


Βόρεια: Ταυρωνίτης

Νότια: Βουκολιές, Κάνδανος, Παλαιοχώρα[42]

  Οδός ταχείας κυκλοφορίας

Επίσης:   Ευρωπαϊκή Οδός 65

Γέφυρα Ταυρωνίτη Ποταμός Ταυρωνίτης
   Πλατανιάς Χανίων 


  ΕΟ 90:

Βόρεια: Πλατανιάς, Παλαιά Εθν. Οδός

Νότια: Παδελάρι, Κουφός[42], Βρύσες

  Οδός ταχείας κυκλοφορίας

Επίσης:   Ευρωπαϊκή Οδός 65

Γέφυρα Κερίτη Ποταμός Κερίτης
   Γαλατάς 


Γαλατάς Χανίων   Οδός ταχείας κυκλοφορίας

Επίσης:   Ευρωπαϊκή Οδός 65

   Χανιά Δυτικά - Βαμβακόπουλο 


Βόρεια: Χανιά

Νότια: Αλικιανού, Νέα Ρούματα, Σελί, Σέμπρωνας, Αγία Ειρήνη, Ροδοβάνι, Τεμένια, Αζωγυρές, Παλαιόχωρα[42], Ομαλός

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 65

   
   Χανιά Κέντρο - Μουρνιές 


Βόρεια: Χανιά

Νότια: Μουρνιές, Αγία Βαρβάρα, Παναγία[42]

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 65

 
       
Σταθμός Εξυπηρέτησης Αυτοκινήτων Νερόκουρου
   
   Χανιά Ανατολικά - Σούδα 


  ΕΟ 94   Ε75:

Χανιά, Σούδα,   Αερολιμένας Χανίων

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 65

   
  Πλατάνι   ΕΟ 90   Ε75:

Πλατάνι, Σούδα,  Λιμένας Σούδας προς Πειραιά, υπόλοιπη Ελλάδα και Ευρώπη (Βλέπε: περιοχές που διέρχεται η Ε75)

  Οδός ταχείας κυκλοφορίας

Υπό σχεδιασμό: Αναβάθμιση σε Α/Κ

  2023-2024

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 75

  Άπτερα Μεγάλα Χωράφια, Στύλος, Νέο Χωριό[42],   Άπτερα

Μελλοντικά: Καλάμι

  Οδός ταχείας κυκλοφορίας

Υπό σχεδιασμό: Αναβάθμιση σε Α/Κ

  2023-2024

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 75

Σήραγγα Καλαμίου (1.220 μ.) Υπό σχεδιασμό:

  2023-2024

   
   Καλάμι 


Καλάμι, Καλύβες, Βάμος, Γαβαλοχώρι, Αλμυρίδα Ημίκομβος

Υπό σχεδιασμό: Θα αντικαταστήσει την υφιστάμενη διακλάδωση λόγω αλλαγής στην χάραξη.

  2023-2024

   
Γέφυρα Κυλιάρη Ποταμός Κυλιάρης
   Καλύβες-Αρμένοι 


  ΕΟ 90:

Βόρεια:

Χανιά, Καλύβες, Βάμος παλαιά ΕΟ)

Νότια:

Ρέθυμνο, Αρμένοι, Νέο Χωριό (παλαιά ΕΟ)

  Οδός ταχείας κυκλοφορίας

Υπό σχεδιασμό: Αναβάθμιση/Εκσυγχρονισμός   2023-2024

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 75

   Άγιοι Πάντες 


  ΕΟ 90:

Χανιά, Ρέθυμνο, Άγιοι Πάντες, Νεοχώρι, Παιδοχώρι, Πεμόνια, Μελιδόνι, Φρες, Τζιτζιφές (παλαιά ΕΟ)

  Οδός ταχείας κυκλοφορίας

Υπό σχεδιασμό: Θα αντικαταστήσει τον υφιστάμενο.   2023-2024

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 75

   
       
Σταθμός Εξυπηρέτησης Αυτοκινήτων Βάμου
  Οδός ταχείας κυκλοφορίας
   Βάμος 


  ΕΟ 90:

Χανιά, Ρέθυμνο, Βάμος (παλαιά ΕΟ)

  Οδός ταχείας κυκλοφορίας

Υπό σχεδιασμό: Αναβάθμιση/Εκσυγχρονισμός   2023-2024

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 75

Εναλλακτική χάραξη υπό σχεδιασμό

   Βρύσες 


  ΕΟ 90:

Χανιά, Ρέθυμνο, Βρύσες (παλαιά ΕΟ)

Υπό σχεδιασμό: Θα αντικαταστήσει την υφιστάμενη διασταύρωση.

  2023-2024

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 75

   
   Γεωργιούπολη 1 


Γεωργιούπολη Υπό σχεδιασμό: Θα αντικαταστήσει την υφιστάμενη διασταύρωση.

  2023-2024

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 75

   
   Γεωργιούπολη 2 


Γεωργιούπολη Υπό σχεδιασμό: Θα αντικαταστήσει την υφιστάμενη διασταύρωση λόγω αλλαγής στην χάραξη.

  2023-2024

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 75

   
Γέφυρα Μουσέλα Ποταμός Μουσέλας    
   Επισκοπή 


Επισκοπή Υπό σχεδιασμό: Θα αντικαταστήσει τον υφιστάμενο λόγω αλλαγής στην χάραξη.

  2023-2024

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 75

   
Σήραγγα Πύργου (1390 μ.) Υπό σχεδιασμό:

  2023-2024

   
Γέφυρα Πετρέ Ποταμός Πετρές    
   Γεράνι 1 


Γεράνι Υπό σχεδιασμό: Θα αντικαταστήσει τον υφιστάμενο.

  2023-2024

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 75

   
   Γεράνι 2 


Γεράνι Υπό σχεδιασμό: Θα αντικαταστήσει τον υφιστάμενο λόγω αλλαγής στην χάραξη.

  2023-2024

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 75

   
       
Σταθμός Εξυπηρέτησης Αυτοκινήτων Ατσιποπούλου
   Ρέθυμνο Δυτικά - Βιολί Χαράκι 


  ΕΟ 90:

Χανιά, Ρέθυμνο, Ατσιπόπουλο (παλαιά ΕΟ)

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 75

   
   Ρέθυμνο Κέντρο - Τρία Μοναστήρια 


Βόρεια: Ρέθυμνο,  Ρέθυμνο προς Ηράκλειο, Θήρα, Νάξο και Μύκονο[43].

Νότια: Σπήλι, Μέλαμπες, Αγία Γαλήνη[44]

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 75

   
   Ρέθυμνο Ανατολικά - Μυσσίρια 


Βόρεια: Ρέθυμνο, Περιβόλια

Νότια: Πρασιές, Απόστολοι, Γεωργική Σχολή, Ασωμάτοι, Βιζάρι, Κουρούτες, Νίθαυρη, Αποδούλου, Βαθιάκι, Λοχριά, Φουρφουράς, Αγία Βαρβάρα[44]

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 75

   
Γέφυρα Πλατανιανού Ποταμός Πλατανιανός
       
Σταθμός Εξυπηρέτησης Αυτοκινήτων Αδελιανού Κάμπου
  Οδός ταχείας κυκλοφορίας
       
   Εσταυρωμένος 


Εσταυρωμένος Ρεθύμνου Υπό σχεδιασμό: Θα αντικαταστήσει την υφιστάμενη διασταύρωση λόγω αλλαγής της χάραξης.

  2023-2024

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 75

Εναλλακτική χάραξη υπό σχεδιασμό

   
  Λατζιμά Λατζιμά   Οδός ταχείας κυκλοφορίας

Υπό σχεδιασμό: Αναβάθμιση σε Ανισόπεδο Κόμβο   2023-2024

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 75

Σταθμός εξυπηρέτησης αυτοκινήτων
       
Σταθμός Εξυπηρέτησης Αυτοκινήτων Λατζιμά
  Οδός ταχείας κυκλοφορίας
Γέφυρα Γεροποτάμου Ποταμός Γεροπόταμος
   Γεροπόταμος 


Γεροπόταμος, Λαυρίς Υπό σχεδιασμό:

  2023-2024

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 75

   
   Πάνορμος 


Βόρεια: Πάνορμος

Νότια: Πέραμα

Υπό σχεδιασμό: Αναβάθμιση/Εκσυγχρονισμός

  2023-2024

  Οδός ταχείας κυκλοφορίας

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 75

   Σκεπαστή 


Σκεπαστή Υπό σχεδιασμό: Αναβάθμιση/Εκσυγχρονισμός

  2023-2024

  Οδός ταχείας κυκλοφορίας

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 75

  Εξάντης Μπαλί, Εξάντης, Μελιδόνι, Πέραμα Υπό σχεδιασμό: Αναβάθμιση σε Α/Κ

  2023-2024

  Οδός ταχείας κυκλοφορίας

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 75

   Μπαλί 


Μπαλί Υπό σχεδιασμό: Αναβάθμιση/Εξυγχρονισμός

  2023-2024

  Οδός ταχείας κυκλοφορίας

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 75

Εναλλακτική χάραξη υπό μελέτη

   Αλμυρίδα 


Αλμυρίδα Υπό σχεδιασμό:

  2023-2024

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 75

   
   Σίσες 1 


Σίσες Υπό σχεδιασμό: Θα αντικαταστήσει την υφιστάμενη διασταύρωση λόγω αλλαγής στην χάραξη.

  2023-2024

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 75

Εναλλακτική χάραξη υπό μελέτη

   
Σήραγγα Σισών (791 μ.) Υπό σχεδιασμό:

  2023-2024

   
   Σίσες 2 


Υπό σχεδιασμό: Θα αντικαταστήσει την υφιστάμενη διασταύρωση λόγω αλλαγής στην χάραξη.

  2023-2024

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 75

Εναλλακτική χάραξη υπό μελέτη

   
   Φόδελε 


Φόδελε Υπό σχεδιασμό: Αναβάθμιση/Εξυγχρονισμός

  2023-2024

  Οδός ταχείας κυκλοφορίας

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 75

   Αγ. Πελαγία 


Αγ. Πελαγία Υπό σχεδιασμό: Αναβάθμιση/Εξυγχρονισμός

  2023-2024

  Οδός ταχείας κυκλοφορίας

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 75

Εναλλακτική χάραξη υπό μελέτη

   Παλαιόκαστρο 


Παλαιόκαστρο Υπό σχεδιασμό: Θα αντικαταστήσει την υφιστάμενη διασταύρωση

  2023-2024

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 75

Εναλλακτική χάραξη υπό μελέτη

   
   Λινοπεράματα 


Λινοπεράματα Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 75

   
Γέφυρα Αλμυρού Ποταμός Αλμυρός    
Γέφυρα Γαζανού Ποταμός Γαζανός
   
   Γάζι 


  ΕΟ 90:

Ρέθυμνο, Ηράκλειο, Γάζι (παλαιά ΕΟ), Τύλισος, Γωνιές, Ανώγεια, Καβροχώρι, Κεραμούτσι, Καμάρι,

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 75

   
Γέφυρα Ξεροπόταμου Ποταμός Ξεροπόταμος    
   Μεσσαρά 


  ΕΟ 97:

Ηράκλειο,  Φαιστός, Αγ. Γαλήνη

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 75

Εναλλακτική χάραξη υπό μελέτη

   
Γέφυρα Γιόφυρου Ποταμός Γιόφυρος    
   Παπαναστασίου 


Ηράκλειο,  Κνωσσός Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 75

Εναλλακτική χάραξη υπό μελέτη

   
   Κατσαμπά 


Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 75

Εναλλακτική χάραξη υπό μελέτη

   
   Νέα Αλλικαρνασσός 


  Αερολιμένας Ηρακλείου Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 75

Εναλλακτική χάραξη υπό μελέτη

   
   Καρτερός 


Καρτερός, Στάμνοι, Επισκοπή, Σγουροκέφαλο, Μονή Αγκαράθου Ημικόμβος

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 75

   
   Ανώπολη 


Ανώπολη Υπό σχεδιασμό:

  2023-2024

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 75

Εναλλακτική χάραξη υπό μελέτη

   
   Γούρνες 


  ΕΟ 90:

Γούρνες, Ηράκλειο, Άγιος Νικόλαος (Παλαιά ΕΟ)

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 75

   
Γέφυρα Αποσελέμη Ποταμός Αποσελέμης    
   Χερσόνησος 


  ΕΟ 92:

Ανάληψη Χερσονήσου, Χερσόνησος, Αεροδρόμιο Καστελίου

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 75

   
Σήραγγα Σταλίδας    
  Σταλίδα Σταλίδα, Μόχος, Γωνιές Υπό σχεδιασμό: Αναβάθμιση σε Α/Κ

  2023-2024

  Οδός ταχείας κυκλοφορίας

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 75

   
   Μάλια 


Μάλια   Οδός ταχείας κυκλοφορίας

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 75

   
   Σίσι 


Σίσι Υπό σχεδιασμό: Θα αντικαταστήσει την υφιστάμενη διασταύρωσης λόγω (σχεδιαζόμενης) αλλαγής χάραξης

  2023-2024

  Οδός ταχείας κυκλοφορίας

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 75

   
Σήραγγα Σεληναρίου    
  Σελινάρι Σελινάρι Υπό σχεδιασμό: Αναβάθμιση σε Α/Κ

  2023-2024

  Οδός ταχείας κυκλοφορίας

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 75

   
Σήραγγα Βραχασίου    
   Νεάπολη 


Νεάπολη   Οδός ταχείας κυκλοφορίας

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 75

   
   Λίμνες 


Λίμνες Υπό σχεδιασμό:

  2023-2024

  Οδός ταχείας κυκλοφορίας

Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 75

   
   Αγ. Νικόλαος 


Αγ. Νικόλαος Επίσης:

  Ευρωπαϊκή Οδός 75

   

ΕικόνεςΕπεξεργασία

ΧάρτηςΕπεξεργασία

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. «Στη Βουλή το θέμα της κατασκευής του ΒΟΑΚ - ypodomes.com». http://www.ypodomes.com/index.php/autokinitodromoi/uperastikoi/voreios-odikos-axonas-kritis/item/43493-sti-vouli-to-thema-tis-kataskevis-tou-voak. Ανακτήθηκε στις 2017-11-23. 
  2. Σπίρτζης για ΒΟΑΚ: Διόδια για τους τουρίστες, όχι για τους Κρητικούς
  3. ««Μινωική Οδός» ο νέος ΒΟΑΚ». Η Εφημερίδα των Συντακτών. 2018-03-14. https://www.efsyn.gr/arthro/minoiki-odos-o-neos-voak. Ανακτήθηκε στις 2018-03-16. 
  4. «Σκέψεις για ακύρωση των διαγωνισμών για τον ΒΟΑΚ». Flashnews.gr. Ανακτήθηκε στις 6 Σεπτεμβρίου 2019. 
  5. «Με νέα αρχιτεκτονική θα προχωρήσει ο σχεδιασμός του ΒΟΑΚ». Flashnews.gr. Ανακτήθηκε στις 6 Σεπτεμβρίου 2019. 
  6. http://www.teetak.gr/files/ekdiloseis/synedria/koinisiskepsi_DE_TEE/boak.pdf
  7. http://www.teetak.gr/files/ekdiloseis/synedria/koinisiskepsi_DE_TEE/boak.pdf
  8. Τηλεόραση Κύδων (2015-05-22), 22 05 2015 ΑΥΓΕΝΑΚΗΣ ΒΟΑΚ ΚΟΜΒΟΣ ΑΜΑΡΙΟΥ (VIDEO), https://www.youtube.com/watch?v=2yZbGFdP19Y, ανακτήθηκε στις 2018-04-08 
  9. Η μελέτη στρατηγικού σχεδιασμού για τον ΒΟΑΚ
  10. «BOAK: Παραδίδεται το πρώτο πραγματικό τμήμα αυτοκινητόδρομου στο Γούρνες-Χερσόνησος - ypodomes.com». http://www.ypodomes.com/index.php/autokinitodromoi/uperastikoi/voreios-odikos-axonas-kritis/item/46193-boak-paradidetai-to-proto-pragmatiko-tmima-aftokinitodromou-sto-goyrnes-xersonisos. Ανακτήθηκε στις 2018-04-07. 
  11. Ξεκίνησε η διπλή δημοπράτηση για τον Αυτοκινητόδρομο ΒΟΑΚ
  12. Πολύζου, Κατερίνα (2018-05-14). «Καθυστέρηση επτά ημερών για τη δημοπράτηση του ΒΟΑΚ - ert.gr». ert.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2018-06-09. https://web.archive.org/web/20180609064431/http://www.ert.gr/perifereiakoi-stathmoi/chania/kathysterisi-epta-imeron-gia-ti-dimopratisi-toy-voak/. Ανακτήθηκε στις 2018-05-27. 
  13. Κουκλάκης, Περικλής. «Αυτή είναι η μελέτη για τον νέο αυτοκινητόδρομο από Χανιά μέχρι Άγιο Νικόλαο | Τι περιλαμβάνει ο νέος ΒΟΑΚ | Photos | Zarpanews». www.zarpanews.gr. Ανακτήθηκε στις 16 Μαρτίου 2018. 
  14. Ανατροπή δεδομένων για τον Βόρειο Οδικό Άξονα Κρήτης. «Σπάνε» σε τρία κομμάτια οι διαγωνισμοί
  15. Αρναουτάκης :Στις 22 του μήνα στην Κρήτη ο Σπίρτζης ανακοινώνει τα χρονοδιαγράμματα για τον ΒΟΑΚ
  16. «Πως θέλουν το ΒΟΑΚ οι Κρητικοί οδηγοί; – ΡΕΘΕΜΝΟΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ: ΡΕΘΥΜΝΟ ΝΕΑ ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΚΡΗΤΗ». rethemnosnews.gr. Ανακτήθηκε στις 22 Αυγούστου 2018. 
  17. Στις 6 Αυγούστου ξεκινά η "μάχη της Κρήτης" για τον ΒΟΑΚ
  18. Νεα μετάθεση για τις 8 Οκτώβρη στη διπλή δημοπράτηση του Αυτοκινητόδρομου ΒΟΑΚ
  19. Νέα μετάθεση για τη διπλή δημοπράτηση του Αυτοκινητόδρομου ΒΟΑΚ
  20. Πέντε μνηστήρες κατέβηκαν στο διπλό διαγωνισμό του ΒΟΑΚ
  21. Η ΛΑΜΔΑ χρηματοοικονομικός σύμβουλος στον διπλό διαγωνισμό του Αυτοκινητόδρομου ΒΟΑΚ
  22. Πάει στη Β`φάση ο διπλός διαγωνισμός για τον ΒΟΑΚ, ποιο κρίσιμο στοιχείο αλλάζει
  23. ΒΟΡΕΙΟΣ ΟΔΙΚΟΣ ΑΞΟΝΑΣ ΚΡΗΤΗΣ
  24. Γ. Δέδες: Μπαίνουν σε φάση υλοποίησης όλα τα μεγάλα έργα της Κρήτης
  25. «Χ.Σπίρτζης: Σε 4 χρόνια η κατασκευή του ΒΟΑΚ από Χανιά- Νεάπολη». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Ιουνίου 2018. Ανακτήθηκε στις 18 Ιουνίου 2018. 
  26. Τα μεγάλα έργα που αναμένονται μέσα στο 2019
  27. 27,0 27,1 27,2 «Αλλάζουν 45 χιλιόμετρα στον ΒΟΑΚ – Η νέα χάραξη του αυτοκινητόδρομου – ΡΕΘΕΜΝΟΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ: ΡΕΘΥΜΝΟ ΝΕΑ ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΚΡΗΤΗ». rethemnosnews.gr. Ανακτήθηκε στις 16 Μαρτίου 2018. 
  28. TEAM, ZARPA. «Κρήτη | Τα 22 χιλιόμετρα του νέου ΒΟΑΚ: Σε ποια σημεία θα γίνουν γέφυρες και ανισόπεδοι κόμβοι | Zarpanews». www.zarpanews.gr. Ανακτήθηκε στις 23 Φεβρουαρίου 2018. 
  29. «Νέος ΒΟΑΚ | Σημαντική μελέτη, αλλά και σημαντικές ελλείψεις…». HANIA.news. 28 Φεβρουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 18 Φεβρουαρίου 2019. 
  30. Κρήτη: Τα σημεία - παγίδες του ΒΟΑΚ
  31. 31,0 31,1 31,2 31,3 «Σήραγγες και νέα χάραξη στο τελικό σχέδιο του ΒΟΑΚ». ΠΑΤΡΙΣ. 27 Φεβρουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 11 Ιανουαρίου 2019. 
  32. Εκτός από νέο αεροδρόμιο, η Κρήτη αποκτά και αυτοκινητόδρομο: Τα χρονοδιαγράμματα για τον ΒΟΑΚ
  33. Anatolh-s. «Η πρόταση για το τμήμα Ηράκλειο – Άγιος Νικόλαος. Στο τμήμα Ταρμαράς - Σεληνάρι νέα χάραξη, με 2 σήραγγες στην περιοχή Σεληναρίου | Ανατολή». www.anatolh.com. Ανακτήθηκε στις 16 Μαρτίου 2018. 
  34. Τριπλό μοντέλο για την κατασκευή του έργου του ΒΟΑΚ αποφάσισε το υπουργείο Υποδομών
  35. Οι έκτακτες ανακοινώσεις Σπίρτζη από την Κρήτη για τον ΒΟΑΚ
  36. Στις 6 Αυγούστου 2018 υπάρχει δυνατότητα για τον παραχωρησιούχο του Χανιά-Χερσόνησος να αναλάβει τα 36 χιλιόμετρα του Κολυμβάρι-Βαμβακόπουλο και του Άγιος Νικόλαος-Σητεία
  37. «ΒΟΑΚ: Πρώτα το Χανιά-Άγ.Νικόλαος και μετά επέκταση μέχρι Σητεία - ypodomes.com». http://www.ypodomes.com/index.php/autokinitodromoi/uperastikoi/voreios-odikos-axonas-kritis/item/45293-voak-prota-to-xania-ag-nikolaos-kai-meta-epektasi-mexri-siteia. Ανακτήθηκε στις 2018-03-22. 
  38. «Aυτοκινητόδρομος (Aftokinitodromos) A90 - Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης (Voreios Odikos Axonas Kritis)». web.archive.org. 12 Ιουνίου 2018. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2019. 
  39. «20180227_OAK_BXN_PRESENTATION_1.0.pdf». Google Docs. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2019. 
  40. Κάκανος, Γιάννης. «ΣΤΟ ΚΑΣΤΕΛΙ – Πολύχρονη στασιμότητα στη διάνοιξη παρακαμπτηρίου οδού | Επαρχιακό Φως». Ανακτήθηκε στις 2 Ιουνίου 2019. 
  41. 41,0 41,1 41,2 41,3 «Ο/Γ- Ε/Γ Ιονίς | Δρομολόγια | Κύθηρα - Ταξιδιωτικός Οδηγός - Ελλάδα». www.kythira.info. Ανακτήθηκε στις 2 Ιουνίου 2019. 
  42. 42,0 42,1 42,2 42,3 42,4 42,5 42,6 «ΝΟΜΟΣΚΟΠΙΟ». www.technologismiki.com. Ανακτήθηκε στις 17 Μαΐου 2019. 
  43. «Δρομολόγια πλοίων Ρεθύμνο/Ηράκλειο-Θήρα-Ίος-Νάξος-Πάρος-Μύκονος» (PDF). 
  44. 44,0 44,1 «ΝΟΜΟΣΚΟΠΙΟ». www.technologismiki.com. Ανακτήθηκε στις 18 Μαΐου 2019.