Πατριάρχης Δημήτριος

Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως
(Ανακατεύθυνση από Πατριάρχης Δημήτριος Α')

Ο Δημήτριος (κατά κόσμον Παπαδόπουλος, 8 Σεπτεμβρίου 1914 - 2 Οκτωβρίου 1991) ήταν Οικουμενικός Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως από τις 16 Ιουλίου του 1972 έως τις 2 Οκτωβρίου του 1991.

Δημήτριος
Οικουμενικός Πατριάρχης Κων/πόλεως
Από16 Ιουλίου 1972
Έως2 Οκτωβρίου 1991
ΠροκάτοχοςΑθηναγόρας
ΔιάδοχοςΒαρθολομαίος
Προσωπικά στοιχεία
Γέννηση8 Σεπτεμβρίου 1914 (1914-09-08)
Θεραπειά, Κωνσταντινούπολη, Οθωμανική Αυτοκρατορία
Θάνατος2 Οκτωβρίου 1991 (77 ετών)
Πατριάρχης Δημήτριος
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Πατριάρχης Δημήτριος (Ελληνικά)
Όνομα γεννήσεωςΔημήτριος Παπαδόπουλος
Γέννηση8  Σεπτεμβρίου 1914[1][2]
Κωνσταντινούπολη
Θάνατος2  Οκτωβρίου 1991[3][1][2]
Κωνσταντινούπολη
Αιτία θανάτουέμφραγμα του μυοκαρδίου
Συνθήκες θανάτουφυσικά αίτια
Χώρα πολιτογράφησηςΤουρκία
ΘρησκείαΟρθόδοξος Χριστιανισμός
Εκπαίδευση και γλώσσες
ΣπουδέςΙερά Θεολογική Σχολή της Χάλκης
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταορθόδοξος ιερέας
θεολόγος
Αξιώματα και βραβεύσεις
ΑξίωμαΟικουμενικός Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως (1972–1991)
αρχιεπίσκοπος

Βιογραφικά στοιχείαΕπεξεργασία

Γεννήθηκε στα Θεραπειά της Κωνσταντινούπολης στις 8 Σεπτεμβρίου του 1914. Οι γονείς του ονομάζονταν Παναγιώτης και Ειρήνη[4]. Μετά την βασική εκπαίδευση στα Θεραπειά και την Ελληνογαλλική Σχολή του Γαλατά, σπούδασε στην Ιερά Θεολογική Σχολή της Χάλκης (1931 - 1937), από την οποία αποφοίτησε με την διπλωματική εργασία «Η Ανάστασις του Κυρίου και αι κατ'αυτής ενστάσεις[4]».

Χειροτονήθηκε διάκονος από τον Επίσκοπο Ναζιανζού Φιλόθεο[5] στις 25 Απριλίου 1937 και πρεσβύτερος στις 29 Μαρτίου 1942 από τον ίδιο Αρχιερέα. Από τον Οκτώβριο του 1937 μέχρι τον Αύγουστο του 1938 διετέλεσε Γραμματέας και Ιεροκήρυκας της Ιεράς Μητροπόλεως Εδέσσης. Από τον Μάιο του 1939 μέχρι τον Μάρτιο του 1942 υπηρέτησε ως διάκονος και έπειτα ως ιερέας στο Φερίκιοϊ. Από το 1945 μέχρι το 1950 διετέλεσε Προϊστάμενος της Ορθόδοξης Κοινότητας της Τεχεράνης, την οποία και διοργάνωσε, ενώ κατόπιν τιμητικής έγκρισης από τον Σάχη της Περσίας δίδαξε την αρχαία Ελληνική Γλώσσα στο Πανεπιστήμιο της Τεχεράνης[4].

Στις 23 Ιουλίου 1964 εξελέγη τιτουλάριος Επίσκοπος Ελαίας, Βοηθός Επίσκοπος της Αρχιεπισκοπής Κωνσταντινουπόλεως, και διορίσθηκε Αρχιερατικός προϊστάμενος της επισκοπικής περιφέρειας Ταταούλων (Κουρτουλούς). Η χειροτονία του σε Επίσκοπο τελέσθηκε στις 9 Αυγούστου 1964 στον Ιερό Ναό Αγίου Δημητρίου Ταταούλων. Τη χειροτονία τέλεσε ο Μητροπολίτης Ηλιουπόλεως και Θείρων Μελίτων, συμπαραστατούμενος από τους Μητροπολίτες Ροδοπόλεως Ιερώνυμο και Μιλήτου Αιμιλιανό[6]. Στις 15 Φεβρουαρίου 1972 εξελέγη Μητροπολίτης Ίμβρου και Τενέδου.

Η Πατριαρχία τουΕπεξεργασία

Στις 16 Ιουλίου 1972 εξελέγη Οικουμενικός Πατριάρχης. Κατά τη διάρκεια της εκλογής, η Τουρκική Κυβέρνηση είχε διαγράψει τα ονόματα τεσσάρων συνυποψηφίων του από τον κατάλογο εκλογίμων, μεταξύ αυτών του Σταυρουπόλεως Μαξίμου και του θεωρούμενου ως βέβαιου νέου Πατριάρχη, του Χαλκηδόνας Μελίτωνος[7], ενώ στον Αρχιεπίσκοπο Αμερικής Ιάκωβο δεν επετράπη καν να έλθει στην Κωνσταντινούπολη[8]. Ενθρονίστηκε στις 18 Ιουλίου 1972.

Κατά τη διάρκεια της Πατριαρχίας του εργάστηκε για την ενότητα της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Δέχθηκε τις επισκέψεις των Προκαθημένων όλων των Ορθοδόξων Εκκλησιών και συγκάλεσε τρεις Προσυνοδικές Πανορθόδοξες Διασκέψεις για την προετοιμασία της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Στις 30 Νοεμβρίου 1979 δέχθηκε στο Φανάρι την επίσκεψη του Πάπα Ιωάννη Παύλου Β΄ και ανακοίνωσαν από κοινού την ίδρυση της Μικτής Διεθνούς Επιτροπής για τον Θεολογικό Διάλογο Ορθοδόξων και Ρωμαιοκαθολικών[9]. Το 1981 πραγματοποιήθηκαν εορτασμοί για τα 1600 χρόνια από τη σύγκληση της Β΄ Οικουμενικής συνόδου του 381 στην Κωνσταντινούπολη και το 1987 για τα 1200 χρόνια από την Ζ΄ Οικουμενική σύνοδο του 787 στη Νίκαια.

Ο Πατριάρχης Δημήτριος επισκέφτηκε πολλές ορθόδοξες χώρες. Το 1987 επισκέφθηκε επίσημα την Εκκλησία της Ελλάδος και συλλειτούργησε με τον αρχιεπίσκοπο Αθηνών Σεραφείμ. Ήταν ο πρώτος Οικουμενικός Πατριάρχης που επισκέφτηκε την Αμερική (Ιούνιος-Ιούλιος 1990)[10], ενώ προεξήρχε στους εορτασμούς για τα 900 χρόνια της Μονής Πάτμου το 1988 και για τα 600 χρόνια της Μονής του Μεγάλου Μετεώρου το 1990. Το 1990 επισκέφτηκε και το Άγιο Όρος.

Κατά τη διάρκεια της Πατριαρχίας του, φρόντισε να οικοδομήσει καλό κλίμα στις σχέσεις του Πατριαρχείου με τις τουρκικές αρχές, πράγμα για το οποίο βοηθούσε και ο ήπιος και μετριοπαθής χαρακτήρας του. Έδειξε ιδιαίτερη σημασία για την προστασία του περιβάλλοντος και το 1989 καθόρισε την 1η Σεπτεμβρίου ως ημέρα περιβάλλοντος. Επί των ημερών του, 16 άγιοι προστέθηκαν στο Αγιολόγιο της Ορθόδοξης Εκκλησίας[4]. Παρασκεύασε Άγιο Μύρο δύο φορές, το 1973 και το 1983, ίδρυσε την Ιερά Μητρόπολη Ελβετίας (1982), ενώ το 1990 η Εκκλησία της Γεωργίας ανυψώθηκε σε Πατριαρχείο.

«Δεν επιθυμώ να με γράψει η ιστορία, όταν πεθάνω. Ούτε να με θυμούνται οι άνθρωποι. Το μόνο που θέλω είναι να ζει το Φανάρι, για να ζωντανεύει την ακοίμητη συνείδηση του Γένους[4]»

Πατριάρχης Δημήτριος

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Δημήτριος έπασχε από διαβήτη, επιτελούσε όμως κανονικά τα καθήκοντά του. Στις 30 Σεπτεμβρίου του 1991 εισήχθη εσπευσμένα στο αμερικανικό νοσοκομείο «Admiral Bristol» στην Κωνσταντινούπολη, ύστερα από οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου. Είχε προηγηθεί πολύμηνη γενική κατάπτωση, που όμως δεν είχε θεωρηθεί τόσο σοβαρή[4]. Τελικά εξέπνευσε στις 2 Οκτωβρίου του 1991. Η νεκρώσιμη ακολουθία εψάλη στις 8 Οκτωβρίου 1991 στον ναό του Αγίου Γεωργίου, προεξάρχοντος του Μητροπολίτου Χαλκηδόνος Βαρθολομαίου. Ενταφιάστηκε στην Ιερά Μονή Ζωοδόχου Πηγής Βαλουκλή.

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 1,2 (Γερμανικά) Munzinger-Archiv. 00000013279. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  2. 2,0 2,1 2,2 (Γερμανικά) Εγκυκλοπαίδεια Μπρόκχαους. demetrios-i.
  3. «Encyclopædia Britannica» (Αγγλικά) biography/Dimitrios. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Χαλκιαδάκης, Εμμανουήλ. «Οικουμενικός Πατριάρχης Δημήτριος». Ανακτήθηκε στις 20 Μαΐου 2020. 
  5. Ο Πατριάρχης Δημήτριος - Ι.Μ. Αγίας Αναστασίας της Φαρμακολυτρίας
  6. Μάρκου Μάρκου, Πατριάρχης Δημήτριος
  7. «Εφημερίδα «Χρόνος» της Κομοτηνής, 12/01/2008». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Μαρτίου 2008. Ανακτήθηκε στις 8 Ιουλίου 2008. 
  8. Γεώργιος-Σπυρίδων Μάμαλος, Το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως στο επίκεντρο διεθνών ανακατατάξεων (1918-1972), σελ. 353
  9. Диалоги Богословские Русской Православной Церкви
  10. Φωτογραφία από την συνάντηση του Πατριάρχη Δημητρίου και της ακολουθίας του με τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Τζωρτζ Μπους (8 Ιουλίου 1990)

ΠηγέςΕπεξεργασία

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία


τίτλοι της Ορθόδοξης Εκκλησίας
Προκάτοχος
Νικόλαος Κουτρουμπής
Μητροπολίτης Ίμβρου και Τενέδου
1972
Διάδοχος
Φώτιος Σαββαΐδης
Προκάτοχος
Αθηναγόρας
Οικουμενικός Πατριάρχης της Κωνσταντινούπολης
1972-1991
Διάδοχος
Βαρθολομαίος
Βασιλικοί τίτλοι
Προκάτοχος
Αθηναγόρας
Συναρχηγός Κράτους του Αγίου Όρους
1972-1991
Διάδοχος
Βαρθολομαίος