Δήμος Μεσσάτιδος

δημοτική ενότητα της Ελλάδας

Ο Δήμος Μεσσάτιδος ήταν διοικητική διαίρεση του Νομού Αχαΐας, ο οποίος συστάθηκε δύο φορές κατά το παρελθόν. Έδρα του δήμου, κατά την πιο πρόσφατη σύστασή του, ήταν η Οβρυά.

Μεσσάτιδα
Δήμος

Έμβλημα

Dimos messatidos.png

Χώρα Flag of Greece.svg Ελλάδα
Διοίκηση  
Διοικητική υπαγωγή  
 • Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας
Διαμέρισμα Πελοποννήσου
Νομός Αχαΐας
Έκταση 66,37 km2
Πληθυσμός 12.246[1] (απογραφή 2001)
Ιστότοπος http://www.messatida.gov.gr/

ΟνομασίαΕπεξεργασία

Ο δήμος πήρε την ονομασία του από την αρχαία Μεσσάτιδα (Μεσσάτις), μία από εκ των τριών αρχαίων πόλεων που ένωσε ο Πατρέας ιδρύοντας την Πάτρα (αι Πάτραι). Η Μεσσάτιδα, που είχε ιδρύσει ο Εύμηλος, βασιλιάς της Αρόης, βρισκόταν ανάμεσα στις άλλες δύο πόλεις, την Αρόη και την Άνθεια, και για αυτό ονομάστηκε Μεσσάτις, δηλαδή στην μέση. Στα όρια του δήμου, στο λόφο Μυγδαλιά της περιοχής του σημερινού Πετρωτού, πιστεύεται ότι βρισκόταν η αρχαία Άνθεια.

ΈμβλημαΕπεξεργασία

Έμβλημα του δήμου αποτελούσαν ο θεός Διόνυσος και ένα τσαμπί σταφύλι, καθώς και μια μορφή στέγης που περικλείει τις απεικονίσεις αυτές. Ο Διόνυσος επιλέχτηκε γιατί ήταν ο προστάτης της αρχαίας Μεσσάτιδος, στην είσοδό της οποίας υπήρχε και ναός αφιερωμένος σε αυτόν ο οποίος ήταν ιδιαίτερα γνωστός στους αρχαίους Έλληνες. Ο μύθος λέει ότι ο θεός κατέφυγε στην περιοχή κυνηγημένος από τον Πάνα περνώντας εκεί ένα μεγάλο μέρος των παιδικών του χρόνων ως την ενηλικίωση του. Το τσαμπί σταφυλιού επιλέχτηκε γιατί αφενός ο Διόνυσος είναι θεός του κρασιού και αφετέρου γιατί η περιοχή έχει παράδοση στην καλλιέργεια αμπελιών. Η απεικόνιση της στέγης υποδηλώνει την κοινή συμβίωση στον ίδιο Δήμο όλων των πρώην Κοινοτήτων, οι οποίες συγχωνεύτηκαν για τη δημιουργία του αποτελώντας τα δημοτικά διαμερίσματα του.

ΙστορίαΕπεξεργασία

Δήμος Μεσσάτιδος (1835-1836)Επεξεργασία

Ιδρύθηκε το 1835 με το Β.Δ. 8/4/1835 με την ονομασία Μεσσάτιδα, έχοντας έδρα το Σαραβάλι, και είχε 496 πληθυσμό κατοίκους[2].

Περιλάμβανε τους οικισμούς: Οβρυά, Σαραβάλι, Βελίζι, Σκούρα (Πατρών), Μουσταφά Αφέντη, Βουντούσα, Ψαράδες, Γαιδουριάρη, Καλλιθέας, Βόλα, Παυλόκαστρο, Μιντιλόγλι, Νεοχώρι, Δρεστενά, Πουρναρόκαστρο, Παλαιόπυργος, Ελεκύστρα, Ζάστοβα και Μονή Ανάληψης[3].

Οι οικισμοί Μουσταφά Εφέντη, Βουντούσα και Ψαράδες δεν υπάρχουν σήμερα ενώ απουσιάζουν τα ίχνη κατοίκησής τους. Πρόκειται για αγροτικές εκτάσεις που ανήκουν στο πρώην δημοτικό διαμέρισμα Κρήνης και αποτελούν μαζί με το τότε Βελίζι τους τέσσερις οικισμούς που ενώθηκαν πολύ αργότερα και δημιούργησαν την Κοινότητα Κρήνης.

Η ιστορία του ονόματος είναι ίδια με τον μεταγενέστερο ομώνυμο Δήμο. Με το Β.Δ. 3/7/1836 ο Δήμος Μεσσάτιδος απορροφήθηκε από το Δήμο Πατρέων και οι κάτοικοί του αποτέλεσαν δημότες Πατρεών[3].

Δήμος Μεσσάτιδος (1997-2010)Επεξεργασία

 
Η οινοποιία Achaia Clauss

Το 1997, με το Σχέδιο Καποδίστριας (Φ.Ε.Κ. Α΄ 244/1997) που αφορούσε τη δημιουργία νέων δήμων με τη συνένωση κοινοτήτων, συστάθηκε ο Δήμος Μεσσάτιδος, ο οποίος περιλάμβανε τις πρώην κοινότητες Οβρυά, Κρήνη, Σαραβάλι, Θέα, Καλλιθέα, Πετρωτό και Κρυσταλλόβρυση και τους οικισμούς τους Λυγιές, Παυλόκαστρο και Δεμένικα. Έδρα του δήμου αποτέλεσε η Οβρυά καθώς ήταν και ο μεγαλύτερος οικισμός. Το 2011, με την εφαρμογή του Σχεδίου Καλλικράτης (Φ.Ε.Κ. 87/τ.Α'/2010), ο Δήμος απορροφήθηκε από το Δήμο Πατρέων και έκτοτε η έκταση του αποτελεί δημοτική ενότητά του[4].

Υπήρξε ο τρίτος δήμος σε πληθυσμό στην Αχαΐα μετά τους Δήμους Πατρέων και Αιγίου, καθώς σύμφωνα με την Απογραφή του 2001 είχε πληθυσμό 12.246 κατοίκους, 5.565 απ' τους οποίους κατοικούσαν στην έδρα του την Οβρυά. Η έκτασή του ανερχόταν σε 66.366 στρέμματα.

 
Το δημαρχείο Μεσσάτιδος στην Οβρυά

Ο δήμος συνόρευε με τους δήμους Πατρέων, Παραλίας, Βραχνεΐκων, Φαρρών και την Κοινότητα Λεοντίου. Αποτελούταν από πεδινές, ημιορεινές και ορεινές εκτάσεις και ο πληθυσμός του χαρακτηριζόταν κυρίως ως ημιαστικός.

Διατελέσαντες δήμαρχοιΕπεξεργασία

  • 1998 - 2002: Γεράσιμος Γέμος
  • 2002 - 2010: Αθανάσιος Κολλιτσίδας

ΕκλογέςΕπεξεργασία

Στις δημοτικές εκλογές που διεξήχθησαν το 2006 ο από του 2002 δήμαρχος Αθανάσιος Κολλιτσίδας επενεξελέγη με 43,8% και 13 έδρες στον πρώτο γύρο έναντι 27,9% και 4 έδρες για τον αντίπαλό του Γεράσιμο Γέμο. Συμπληρωματικά, ο υποψήφιος Γιώργος Μπούρδος έλαβε 24,9% και 4 έδρες και ο υποψήφιος Ιωάννης Κασπίρης 3,4% και καμία έδρα[5].

Δημοτικά διαμερίσματα (1997-2010)Επεξεργασία

Ο «καποδιστριακός» δήμος περιλάμβανε τα παρακάτω δημοτικά διαμερίσματα και οικισμούς[6]:

Δ.δ. Οβριάς -- η Οβρυά [ 5.565 ]
Δ.δ. Θέας [ 489 ]
Δ.δ. Καλλιθέας [ 701 ]
Δ.δ. Κρήνης Πατρών [ 1.024 ]
Δ.δ. Κρυσταλλόβρυσης -- η Κρυσταλλόβρυση [ 34 ]
Δ.δ. Πετρωτού [ 432 ]
Δ.δ. Σαραβαλίου [ 4.001 ]

ΑξιοθέαταΕπεξεργασία

ΑθλητισμόςΕπεξεργασία

Στα όρια του Δήμου δραστηριοποιούνται τα σωματεία Α.Π.Σ. Φωστήρας Οβρυάς, Γ.Π.Σ. Αχαιός Σαραβαλίου, Α.Ο. Γαλήνη Πατρών, Α.Ο. Ίκαρος Πετρωτού, Α.Ο. Σπάρτακος Οβρυάς, Α.Ο. Κρήνη 97, Α.Ο. Γαλαξίας Δεμενίκων-Σαραβαλίου, Α.Ο. Θέας, Α.Ο. Καλλιθέας, Α.Π.Σ. Άτλας Οβρυάς και Α.Ο. Μίλων Οβρυάς.

Ο Δήμος διαθέτει ένα δημοτικό γήπεδο στο Σαραβάλι ενώ γήπεδο ποδοσφαίρου έχουν επίσης ο Ίκαρος και ο Φωστήρας (με χόρτο). Ανοιχτά γήπεδα μπάσκετ έχουν η Κρήνη 97 και ο Γαλαξίας ενώ ο Μίλων έχει γήπεδο βόλευ (ανοιχτό). Στα όρια του Δήμου Μεσσάτιδος βρίσκεται επίσης το αθλητικό της κέντρο η Θύελλα Πατρών ενώ στην περιοχή των Δεμενίκων βρίσκονται τα γήπεδα του ποδοσφαιρικού τμήματος της Γαλήνης Πατρών.

Ο Δήμος κάθε χρόνο από το 1999 έως το 2006 διοργάνωνε μαζί με Αυτοκινητιστικό Όμιλο Πατρών (Α.Ο.Π.) τον αγώνα αυτοκινήτων «Ανάβαση Ομπλού», ο οποίος συγκαταλάγεται στο Πανελλήνιο πρωτάθλημα αναβάσεων.

Δείτε επίσηςΕπεξεργασία

Παραπομπές και υποσημειώσειςΕπεξεργασία

  1. Ε.Σ.Υ.Ε. - Μόνιμος Πληθυσμός της Ελλάδος. Απογραφή 2001
  2. Βλ. Παπαγιαννόπουλος 2009.
  3. 3,0 3,1 Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Δήμου Μεσσάτιδος (1835-1836). eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 21/11/2017.
  4. Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Δήμου Μεσσάτιδος (1997-2010). eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 21/11/2017.
  5. Αποτελέσματα Δημοτικών και Νομαρχιακών εκλογών 2006[νεκρός σύνδεσμος]
  6. Σε αγκύλες αναφέρονται τα δημογραφικά στοιχεία του μόνιμου πληθυσμού βάσει της απογραφής του 2001.

ΠηγέςΕπεξεργασία

ΒιβλιογραφίαΕπεξεργασία

  • Θεόδωρος Η. Λουλούδης, Αχαΐα. Οικισμοί, οικιστές, αυτοδιοίκηση, Νομαρχιακή Επιχείρηση Πολιτιστικής Ανάπτυξης Ν.Α. Αχαΐας, Πάτρα 2010.
  • Βασίλης Οικονομόπουλος (εκδ.), Πατρινό Αθλητικό Πανόραμα, Εκδόσεις «ΠΑΝΟΡΑΜΑ», Πάτρα 1994. (σχετικά λήμματα ποδοσφαιρικών ομάδων της περιοχής Μεσσάτιδας)
  • Κώστας Ν. Τριανταφύλλου, Ιστορικόν Λεξικόν των Πατρών, Τόμοι Α΄-Β΄, Τυπογραφείο Πέτρου Χρ. Κούλη, Πάτρα 1995, Τρίτη Έκδοση.

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία