Άνοιγμα κυρίου μενού

ΤοποθεσίαΕπεξεργασία

Βρίσκεται σε υψόμετρο περίπου 150 μέτρων, σε μια πεδινή έκταση πλησίον στον ποταμό Πείρο, ενώ απέχει περίπου 20 χλμ. από το κέντρο της Πάτρας και 6,5 χλμ. από την Χαλανδρίτσα, έδρα του Δήμου Ερυμάνθου. Γειτνιάζει με την Δαφνούλα, τα Μαστοραίικα-Σταμαίικα και το χωριό Φαραί. Κοντά του βρίσκονται επίσης και τα χωριά Αστέρι, Ίσωμα και Άνω και Κάτω Σταροχώρι. Το χωριό διατρέχει η Εθνική Οδός Πατρών-Τριπόλεως («111»).

ΟνομασίαΕπεξεργασία

Η ονομασία του χωριού, σύμφωνα με τον Χρ. Κορύλλο, είναι ανθρωπωνυμικό και προέρχεται από τον πρώτο οικιστή της περιοχής με το όνομα Πρεβεδούρος[2]. Ο Πρεβεδούρος εγκαταστάθηκε στην περιοχή επί Φραγκοκρατίας και έχτισε την κατοικία του αλλά και χάνι για την εξυπηρέτηση των ταξιδιωτών.

Ιστορικά στοιχείαΕπεξεργασία

 
Το παλιό καφενείο του Λαδά και πρώην στάση του υπεραστικού ΚΤΕΛ, πάνω στο παλιό σήμερα τμήμα του δρόμου της «111» στην περιοχή του Πρεβέδου.

Επί Τουρκοκρατίας η περιοχή ήταν Οθωμανικό τσιφλίκι και ανήκε σε μια Οθωμανή, την ονομαζόμενη Τσιντήραινα[2].

Ο Πρέβεδος αναφέρεται πρώτη φορά σε ενετικούς κατάλογους χωριών. Το 1689 είχε 32 οικογένειες, το 1700 είχε 28 οικογένειες και το 1828 είχε 28 οικογένειες[3].

Όταν δημιουργήθηκε τις πρώτες δεκαετίες του 19ου αιώνα το διπλανό χωριό Λαλικώστα από κατοίκους του Λαλικώστα της ορεινής Αχαΐας, ήρθαν και κατοίκησαν στην περιοχή του Πρέβεδου κάτοικοι από την ίδια περιοχή[4].

Το 1891, που πέρασε από εκεί ο Χρήστος Κορύλλος, υπήρχε και λειτουργούσε ακόμα το χάνι δίπλα στην γέφυρα του ποταμού Πείρου[5][2]. Χάνι Πρεβεδούρου αναφέρει ο Χρ. Κορύλλος και στα 1903[6]. Το 1939, από την εφημερίδα Νεολόγος των Πατρών, αναφέρεται ακόμα χάνι στην ίδια θέση δίπλα στη γέφυρα του Πείρου, πιθανότατα το ίδιο, ιδιοκτησίας Γιαννακούρα, το οποίο διασώζεται και σήμερα. Σύμφωνα με το άρθρο η γέφυρα ήταν μήκους 20 μέτρων και κατέρρευσε την προηγούμενη ημέρα λόγω της διάβρωσης των θεμελίων της από την ορμητικότητα των νερών του Πείρου[7].

Διοικητική εξέλιξηΕπεξεργασία

Μεταξύ 1835-1845 υπήρχε στον τότε Δήμο Φαρών ο οικισμός Πράβιδας[8], που ίσως να ταυτίζεται με τον σημερινό Πρέβεδο. Ο Πρέβεδος αναγνωρίστηκε επίσημα ως οικισμός μόλις στις 17/03/1991 και προσαρτήθηκε στην τότε Κοινότητα Φαρών[9][1]. Με το ΦΕΚ 244Α της 04/12/1997, σύμφωνα με τη Διοικητική Μεταρρύθμιση «Καποδίστριας», προσαρτήθηκε στο νέο Δήμο Φαρρών μέχρι το 2010 που εντάχθηκε στο Δήμο Ερυμάνθου (ΦΕΚ 87Α - 07/06/2010) βάσει της Διοικητικής Μεταρρύθμισης «Καλλικράτης» που τέθηκε σε ισχύ από 01/01/2011[9].

Δημογραφική εξέλιξηΕπεξεργασία

Αναφέρεται οικισμός Πρέβεδος να έχει πληθυσμός 32 οικογένειες το 1830 και 22 κάτοικους (7 οικογένειες) το 1835[4][10].

Συγκεντρωτικά, η δημογραφική εξέλιξη του οικισμού Πρέβεδος σύμφωνα με τις εθνικές απογραφές[11][12] είναι η εξής:

1991 2001 2011
42[4] 52[4][13] 53[14]

ΑθλητισμόςΕπεξεργασία

Στην περιοχή του Πρεβέδου υπάρχει το Αθλητικό Κέντρο Πρεβέδου που κατασκευάστηκε το 2000 και το οποίο διαθέτει τρία ποδοσφαιρικά γήπεδα, δύο με φυσικό χλοοτάπητα (γρασίδι) 11x11 και ένα με συνθετικό (πλαστικό) όπου είναι 7x7. Ανήκει σε ιδιώτη και βρίσκεται σε απόσταση λιγότερο του ενός χιλιομέτρου δυτικά της Ε.Ο. Πατρών-Τριπόλεως («111»).

Το κεντρικό γήπεδο 11x11 του αθλητικού κέντρου, γνωστό προφανώς ως Γήπεδο Πρεβέδου, έχει χρησιμοποιηθεί από τον Φωστήρα Οβρυάς ως έδρα του, την αγωνιστική περίοδο 2003-04 για τους εντός έδρας αγώνες του στο Πρωτάθλημα της Δ΄ Εθνικής, όπου κέρδισε την άνοδο ως Πρωταθλητής Αχαΐας την προηγούμενη περίοδο (2002-03), λόγω ότι τότε ο αγωνιστικός χώρος της φυσικής έδρας της ομάδας της Οβρυάς ήταν ακόμη ξερός. Το κεντρικό γήπεδο, όπως και τα άλλα δύο έχουν έχει από διάφορα άλλα σωματεία -κυρίως της γύρω περιοχής- για αγώνες του τοπικού πρωταθλήματος.

Παραπομπές και υποσημειώσειςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Κοινότητας Φαρών Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 15/11/2017.
  2. 2,0 2,1 2,2 Κορύλλου 1891, σελ. 5.
  3. Τριανταφύλλου 1995, λήμμα Πρέβεδος.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Λουλούδης 2010, σελ. 290.
  5. Τόμπρος 2008 (υπό έκδοση), σελ. 20 (ηλεκτρονικό έγγραφο)
  6. Κορύλλου 1903.
  7. Νεολόγος, φύλλο 27-12-1939.
  8. Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Πράβιδα Αχαιοήλιδος (1835-1845). eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 16/11/2017.
  9. 9,0 9,1 Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Πρέβεδου Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 16/11/2017.
  10. Το 1835 ονομάζεται "Prevedos". Βλ. Λουλούδης 2010, σελ. 290 [υποσημείωση 3].
  11. Ψηφιακή βιβλιοθήκη της Ε.Σ.Υ.Ε./ΕΛ.ΣΤΑΤ.. dlib.statistics.gr. Ανακτήθηκε: 24/10/2017.
  12. Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές στην Τ.Α. - Δημοσιεύματα απογραφών. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 24/10/2017.
  13. Ε.Σ.Υ.Ε. - Μόνιμος Πληθυσμός της Ελλάδος. Απογραφή 2001
  14. ΕΛ.ΣΤΑΤ. - Μόνιμος πληθυσμός της Ελλάδος. Απογραφή 2011

ΠηγέςΕπεξεργασία

ΒιβλιογραφίαΕπεξεργασία

  • Θεόδωρος Η. Λουλούδης, Αχαΐα. Οικισμοί, οικιστές, αυτοδιοίκηση, Νομαρχιακή Επιχείρηση Πολιτιστικής Ανάπτυξης Ν.Α. Αχαΐας, Πάτρα 2010.
  • Κώστας Ν. Τριανταφύλλου, Ιστορικόν Λεξικόν των Πατρών, Τόμος Β', Τυπογραφείο Πέτρου Χρ. Κούλη, Πάτρα 1995, Τρίτη Έκδοση, λήμμα Πρέβεδος.

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία