Η βερικοκιά είναι οπωροφόρο, μακρόβιο, φυλλοβόλο δέντρο και ανήκει στο γένος Προύνος της οικογένειας των Ροδοειδών. Στην Κύπρο το δέντρο είναι γνωστό ως χρυσομηλιά.

Βερικοκιά
Βερικοκιά
Βερικοκιά
Συστηματική ταξινόμηση
Βασίλειο: Φυτά (Plantae)
Συνομοταξία: Αγγειόσπερμα (Magnoliophyta)
Ομοταξία: Δικοτυλήδονα (Magnoliopsida)
Τάξη: Ροδώδη (Rosales)
Οικογένεια: Ροδοειδή (Rosaceae)
Γένος: Προύμνη (Prunus)
Είδος: P. armeniaca
Διώνυμο
Προύμνη η αρμενιακή
Prunus armeniaca

L.

Βρίσκεται αυτοφυής στην Ανατολική Ασία και τα Ιμαλάια, από όπου μεταφέρθηκε στην υπόλοιπη Ευρώπη μέσω της Αρμενίας, εξ’ ου και η επιστημονική της ονομασία Προυνούς Αρμενιάκα. Πρέπει να ήταν γνωστή στην Κίνα, γιατί υπάρχουν αναφορές σε βιβλία όπου κατά το 2200 π.Χ. είχε την ονομασία Σίνγκ.

Καλλιέργεια & μορφολογίαΕπεξεργασία

Σήμερα καλλιεργείται σε όλες τις εύκρατες περιοχές του κόσμου για το νόστιμο καρπό της, το βερίκοκο. Η βερικοκιά είναι δέντρο με σφαιροειδές σχήμα και αρκετές απλωτές διακλαδώσεις. Τα φύλλα της είναι πλατιά σε σχήμα αβγού ή καρδιάς στιλπνά στην επάνω επιφάνεια και φέρουν αδένες και παράφυλλα πάνω στο μίσχο. Τα άνθη της είναι και αρσενικά και θηλυκά και έχουν χρώμα λευκό ή ελαφρύ ρόδινο, φύονται δε μόνα τους ή ανά δύο.

Η άνθιση ολοκληρώνεται πριν βγουν τα φύλλα και γίνεται την άνοιξη (αρχές Μαρτίου-Απριλίου), είναι δε μικρής διάρκειας.

Η καλλιεργούμενη βερικοκιά πολλαπλασιάζεται με εμβολιασμό που γίνεται σε συγγενικά είδη, κυρίως σε αμυγδαλιά αλλά και σε ροδακινιά, κορομηλιά και δαμασκηνιά.

Για την καλλιέργεια της τα πιο κατάλληλα εδάφη είναι αυτά με μία μέση σύσταση και λεπτή υφή. Όταν υπάρχει δυνατό και ξαφνικό κρύο ή παγετός τότε οι ανθοί καταστρέφονται, αν και τα δέντρα είναι ανθεκτικά και σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες. Υψηλές θερμοκρασίες επίσης προκαλούν αλλοιώσεις στον καρπό. Τα δέντρα χρειάζονται καλό πότισμα την περίοδο της ανθοφορίας τους.

Κάτω από καλές συνθήκες μία βερικοκιά μπορεί να ζήσει και πάνω από 100 χρόνια.

Πρότυπο:Ποικιλίες Βερίκοκου

Υπαρχουν πολλές ποικιλίες βερίκοκου στον κόσμο. Οι πιο συχνές ποικιλίες είνια οι παρακατώ:

•Quardi: κατάγεται από τη Τυνησία.

• Amor Leuch: κατάγεται επίσης από την Τυνησία και καλοί επικονιαστές είναι οι ποικιλίες Sayeb και Quardi. Απαιτούνται 200 ώρες κάτω από τους 7 βαθμούς Κελσίου και ωριμάζει τους καρπούς της πολύ νωρίς.

• Μπεμπέκου: τοπική ποικιλία, εξαιρετικής ποιότητας και ο καρπός της είναι τόσο για φρέσκια κατανάλωση όσο και για κονσερβοποίηση. Ο καρπός της είναι κίτρινου χρώματος και μεγάλος. Στη ποικιλία αυτή οφείλεται σχεδόν το 95% της Ελληνικής παραγωγής βερίκοκων και απαιτούνται χρονικά περίπου 15 μέρες με θερμοκρασίες κάτω από τους 7 βαθμούς Κελσίου. Ανθίζει στο 2ο δεκαήμερο του Μάρτη και ωριμάζει Ιούνιο- Ιούλιο. Ο καλλιεργητής πρέπει να λαμβάνει υπόψη του ότι σε κάθε 10 εκατοστά βλαστού θα πρέπει να υπάρχουν 4, το πολύ 5 οφθαλμοί, αλλά όχι περισσότεροι.

• Aurora: είναι ανθεκτική στην ίωση. Ο καρπός και η σάρκα της είναι μεσαίου έως μεγάλου μεγέθους. Πλέον φυτεύεται σε πολλές περιοχές.

• Paviot: Αν και οι καρποί της είναι καλής ποιότητας και μεγάλου μεγέθους, δεν έχει διαδοθεί πάρα πολύ εξαιτίας του ότι δεν δίνει μεγάλες ποσότητες καρπών.

• Luizet: ποικιλία από το εξωτερικό η οποία διαδόθηκε και στην Ελλάδα και η οποία καλλιεργείται ελάχιστα. Εύγευστη, με μεγάλο καρπό είναι από τις αξιόλογες ποικιλίες για νωπή κατανάλωση. Οι απαιτήσεις της σε χαμηλές θερμοκρασίες είναι διάρκειας 25 ημερών με θερμοκρασίες που κυμαίνονται κάτω των 7 βαθμών Κελσίου. Ανθίζει στο 2ο δεκαήμερο του Μαρτίου και ωριμάζει τέλη Ιουνίου με αρχές Ιουλίου. Απαιτείται προσοχή στο ότι σε κάθε βλαστό 10 εκατοστών υπάρχουν 3 με 4 οφθαλμοί.

• Early Orange και Stella: ποικιλίες οι οποίες αντέχουν τις ασθένειες.

• Ninfa: έχει καλή γεύση, ωραίο κόκκινο χρώμα, και ο καρπός της είναι μεσαίου μεγέθους.

• Τυρίνθου ή Άργους: Ελληνική ποικιλία, καλλιεργείται στη Πελοπόννησο – βασικά στη Κόρινθο – και οι καρποί λαμβάνονται προς τα τέλη Μαΐου. Ο καρπός της είναι κίτρινος με κοκκινωπή χροιά, μέτριας ποιότητας και είναι ευαίσθητη ποικιλία στην ίωση που ονομάζεται ‘σάρκα’. Η ποικιλία αυτή χρειάζεται περίπου 15 μέρες σε θερμοκρασία κάτω των 7 βαθμών Κελσίου.[1]

Πρότυπο:Εδάφος

Το έδαφος, που πρόκειται να χρησιμοποιηθεί για την εγκατάσταση ενός βερικοκκεώνα, οργώνεται πριν απ' τη φύτευση σε βάθος 30-40cm. Το όργωμα αποσκοπεί στην καταστροφή των πολυετών ζιζανίων και στην αφρατοποίηση του εδάφους, που είναι απαραίτητη για την καλύτερη ανάπτυξη του ριζικού συστήματος των δένδρων.

Πρότυπο:Φύτευση

Η φύτευση των δενδρυλλίων γίνεται απ' το Νοέμβρη, μόλις συμπληρωθεί η φυλλόπτωση, μέχρι τις αρχές της άνοιξης, πριν εκπτυχθούν οι οφθαλμοί και πάντοτε με ευνοϊκές εδαφικές και κλιματικές συνθήκες.Έχει αυξημένες ανάγκες σε νερό, ιδιαίτερα μάλιστα όταν βρίσκεται σ'ανταγωνισμό για την εξοικονόμηση νερού με ζιζάνια. Στη χώρα μας συνήθως οι βερικοκες ποτίζονται. Αν η βερικοκιά δεν ποτιστεί κατά τον Ιούλιο, Αύγουστο και Σεπτέμβριο, και η περίοδος αυτή είναι ξηρά, τότε το ποσοστό των διαφοροποιημένων ανθοφόρων οφθαλμών μειώνεται σημαντικά και ο ρυθμός διαφοροποίησης των οφθαλμών επιβραδύνεται. Τα βερικοκόδενδρα, αν δεν ποτίζονται καθ' όλη τη βλαστική περίοδο, συνήθως δίνουν μειωμένη και υποβαθμισμένη σε ποιότητα παραγωγή.

Πρότυπο:Λίπανση

Όσον αφορά στη λίπανση της καλλιέργειας, αν τα δένδρα έχουν αδύνατη βλάστηση με φύλλα κιτρινωπά και παράγουν μικρούς καρπούς, που ωριμάζουν πρώιμα, τότε χρειάζονται άζωτο σε ποσότητα, που θα διορθώσει την τροφοπενιακή κατάσταση του δένδρου. Χρειάζεται όμως προσοχή γιατί η υπερβολική παροχή αζώτου μπορεί να προκαλέσει υπερβολικά ζωηρή βλάστηση, οψίμιση στην ωρίμαση των καρπών και ανώμαλη ωρίμαση τους. Η βερικοκιά αντιδρά θετικά και στο κάλιο, που βελτιώνει τη ζωηρότητα της βλάστησης, ευνοεί την ανθοφορία και αυξάνει την παραγωγή. Οι απαιτήσεις της βερικοκιάς σε φώσφορο είναι μικρές, γι’ αυτό το στοιχείο αυτό πρέπει να παρέχεται, μόνον όταν διαπιστωθεί έλλειψη.

Πρότυπο:Συγκομιδή

Το τελευταίο στάδιο μιας καλλιέργειας δεν είναι άλλο απ’ τη συγκομιδή του καρπού. Τα βερίκοκα λοιπόν για νωπή κατανάλωση πρέπει να είναι εύσαρκα και να έχουν ένα ομοιόμορφο χρυσίζον χρώμα. Οι καρποί, που προορίζονται για κονσερβοποίηση ή ξήρανση, πρέπει να βρίσκονται, σε πιο προχωρημένο στάδιο ωρίμασης απ' εκείνους που προορίζονται για νωπή κατανάλωση, αλλά η σάρκα τους πρέπει να είναι συνεκτική. Τα βερίκοκα, που ωριμάζουν πάνω στο δένδρο, είναι εκλεκτής ποιότητας (αρωματικά), αλλά τα προοριζόμενα για νωπή κατανάλωση σ' απομακρυσμένες αγορές συγκομίζονται λίγο νωρίτερα απ' το κανονικό και συνεπώς στερούνται αρώματος. Η περίοδος της συγκομιδής των βερίκοκων συνήθως διαρκεί 2-3 εβδομάδες και τα βερίκοκα συλλέγονται σε 2-3 χέρια όταν οι καρποί έχουν σφίξει για τα καλά. Τα βερίκοκα που προορίζονται για νωπή κατανάλωση και μεταποίηση συλλέγονται με το χέρι και τοποθετούνται προσεκτικά για να μην τραυματιστούν και δημιουργηθούν μώλωπες, γεγονός που αν συμβεί θα σημαίνει και την υποβάθμιση της ποιότητας και την απόρριψη από το καταναλωτικό κοινό.

Ελληνικές και άλλες ποικιλίεςΕπεξεργασία

Οι κυριότερες Ελληνικές ποικιλίες είναι:

  1. Πρώιμη Τίρυνθας. Μία Ελληνική πρώιμη ποικιλία που καλλιεργείται στην Κορινθία. Ο καρπός είναι μέτριου μεγέθους, ανθεκτικός στη μεταφορά
  2. Διαμαντοπούλου. Μέσης παραγωγικότητας βερικοκιά, βγάζει όμως εξαιρετικής νοστιμιάς βερίκοκα. Καλλιεργείται και αυτή στην Κορινθία και σε άλλες περιοχές της Πελοποννήσου.
  3. Μπεμπέκου, με μεγάλους καρπούς, λίγο πιο άνοστους από του Διαμαντοπούλου. Οι περισσότερες βερικοκιές βρίσκονται στην Πελοπόννησο.

Υπάρχουν επίσης καλές Γαλλικές ποικιλίες όπως Παβιό, Πρεκός και Λουιζιέ και γνωστή είναι και η Ιταλική Ρεάλε ντ’ Ιμόλα .

Βλέπε επίσηςΕπεξεργασία

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία


  1. «Καλλιέργεια Βερικοκιάς | Καλλιεργητικές Τεχνικές | αγροσύμβουλος | ματιά στο μέλλον». " Αγροσύμβουλος Ο.Ε. " - Γεωτεχνικό Περιβαλλοντολογικό Γραφείο. Ανακτήθηκε στις 30 Ιουλίου 2020.