Άνοιγμα κυρίου μενού

Ο Ηλίας Κασιδιάρης (Πειραιάς, 29 Νοεμβρίου 1980) είναι εκπρόσωπος τύπου και πρώην βουλευτής του ακροδεξιού νεοναζιστικού[1][2][3][4][5][6][7] κόμματος Χρυσή Αυγή.

Ηλίας Κασιδιάρης
Ilias Kasidiaris b Mar 2016 (cropped).jpg
Εκπρόσωπος Τύπου
Λαϊκού Συνδέσμου Χρυσή Αυγή
Βουλευτής του Ελληνικού Κοινοβουλίου
Περίοδος
6 Μαΐου 2012 – 11 Ιουνίου 2019
Προσωπικά στοιχεία
Γέννηση29 Νοεμβρίου 1980 (1980-11-29) (38 ετών)
Πειραιάς, Αττική, Ελλάδα
ΕθνικότηταΕλληνική
ΥπηκοότηταΕλλάδα
Πολιτικό κόμμαΧρυσή Αυγή

Μαζί με άλλα μέλη του κόμματος έχει κατηγορηθεί ως εγκληματική οργάνωση από το ανώτατο δικαστήριο του Αρείου Πάγου για την εμπλοκή τους σε σειρά εγκληματικών δράσεων.[8]

Η δράση του με τη Χρυσή Αυγή έχει σημαδευτεί από ακραία ρατσιστικές,[9] ξενοφοβικές και αντιμεταναστευτικές[10][11] αντιλήψεις που συνδέονται άμεσα με τον εθνικισμό και τον νεοναζισμό.[12][13][14] Στο παρελθόν έχει ταχθεί ανοιχτά εναντίον της Ελληνικής ΛΟΑΤ κοινότητας,[15][16] ενώ έχει χειροδικήσει κατά άλλων βουλευτών όπως της Λιάνας Κανέλλη το 2012[17][18] και του Νίκου Δένδια το 2017.[19]

Μετά τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα τον Σεπτέμβριο του 2013, συνελήφθη με την κατηγορία συμμετοχής σε εγκληματική οργάνωση,[20] αλλά αφέθηκε ελεύθερος με περιοριστικούς όρους. Το 2014 και το 2019 υπήρξε υποψήφιος δήμαρχος Αθηναίων, όντας και στις δύο περιπτώσεις υπόδικος.[21][22] Κρίθηκε προφυλακιστέος τον Ιούλιο του 2014, αλλά αποφυλακίστηκε έναν χρόνο μετά.[23]

Βιογραφικά στοιχείαΕπεξεργασία

Γεννήθηκε το 1980 στον Πειραιά και έχει καταγωγή από τα Δημαρίστικα της Μάνης.[24][25] Σπούδασε στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και ειδικεύτηκε στη Χημεία Τροφίμων. Τον Μάιο του 2012 εξελέγη βουλευτής στην εκλογική περιφέρεια Αττικής συγκεντρώνοντας τις περισσότερες ψήφους από το κόμμα του.[26] Εκπαιδεύει στις πολεμικές τέχνες τα μέλη της Χρυσής Αυγής. Μέχρι την εκλογή του εργαζόταν ως επιθεωρητής συστημάτων διαχείρισης ασφάλειας τροφίμων.[27] Σε ένα τεύχος του 2004 του περιοδικού νεολαίας της ΧΑ, Resistance/Αντεπίθεση, εμφανίζεται ο Κασιδιάρης να παρουσιάζει τεχνικές του street fighting.[28]

Μιλώντας σε μια εκδήλωση της ΧΑ στο άγαλμα του Λεωνίδα στις Θερμοπύλες τον Ιούλιο του 2008 ο Κασιδιάρης παρουσίασε τη ΧΑ ως την «ασπίδα της Σπάρτης» που αναμένει «τη στιγμή της μεγάλης αντεπίθεσης, βαδίζοντας στα χνάρια της αρχαίας Κρυπτείας που έπληττε αθόρυβα μέσα στο απόλυτο σκότος και τη σιωπή τους εσωτερικούς εχθρούς της πόλεως».[29]

Κατά τις έρευνες για τη δίκη της ΧΑ στο κινητό του Κασιδιάρη βρέθηκε αποθηκευμένο ένα ηχητικό της 13ης Δεκεμβρίου 2008 στο οποίο ο ίδιος και ο επίσης χρυσαυγίτης και φίλος του Κασιδιάρη Παναγιώτης Ηλιόπουλος τραγουδούσαν ένα τραγούδι με στίχους υβριστικούς για τον Αλέξανδρο Γρηγορόπουλο, ένα δεκαπεντάχρονο μαθητή που είχε δολοφονηθεί μια βδομάδα πριν από έναν αστυνομικό.[30]

Το 2010 εκδόθηκε η συλλογή διηγημάτων του Τομέας Χ, που πήρε την ονομασία της από την οργάνωση Χ. Την επίσημη παρουσίαση του βιβλίου ἐκανε ο αρχηγός της ΧΑ, Νίκος Μιχαλολιάκος, με μια κολακευτική ομιλία για τις λογοτεχνικές ικανότητες του Κασιδιάρη, φορώντας ένα μπλουζάκι με τη νεκροκεφαλή των Ες-Ες.[31]

Σε άρθρο του στην ιστοσελίδα της ΧΑ τον Ιούνιο του 2011 ο Κασιδιάρης αποδοκίμασε το «κίνημα των αγανακτισμένων» ως «απόλυτα βολικό για το βρώμικο και ανθελληνικό σύστημα εξουσίας» και μια «ανώδυνη εκτόνωση για τις πλατειές μάζες», αντιπαραβάλλοντας τη ΧΑ που έχτιζε «ένα πραγματικά Εθνικό, Επαναστατικό Κίνημα» που «στον δρόμο αριθμεί πλέον χιλιάδες μάχιμους νεολαίους, δεν έχει αντίπαλο, καταλαμβάνει πόλεις, κυριαρχεί παντού» και εργάζεται με «συγκεκριμένο πολιτικό σχέδιο» ώστε να «ανατείλει μία μεγάλη και δυνατή Ελλάδα, μία νέα Χρυσή Αυγή του Ελληνισμού».[32]

Σχέσεις με τον ΝαζισμόΕπεξεργασία

Το κόμμα της Χρυσής Αυγής θεωρείται νεοναζιστικής ιδεολογίας από μεγάλο κομμάτι της ακαδημαϊκής κοινότητας[1][2][3][4][5][6] και τον δημοσιογραφικό κόσμο.[12][33]

Τον Ιανουάριο του 2005 ο Κασιδιάρης ήταν μέλος του ακροατηρίου μιας συναυλίας νεοναζιστικών συγκροτημάτων που είχε οργανώσει και διαφημίσει μέσω των εντύπων της η ΧΑ, στην οποία παρίστατο η ηγεσία της ΧΑ. Οι παριστάμενοι εκφωνούσαν νεοναζιστικά συνθήματα και χαιρετούσαν ναζιστικά, ενώ έψαλλαν τον ελληνικό εθνικό ύμνο και τον εθνικό ύμνο της ναζιστικής Γερμανίας και ύψωσαν τη σημαία της Βέρμαχτ και των Ες-Ες. Τον επόμενο μήνα ο Κασιδιάρης έγραψε στην εφημερίδα της ΧΑ το σχετικό ρεπορτάζ με τίτλο «Ροκ για την Πατρίδα!», στο οποίο εγκωμίαζε ένα ρατσιστικό τραγούδι ενός γερμανικού συγκροτήματος που συμμετείχε στη συναυλία.[34]

Έχει γράψει άρθρα υπέρ του Αδόλφου Χίτλερ[35] και του Ναζισμού[36] ενώ δηλώνει και αρνητής του Ολοκαυτώματος.[37] Επίσης μέσα στη Βουλή έχει διαβάσει αποσπάσματα από το πλαστό αντισημιτικό κείμενο των Πρωτοκόλλων των Σοφών της Σιών.[38]

Το 2012 φέρεται να εόρτασε μαζί με άλλα μέλη της ΧΑ το χειμερινό ηλιοστάσιο[39] και να φωτογραφήθηκε κρατώντας την πολεμική σημαία (Reichskriegsfahne) του Γ' Ράιχ[40] και χαιρετώντας ναζιστικά[41] όμως η Χρυσή Αυγή ισχυρίστηκε πως η φωτογραφία ήταν προϊόν φωτομοντάζ.[42] Η φωτογραφία με τον Κασιδιάρη να κρατάει τη σημαία της Βέρμαχτ βρέθηκε αποθηκευμένη στο κινητό του τηλέφωνο και τον Ιούνιο του 2018 προβλήθηκε στη δίκη της Χρυσής Αυγής.[43]

Φέρει τατουάζ μια σβάστικα στον αριστερό ώμο[44] η οποία κατά δήλωσή του είναι «πανάρχαιο και αιώνιο σύμβολο της Ελληνικότητας».[45] Σε φωτογραφίες από ένα ταξίδι του στην Αγγλία που δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό νεολαίας της ΧΑ Αντεπίθεση εμφανίζεται με τα μέλη του ρατσιστικής και νεοναζιστικής θεματολογίας συγκροτήματος Whitelaw φορώντας μπλούζα με λογότυπα των S.S.[28]

Καταδίκες, υποκίνηση βίας και ρατσισμόςΕπεξεργασία

Ο Ηλίας Κασιδιάρης έχει αντιμετωπίσει βαριές κατηγορίες για υποκίνηση βίας με τη δράση της Χρυσής Αυγής, καθώς και ατομικά. Έχοντας συλληφθεί με αφορμή τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα ως μέλος του κόμματος, αλλά και με κατηγορίες για υποκίνηση βίας και ρατσισμού, η Χρυσή Αυγή έχει χαρακτηριστεί εγκληματική οργάνωση με στρατιωτική δομή.[46][47]

Επίθεση στην ΠολυτεχνειούποληΕπεξεργασία

Ο Κασιδιάρης κατηγορήθηκε για συνέργεια σε ληστεία εις βάρος φοιτητή, που έλαβε χώρα το 2007 στην Πολυτεχνειούπολη. Το θύμα δέχτηκε επίθεση από αγνώστους που τον χτύπησαν με γκλομπ, τον μαχαίρωσαν, του αφαίρεσαν την ταυτότητα και, σύμφωνα με αυτόπτες μάρτυρες, διέφυγαν με αυτοκίνητο που ανήκε στον κατηγορούμενο, ο οποίος αρνήθηκε την ανάμιξή του.[48] Τον Μάρτιο του 2013, αθωώθηκε από το Μονομελές Εφετείο Κακουργημάτων λόγω αμφιβολιών.[49] Η δίκη καταγγέλθηκε από παριστάμενους και την πολιτική αγωγή ότι διεξήχθη υπό καθεστώς φόβου, καθώς διαδραματίστηκε σε μία αίθουσα γεμάτη από Χρυσαυγίτες την παρουσία των οποίων αφέθηκε να ρυθμίζει ο ίδιος ο Κασιδιάρης.[50]

Το 2010 κατέθεσε μήνυση για ψευδορκία εναντίον της μάρτυρος που είχε σημειώσει τον αριθμό κυκλοφορίας του αυτοκινήτου, ο οποίος ταυτοποιήθηκε από την αστυνομία με το εταιρικό όχημα του Κασιδιάρη. Η υπόθεση εκδικάστηκε το 2016, οπότε και το Τριμελές Πλημμελειοδικείο την έκρινε αθώα, καθώς δεν συγκροτείτο «αντικειμενική υπόσταση του αδικήματος».[51][52]

Τον Νοέμβριο του 2013 αποφασίστηκε η άρση της βουλευτικής του ασυλίας του, ύστερα από μήνυση που κατέθεσε εις βάρος του ο τηλεοπτικός σταθμός Alpha και μία δημοσιογράφος, κατηγορώντας τον για συκοφαντική δυσφήμηση.[53]

Πογκρόμ εναντίον μεταναστώνΕπεξεργασία

Σύμφωνα με αναφορά που κατατέθηκε τον Μάιο του 2014 στον αρμόδιο για ρατσιστικά εγκλήματα εισαγγελέα του Άρειου Πάγου από την Πρωτοβουλία Δικηγόρων για την Πολιτική Αγωγή του Αντιφασιστικού Κινήματος JailGoldenDawn, ο Κασιδιάρης εκφώνησε ομιλία σε συγκέντρωση στο κέντρο της Αθήνας μετά τη δολοφονία του Μανώλη Καντάρη από τρεις μετανάστες (Μάιος 2011) και στη συνέχεια τέθηκε επικεφαλής πορείας που μετατράπηκε σε πογκρόμ εναντίον μεταναστών.[54] Το πογκρόμ είχε ως αποτέλεσμα, σύμφωνα με τα στοιχεία της JGD, τον θάνατο ενός 21χρονου μετανάστη από το Μπανγκλαντές, του Αλίμ Αμπντούλ Μάναν, ενώ άλλοι 100 και πλέον τραυματίστηκαν, εκ των οποίων οι 20 σοβαρά.[55] Σε βίντεο που ανέβηκαν στο διαδίκτυο φαίνεται ο Κασιδιάρης να εκφωνεί ομιλία στο συγκεντρωμένο πλήθος, να δίνει συνθήματα μαζί με τον Παναγιώταρο και να καθοδηγεί την πορεία.[56] Στο κινητό του Κασιδιάρη βρέθηκαν τρία μηνύματα για το πογκρόμ. Στο τεύχος της 18/5 του περιοδικού του κόμματος, υπέγραφε το κύριο άρθρο στο οποίο αναφερόταν ότι «όσο παραμένουμε εκτός Κ(υ)νοβουλίου (sic) θα κυριαρχούμε στο καθιερωμένο πεδίο δράσης μας -το πεζοδρόμιο- και θα κάνουμε την Αθήνα άνω-κάτω. Αυτή είναι η αποστολή μας, αυτή είναι η πολιτική μας».[57][56] Μιλώντας σε εκδήλωση στα γραφεία της ΧΑ μία βδομάδα αργότερα, στις 21/5, ο Κασιδιάρης έκανε λόγο για δραστηριότητες κατοίκων των Αθηνών τους οποίους, όμως, οργάνωσε η ΧΑ.[58]

Η υπόθεση χαρακτηρίστηκε ως επείγουσα κατά την προκαταρκτική εξέτασή της, ωστόσο δεν ασκήθηκε ποινική δίωξη. Τον Απρίλιο του 2016 υποβλήθηκε υπόμνημα από δικηγόρο-μέλος της JGD, για να αποτραπεί η παραγραφή της υπόθεσης.[59] Την ίδια μέρα ο εισαγγελέας έθεσε την υπόθεση στο αρχείο αγνώστων δραστών.[60]

Επεισόδιο με τη Λιάνα ΚανέλληΕπεξεργασία

Στις 7 Ιουνίου του 2012, ευρισκόμενος σε τηλεοπτική εκπομπή, ήρθε σε έντονη αντιπαράθεση με τις υποψήφιες βουλευτές Λιάνα Κανέλλη (ΚΚΕ) και Ρένα Δούρου (ΣΥΡΙΖΑ) και εκτίναξε το νερό από το ποτήρι του στην τελευταία. Σαν αντίδραση σε αυτή την ενέργεια, η Κανέλλη σηκώθηκε και τον χτύπησε με μια εφημερίδα φωνάζοντας του να φύγει. Εκείνος την έσπρωξε και τη χτύπησε 3 φορές στο πρόσωπο.[61] Αμέσως η προϊσταμένη της Εισαγγελίας έδωσε εντολή να συλληφθεί με την αυτόφωρη διαδικασία για απόπειρα επικίνδυνης σωματικής βλάβης.[62] Ο ίδιος έφυγε και καταζητείτο από την αστυνομία μέχρι τη λήξη της προθεσμίας της αυτόφωρης διαδικασίας.[63] Το επεισόδιο προβλήθηκε διεθνώς.[64] Σχεδόν ομόφωνη ήταν και η καταδίκη της πράξης του Κασιδιάρη από τα ελληνικά πολιτικά κόμματα,[65] με μόνη εξαίρεση τη ΧΑ που κατηγόρησε την Κανέλλη ότι εκείνη ξεκίνησε το περιστατικό.[66]

Ο ίδιος υποστήριξε πως ήταν θύμα επιχείρησης αποπροσανατολισμού της κοινής γνώμης.[67][68] Με αφορμή το γεγονός, αρκετά πολιτικά κόμματα πρότειναν αποκλεισμό των εκπροσώπων της ΧΑ από κάθε προεκλογική συζήτηση, κάτι που βρήκε σύμφωνη την Πανελλήνια Ομοσπονδία Ενώσεων Συντακτών, αλλά η πρόταση απορρίφθηκε από το ΕΣΡ ως αντισυνταγματική.[69] Το 2015 ο βουλευτής απαλλάχθηκε από το Μονομελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών, το οποίο μετέτρεψε την κατηγορία σε απλή σωματική βλάβη και έπαυσε την ποινική δίωξη, καθώς η μήνυση θα έπρεπε να είχε κατατεθεί από την Κανέλλη.[70]

Σύμφωνα με το δημοσιογράφο-ερευνητή Δημήτρη Ψαρρά, το επεισόδιο ήταν σκηνοθετημένο. Ο Κασιδιάρης αντέγραψε την αντίδραση του Ρώσου ακροδεξιού Βλαντίμιρ Ζιρινόφσκι, που το 1995 σε μία τηλεοπτική εκπομπή είχε ρίξει ένα ποτήρι νερό σε ένα πολιτικό του αντίπαλο, ως απάντηση σε ένα σχόλιο που θεώρησε ότι τον θίγει. Η εφημερίδα «Χρυσή Αυγή» είχε δημοσιεύσει το περιστατικό εκθειάζοντας το Ζιρινόφσκι για την αντίδρασή του.[71] Σε ομιλία του σε στελέχη της Χρυσής Αυγής το Μάιο του 2011, ένα χρόνο πριν το επεισόδιο, ο Μιχαλολιάκος είχε προαναγγείλει αναφερόμενος στους πολιτικούς αντιπάλους της ΧΑ ότι «θα τους χαστουκίσουμε, θα τους χλευάσουμε, θα τους υβρίσουμε» γεγονός που «θα το μάθει ολόκληρος ο ελληνικός λαός».[72]

Προφυλάκιση και υποψηφιότητα για δήμαρχος ΑθηναίωνΕπεξεργασία

Τον Σεπτέμβριο του 2013 συνελήφθη με την κατηγορία της ένταξης σε εγκληματική οργάνωση, αλλά αφέθηκε ελεύθερος με περιοριστικούς όρους.[20] Τον Ιανουάριο του 2014 ανακοίνωσε πως θα ήταν υποψήφιος δήμαρχος Αθηναίων.[73] Στις δημοτικές εκλογές που έγιναν τον Μάιο, ο συνδυασμός του κατετάγη τέταρτος με ποσοστό 16,1% και περίπου 36.000 ψήφους, με τον ίδιο να είναι υπόδικος.[74] Τον Ιούλιο του 2014 κρίθηκε προφυλακιστέος με την κατηγορία της διακεκριμένης οπλοκατοχής με σκοπό τη διάθεση όπλων σε εγκληματική οργάνωση.[75] Οι ανακριτές και ο εισαγγελέας έκριναν ότι τα δύο όπλα που βρέθηκαν με άδεια στο σπίτι του, από τα οποία το ένα ανήκε στον πατέρα του, είχαν δεχτεί μεταβολές, κάτι που θεωρείται ποινικό αδίκημα.[76][77] Στο σκεπτικό της προφυλάκισης έπαιξε ρόλο ο βίαιος χαρακτήρας του βουλευτή.[78] Ο ίδιος χαρακτήρισε τη δίωξή του ως πολιτική.[79] Αποφυλακίστηκε με περιοριστικούς όρους τον Ιούλιο του 2015.[80]

Επεισόδιο με τον Νίκο ΔένδιαΕπεξεργασία

Τον Μάιο του 2017, καθώς ο ίδιος ρητόρευε από τη θέση του σε συνεδρίαση της Βουλής, ο βουλευτής της ΝΔ Νίκος Δένδιας πέρασε από τον διάδρομο μπροστά του. Ο Κασιδιάρης του έκανε παρατήρηση σε έντονο ύφος και τον έσπρωξε, σύμφωνα με αυτόπτες μάρτυρες. Προκλήθηκε έντονη λογομαχία η οποία οδήγησε στην αποβολή από την αίθουσα του Κασιδιάρη και -εν συνεχεία- ολόκληρης της ΚΟ της ΧΑ, από το προεδρείο.[81]

Άλλα επεισόδια και καταγγελίεςΕπεξεργασία

Πρώην μέλη της ΧΑ τον κατηγορούν ότι το 2008, επικεφαλής μιας ομάδας δέκα χρυσαυγιτών, επιτέθηκε και γρονθοκόπησε με σιδηρογροθιά τον προσφάτως αποχωρήσαντα πρώην υπαρχηγό της ΧΑ, Δημήτρη Ζαφειρόπουλο, και το 2009 επιτέθηκε στο βουλευτή του ΛαΟΣ Άδωνι Γεωργιάδη.[82]

Το 2012 διαπληκτίστηκε πολύ έντονα με τον Κωνσταντίνο Πλεύρη σε τηλεοπτική συνέντευξη.[83] Τον Νοέμβριο του 2012 φέρεται να είχε εξαπολύσει απειλές εναντίον αστυνομικών, ενώ για αυτό το θέμα εκκρεμεί απόφαση δικαστηρίου[84].

Καταδίκη για διέγερση σε βίαΕπεξεργασία

Τον Σεπτέμβριο του 2017, καταδικάστηκε σε ποινή φυλάκισης 6 μηνών με τριετή αναστολή από το Μονομελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών, για περιστατικό που έλαβε χώρα τον Μάιο του 2011. Σύμφωνα με τον εισαγγελέα "ο κατηγορούμενος προέτρεψε ευθέως πολίτες να πάρουν τον νόμο στα χέρια τους και να ασκήσουν βία σε συγκεκριμένες περιοχές της Αθήνας".[85][86] Τον Δεκέμβριο του 2018 κρίθηκε αθώος από το Β' Τριμελές Πλημμελειοδικείου Αθηνών.[87]

Ρατσιστικά και σεξιστικά σχόλια στη βουλήΕπεξεργασία

Με αφορμή τη συμμετοχή της Ελένης Φουρέιρα στο Διαγωνισμό Τραγουδιού Eurovision του 2018, προχώρησε σε ρατσιστικές δηλώσεις εντός της βουλής κατηγορώντας ανοιχτά τη τραγουδίστρια για τις Αλβανικές της ρίζες. Επίσης, κατέκρινε το μεταναστευτικό κίνημα και το τρόπο με τον οποίο ζουν και εργάζονται οι Αλβανοί στη χώρα, αλλά και το καθεστώς Ράμα, κάνοντας χρήση και της ρητορικής «έξω από την Ελλάδα».[88][89]

Αντίστοιχα, τον Μάιο του 2018 με αφορμή τη συζήτηση περί ασύλου σε ομάδες προσφύγων, ο Ηλίας Κασιδιάρης επιτέθηκε λεκτικά στη Τασία Χριστοδουλοπούλου λέγοντας αναφερόμενος στο κόμμα του ότι «εμείς, όταν βγούμε, να βάλουμε την Χριστοδουλοπούλου σε βραχονησίδα να την βλέπουν το βράδυ σαν σκιάχτρο να λένε "Παναγιά μου τι είναι αυτό" και να γυρίζουν να φεύγουν».[90] Η βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ έκανε λόγο με τη σειρά της «για παραλήρημα από νεοναζί κανίβαλο».[91]

Συγγραφικό έργοΕπεξεργασία

  • Τομέας Χ (2010)
  • Οι Άλλοι Σπαρτιάτες (2013)
  • Πολιτικό Ημερολόγιο Φυλακής (2015)

ΠηγέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 Ellinas, Antonis A. (2015-01-02). «Neo-Nazism in an Established Democracy: The Persistence of Golden Dawn in Greece». South European Society and Politics 20 (1): 1–20. doi:10.1080/13608746.2014.981379. ISSN 1360-8746. https://doi.org/10.1080/13608746.2014.981379. 
  2. 2,0 2,1 Koronaiou, Alexandra; Lagos, Evangelos; Sakellariou, Alexandros; Kymionis, Stelios; Chiotaki-Poulou, Irini (2015-12). «Golden Dawn, Austerity and Young People: The Rise of Fascist Extremism Among Young People in Contemporary Greek Society» (στα αγγλικά). The Sociological Review 63 (2_suppl): 231–249. doi:10.1111/1467-954x.12270. ISSN 0038-0261. https://doi.org/10.1111/1467-954X.12270. 
  3. 3,0 3,1 Petrou, Michalis; Kandylis, George (2016-11-01). «Violence and Extreme-right Activism: The Neo-Nazi Golden Dawn in a Greek Rural Community». Journal of Intercultural Studies 37 (6): 589–604. doi:10.1080/07256868.2016.1235022. ISSN 0725-6868. https://doi.org/10.1080/07256868.2016.1235022. 
  4. 4,0 4,1 Sakellariou, Alexandros; Koronaiou, Alexandra (2013-04-01). «Reflections on ‘Golden Dawn’, community organizing and nationalist solidarity: helping (only) Greeks» (στα αγγλικά). Community Development Journal 48 (2): 332–338. doi:10.1093/cdj/bst013. ISSN 0010-3802. https://academic.oup.com/cdj/article/48/2/332/268286. 
  5. 5,0 5,1 Κίρτσογλου, Ε (17 Φεβρουάριος 2015). [http://dro.dur.ac.uk/14541/1/14541.pdf The Dark Ages of the Golden Dawn : anthropological analysis and responsibility in the twilight zone of the Greek crisis.]. http://dro.dur.ac.uk/14541/1/14541.pdf. 
  6. 6,0 6,1 Dalakoglou, Dimitris (2013). «Neo-Nazism and Neoliberalism: A Few Comments on Violence in Athens At the Time of Crisis» (στα αγγλικά). WorkingUSA 16 (2): 283–292. doi:10.1111/wusa.12044. ISSN 1743-4580. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/wusa.12044. 
  7. Ψαρράς, Δημήτρης (2018). Ο αρχηγός: Το αίνιγμα του Ν. Μιχαλολιάκου. Αθήνα: ΠΟΛΙΣ. σελίδες 13–14. 
  8. «Άρειος Πάγος: Γι' αυτό η Χρυσή Αυγή είναι εγκληματική οργάνωση». ProtoThema. https://www.protothema.gr/greece/article/314939/areios-pagos-gi-auto-i-hrusi-augi-einai-eglimatiki-organosi/. Ανακτήθηκε στις 2018-05-11. 
  9. Ρατσισμός:
  10. «Ο Κασιδιάρης είπε σε δημοσιογράφους του BBC να πάρουν τους μετανάστες στην Αγγλία και τους πέταξε έξω από το γραφείο του (βίντεο)». iefimerida. 2016-03-01. http://www.iefimerida.gr/news/254012/o-kasidiaris-eipe-se-dimosiografoys-toy-bbc-na-paroyn-toys-metanastes-stin-agglia-kai. Ανακτήθηκε στις 2018-05-11. 
  11. «Κασιδιάρης: Θα στείλουμε τους μετανάστες στα ξερονήσια όπως το '50». reader.gr. 2013-05-21. https://www.reader.gr/politiki/kasidiaris-tha-steiloyme-toys-metanastes-sta-xeronisia-opos-50. Ανακτήθηκε στις 2018-05-11. 
  12. 12,0 12,1 «Αγκαζέ με τον ναζισμό: τα κόμματα, οι εκλογές και η Χρυσή Αυγή». Η Εφημερίδα των Συντακτών. 2015-09-07. http://www.efsyn.gr/arthro/agkaze-me-ton-nazismo-ta-kommata-oi-ekloges-kai-i-hrysi-aygi. Ανακτήθηκε στις 2018-05-11. 
  13. ««Ωδή» στους ναζί από την Χρυσή Αυγή». The TOC. 2014-06-23. http://www.thetoc.gr/politiki/article/wdi-stous-nazi-apo-tin-xrusi-augi. Ανακτήθηκε στις 2018-05-11. 
  14. «Αυτή Είναι η Χρυσή Αυγή» (στα gr). Vice. 2015-09-16. https://www.vice.com/gr/article/d7gq9a/ayth-einai-h-xrhsh-avgh. Ανακτήθηκε στις 2018-05-11. 
  15. «Ανάπηροι και ομοφυλόφιλοι στο στόχαστρο της Χρυσής Αυγής». Το Βήμα. Ανακτήθηκε στις 11 Μαΐου 2018. 
  16. «Ομοφοβικό παραλήρημα Κασιδιάρη στη Βουλή: Παρά φύσιν το νομοσχέδιο για την αναδοχή». LiFO. Ανακτήθηκε στις 11 Μαΐου 2018. 
  17. «Ο βουλευτής Ηλίας Κασιδιάρης της Χρυσής Αυγής χαστούκισε τη Λιάνα Κανέλλη σε εκπομπή του Αντέννα (video)». Το Βήμα. Ανακτήθηκε στις 11 Μαΐου 2018. 
  18. «Δεν καταδικάστηκε για το χαστούκι ο Ηλίας Κασιδιάρης, της Ιωάννας Μάνδρου». Η Καθημερινή. http://www.kathimerini.gr/806286/article/epikairothta/ellada/den-katadikasthke-gia-to-xastoyki-o-hlias-kasidiarhs. Ανακτήθηκε στις 2018-05-11. 
  19. «Σοβαρό επεισόδιο Κασιδιάρη - Δένδια στη Βουλή». CNN.gr. 2017-05-15. http://www.cnn.gr/news/politiki/story/80764/sovaro-epeisodio-kasidiari-dendia-sti-voyli. Ανακτήθηκε στις 2018-05-11. 
  20. 20,0 20,1 Συνελήφθησαν βουλευτές και στελέχη της Χρυσής Αυγής, PiraeusPress 28/09/2013.
  21. «Δήμος Αθηναίων: Δημοσκόπηση «βγάζει» νικητή με διαφορά τον Μπακογιάννη (vids)». Έθνος. 3 Μαΐου 2019. Ανακτήθηκε στις 12 Μαΐου 2019. 
  22. «Ενα παράσημο δημοκρατίας για τον Καμίνη και τους 26 δημοτικούς συμβούλους που μηνύθηκαν από τον Κασιδιάρη». Protagon.gr. Ανακτήθηκε στις 12 Μαΐου 2019. 
  23. «Η αποφυλάκιση Κασιδιάρη». www.avgi.gr. Ανακτήθηκε στις 12 Μαΐου 2019. 
  24. Παρέα στη Μάνη Παπαχρήστου - Κασιδιάρης, Newsbeast 02/09/2012.
  25. Περιοδικό «Αδουλώτη Μάνη», τεύχος 2, νέα περίοδος, Απρίλιος - Ιούνιος 2012, σελ. 81.
  26. Βουλευτές και σταυροί προτίμησης στις περιφέρειες της χώρας, in.gr 08/05/2012.
  27. «Ο «μαέστρος» που ανέλαβε να... αθωώσει την οργάνωση». Έθνος. 12 Μαΐου 2012. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Οκτωβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 7 Ιουνίου 2012. 
  28. 28,0 28,1 Στέλιος Βογιατζάκης (2012-06-08). «Ένας... μαχητής του δρόμου που δέρνει γυναίκες». Έθνος. http://www.ethnos.gr/politiki/arthro/enas_maxitis_tou_dromou_pou_dernei_gynaikes-63667082/. Ανακτήθηκε στις 2017-05-19. 
  29. Ο ΙΟΣ (26-05-2013). «Η «Κρυπτεία» του κυρίου Γενικού». http://archive.efsyn.gr/?p=54003. Ανακτήθηκε στις 03-08-2017. 
  30. Μαρία Ψαρά, Λευτέρης Μπιντέλας (28 Αυγούστου 2014). «Οταν οι χρυσαυγίτες χλεύαζαν τη δολοφονία του Αλέξη Γρηγορόπουλου». Έθνος. Ανακτήθηκε στις 3 Αυγούστου 2017. 
  31. Ψαρράς, Δημήτρης (2012). Η μαύρη βίβλος της Χρυσής Αυγής: Ντοκουμέντα από την ιστορία και τη δράση μιας ναζιστικής ομάδας. Αθήνα: Πόλις. σελίδες 299–301. 
  32. Ψαρράς, Δημήτρης (2012). Η μαύρη βίβλος της Χρυσής Αυγής: Ντοκουμέντα από την ιστορία και τη δράση μιας ναζιστικής ομάδας. Αθήνα: Πόλις. σελίδες 388–9. 
  33. Δημοσιογραφικός κόσμος:
  34. Ψαρράς Δημήτρης; Μπασκάκης Γιάννης (13-02-2017). «Η αληθινή πατρίδα της Χρυσής Αυγής». Η Εφημερίδα των Συντακτών. https://www.efsyn.gr/arthro/i-alithini-patrida-tis-hrysis-aygis. Ανακτήθηκε στις 31-07-2017. 
  35. Δημήτρης Ψαρράς (06-10-2014). «Κασιδιάρης: Η δολοφονία του Ανδρέα Παπανδρέου θα είχε αλλάξει τη μοίρα μας». Η Εφημερίδα των Συντακτών. http://archive.efsyn.gr/?p=241012. Ανακτήθηκε στις 03-08-2017. 
  36. Ο Κασιδιάρης εξυμνεί τον Χίτλερ, TVXS 17/09/2012.
  37. "Αρνητής του Ολοκαυτώματος" δήλωσε ο Ηλίας Κασιδιάρης, Πρώτο Θέμα 06/06/2013.
  38. Greek neo-Nazi lawmaker indicates he is a Holocaust denier, Haaretz 07/06/2013.
  39. Ο Ηλίας Κασιδιάρης πάνω στο βουνό για τη νέα Χρυσή Αυγή, iefimerida 27/12/2012. Ανακτήθηκε στις 23/6/2014.
  40. The Historical Flags of Germany Part 3 loeser.us. Ανακτήθηκε στις 24/6/2014.
  41. Ντοκουμέντα: Μιχαλολιάκος και Παππάς με τη σβάστικα στο χέρι -Οταν τα στελέχη της Χρυσής Αυγής ντύνονταν Ναζί (εικόνες) iefimerida 23/06/2014. Ανακτήθηκε στις 23/6/2014.
  42. Νέα φωτομοντάζ και ανάποδη κοπτοραπτική από την εφημερίδα των Συντακτών, Χρυσή Αυγή 23/06/2014. Ανακακτήθηκε στις 25/6/2014.
  43. Γιώτα Τέσση (2018-05-31). «Το ψέμα του Κασιδιάρη είχε κοντά ποδάρια». https://www.efsyn.gr/ellada/dikaiosyni/i-diki-tis-hrysis-aygis/152167_psema-toy-kasidiari-eihe-konta-podaria. Ανακτήθηκε στις 09-05-2019. 
  44. Αντώνης Γαλανόπουλος (20/11/2014), Με σορτς, αμάνικο και σβάστικα ο Κασιδιάρης στην Επιτροπή της Βουλής The TOC. Ανακτήθηκε στις 19/5/2017.
  45. Προκλητικό άρθρο του προφυλακισμένου Ηλία Κασιδιάρη για την Αμφίπολη The TOC 12/10/2014. Ανακτήθηκε 19/05/2017.
  46. «Άρειος Πάγος: Γι' αυτό η Χρυσή Αυγή είναι εγκληματική οργάνωση». ProtoThema. https://www.protothema.gr/greece/article/314939/areios-pagos-gi-auto-i-hrusi-augi-einai-eglimatiki-organosi/. Ανακτήθηκε στις 2018-05-15. 
  47. Λαζαρίδου Ειρήνη (16/12/2017). «Είναι εγκληματική οργάνωση με στρατιωτική δομή». Η Αυγή. http://www.avgi.gr/article/10813/8597274/einai-enklematike-organose-me-stratiotike-dome. Ανακτήθηκε στις 2018-05-15. 
  48. «Λόγω αμφιβολιών αθωώθηκε ο Ηλίας Κασιδιάρης». ΤΟ ΒΗΜΑ. 7 Μαρτίου 2013. Ανακτήθηκε στις 17 Μαΐου 2017. 
  49. «Αθωώθηκε λόγω αμφιβολιών ο Ηλίας Κασιδιάρης». 2013-03-07. http://www.tanea.gr/news/greece/article/5005176/sto-edwlio-shmera-o-hlias-kasidiarhs. Ανακτήθηκε στις 2013-07-23. 
  50. Μαρινίκη Αλεβιζοπούλου, Έφη Γιαννοπούλου (2013-09-21). «Δίκη Ηλία Κασιδιάρη: Ήττα της δικαιοσύνης;». Unfollow. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2014-05-10. https://archive.today/20140510112534/http://unfollow.com.gr/print/selected/3946-dikikasid/. Ανακτήθηκε στις 2015-02-06. 
  51. Λίνα Γιάνναρου (23-03-2016). «Η μεγάλη νίκη πίσω από την ετυμηγορία». Η Καθημερινή. http://www.kathimerini.gr/854077/article/epikairothta/ellada/h-megalh-nikh-pisw-apo-thn-etymhgoria. Ανακτήθηκε στις 24-03-2016. 
  52. Γιάννης Μπασκάκης (23-03-2016). «Επιτέλους, λύτρωση!». Η Εφημερίδα των Συντακτών. http://www.efsyn.gr/arthro/epiteloys-lytrosi. Ανακτήθηκε στις 24-03-2016. 
  53. Ολομέλεια Βουλής: Αποφάσισε άρση ασυλίας των Κασιδιάρη-Κουκούτση, Το Βήμα 27/11/2013.
  54. Το πογκρόμ του 2011:
  55. Γιάννης Μπασκάκης (27-08-2014). «Ο Ηλίας του 16ου… πογκρόμ». Η Εφημερίδα των Συντακτών. http://archive.efsyn.gr/?p=228132. Ανακτήθηκε στις 17-08-2015. 
  56. 56,0 56,1 Ο ΙΟΣ (03-05-2015). ««Πρέπει να χυθεί αίμα»». Η Εφημερίδα των Συντακτών. http://www.efsyn.gr/arthro/prepei-na-hythei-aima. Ανακτήθηκε στις 23-04-2016. 
  57. Γιάννα Παπαδάκου (13-07-2014). «Ενα sms έκαψε τον Κασιδιάρη». Το Βήμα. http://www.tovima.gr/society/article/?aid=615040. Ανακτήθηκε στις 23-04-2016. 
  58. Γιάννης Μπασκάκης (22-09-2018). «Βίντεο-ομολογία από τη Χ.Α.: «Εμείς οργανώσαμε το πογκρόμ»». Η Εφημερίδα των Συντακτών. https://www.efsyn.gr/ellada/dikaiosyni/i-diki-tis-hrysis-aygis/165311_binteo-omologia-apo-ti-ha-emeis-organosame-pogkrom. Ανακτήθηκε στις 09-05-2019. 
  59. Γιάννης Μπασκάκης (15-04-2016). «Κοντά σε παραγραφή το πογκρόμ του 2011». Η Εφημερίδα των Συντακτών. https://www.efsyn.gr/arthro/konta-se-paragrafi-pogkrom-toy-2011. Ανακτήθηκε στις 23-04-2016. 
  60. «Στο αρχείο το χρυσαυγίτικο πογκρόμ του 2011 - «Άγνωστοι» οι δράστες». tvxs.gr. 23 Απριλίου 2016. Ανακτήθηκε στις 23 Απριλίου 2016. 
  61. Επίθεση κατά Λ. Κανέλλη:
  62. «Η εισαγγελέας Ράικου διέταξε τη σύλληψη του Ηλία Κασιδιάρη». iefimerida.gr. 7 Ιουνίου 2012. Ανακτήθηκε στις 7 Ιουνίου 2012. 
  63. «Κασιδιάρης σε Μιχαλολιάκο: Αρχηγέ είμαι στον ΑΝΤ1 έχω πρόβλημα, στείλε 100 άτομα!». iefimerida.gr. 7 Ιουνίου 2012. Ανακτήθηκε στις 7 Ιουνίου 2012. 
  64. Διεθνής προβολή:
  65. «Καταδικάζουν και ανησυχούν τα κόμματα για Χρυσή Αυγή». iefimerida.gr. 8 Ιουνίου 2012. Ανακτήθηκε στις 8 Ιουνίου 2012. 
  66. «Χρυσή Αυγή: Πρώτα χτύπησε τον Κασιδιάρη η Κανέλλη». NewsIt. 7 Ιουνίου 2012. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Ιουνίου 2012. Ανακτήθηκε στις 7 Ιουνίου 2012. 
  67. «Νέα αναβολή στη δίκη του εκπροσώπου της Χρυσής Αυγής Ηλία Κασιδιάρη». in.gr. 11 Ιουνίου 2012. Ανακτήθηκε στις 11 Ιουνίου 2012. 
  68. «Εμφανίστηκε» ο Κασιδιάρης, Το Ποντίκι 09/06/2012.
  69. «ΕΣΡ: Τα κανάλια δεν μπορούν να αποκλείσουν τη Χρυσή Αυγή». Πρώτο Θέμα. 7 Ιουνίου 2012. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Ιουνίου 2012. Ανακτήθηκε στις 10 Ιουνίου 2012. 
  70. «Απαλλάχθηκε ο Ηλίας Κασιδιάρης για το χαστούκι στην Κανέλλη». in.gr. 7 Μαρτίου 2015. Ανακτήθηκε στις 10 Μαΐου 2015. 
  71. Δημήτρης Ψαρράς (09-03-2015). «Κασιδιάρης όπως Ζιρινόφσκι». Η Εφημερίδα των Συντακτών. http://www.efsyn.gr/arthro/kasidiaris-opos-zirinofski. Ανακτήθηκε στις 17-08-2015. 
  72. Δ.[ημήτρης] Ψ.[αρράς] (02-10-2014). «Χαστούκι με εντολή του Αρχηγού». Η Εφημερίδα των Συντακτών. http://archive.efsyn.gr/?p=239986. Ανακτήθηκε στις 17-08-2015. 
  73. «Ο Ηλίας Κασιδιάρης υποψήφιος δήμαρχος της Χρυσής Αυγής στην Αθήνα». Το Κουτί της Πανδώρας. 26 Ιανουαρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 18 Μαΐου 2017. 
  74. Χασαπόπουλος Νίκος (19 Μαΐου 2014). «Ανησυχία για τη διείσδυση της Χρυσής Αυγής: Πρώτη με 20,07% σε Κολωνό και Σεπόλια». ΤΟ ΒΗΜΑ. Ανακτήθηκε στις 18 Μαΐου 2017. 
  75. Διακεκριμένη οπλοκατοχή:
  76. Το σκεπτικό της προφυλάκισης του Ηλία Κασιδιάρη, Ναυτεμπορική 10/07/2014.
  77. Προθεσμίες έλαβαν οι Κασιδιάρης και Μίχος που μίλησαν για «σαθρές κατηγορίες», Τα Νέα 03/07/2014.
  78. Βίαιος χαρακτήρας:
  79. Στο Εφετείο ο Κασιδιάρης: "Η δίωξη είναι πολιτική", enikos.gr 24/06/2019.
  80. Μάνδρου, Ιωάννα (1 Ιουλίου 2015). «Αποφυλακίζεται ο Ηλίας Κασιδιάρης». ΣΚΑΪ. Ανακτήθηκε στις 17 Μαΐου 2017. 
  81. «Πρωτοφανές επεισόδιο: Ο Κασιδιάρης χειροδίκησε εναντίον του Δένδια μέσα στη Βουλή». 15/5/2017. http://www.protothema.gr/politics/article/679504/protofanes-epeisodio-o-kasidiaris-heirodikise-enadion-tou-dendia-mesa-sti-vouli/. Ανακτήθηκε στις 16/5/2017. 
  82. «Οι πρώην σύντροφοι «καρφώνουν» τον νταή». Έθνος. 2012-06-10. http://www.ethnos.gr/politiki/arthro/oi_proin_syntrofoi_karfonoun_ton_ntai-63667729/. Ανακτήθηκε στις 2017-07-31. 
  83. Κώστας Πλεύρης: «Έτσι θα ξαπλώσω κάτω τον Ηλία Κασιδιάρη», iefimerida 16/06/2012. Ανακτήθηκε στις 19/05/2017.
  84. Μαρία Δήμα, «Ο Κασιδιάρης ωθούσε τους οπαδούς του σε συμπλοκή», Η Εφημερίδα Των Συντακτών 12/04/2017. Ανακτήθηκε στις 19/05/2017.
  85. Ξυνού Αντωνία (28 Σεπτεμβρίου 2017). «Ένοχος ο Ηλίας Κασιδιάρης για διέγερση σε βία». news247.gr. Ανακτήθηκε στις 28 Σεπτεμβρίου 2017. 
  86. «Ποινή φυλάκισης 6 μηνών για τον βουλευτή της ΧΑ Ηλ. Κασιδιάρη». Το Βήμα. 28 Σεπτεμβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 28 Σεπτεμβρίου 2017. 
  87. Αθώωση Κασιδιάρη για τη διέγερση σε βία κατά των Ρομά στον Ασπρόπυργο το 2011, JailGoldenDawn 05/12/2018. Ανακτήθηκε στις 05/12/2018.
  88. «Ρατσιστικό παραλήρημα Κασιδιάρη στη Βουλή για «την αλβανή» Φουρέιρα». iefimerida.gr. 10 Μαΐου 2018. Ανακτήθηκε στις 11 Μαΐου 2018. 
  89. «Στο στόχαστρο του Κασιδιάρη και η Φουρέιρα - Αντιαλβανικό παραλήρημα στη Βουλή». LiFO. 10 Μαΐου 2018. Ανακτήθηκε στις 11 Μαΐου 2018. 
  90. Μπουρδάρας Γιώργος (13 Μαΐου 2018). «Αήθης επίθεση Κασιδιάρη στην Χριστοδουλοπούλου». Η Καθημερινή. Ανακτήθηκε στις 15 Μαΐου 2018. 
  91. «Παραλήρημα χυδαιότητας του Κασιδιάρη στη Βουλή: Να βάλουμε τη Χριστοδουλοπούλου σκιάχτρο σε βραχονησίδα». LiFO. 15 Μαΐου 2018. Ανακτήθηκε στις 15 Μαΐου 2018.