Αλωνίσταινα Αρκαδίας

οικισμός της Ελλάδας
(Ανακατεύθυνση από Αλωνίσταινα)

Συντεταγμένες: 37°37′34″N 22°13′14″E / 37.626172°N 22.220635°E / 37.626172; 22.220635

Η Αλωνίσταινα είναι ορεινό[2] χωριό του δήμου Τρίπολης στην Αρκαδία της Πελοποννήσου. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της απογραφής του 2011, ο πληθυσμός της ανέρχεται στους 57 κατοίκους[3]. Από το 1998 έχει χαρακτηριστεί παραδοσιακός οικισμός[4].

Αλωνίσταινα
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Αλωνίσταινα
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΔήμοςΤρίπολης
Γεωγραφία και στατιστική
ΝομόςΑρκαδίας
Υψόμετρο1.220
Πληθυσμός57[1] (2011)
Ταχ. κωδ.221 00
Τηλ. κωδ.2710

Γενικά και ιστορικά στοιχείαΕπεξεργασία

Είναι χτισμένη σε υψόμετρο 1.220 μέτρων[5] στις πλαγιές του Μαινάλου, στη δυτική πλευρά της κορυφής της Οστρακίνας[6] και αποτελεί έναν από τους πιο ορεινούς οικισμούς της Πελοποννήσου[7]. Απέχει 25 χιλιόμετρα από την Τρίπολη[8] και βρίσκεται σε κοιλάδα ανάμεσα στη Βυτίνα και την Πιάνα[6].

Εικάζεται πως δημιουργήθηκε επί Φραγκοκρατίας, ενώ πιθανότατα ταυτίζεται με τη μεσαιωνική Λινίσταινα που αναφέρεται στο Χρονικό του Μορέως ως βυζαντινό επαναστατικό κέντρο κατά το 1304 υπό την ηγεσία των Ιωάννη και Γεωργίου Μικρονά και η οποία καταστράφηκε από τον Φράγκο Φίλιππο Σαβαυδικό που κατέστειλε την εξέγερση[7]. Κατά τα τελευταία χρόνια της Τουρκοκρατίας υπολογίζεται πως είχε γύρω στους 750 κατοίκους, ενώ τον Ιούλιο του 1818 διεξήχθη εντός της Αλωνίσταινας συμπλοκή μεταξύ μικρού οθωμανικού σώματος που βρισκόταν στο χωριό με αφορμή μια τοπική γιορτή και περαστικών Ελλήνων ένοπλων συνοδών Πελοποννησίων βεκίληδων υπό τους Δ. Πλαπούτα και Νικηταρά, η οποία ξέσπασε έπειτα από αντεγκλήσεις ανάμεσα στις δύο πλευρές[6].

 
Ο ναός της Αγίας Παρασκευής.

Με την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης αποτέλεσε έδρα στρατοπέδου των ελληνικών δυνάμεων, με επακόλουθο να καταστραφεί τον Απρίλιο του 1821 από τον οθωμανικό στρατό. Ωστόσο γρήγορα χρησίμευσε ξανά ως βάση των επαναστατών, έχοντας συμβολή στις επιχειρήσεις για την κατάληψη της Τριπολιτσάς και αργότερα στην αντίσταση έναντι των δυνάμεων του Ιμπραήμ πασά της Αιγύπτου[7], ο οποίος εκστράτευσε κατά της Αλωνίσταινας αιχμαλωτίζοντας αρκετούς αμάχους[6].

Στα πρώτα χρόνια ύπαρξης του σύγχρονου ελληνικού κράτους η Αλωνίσταινα γνώρισε σημαντική πληθυσμιακή αύξηση ξεπερνώντας τους 2000 κατοίκους κατά τη δεκαετία του 1850, ωστόσο στη συνέχεια ο πληθυσμός της μειώθηκε σημαντικά εξαιτίας της εσωτερικής μετανάστευσης προς τη Μεσσηνία και της αντίστοιχης εξωτερικής προς τις ΗΠΑ[7].

Ο κεντρικός ναός του οικισμού είναι αφιερωμένος στην Αγία Παρασκευή και είναι κτίσμα του 1898, ενώ στον προαύλιό του βρίσκεται ο τάφος της μητέρας του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, Ζαμπίας Κωτσάκη[9].

ΠροσωπικότητεςΕπεξεργασία

Στην Αλωνίσταινα γεννήθηκε η μητέρα του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, Ζαμπία Κωτσάκη, ενώ και ο ίδιος έζησε εκεί ορισμένα χρόνια της παιδικής του ηλικίας[5]. Στον οικισμό γεννήθηκε και ο πολιτικός Θεόδωρος Τουρκοβασίλης[5]. Επιπλέον, η Αλωνίσταινα αποτελεί τόπο καταγωγής του αντιστράτηγου και πολιτικού Γεωργίου Κοσμά[10].

Απογραφές πληθυσμούΕπεξεργασία

Απογραφή 1844 1928 1940 1951 1961 1971 1981 1991 2001 2011
Πληθυσμός 1931[11][12] 409[5] 374[5] 237[5] 202[5] 114[5] 137[5] 148[5] 57[2] 57[3]

ΦωτοθήκηΕπεξεργασία

Δείτε επίσηςΕπεξεργασία

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. Ελληνική Στατιστική Αρχή - Απογραφή Πληθυσμού-Kατοικιών 2011
  2. 2,0 2,1 Ελληνική Στατιστική Αρχή - Απογραφή πληθυσμού-κατοικιών, 18 Μαρτίου 2001, σελ. 357, στο e-demography.gr
  3. 3,0 3,1 Εφημερίς της Κυβερνήσεως της Ελληνικής Δημοκρατίας, τεύχος Δεύτερο, 20 Μαρτίου 2014, αρ. φύλλου 698, σελ. 10753.
  4. «Οι Παραδοσιακοί Οικισμοί της χώρας και οι όροι δόμησης: Παραδοσιακοί οικισμοί Αρκαδίας». domiki.gr. Δομική Πληροφορική. Ανακτήθηκε στις 7 Ιουλίου 2020. 
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 5,7 5,8 5,9 Μιχαήλ Σταματελάτος, Φωτεινή Βάμβα-Σταματελάτου, Γεωγραφικό Λεξικό της Ελλάδας, ΤΑ ΝΕΑ, 2012, Α΄ τόμος, σελ. 63.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 «Αλωνίσταινα». arcadia.ceid.upatras.gr. Πανεπιστήμιο Πατρών. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Φεβρουαρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 12 Ιουλίου 2020. 
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 Σύγχρονος Εγκυκλοπαιδεία Ελευθερουδάκη, Εγκυκλοπαιδικαί Εκδόσεις Ν. Νίκας και ΣΙΑ Ε.Ε., έκδοσις πέμπτη εκσυγχρονισμένη δια συμπληρώματος κατά τόμον, Αθήναι 1964, τόμος 2ος, σελ. 852.
  8. «Αλωνίσταινα». traveltripolis.gr. Travel Tripolis. Ανακτήθηκε στις 12 Ιουλίου 2020. 
  9. «Αγία Παρασκευή Αλωνίσταινας». traveltripolis.gr. Travel Tripolis. Ανακτήθηκε στις 12 Ιουλίου 2020. 
  10. Γεώργιος Κοσμάς, Ελληνικοί Πόλεμοι. Βαλκανικοί - Ελληνοϊταλικός Πόλεμος - Συμμοριτοπόλεμος (τη βιογραφία και τα σχόλια έγραψε: ο Κώστας Καλαντζής), Αθήναι 1967, σελ. 6.
  11. Ι. Δ. Σταματάκη, Πίναξ χωρογραφικός της Eλλάδος περιέχων τα ονόματα, τας αποστάσεις και τον πληθυσμόν των δήμων, πόλεων, κωμοπόλεων και χωρίων, Εκ του Τυπογραφείου Γ. Βλασσαρίδου, Εν Αθήναις 1846, σελ. 69.
  12. Από κοινού με τον οικισμό Καστανιά.

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία