Άνοιγμα κυρίου μενού
Τα κεντρικά γραφεία της Novartis στην Βασιλεία (Ελβετία)

Η υπόθεση Novartis, αναφερόμενη σε μερίδα των ελληνικών Μέσων και ως σκάνδαλο Novartis, αναφέρεται στην φημολογούμενη χρηματοδότηση υψηλά ιστάμενων πολιτικών από την πολυεθνική φαρμακοβιομηχανία Novartis, η οποία έχει έδρα στην Βασιλεία της Ελβετίας. Η δικογραφία αφορά δύο πρώην πρωθυπουργούς, τον Αντώνη Σαμαρά και τον Παναγιώτη Πικραμμένο, καθώς και τους πρώην υπουργούς Γιάννη Στουρνάρα, Δημήτρη Αβραμόπουλο, Άδωνι Γεωργιάδη, Ευάγγελο Βενιζελο, Ανδρέα Λυκουρέντζο, Μάριο Σαλμά, Ανδρέα Λοβέρδο και Γιώργο Κουτρουμάνη.[1][2] Οι πράξεις που αναφέρονται στη δικογραφία είναι η δωροληψία, παθητική δωροδοκία και η απιστία σχετικά με την υπηρεσία.[3]

Η δικογραφία στις 6 Φεβρουαρίου 2018 έφτασε στη Βουλή. Η ζημιά του δημοσίου υπολογίζεται σε 3 δισ. ευρώ.[4]

Πίνακας περιεχομένων

ΙστορικόΕπεξεργασία

Η Ελλάδα είναι χώρα ειδικού ενδιαφέροντος για την Novartis, αφού η τιμή ενός προϊόντος στην Ελλάδα θα επηρέαζε την τιμή του διεθνώς.[5] Έτσι, μια αύξηση 10 σεντ στην Ελλάδα, υπολογίζεται ότι μπορεί να μεταφράζεται σε κέρδη 25 εκατομμυρίων για την εταιρεία.[5]

Την υπόθεση ξετύλιξαν οι αμερικάνικες διωκτικές αρχές, καθώς υποψιάζονται ότι η Novartis ασκεί αθέμιτο ανταγωνισμό σε αμερικάνικες φαρμακοβιομηχανίες.[6]

Την υπόθεση χειρίζεται η εισαγγελέας Διαφθοράς Ελένη Τουλουπάκη,[1] η οποία μετέβη στις ΗΠΑ τον Νοέμβριο του 2016 και επισκέφτηκε αμερικανικές αρχές και δη την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς (αρμόδια σε περιπτώσεις παραβίασης ομοσπονδιακών νόμων, εν προκειμένω αυτού για τις Πρακτικές Διαφθοράς στο Εξωτερικό, γνωστού ως FCPA - Foreign Corrupt Practices Act).[7]

Οι καταθέσειςΕπεξεργασία

Η δικογραφία βασίζεται πάνω σε τρεις προστατευόμενους μάρτυρες.[8] Σύμφωνα με τους τρεις μάρτυρες, οι παράνομες πληρωμές ανέρχονται σε ποσά που αγγίζουν τα 50 εκατ. ευρώ και έλαβαν χώρα σε χρονικό διάστημα που ξεκινά από το 2007 και φτάνει έως το 2015. Οι πληρωμές γίνονταν με βαλίτσες γεμάτες χαρτονομίσματα ή μέσω συνεργατών. [9] Οι καταθέσεις των τριών προστατευόμενων μάρτυρων με τις κωδικές ονομασίες «Μάξιμος Σαράφης», «Αικατερίνη Κελέση» και «Ιωάννης Αναστασίου» έγιναν τμηματικά και με χρονική απόσταση, δέκα ή και είκοσι ημερών. Άλλοι 17 μάρτυρες έχουν καταθέσει αλλά δεν αναφέρονται σε δωροδοκίες πολιτικών.[10]

Συμφωνα με τον προστατευόμενο μάρτυρα με την κωδική ονομασία «Αικατερίνη Κελέση», ο Αντώνης Σαμαράς φέρεται να δωροδοκήθηκε: «Πριν από τα μέσα του 2013 ο Φρουζής συναντήθηκε με τον τότε πρωθυπουργό της χώρας Αντώνη Σαμαρά στο πλαίσιο του προγράμματος Harvard Project. Είχε μαζί του μια μαύρη τσάντα samsonite τύπου τρόλεϊ, την οποία είχε γεμίζει με δεσμίδες χαρτονομισμάτων χρώματος μοβ, κίτρινου, πράσινου, τα οποία παρέδωσε στον Αντώνη Σαμαρά. Το αυτοκίνητο του κ. Φρουζή εισήλθε και στάθμευσε στο Μέγαρο Μαξίμου».[11]

Ο Δημήτρης Αβρααμόπουλος, σύμφωνα με τους μάρτυρες, εμπλέκεται στην υπόθεση παραγγελίας των εμβολίων για τον πανδημικό ιό της γρίπης για το σύνολο του πληθυσμού της Ελλάδας[11] καθώς και για τον διαγωνισμό ύψους 200 εκατ. ευρώ για την προμήθεια διαγνωστικών τεστ μοριακού έλεγχου του αίματος για τον ιό του AIDS.[11]

O Ανδρέας Λοβέρδος, σύμφωνα με τον μάρτυρα με την κωδική ονομασία "Μάξιμος Σαράφης", φέρεται να δωροδοκήθηκε για διακριτική μεταχείριση της εταιρείας, με χαρακτηριστικά παραδείγματα την έκδοση δελτίου τιμών για την κατ’ εξαίρεσιν τιμολόγηση δύο φαρμάκων της Novartis (Gilenya και Tasygna 150) καθώς και για τη μη έγκριση ανταγωνιστικού στο Lucentis φαρμάκου.[11] Ο προστατευόμενος μάρτυρας με την κωδική ονομασία «Αικατερίνη Κελέση» ανέφερε ότι ο Λοβέρδος εξυπηρετούσε ταχεία τιμολόγηση των προϊοντων της εταιρείας.[11]

Ο Άδωνις Γεωργιάδης, σύμφωνα με τον μάρτυρα με την κωδική ονομασία "Μάξιμος Σαράφης", φέρεται να χρησιμοποιούσε ως μέθοδο ξεπλύματος των χρημάτων που έαιρνε ως δώρα από τη Novartis εκδοτικές του δραστηριότητες. [11] Κατά τον μάρτυρα, επί υπουργίας Γεωργιάδη εκδόθηκαν δελτία τιμών με αυξήσεις στα φάρμακα της Novartis και κυκλοφόρησαν νέα ακριβά φάρμακα της εταιρείας.[11], Ο προστατευόμενος μάρτυρας με την κωδική ονομασία «Αικατερίνη Κελέση» ανέφερε ότι ο Γεωργιάδης βοήθησε για την αποπληρωμή χρεών του Δημοσίου προς τη Novartis ύψους 65 εκατ. ευρώ. «Γνωρίζω ότι ο Γεωργιάδης είχε κάνει συμφωνία με τον Φρουζή να λάβει ως αντάλλαγμα ποσό 2 εκατ. ευρώ, το οποίο έλαβε. Τα χρήματα αυτά τα πήρε με βαλιτσάκι στο υπουργικό γραφείο».[11] Σύμφωνα με τον μάρτυρα επίσης ο Φρουζής της Novartis έδωσε μεγάλο χρηματικό ποσό μέσω συνεργάτιδος του στον Άδωνη Γεωργιάδη για να ανακαινίσει το σπίτι του. Σύμφωνα όμως, με ρεπορτάζ του τηλεοπτικού σταθμού STAR, η κατοικία του Γεωργιάδη δεν είχε κανένα ίχνος πρόσφατης ανακαίνισης. [12]

Για τον Γιάννη Στουρνάρα, σύμφωνα με τον μάρτυρα με την κωδική ονομασία "Μάξιμος Σαράφης", οι φαρμακευτικές εταιρείες κέρδισαν από απόφασή του να συμψηφιστούν χρέη του Δημοσίου με τις μεθόδους rebate και clawback. [11] Επιπλέον, την ίδια περίοδο υπήρξε αύξηση των χορηγιών εταιρειών προς την εταιρεία Mindwork, συμφερόντων της συζύγου του κ. Στουρνάρα.[11]

Οι αντιδράσειςΕπεξεργασία

Η αντιπολίτευση κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι επεμβαίνει στην απονομή της δικαιοσύνης.[13] Σύμφωνα με την Καθημερινή, πηγές της Νέας Δημοκρατίας αναφέρουν ότι η υπόθεση βασίζεται σε 3 ανώνυμους μάρτυρες, πως καμιά κατηγορία δεν βασίζεται σε μαρτυρία, αλλά σε τι “άκουσαν”, “τους είπαν”, “υποθέτουν”, “εικάζουν” οι 3 μάρτυρες κατηγορίας, και στον τρόπο διαχείρισης της υπόθεσης από την βουλη και τον πρωθυπουργό.[14] O πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας ζήτησε να διαλευκανθεί άμεσα η υπόθεση χωρίς κουκούλες και να παρουσιαστούν οι ανώνυμοι μάρτυρες στην Βουλή.[15]

Ο Αντώνης Σαμαράς αρνήθηκε τις κατηγορίες και μίλησε για σκευωρία.[16] O Παναγιώτης Πικραμμένος αρνήθηκε τις κατηγορίες.[17] Ο Δημήτρης Αβραμόπουλος ανέφερε πως «πρόκειται για απόλυτη γελοιότητα και ανυπόστατες φήμες».[18] Ο Ευάγγελος Βενιζέλος έκανε λόγο για «οχετό συκοφαντιών» και «πλήρη γελοιοποίηση των θεσμών».[19] Ο Ανδρέας Λοβέρδος ανέφερε πως θα καταθέσει μηνύσεις και αγωγές «κατά των φυσικών και ηθικών αυτουργών της ελεεινής σκευωρίας».[20]

Στις 7 Φεβρουαρίου ο Δημήτρης Αβραμόπουλος χαρακτήρισε "αλητήριους" και "συκοφάντες" τους μάρτυρες της υπόθεσης και έκανε λόγο για μεγάλη σκευωρία,[21][22] ενώ ο Πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας Κυριάκος Μητσοτάκης μίλησε για "κουκουλοφόρους" μάρτυρες και ανακοίνωσε ότι θα συνεργαστεί άμεσα στην έρευνα της βουλής.[23]

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 Κόλλια, Ελευθερία. «Η Ελλάδα στον βούρκο της Novartis - Βαριές κατηγορίες για οκτώ πρώην υπουργούς και δύο πρώην πρωθυπουργούς». TO BHMA. Ανακτήθηκε στις 6 Φεβρουαρίου 2018. 
  2. Μουστάκα, Μίνα. «Ποιοι πολιτικοί εμπλέκονται στην υπόθεση Novartis και τι απαντούν». Τα Νέα Οnline. http://www.tanea.gr/news/politics/article/5514195/sth-boylh-h-dikografia-gia-th-novartis/. Ανακτήθηκε στις 2018-02-06. 
  3. «Πολιτικός «σεισμός» για την δικογραφία με την Novartis». Ελεύθερος Τύπος. 6/2/2018. http://www.eleftherostypos.gr/politiki/181410-politikos-seismos-gia-tin-dikografia-me-tin-novartis/. 
  4. «Novartis case file points to kickbacks worth 50 mln euros, sources say». www.amna.gr. Ανακτήθηκε στις 9 Φεβρουαρίου 2018. 
  5. 5,0 5,1 «Όσα γνωρίζουμε για το σκάνδαλο Novartis. Οι μάρτυρες-κλειδιά, οι πρωθυπουργοί, οι υπουργοί και η δικογραφία που σήμερα πάει στη Βουλή». HuffPost Greece. 2018-02-06. http://www.huffingtonpost.gr/entry/osa-ynorizoeme-yia-to-skandalo-novartis-oi-marteres-kleidia-oi-prothepoeryoi-oi-epoeryoi-kai-e-dikoyrafia-poe-semera-paei-ste-voele_gr_5a793a83e4b00f94fe9450ee. Ανακτήθηκε στις 2018-02-06. 
  6. tvxs.gr (2018-02-08). «Πώς οι αμερικανικές αρχές ξετύλιξαν το κουβάρι της Novartis». TVXS - TV Χωρίς Σύνορα. http://tvxs.gr/news/ellada/pos-oi-amerikanikes-arxes-ksetyliksan-koybari-tis-novartis. Ανακτήθηκε στις 2018-02-08. 
  7. Α.Ε., tovima.gr — Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη. «tovima.gr - Στις ΗΠΑ για το σκάνδαλο της Novartis η εισαγγελέας διαφθοράς». TO BHMA. Ανακτήθηκε στις 6 Φεβρουαρίου 2018. 
  8. «Υπόθεση Novartis: «Μάξιμος» και «Κελέση» μίλησαν για όλους και για όλα». in. Ανακτήθηκε στις 7 Φεβρουαρίου 2018. 
  9. «Novartis: Τρεις άγνωστοι μάρτυρες «έχτισαν» το κατηγορητήριο». in. Ανακτήθηκε στις 7 Φεβρουαρίου 2018. 
  10. «Υπόθεση Novartis: Πολλά ερωτήματα από τις καταθέσεις με... δόσεις, της Ιωάννας Μάνδρου | Kathimerini». http://www.kathimerini.gr/947507/article/epikairothta/politikh/ypo8esh-novartis-polla-erwthmata-apo-tis-kata8eseis-me-doseis. Ανακτήθηκε στις 2018-02-08. 
  11. 11,0 11,1 11,2 11,3 11,4 11,5 11,6 11,7 11,8 11,9 «Υπόθεση Νovartis: Τι υποστηρίζουν οι μάρτυρες | Kathimerini». http://www.kathimerini.gr/947526/article/epikairothta/politikh/ypo8esh-novartis-ti-yposthrizoyn-oi-martyres. Ανακτήθηκε στις 2018-02-08. 
  12. Αυτοψία STAR στο σπίτι του Άδωνη Γεωργιάδη
  13. «Opposition accuses gov’t of interfering with justice over Novartis scandal» (στα αγγλικά). ekathimerini.com. http://www.ekathimerini.com/225541/article/ekathimerini/news/opposition-accuses-govt-of-interfering-with-justice-over-novartis-scandal. Ανακτήθηκε στις 2018-02-06. 
  14. «Eξι ερωτήματα για την υπόθεση Novartis θέτει η ΝΔ | Kathimerini». http://www.kathimerini.gr/947282/article/epikairothta/politikh/e3i-erwthmata-gia-thn-ypo8esh-novartis-8etei-h-nd. Ανακτήθηκε στις 2018-02-08. 
  15. «Μητσο­τάκης: «Οχι στη συκοφαντία από κουκουλοφόρους», Αριστοτελίας Πελώνη | Kathimerini». http://www.kathimerini.gr/947533/article/epikairothta/politikh/mhtsotakhs-oxi-sth-sykofantia-apo-koykoyloforoys. Ανακτήθηκε στις 2018-02-08. 
  16. «Μηνύει Τσίπρα - Παπαγγελόπουλο ο Σαμαράς για τη Novartis». Η Καθημερινή. http://www.kathimerini.gr/947269/article/epikairothta/politikh/mhnyei-tsipra---papaggelopoylo-o-samaras-gia-th-novartis. Ανακτήθηκε στις 2018-02-06. 
  17. Carassava, Anthee (2018-02-06). «Greek ex-prime ministers deny involvement in alleged bribery scandal» (στα αγγλικά). The Times. ISSN 0140-0460. https://www.thetimes.co.uk/article/greek-ex-prime-ministers-deny-involvement-in-alleged-bribery-scandal-2mpb60fk7. Ανακτήθηκε στις 2018-02-06. 
  18. «Αβραμόπουλος για Novartis: Τελικά πρόκειται για απόλυτη γελοιότητα». Η Καθημερινή. http://www.kathimerini.gr/947290/article/epikairothta/politikh/avramopoylos-gia-novartis-telika-prokeitai-gia-apolyth-geloiothta. Ανακτήθηκε στις 2018-02-06. 
  19. «Βενιζέλος για Novartis: Οχετός συκοφαντιών - Αυτή τη φορά τα «πάμπερς» είναι... βρεγμένα». Η Καθημερινή. 2018-02-06. http://www.kathimerini.gr/947265/article/epikairothta/politikh/venizelos-gia-novartis-oxetos-sykofantiwn---ayth-th-fora-ta-pampers-einai-vregmena. Ανακτήθηκε στις 2018-02-06. 
  20. «Λοβέρδος: Καταθέτω μηνύσεις και αγωγές κατά των φυσικών και ηθικών αυτουργών της ελεεινής σκευωρίας». Η Καθημερινή. http://www.kathimerini.gr/947277/article/epikairothta/politikh/loverdos-kata8etw-mhnyseis-kai-agwges-kata-twn-fysikwn-kai-h8ikwn-aytoyrgwn-ths-eleeinhs-skeywrias. Ανακτήθηκε στις 2018-02-06. 
  21. «EU boss slams 'sick' Greek bribery probe» (στα αγγλικά). BBC News. 2018-02-07. http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-42981572. Ανακτήθηκε στις 2018-02-07. 
  22. «Αβραμόπουλος για Novartis: Συκοφάντες και νοσηρά μυαλά μου έστησαν σκευωρία». http://www.protothema.gr/politics/article/758843/avramopoulos-gia-novartis-sukofades-kai-nosira-muala-mou-estisan-skeuoria/. Ανακτήθηκε στις 2018-02-07. 
  23. ««Κουκουλοφόρους» βλέπει στο σκάνδαλο της Novartis ο Μητσοτάκης». Η Εφημερίδα των Συντακτών. 2018-02-07. https://www.efsyn.gr/arthro/koykoyloforoys-vlepei-sto-skandalo-tis-novartis-o-mitsotakis. Ανακτήθηκε στις 2018-02-07.