Άνοιγμα κυρίου μενού

Γλαύκος ποταμός

ποταμός της Πελοποννήσου

Ο Γλαύκος[1][2] είναι ποταμός της Αχαΐας. Έχει μήκος 26,3 χιλιόμετρα[3].

Γλαύκος
800px-Lefkas river 1.jpg
Πηγές Παναχαϊκό
Εκβολές Πατραϊκός κόλπος
Ροή βορειοδυτική
Θέση Ελλάδα
Παραπόταμοι Ξεροπόταμος Αχαΐας και Βερβενίκος
Οι εκβολές του ποταμού Γλαύκου στην Πάτρα.
Οι εκβολές του ποταμού Γλαύκου στην Πάτρα.

Πίνακας περιεχομένων

ΟνομασίαΕπεξεργασία

Παλιά ονομαζόταν Λεύκας και η ονομασία Γλαύκος είναι παραφθορά της (Λεύκας = Λαύκος = Γλαύκος)[4]. Ως Λεύκας αναφέρεται σε χειρόγραφο σιγίλιο της μονής Γηροκομειού[4]. Κατά τον Τριανταφύλλου ονομάζεται Λεύκα από τη συνοικία Λεύκα της Πάτρας, που βρίσκεται πολύ κοντά στον ποταμό[2] ενώ ο Θωμόπουλος αναφέρει ότι απεκαλείτο Λεύκα μαζί με άλλα ονόματα από τον 18ο αιώνα και μετά[4].

Η ονομασία «Γλαύκος» αποτελεί την επίσημη ονομασία για τη συνοικία Ζαρουχλαίικα της Πάτρας[5][6], ονομασία ωστόσο που δεν έχει επικρατήσει.

Ρους του ποταμούΕπεξεργασία

Έχει νερό όλο τον χρόνο, το καλοκαίρι έχει πολύ λίγο νερό ενώ το χειμώνα κατεβάζει αρκετό νερό[4].

Πηγάζει από το Παναχαϊκό όρος και στη διαδρομή του τροφοδοτείται από διάφορες πηγές και τελικά χύνεται στον Πατραϊκό κόλπο, δίπλα από το νέο (νότιο) λιμάνι της Πάτρας. Πριν τις εκβολές του στις Ιτιές, σχηματίζει κοιλάδα γνωστή με το όνομά του[4]. Η κοιλάδα αυτή αναφέρεται ότι κατά την Ενετοκρατία έβγαζε μεγάλες ποσότητες καλαμποκιού και καλής ποιότητας βαμβάκι[4].

Ο Γλαύκος έχει αρκετούς μικρούς παραπόταμους εκ των οποίων αυτοί στο πεδινό τμήμα του ρου του αποτελούν στην ουσία μικρούς αύλακες - χείμαρρους, οι οποίοι φέρουν ως ονομασία τους συνήθως το όνομα του χωριού από το οποίο διέρχονται: π.χ. του Μπεγουλακίου, του Σαραβαλίου, του Ρωμανού, της Εγλυκάδας και το Λαλέικο[4]. Σημαντικοί παραπόταμοί του αποτελούν ο Βερβενίκος[7] και ο Ξεροπόταμος.

Ιστορικά στοιχείαΕπεξεργασία

Αναφέρεται το 1815[4] κάποια αρχαία τρίτοξη πέτρινη γέφυρα που χρησιμοποιούνταν για το πέρασμά του αλλά λόγω της μετακίνησης της κοίτης του πάνω από 200 μέτρα οι ντόπιοι έφτιαξαν ξύλινα γεφύρια όπου το χειμώνα καταστράφηκαν από τα ορμητικά νερά του ποταμού[4].

Κατά το παρελθόν έχει προκαλέσει πολλές πλημμύρες δημιουργώντας πολλές καταστροφές αλλά και θανάτους. Χαρακτηριστικά, στην πλημμύρα του 1886 πλημμύρισε το σχολείο του Μπεγουλάκι την ώρα του μαθήματος κινδυνεύοντας να παρασυρθούν τα παιδιά στα ορμητικά νερά του[8]· αναφέρεται ότι η καταστροφή ήταν τόση μεγάλη που το Μπεγουλάκι έμεινε ακατοίκητο αναγκάζοντας τους κατοίκους να ζητήσουν από το δήμο να τους δώσει εκτάσεις σε άλλη περιοχή της πόλης να εγκατασταθούν εκεί[2]. Ανάλογες καταστροφές έγιναν και στις πλημμύρες του 1912 και 1915, μάλιστα αναφέρεται ότι, πριν αλλά και μετά τον 17ο αιώνα εκεί υπήρχαν βάλτοι που σχηματίζονταν από τα νερά του Γλαύκου[2].

Όλα αυτά γίνονταν συχνά μέχρι τη δεκαετία του '70, όπου διευθετήθηκε η κοίτη του με τσιμεντένια τοιχώματα, τουλάχιστον στο πεδινό τμήμα του ρου του. Παρόμοια έργα έγιναν και την περίοδο 2009-2011, έργα ρύθμισης της κοίτης του, με κατασκευή τοιχωμάτων από μπετόν αρμέ και ανακατασκευή του παραποτάμιου δρόμου που τον διασχίζει. Ο δρόμος αυτός συνδέει την περιμετρική οδό με το νέο λιμάνι της πόλης και στις εκβολές του κατασκευάστηκε την περίοδο 2012-2014 αερογέφυρα[9].

Υ.Η.Σ. ΓλαύκουΕπεξεργασία

Το 1927 κατασκευάστηκε το Υδροηλεκτρικό εργοστάσιο του Γλαύκου στη θέση «Κουρνάμπελα», στο χωριό Παλιό Σούλι, για τον φωτισμό της Πάτρας[4]. Κατασκευάστηκε επίσης φράγμα και τεχνική λίμνη και ανήκε στο Δήμο Πατρέων. Λειτούργησε μέχρι το 1953, όταν πέρασε στα χέρια της ΔΕΗ. Την περίοδο 2008-2009 πωλήθηκε σε ιδιώτες[10].

Παρόχθιες δράσεις και εγκαταστάσειςΕπεξεργασία

Σήμερα στο σημείο όπου ο ποταμός συναντά την περιμετρική οδό της Πάτρας υπάρχει η επονομαζόμενη «Έξοδος Γλαύκου». Εκτός από την παραγλαύκεια λεωφόρο ανάντη και κατάντη του ποταμού[11][12], η οποία ολοκληρώθηκε το 2017 και δόθηκε στην κυκλοφορία το τελευταίο τμήμα της[13], κατά τον ρου του ποταμού προς τις εκβολές του υπάρχουν παραπλεύρως του λ.χ. οι αθλητικές εγκαταστάσεις της Θύελλας Πατρών, το ενωσιακό γήπεδο της Ε.Π.Σ. Αχαΐας, το δημοτικό γήπεδο Πετρωτού, οι εγκαταστάσεις του Καρναβαλικού εργαστηρίου του Δήμου Πατρέων, το ΒΙΟ.ΠΑ. Γλαύκου, οι εγκαταστάσεις της λαχαναγοράς της Πάτρας, καθώς και πλήθος ποικίλων ιδιωτικών επιχειρήσεων.

Παραπομπές και υποσημειώσειςΕπεξεργασία

  1. "τοῦ δὲ Πείρου ποταμοῦ περὶ τοὺς ὀγδοήκοντα ἀφέστηκε σταδίους Πατρέων ἡ πόλις: οὐ πόρρω δὲ αὐτῆς ποταμὸς Γλαῦκος ἐκδίδωσιν ἐς θάλασσαν..." Παυσανία Αχαϊκά
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Τριανταφύλλου 1995, λήμμα Γλαύκος.
  3. ΥΠΕΚΑ 2012, σελ. 42.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 4,8 4,9 Λάζαρης (επιμ.), Τόμος Α΄, 1998.
  5. Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Γλαύκου/Ζαρουχλαίικων Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 05/12/2017.
  6. Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Κοινότητας Γλαύκου/Ζαρουχλαίικων Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 05/12/2017.
  7. Τριανταφύλλου 1995, λήμμα Δερβενίκος.
  8. Δημακόπουλος 2010, σελ. 103.
  9. Ανακούφιση για την Πάτρα - Παραδόθηκε στην κυκλοφορία ο κόμβος Γλαύκου!. patrasevents.gr. 16 Ιουλίου 2014. Ανακτήθηκε: 14/08/2018.
  10. Enel: Νέο αιολικό πάρκο στην Ελλάδα. naftemporiki.gr. 13 Ιουλίου 2009. Ανακτήθηκε: 14/08/2018.
  11. Αποσυμφόρηση του κέντρου της Πάτρας. kathimerini.gr. 14/04/2017. Ανακτήθηκε: 07/09/2018.
  12. Οι λεγόμενες παραγλαύκειες λεωφόροι δημιουργήθηκαν σε τμήμα της παλιάς κοίτης του ποταμού.
  13. Πάτρα: Παραδίδεται αύριο το τμήμα του Γλαύκου μεταξύ των οδών Πατρών Κλάους και Ακρωτηρίου. thebest.gr. 30/03/2017. Ανακτήθηκε: 14/08/2018.

ΠηγέςΕπεξεργασία

ΒιβλιογραφίαΕπεξεργασία

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία