Ρόμαν Πολάνσκι

Γαλλο-Πολωνός σκηνοθέτης, παραγωγός, σεναριογράφος και ηθοποιός

Ο Ρόμαν Πολάνσκι (γαλλικά: Roman Polanski‎‎), (18 Αυγούστου 1933) είναι Γαλλο-Πολωνός σκηνοθέτης, παραγωγός, σεναριογράφος και ηθοποιός έχοντας κάνει ταινίες στην Πολωνία, τη Βρετανία, την ΗΠΑ και τη Γαλλία.

Ρόμαν Πολάνσκι
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Roman Polanski (Γαλλικά)
Προφορά
ΨευδώνυμοRomek
Γέννηση18 Αυγούστου 1933 (1933-08-18) (90 ετών)
Παρίσι[1]
Χώρα πολιτογράφησηςΠολωνία
Γαλλία
ΣπουδέςΕθνική Σχολή Κινηματογράφου του Λοτζ και Ακαδημία Καλών Τεχνών «Γιαν Ματέικο»
Ιδιότητασκηνοθέτης κινηματογράφου[2][3][4], ηθοποιός, παραγωγός ταινιών, σεναριογράφος[4], συγγραφέας, καρατερίστας, ηθοποιός ταινιών, θεατρικός σκηνοθέτης[5] και σκηνοθέτης[6]
ΣύζυγοςBarbara Kwiatkowska-Lass (1959–1962), Σάρον Τέιτ (1968–1969) και Εμανουέλ Σενιέ (από 1989)
ΤέκναΠωλ Ρίτσαρντ Πολάνσκι, Μοργκέιν Πολάνσκι και Έλβις Πολάνσκι
ΓονείςRyszard Polański και Bula Liebling
Βραβεύσειςβραβείο Σεζάρ καλύτερου σκηνοθέτη (2014), Χρυσό Μετάλλιο για Αξία στον Πολιτισμό - Gloria Artis, Αργυρή Άρκτος καλύτερου σκηνοθέτη (2010)[7], Όσκαρ Σκηνοθεσίας (2002), Ταξιάρχης της Λεγεώνας της Τιμής, Μετάλλιο για Αξία στον Πολιτισμό - Gloria Artis, European Film Academy Achievement in World Cinema Award (1999)[8], βραβείο Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Κινηματογράφου Συνολικής προσφοράς (2006)[9], βραβείο ευρωπαϊκού κινηματογράφου καλύτερης ταινίας (2010)[10], βραβείο Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου καλύτερης σκηνοθεσίας (2010)[10], βραβείο Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου καλύτερου σεναρίου (2010)[10], Βραβείο Εθνικού Συμβουλίου Κριτικής Καλύτερης Ταινίας, βραβείο BAFTA καλύτερου σκηνοθέτη, βραβείο Σεζάρ καλύτερου διασκευασμένου σεναρίου (2020)[11], βραβείο Σεζάρ καλύτερου σκηνοθέτη (2020)[11] και Επίτιμος Δημότης της πόλης του Λοτζ (2000)[12]
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Γεννήθηκε στο Παρίσι από Πολωνούς γονείς Εβραϊκής καταγωγής[13][14] και μετακόμισε με την οικογένειά του πίσω στην Πολωνία το 1937, λίγο πριν το ξέσπασμα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.[15] Επιβίωσε από το ολοκαύτωμα, σπούδασε στην Πολωνία και έγινε σκηνοθέτης σε εμπορικές ταινίες.[16] Η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του Γυμνός Πειρασμός (1962) έγινε στην Πολωνία και πήρε υποψηφιότητα για Όσκαρ Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας αλλά νικήθηκε από την ταινία του Φεντερίκο Φελίνι 8 1/2. Από τότε έλαβε πέντε υποψηφιότητες Όσκαρ, μαζί με δύο Μπάφτα, τέσσερα Σεζάρ, μία Χρυσή Σφαίρα και ένα Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ των Κανών στη Γαλλία.Στο Ηνωμένο Βασίλειο σκηνοθέτησε τρεις ταινίες, αρχίζοντας με την Αποστροφή (1965). Το 1968 μετακόμισε στις Ηνωμένες Πολιτείες και εδραίωσε τη θέση του όταν σκηνοθέτησε τη βραβευμένη με Όσκαρ ταινία τρόμου Το Μωρό της Ρόζμαρι.

Το 1969 η έγκυος σύζυγός του Σάρον Τέιτ δολοφονήθηκε από μέλη της Οικογένειας Μάνσον ενώ έμενε στο σπίτι του Πολάνσκι στο Benedict Canyon του Λος Άντζελες.[17] Μετά τον θάνατο της Τέιτ επέστρεψε στην Ευρώπη και πέρασε πολύ από τον χρόνο του στο Παρίσι και στο Γκστάαντ χωρίς να σκηνοθετήσει άλλη ταινία μέχρι την Μάκβεθ (1971) στην Αγγλία. Την επόμενη χρονιά πήγε στην Ιταλία, έκανε την ταινία Τι; (1972) και μετά πέρασε τα επόμενα πέντε χρόνια ζώντας κοντά στη Ρώμη. Ωστόσο ταξίδεψε στο Χόλυγουντ για να σκηνοθετήσει την Τσάιναταουν (1974). Η ταινία έλαβε έντεκα υποψηφιότητες για Όσκαρ και ήταν μεγάλη εμπορική επιτυχία.[18] Η επόμενη ταινία του Ο Ένοικος (1976) γυρίστηκε στη Γαλλία και ολοκλήρωσε την "Apartment Trilogy" μετά από τις ταινίες Αποστροφή και Το Μωρό της Ρόζμαρι.[19]

To 1977 μετά από μια φωτογραφία που δημοσιεύθηκε, συνελήφθη για παράνομη χορήγηση ναρκωτικών και βιασμό ενός δεκατριάχρονου κοριτσιού. Παραδέχτηκε την ενοχή του μόνο για το αδίκημα του παράνομου σεξ με ανήλικη.[20][21] Καθώς κάτι τέτοιο τελικά δεν φαινόταν να γίνεται αποδεκτό, για να αποφύγει την καταδίκη διέφυγε στο σπίτι του στο Λονδίνο και κατόπιν στη Γαλλία την επόμενη μέρα. Τον Σεπτέμβριο του 2009 συνελήφθη από την ελβετική αστυνομία με αίτημα των αρχών των Ηνωμένων Πολιτειών προς έκδοσή του.[22][23][24] Τον Ιούλιο του 2010 οι Ελβετοί απέρριψαν αυτό το αίτημα και τον άφησαν ελεύθερο.[25] Ο Λεχ Βαλέσα, πρώην πρόεδρος της Πολωνίας και νομπελίστας, ισχυρίστηκε πως θα έπρεπε να συγχωρεθεί στον σκηνοθέτη αυτή η μία και μοναδική αμαρτία του.[26]

Ο Πολάνσκι συνέχισε να κάνει ταινίες όπως ο Ο Πιανίστας (2002), μια δραματική αληθινή ιστορία του Β΄ Παγκόσμιου Πόλεμου που αφορούσε έναν Πολωνό-Εβραίο μουσικό. Η ταινία κέρδισε τρία βραβεία Όσκαρ συμπεριλαμβανομένου και του καλύτερου σκηνοθέτη, μαζί με αναρίθμητα διεθνή βραβεία. Επίσης σκηνοθέτησε και άλλες ταινίες όπως το Όλιβερ Τουίστ (2005), μια ιστορία που παραλληλίζει τη δική του ζωή σαν νέο παιδί που προσπαθούσε να νικήσει τις αντιξοότητες.[27] Η πιο πρόσφατη ταινία του είναι ο Αόρατος Συγγραφέας (2010) προσαρμογή του μυθιστορήματος του Ρόμπερτ Χάρις, ένα θρίλερ που εστιάζει σε έναν «Συγγραφέα φάντασμα» ο οποίος δουλεύει με έναν πρώην Βρετανό Πρωθυπουργό (αμυδρά βασισμένο στον Τόνι Μπλερ). Κέρδισε έξι Ευρωπαικά Κινηματογραφικά Βραβεία το 2010, μεταξύ αυτών για καλύτερη ταινία, για τον καλύτερο σκηνοθέτη, ηθοποιό και σενάριο.

Φιλμογραφία

Επεξεργασία

Τηλεόραση

Επεξεργασία
  • 1963: Love Story (Ένα επεισόδιο) (Σεναριογράφος)

Ντοκιμαντέρ

Επεξεργασία

Παραπομπές

Επεξεργασία
  1. Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας: (Γερμανικά) Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 10  Δεκεμβρίου 2014.
  2. (Αγγλικά) Union List of Artist Names. 11  Μαΐου 2018. 500274636. Ανακτήθηκε στις 14  Μαΐου 2019.
  3. The Fine Art Archive. cs.isabart.org/person/18173. Ανακτήθηκε στις 1  Απριλίου 2021.
  4. 4,0 4,1 (Αγγλικά) HOLLIS. Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ. id.lib.harvard.edu/alma/99156450744203941/catalog. Ανακτήθηκε στις 13  Οκτωβρίου 2022.
  5. Ανακτήθηκε στις 14  Ιουνίου 2019.
  6. www.acmi.net.au/creators/10072.
  7. www.berlinale.de/de/archiv/jahresarchive/2010/03_preistr_ger_2010/03_Preistraeger_2010.html.
  8. www.europeanfilmacademy.org/European-Film-Awards-Winners-1999.74.0.html. Ανακτήθηκε στις 13  Δεκεμβρίου 2019.
  9. www.europeanfilmacademy.org/European-Film-Awards-Winners-2006.67.0.html. Ανακτήθηκε στις 29  Δεκεμβρίου 2019.
  10. 10,0 10,1 10,2 www.europeanfilmacademy.org?id=63. Ανακτήθηκε στις 7  Ιανουαρίου 2020.
  11. 11,0 11,1 www.academie-cinema.org/films/jaccuse/.
  12. Ανακτήθηκε στις 6  Απριλίου 2022.
  13. Bradshaw, Peter (15 July 2005). "profile: Roman Polanski, The Guardian, Guardian Unlimited", The Guardian (London), ανακτήθηκε στις 26/11/2015.
  14. Roman, του Ρόμαν Πολάνσκι, σελ. 22
  15. «Yuddy Today: Roman Polanski biodata». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Μαΐου 2009. Ανακτήθηκε στις 24 Ιουλίου 2011. 
  16. «Law in Action: Polanski Libel Case». BBC Radio 4. 19 November 2004. http://news.bbc.co.uk/2/hi/programmes/law_in_action/4026459.stm. Ανακτήθηκε στις 14 September 2009. 
  17. «Roman Polanski: Wanted and Desired». Ανακτήθηκε στις 25 Ιανουαρίου 2009. 
  18. «Chinatown (1974) at IMDb». Ανακτήθηκε στις 25 Ιανουαρίου 2009. 
  19. Amanda Mae Meyncke (2 Ιουλίου 2008). «Roman Polanski's Apartment Trilogy Still As Artful As Ever». Film.com. 
  20. Cieply, Michael (2009-10-11). «In Polanski Case, '70s Culture Collides With Today». The New York Times. http://www.nytimes.com/2009/10/11/movies/11polanski.html. 
  21. «Victim's Grand Jury testimony as reported by "The Smoking Gun" web site». Thesmokinggun.com. Ανακτήθηκε στις 7 Αυγούστου 2009. 
  22. «Polanski arrested in connection with sex charge». CNN. 27 September 2009. http://www.cnn.com/2009/SHOWBIZ/Movies/09/27/zurich.roman.polanski.arrested/index.html. Ανακτήθηκε στις 2009-09-27. 
  23. «A Tribute to ... Roman Polanski». Zurich Film Festival. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Οκτωβρίου 2009. Ανακτήθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 2009. 
  24. Pidd, Helen (2009-09-28). «Free Roman Polanski now, demand France and Poland». The Guardian (UK). http://www.guardian.co.uk/film/2009/sep/28/roman-polanski-arrest-switzerland. Ανακτήθηκε στις 2010-05-22. 
  25. Cumming-Bruce, Nick; Cieply, Michael (2010-07-12). «Swiss Reject U.S. Request to Extradite Polanski». The New York Times. http://www.nytimes.com/2010/07/13/movies/13polanski.html?src=mv. 
  26. «Revelations from Roman Polanski's Polish Secret Service File». Die Welt, Worldcrunch news. 13 Μαΐου 2011. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Μαΐου 2011. 
  27. Freer, Ian. Movie Makers, Quercus (2009) pp. 129–131

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Επεξεργασία