Γλαύκος ποταμός

ποταμός της Πελοποννήσου

Ο Γλαύκος[1][2] είναι ποταμός της Αχαΐας. Σήμερα στο σημείο που συναντά την περιμετρική οδό της Πάτρας υπάρχει η Έξοδος Γλαύκου. Έχει μήκος 26,3 χιλιόμετρα[3].

Γλαύκος
800px-Lefkas river 1.jpg
Πηγές Παναχαϊκό
Εκβολές Πατραϊκός κόλπος
Ροή βορειοδυτική
Θέση Ελλάδα
Οι εκβολές του ποταμού Γλαύκου στην Πάτρα.
Οι εκβολές του ποταμού Γλαύκου στην Πάτρα.

Πηγάζει από το Παναχαϊκό όρος και στην διαδρομή του τροφοδοτείται από διάφορες πηγές και τελικά χύνεται στον Πατραϊκό κόλπο δίπλα από το νέο (νότιο) λιμάνι της Πάτρας. Πριν τις εκβολές του στις Ιτιές, σχηματίζει κοιλάδα γνωστή με το όνομά του[4]. Η κοιλάδα αυτή αναφέρεται ότι κατά την Ενετοκρατία έβγαζε μεγάλες ποσότητες καλαμποκιού και καλής ποιότητας βαμβάκι[4].

Παραπόταμοι του Γλαύκου που είναι στον κάμπο της Πάτρας μικροί αύλακες - χείμαρροι που έχουν το όνομα του χωριού που περνούν: του Μπεγουλακίου, του Σαραβαλίου, του Ρωμανού, της Εγλυκάδος και το Λαλέικο[4].

Πίνακας περιεχομένων

ΟνομασίαΕπεξεργασία

Η ονομασία Γλαύκος είναι η επίσημη και για την συνοικία Ζαρουχλαίικα της Πάτρας[5][6]. Παλιά ονομαζόταν Λεύκας και το Γλαύκος είναι παραφθορά του (Λεύκας = Λαύκος = Γλαύκος)[4]. Ως Λεύκας αναφέρεται σε χειρόγραφο σιγίλιο της μονής Γηροκομειού[4]. Κατά τον Τριανταφύλλου ονομάζεται Λεύκα από η συνοικία Λεύκα της Πάτρας που βρίσκεται πολύ κοντά στον ποταμό[2] ενώ ο Θωμόπουλος αναφέρει ότι Λεύκα λεγόταν μαζί με άλλα ονόματα από τον 18ο αιώνα και μετά[4].

Ιστορικά στοιχείαΕπεξεργασία

Έχει νερό όλο τον χρόνο, το καλοκαίρι πολύ λίγο ενώ τον χειμώνα κατεβάζει πολύ νερό[4]. Κατά το παρελθόν έχει προκαλέσει πολλές πλημμύρες δημιουργώντας πολλές καταστροφές αλλά και θανάτους, όλα αυτά μέχρι την δεκαετία του 70 όπου διευθετήθηκε η κοίτη του με τσιμεντένια τοιχώματα. Παρόμοια έργα έγιναν και την περίοδο 2009-11, έργα ρύθμισης της κοίτης του, με κατασκευή τοιχωμάτων από μπετόν αρμέ και ανακατασκευή του παραποτάμιου δρόμου που τον διασχίζει. Ο δρόμος αυτός συνδέει την περιμετρική οδό με το νέο λιμάνι της πόλης και στις εκβολές του πρόκειται να κατασκευαστεί αερογέφυρα. Χαρακτηριστικά στην πλημμύρα του 1886 πλημμύρισε το σχολείο του Μπεγουλάκι την ώρα του μαθήματος κινδυνεύοντας να παρασυρθούν τα παιδιά στα ορμητικά νερά του[7] αναφέρεται ότι η καταστροφή ήταν τόση μεγάλη που το Μπεγουλάκι έμεινε ακατοίκητο αναγκάζοντας τους κατοίκους να ζητήσουν από τον δήμο να τους δώσει εκτάσεις σε άλλη περιοχή της πόλης να εγκατασταθούν εκεί[2]. Ανάλογες καταστροφές έγιναν και στις πλημμύρες του 1912 και 1915, μάλιστα αναφέρεται ότι πριν αλλά και μετά τον 17ο αιώνα εκεί ήταν βάλτοι που σχηματίζονταν από τα νερά του Γλαύκου[2].

Αναφέρεται το 1815[4] κάποια αρχαία τρίτοξη πέτρινη γέφυρα που χρησιμοποιούνταν για το πέρασμα του αλλά λόγω της μετακίνησης της κοίτης του πάνω από 200 μέτρα οι ντόπιοι έφτιαξαν ξύλινα γεφύρια όπου το χειμώνα καταστράφηκαν από τα ορμητικά νερά του ποταμού[4]. Παραπόταμοι του Γαλύκου που είναι στον κάμπο της Πάτρας μικροί αύλακες - χείμαρροι που έχουν το όνομα του χωριού που περνούν: του Μπεγουλακίου, του Σαραβαλίου, του Ρωμανού, της Εγλυκάδος και το Λαλέικο[4].

Το 1927 κατασκευάστηκε το υδροηλεκτρικό εργοστάσιο του Γλαύκου στην θέση "Κουρνάμπελα" στο χωριό Παλιό Σούλι για τον φωτισμό της Πάτρας[4]. Κατασκευάστηκε επίσης φράγμα και τεχνική λίμνη και ανήκε στον Δήμο Πατρέων. Λειτούργησε μέχρι το 1953 όταν πέρασε στα χέρια της ΔΕΗ. Ο Γλαύκος, στο μεγαλύτερο μέρος του, μέχρι το τέλος του 2010 αποτελούσε το φυσικό σύνορο ανάμεσα στην Πάτρα και στον Μεσσάτιδα αλλά την 1η Ιανουαρίου 2011 και με το Πρόγραμμα Καλλικράτης οι συγκεκριμένοι δήμοι ενώθηκαν με άλλους τρεις επιπλέον δήμους για την δημιουργία του νέου Δήμου Πάτρας.

Παρόχθιες δράσεις και εγκαταστάσειςΕπεξεργασία

Εκτός από την παραγλαύκεια λεωφόρο ανάντη και κατάντη του ποταμού, η οποία είναι παλιά κοίτη του ποταμού, υπάρχουν και οι αθλητικές εγκαταστάσεις της Θύελλας Πατρών, το ενωσιακό γήπεδο της Ε.Π.Σ. Αχαΐας, το δημοτικό γήπεδο Πετρωτού της Μεσσάτιδας και οι εγκαταστάσεις του Καρναβαλικού εργαστηρίου του Δήμου Πάτρας.

Παραπομπές και υποσημειώσειςΕπεξεργασία

  1. "τοῦ δὲ Πείρου ποταμοῦ περὶ τοὺς ὀγδοήκοντα ἀφέστηκε σταδίους Πατρέων ἡ πόλις: οὐ πόρρω δὲ αὐτῆς ποταμὸς Γλαῦκος ἐκδίδωσιν ἐς θάλασσαν..."Παυσανία Αχαϊκά
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Τριανταφύλλου 1995, λήμμα Γλαύκος.
  3. ΥΠΕΚΑ 2012, σελ. 42.
  4. 4,00 4,01 4,02 4,03 4,04 4,05 4,06 4,07 4,08 4,09 4,10 Λάζαρης (επιμ.), Τόμος Α', 1998.
  5. Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Γλαύκου/Ζαρουχλαίικων Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 05/12/2017.
  6. Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Κοινότητας Γλαύκου/Ζαρουχλαίικων Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 05/12/2017.
  7. Δημακόπουλος 2010, σελ. 103.

ΠηγέςΕπεξεργασία

ΒιβλιογραφίαΕπεξεργασία

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία