Ψαθόπυργος Αχαΐας

οικισμός της Ελλάδας

Συντεταγμένες: 38°19′30″N 21°52′21″E / 38.32500°N 21.87250°E / 38.32500; 21.87250

Ο Ψαθόπυργος είναι χωριό του Νομού Αχαΐας που ανήκει στην Δημοτική Ενότητα Ρίου του Δήμου Πατρέων. Απέχει περίπου 18 χλμ. από το κέντρο πόλης της Πάτρας. Την περίοδο 1997-2010 αποτέλεσε έδρα του ομώνυμου δημοτικού διαμερίσματος του πρώην Δήμου Ρίου ενώ από το 2011 και έπειτα αποτελεί την έδρα της ομώνυμης τοπικής κοινότητας στην οποία ανήκει και η Κάτω Ροδινή.

Ψαθόπυργος
Άποψη του χωριού Ψαθόπυργος.
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Ψαθόπυργος
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΔυτικής Ελλάδας
ΔήμοςΠατρέων
Δημοτική ΕνότηταΡίου
Γεωγραφία και στατιστική
Γεωγραφικό διαμέρισμαΠελοποννήσου
ΝομόςΑχαΐας
Πληθυσμός663 (2011)
Άλλα
Παλαιά ονομασίαΠύργος
Ταχ. κωδ.26500
Τηλ. κωδ.26910

Με βάση την εθνική απογραφή του 2011 ο πληθυσμός του Ψαθόπυργου ήταν 663 κάτοικοι ενώ της ομώνυμης Τοπικής Κοινότητας 796 κάτοικοι[1].

ΙστορίαΕπεξεργασία

Η περιοχή κατοικείτο από την αρχαιότητα, στο σημείο που βρίσκεται το χωριό σχηματίζεται μικρός κόλπος όπου εκεί κατέφευγαν τα καΐκια σε θαλασσοταραχές[2]. Κατά τον Μεσαίωνα λεγόταν Πύργος από τα ερείπια αρχαίου οικοδομήματος-πύργου που διασώζονταν εκεί[2].

Λόγω της θέσης του και του φυσικού λιμένα, είχε σημαντικό ρόλο σε πολλούς πολέμους[2], μάλιστα αναφέρεται ότι από εκεί πέρασε με τον στρατό του στην απέναντι ακτή ο Βιλλεαρδουίνος για να βοηθήσει τον Δεσπότη της Ηπείρου και πεθερό του[2]. Το 1821 αποβιβάστηκε ο Οθωμανικός στρατός πηγαίνοντας στο Αίγιο που μόλις είχε κηρυχθεί η Επανάσταση και το 1829 αποβιβάστηκε ο Καποδίστριας[2]. Στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο χρησιμοποιήθηκε ως λιμάνι διακίνησης στρατού και εφοδίων στο Αλβανικό μέτωπο[3]. Το 1941 το χωριό αλλά και όλη η παράλια περιοχή από το Ρίο έως τα Αραχωβίτικα βομβαρδίστηκε από την Γερμανική αεροπορία οκτώ φορές[4].

Σε ενετικές και οθωμανικές απογραφές αναφέρεται το 1689 με 29 κατοίκους και το 1700 με 25 κατοίκους[2]. Από τον 17ο αιώνα αναφέρεται εναλλάξ με τα ονόματα Πύργος ή Ψαθόπυργος[2]. Μετά την Επανάσταση του 1821 στην περιοχή αναφέρεται ότι υπάρχει μόνο λιμάνι και όχι οικισμός. Εδώ έρχονταν για να δουλέψουν στις σταφίδες τα καλοκαίρια καλλιεργητές από την Ζάχολη Κορινθίας. Από το 1866 άρχισαν να φτιάχνονται μόνιμες κατοικίες στον Ψαθόπυργο[2]. Εγκατάσταση νέων κατοίκων από την Ζάχολη αναφέρεται μέχρι το 1899. Έτσι από ένας μικρός οικισμός, έφτασε το 1899 να έχει 352 κατοίκους[2]. Από τους νέους κατοίκους αναφερόταν πολλές φορές και Ζαχουλίτικα ή Ζαχουλιώτικα, ονομασίες που ωστόσο δεν επικράτησαν[2].

ΦωτοθήκηΕπεξεργασία

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. «ΕΛ.ΣΤΑΤ. - Μόνιμος πληθυσμός της Ελλάδος. Απογραφή 2011» (PDF). Αρχειοθετήθηκε (PDF) από το πρωτότυπο στις 17 Μαΐου 2017. Ανακτήθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου 2017. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 2,9 Παναγόπουλος, Ιστορικό λεξικό περιοχής Δήμου Ρίου, λήμμα Ψαθόπυργος.
  3. «Ιστοσελίδα του εκπολιτιστικού συλλόγου Ψαθόπυργου». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Δεκεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 16 Ιουνίου 2020. 
  4. Παναγόπουλος, Ιστορικό λεξικό περιοχής Δήμου Ρίου, λήμμα Δρέπανο.

ΒιβλιογραφίαΕπεξεργασία

  • Θεόδωρος Η. Λουλούδης, Αχαΐα. Οικισμοί, οικιστές, αυτοδιοίκηση, Νομαρχιακή Επιχείρηση Πολιτιστικής Ανάπτυξης Ν.Α. Αχαΐας, Πάτρα 2010.
  • Αλέξιος Παναγόπουλος, Ιστορικό λεξικό περιοχής Δήμου Ρίου Νομού Αχαΐας (από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα), Εκδόσεις «περί τεχνών», Πάτρα 2003. ISBN 960-8260-32-9.

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία