Συντεταγμένες: 55°4′20″N 24°16′50″E / 55.07222°N 24.28056°E / 55.07222; 24.28056


Η Γιόναβα (λιθουανικά: Jonava) είναι η ένατη μεγαλύτερη πόλη στην Λιθουανία, με πληθυσμό περίπου των 30.000 κατοίκων. Είναι τοποθετημένη στην επαρχία του Κάουνας, στην Κεντρική Λιθουανία, 30 χιλιόμετρα βορειοανατολικά από το Κάουνας, η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη στην Λιθουανία. Το Achema, το μεγαλύτερο εργοστάσιο λιπασμάτων στα Βαλτικά Κράτη, έχει τις έδρες του εδώ.

Γιόναβα
Jonava.png
Flag of Jonava (Lithuania).svg
Σημαία
Coat of arms of Jonava (Lithuania).svg
Έμβλημα
Παρωνύμιο: Jonų ir Janinų sostinė και The capital of Jonai and Janinos
Τοποθεσία στο χάρτη
Τοποθεσία στο χάρτη
Γιόναβα
55°4′20″N 24°16′50″E
Jonava city map.jpg
ΧώραΛιθουανία
Διοικητική υπαγωγήJonava City Eldership
Ίδρυση1740
Διοίκηση
 • ΔήμαρχοςΜιντάουγκας Σινκεβίτσιους
Έκταση13,67 km²
Υψόμετρο65 μέτρο
Ταχ. κωδ.55000–55999
Τηλ. κωδ.841
Ζώνη ώραςUTC+02:00
ΙστότοποςΕπίσημος ιστότοπος
Commons page Σχετικά πολυμέσα

ΙστορίαΕπεξεργασία

Η πόλη της Γιόναβα ιδρύθηκε επίσημα τον 18ο αιώνα την εποχή της Πολωνικής-Λιθουανικής Κοινοπολιτείας. Το 1750, η πρώτη ξύλινη εκκλησία χτίστηκε στην Γιόναβα. Το 1778 το πρώτο ζυθοποιείο μπύρας λειτουργούσε στην πόλη. Περίπου το 1812 ο Ναπολέοντας εισέβαλλε στην πόλη και τα γειτονικά χωριά. Το 1923 η Γιόναβα αναγνωρίστηκε επίσημα ως πόλη και το 1950 έγινε η πρωτεύουσα ενός δήμου.

Η πόλη είχε έναν τεράστιο εβραϊκό πληθυσμό πριν τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Το 1893, 92% του πληθυσμού ήταν Εβραίοι ενώ το 1941 ήταν το 80%. Το 1932 υπήρχαν 250 μαγαζιά που ανήκαν σε εβραϊκές οικογένειες, μια εβραϊκή τράπεζα, 7 συναγωγές και ένα εβραϊκό σχολείο. Κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, η Γιόναβα δέχτηκε επίθεση από την Ναζιστική Γερμανία. Μια χριστιανική εκκλησία και 5 από τις συναγωγές καταστράφηκαν. Οι Εβραίοι της πόλης δολοφονήθηκαν σε δύο σφαγές - μια τον Αύγουστο και μια τον Σεπτέμβριο του 1941. Οι υπόλοιποι 200 εβραίοι που επέζησαν τις σφαγές, φυλακίστηκαν στο γκέτο του Κάουνας. [1]

Μετά από τον πόλεμο, η πόλη έχτισε το μεγαλύτερο εργοστάσιο λιπασμάτων στα Βαλτικά Κράτη, και η Γιόναβα έγινε μία από τις τέσσερις βιομηχανικές πόλεις της Λιθουανίας.

Περιβαλλοντική ΚαταστροφήΕπεξεργασία

Στις 20 Μαρτίου του 1989, μια ρήξη στην δεξαμενή υγρής αμμωνίας προέκυψε στο εργοστάσιο λιπασμάτων της πόλης, δημιουργώντας μια διαρροή 7.500 τόνων αμμωνίας. H καταστροφή εξελίχθηκε σε φωτιά στις αποθήκες NPK 11-11-11 και τα λιπάσματα μόλυναν την ατμόσφαιρα με στοιχεία κατά την αποσύνθεση τους (οξείδιο του αζώτου, αέριο χλώριο, κτλ.) Το τοξικό σύννεφο που δημιουργήθηκε μετακινήθηκε προς τις πόλεις των Ουκμεργκέ, Σίρβιντος και Κεντάινιαϊ. Η συγκέντρωση αμμωνίας ξεπέρασε το επιτρεπόμενο επίπεδο κατά 150 φορές στο Ουπνινκάι, που βρίσκεται μόλις 10 χιλιόμετρα από την επιχείρηση. Μια μέρα μετά την έκρηξη, ένα τοξικό σύννεφο πλάτους 7 χιλιομέτρων και μήκους 50 χιλιομέτρων καταγράφτηκε μεταξύ της Γιόναβα και της Κεντάινιαϊ. Εφτά άτομα πέθαναν κατά την έκρηξη και την διαρροή αμμωνίας, 29 έμειναν ανάπηροι, και πολλοί άνθρωποι υπέφεραν από οξείες λοιμώξεις του αναπνευστικού και καρδιακή ανακοπή[2]

ΔημογραφίαΕπεξεργασία

Ιστορικός ΠληθυσμόςΕπεξεργασία

Έτος Πληθυσμός
1939 5500
1959 5000
1970 14563
1979 28413
1989 36520
2001 34954
2011 30777
2017 27809

Αδελφοποιημένες ΠόλειςΕπεξεργασία

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. «Holocaust Atlas of Lithuania». www.holocaustatlas.lt. Ανακτήθηκε στις 27 Νοεμβρίου 2020. 
  2. Andersson, Bengt Orval (1991). «An accident at a lithuanian fertilizer plant» (στα αγγλικά). Plant/Operations Progress 10 (4): 221–222. doi:10.1002/prsb.720100409. ISSN 1549-4632. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/prsb.720100409.