Άνοιγμα κυρίου μενού

Αγία Παρασκευή Πετρωτού Αχαΐας

οικισμός της Ελλάδας
Για οικισμούς με ίδιο όνομα στην Αχαΐα, δείτε: Αγία Παρασκευή Αχαΐας
Για άλλες χρήσεις, δείτε: Αγία Παρασκευή (αποσαφήνιση).

Η Αγία Παρασκευή (πρώην ονομασία: Τοπόλοβα) είναι μικρό ορεινό χωριό της Αχαΐας. Βρίσκεται χτισμένο στο νότιο τμήμα του ορεινού όγκου του Παναχαϊκού και ανήκει διοικητικά στην Τοπική Κοινότητα Πετρωτού της Δημοτικής Ενότητας Μεσσάτιδος του Δήμο Πατρέων, χωροθετημένο σε ακριτική θέση αυτού.

Αγία Παρασκευή
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Αγία Παρασκευή
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΔυτικής Ελλάδας
ΔήμοςΠατρέων
Γεωγραφία και στατιστική
Γεωγραφικό διαμέρισμαΠελοποννήσου
Περιφερειακή ενότηταΑχαΐας
Υψόμετρο920 μ.
Πληθυσμός13 (2011)
Άλλα
Παλαιά ονομασίαΤοπόλοβα
Αγία Παρασκευή (Τοπόλοβα) Αχαΐας.

Κοντά στο χωριό, νότια αυτού, διέρχεται ο δρόμος από τη Χαλανδρίτσα προς τη Ρακίτα (της πρώην Κοινότητας Λεοντίου), η δημιουργία του οποίου συντέλεσε στην άρση της απομόνωσης του χωριού λόγω του δυσπρόσιτου της τοποθεσίας του.

Πίνακας περιεχομένων

ΟνομασίαΕπεξεργασία

Το παλιό όνομα του χωριού έχει πιθανόν σλαβική προέλευση[1], ενώ σύμφωνα με άλλες προσεγγίσεις ίσως να είναι αλβανικής προέλευσης[2][3]. Μάλιστα, ο Χρήστος Κορύλλος στο έργο του Χωρογραφία της Ελλάδος του 1903, αναφέρει ότι στις αρχές του 20ού αιώνα οι κάτοικοι του χωριού ήταν αλβανικής καταγωγής[4][1].

Το παλιό όνομα του χωριού παραμένει αρκετά γνωστό και σήμερα και είναι ακόμα σε ευρεία χρήση κυρίως από τους ντόπιους και τους κατοίκους της γύρω περιοχής[5] Η μετονομασία του χωριού έγινε στις 20/09/1955 (Φ.Ε.Κ. 287/1955)[6][7].

ΙστορίαΕπεξεργασία

Το χωριό αναφέρεται στις βενετικές καταστάσεις χωριών περιοχής Πατρών ήδη από το 1697, ενώ στη βενετική απογραφή του 1700 (καταγραφή Grimani) φαίνεται ότι έχει πληθυσμό 95 κατοίκους (22 οικογένειες)[1]. Το 1816 αναφέρεται ότι έχει 30 οικογένειες, το 1828 αντιστοίχως 10 οικογένειες, 19 το 1851 και το 1889 ότι έχει 182 κατοίκους[1].

Ονοματεπωνυμικά στοιχεία καθώς και ονομασίες τοποθεσιών του χωριού (π.χ. θέσεις Παντοκράτωρ, Μικρογιάννη, κ.α.) αναφέρονται σε δικαιοπρακτικά έγγραφα του 18ου αιώνα επί Τουρκοκρατίας[1].

Στα 1885 αναφέρεται ότι ο οικισμός απείχε τότε τέσσερις ώρες δρόμο από την Πάτρα, την έδρα του Δήμου Πατρέων στον οποίο ανήκε διοικητικά[8].

Διοικητική εξέλιξηΕπεξεργασία

Από το 1835 μέχρι το 1840 ανήκε στο Δήμο Παναχαιών, ενώ με τη διάλυση του δήμου το 1841 (σύμφωνα με το Β.Δ. 27/11/1840 περί συγχωνεύσεων δήμων) υπήχθη στο Δήμο Πατρέων[9][7]. Το 1912 (με το ΦΕΚ 256Α της 28/08/1912) αποσπάται από το Δήμο Πατρέων και προσαρτάται στην Κοινότητα Μοίρας, ενώ το 1919 (με το ΦΕΚ 130Α της 12/06/1919) προσαρτάται στην τότε Κοινότητα Βαλατούνας[7]. Με τη διοικητική μεταρρύθμιση «Καποδίστριας» του 1998 (ΦΕΚ 244Α της 04/12/1997) εντάχθηκε στον τότε Δήμο Μεσσάτιδος και με τη διοικητική μεταρρύθμιση «Καλλικράτης» του 2011 (ΦΕΚ 87Α της 07/06/2010) υπήχθη στον πλέον διευρυμένο Δήμο Πατρέων[7].

Δημογραφική εξέλιξηΕπεξεργασία

Η δημογραφική εξέλιξη του χωριού σύμφωνα με τις επίσημες εθνικές απογραφές[10] του 20ού αιώνα, -κατά τις οποίες εμφανίζεται μια σταδιακή πληθυσμιακή συρρίκνωση της περιοχής, ιδιαίτερα από το δεύτερο μισό του αιώνα και μετέπειτα- έχει ως εξής:

Έτος Πληθυσμός
1928 151
1940 153
1951 134
1961 107[1][11]
1971 26
1981 47[12]
1991 30
2001 10[13]
2011 13[14]

Λοιπά στοιχείαΕπεξεργασία

Στην περιφέρεια του χωριού βρίσκεται το ιστορικό ξωκλήσι της Αγίας Παρασκευής, το οποίο υπάγεται εκκλησιαστικά στην ενορία του Ρωμανού[15].

Οι κάτοικοι της περιοχής απασχολούνται με τον πρωτογενή τομέα και η κύρια δραστηριότητα τους είναι η κτηνοτροφία[16], ενώ σε δεύτερο βαθμό έρχεται και η γεωργία.

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Τριανταφύλλου 1995, λήμμα Τοπόλοβα.
  2. Θανασουλόπουλος 2007, σελ. 33-34.
  3. Βλ. και Λουλούδης 2010, σελ. 162-163.
  4. Κορύλλος 1903, σελ. 66.
  5. Λουλούδης 2010, σελ. 162.
  6. Μετονομασίες των Οικισμών της Ελλάδας. Τοπόλοβα - Αγία Παρασκευή. pandektis.ekt.gr. Ανακτήθηκε: 21/01/2014.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Αγίας Παρασκευής Πετρωτού Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 26/07/2018.
  8. Νουχάκης 1885, σελ. 60.
  9. Δρακάκης-Κούνδουρος 1939-1940, σελ. 68.
  10. Βλ. στην ψηφιακή βιβλιοθήκη της Ε.Σ.Υ.Ε. για τις επίσημες εθνικές απογραφές του 20ού αιώνα
  11. Επειδή η απογραφή εκτυπώνεται τόσο στα ελληνικά όσο και στα γαλλικά, όλοι οι οικισμοί έχουν δίπλα τους και το όνομά τους στο λατινικό αλφάβητο. Η Αγία Παρασκευή εδώ αναφέρεται ως Aghia Paraskévi (Topolova).
  12. Αναφέρεται ξανά ως Aghia Paraskévi.
  13. Ε.Σ.Υ.Ε. - Μόνιμος Πληθυσμός της Ελλάδος. Απογραφή 2001
  14. ΕΛ.ΣΤΑΤ. - Μόνιμος πληθυσμός της Ελλάδος. Απογραφή 2011
  15. Η Πρωινή Γνώμη, φ. 4897 (Πέμπτη, 26 Ιουλίου 2018), σελ. 8.
  16. Βλ. λ.χ. στο Μαρινέλλης 2006 την χαρακτηριστική περιγραφή του ποιμενικού βίου στο χωριό τη δεκαετία 1960.

ΠηγέςΕπεξεργασία

ΒιβλιογραφίαΕπεξεργασία

  • Κώστας Θανασουλόπουλος, Τα τοπωνύμια της Αχαΐας ως ιστορικές μνήμες του μεσαιωνικού εποικισμού της, Εκδόσεις Περί Τεχνών, Πάτρα 2007.
  • Θεόδωρος Η. Λουλούδης, Αχαΐα. Οικισμοί, οικιστές, αυτοδιοίκηση, Νομαρχιακή Επιχείρηση Πολιτιστικής Ανάπτυξης Ν.Α. Αχαΐας, Πάτρα 2010.
  • Λευτέρης Μαρινέλλης, «Δάσκαλος στην Τοπόλοβα», Αχαϊκά. Γράμματα-Τέχνες-Πολιτισμός (έκδοση Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Αχαΐας), τχ. 8 (Φθινόπωρο 2006), σελ. 31-40.
  • Κώστας Ν. Τριανταφύλλου, Ιστορικόν Λεξικόν των Πατρών, Τόμος Β΄, Τυπογραφείο Πέτρου Χρ. Κούλη, Πάτρα 1995, Τρίτη Έκδοση, λήμμα Τοπόλοβα.

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία