Άνοιγμα κυρίου μενού

Ιστορικές αναφορέςΕπεξεργασία

Οι πρώτες γραπτές αναφορές για την πόλη με το σημερινό της όνομα «Γευγελή» υπάρχουν από το 1690.[1] Στις 20 Νοεμβρίου 1715 διατάχθηκε με Σουλτανικό φιρμάνι η είσπραξη κεφαλικού φόρου και εκ των Ελλήνων (Γιουνάν), πλην των μουσουλμάνων της Γευγελής.[1]

Κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας υπήρχε σημαντική ελληνική κοινότητα με σχολείο, ναούς κ.α. Η πόλη υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα κέντρα του Ελληνισμού έως το 1912.[2][3] Οι κάτοικοι της περιοχής Γευγελής συμμετείχαν στην Επανάσταση του 1821.[4] Οι Γευγελιώτες συμμετείχαν επίσης, στη Μακεδονική επανάσταση του 1878, ζητώντας επίμονα οπλισμό από το Ελληνικό προξενείο Θεσσαλονίκης.[5]

Κατά το Μακεδονικό Αγώνα, ο Δημοσθένης Κύρου συντονίζε και οργάνωνε την άμυνα των Ελλήνων σε όλη την περιοχή. Στη Γευγελή επίσης, ενεργοποιήθηκαν τα σώματα των Χρήστου Δέλλιου και Σίμου Μάλιου.[6][7] Γευγελιώτης ήταν ο Γεώργιος Βαφόπουλος, ο ποιητής «της Μακεδονίας». Γευγελιώτης είναι και ο καλαθοσφαιριστής και Βουλευτής Γιάννης Ιωαννίδης.

Οι Βλάχοι της Γευγελής πήραν μέρος, στο 28ο Αντάμωμα των Βλάχων, στην Καλαμπάκα, τον Ιούνιο του 2012[8] και έκτοτε συμμετέχουν σε όλα τα πανελλήνια ανταμώματα των βλάχων.

Πληθυσμιακά στοιχείαΕπεξεργασία

Ο D.M. Brankoff γραμματέας του βουλγαρικού εξαρχάτου δεν κάνει καμιά αναφορά στην παρουσία Μουσουλμάνων ούτε Σέρβων αλλά αθιγγάνων αποκαλώντας όλους τούς εξαρχικούς Βουλγάρους το 1905, ενώ ο Παναγιώτης Χαλκιόπουλος, επίτροπος και αυτός της Ιεράς Συνόδου αλλά και δικαστικός και μέλος του Συμβουλίου Επικρατείας αναφέρεται και σε εξαρχικούς, Σέρβους και Μουσουλμάνους.

 
Tο Τσουφλίδιον ελληνικόν σχολείον (1900).
 
Η Φιλόπτωχος Αδελφότητα Γευγελής
Αριθμός %
Σύνολο 4.287 100
Βούλγαροι 1.840 42,90
Πατριαρχικοί 2.255 52,60
Τσιγγάνοι 90 2,10
Ουνίτες 30 0,70
Βλάχοι 72 1,70
Πηγή: D.M. Brankoff 1905
Αριθμός %
Σύνολο 5.289 100
Πατριαρχικοί 2.305 43,60
Εξαρχικοί 1.600 30,30
Μουσουλμάνοι 1.200 22,70
Σέρβοι 143 2,70
Ουνίτες 14 0,15
Βλάχοι 27 0,55
Πηγή Χαλκιόπουλος 1910

Αξιόλογοι ΓευγελιώτεςΕπεξεργασία

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 Ιωάννη Βασδραβέλλη, А΄ αρχείον Θεσσαλονίκης
  2. Αλησμόνητες πατρίδες του Ελληνισμού, τόμος: ΣΤ΄ (Άνω Μακεδονία), ιστορική εποπτεία: Κωνσταντίνος Απ. Βακαλόπουλος, πολιτιστική εποπτεία: Νικόλαος Μουτσόπουλος, εκδόσεις: Τσιαμπίρης – Πυραμίδα, Θεσσαλονίκη, σσ. 280, 411
  3. Κωνσταντίνος Αποστόλου Βακαλόπουλος, Εθνοτική Διαπάλη στη Μακεδονία (1894 – 1904), Η Μακεδονία στις παραμονές του Μακεδονικού Αγώνα, Ηρόδοτος, Θεσσαλονίκη, 1999, σελ. 240
  4. Ιστορία της Μακεδονίας 1354-1833, Βακαλόπουλος E. Απόστολος, Εκδόσεις Βάνιας, 1992
  5. Ο Βόρειος Ελληνισμός κατά την πρώιμη φάση του Μακεδονικού Αγώνα (1878-1894) - Απομνημονεύματα Αναστάσιου Πηχεώνα, Κωνσταντίνος Απ. Βακαλόπουλος, Εκδοτικός οίκος Αντώνιου Σταμούλη, Θεσσαλονίκη 2004, σελ. 23
  6. Κωνσταντίνος Αποστόλου Βακαλόπουλος, Εθνοτική Διαπάλη στη Μακεδονία (1894 – 1904), Η Μακεδονία στις παραμονές του Μακεδονικού Αγώνα, Ηρόδοτος, Θεσσαλονίκη, 1999, σελ. 53
  7. Κωνσταντίνος Αποστόλου Βακαλόπουλος , Ο ένοπλος αγώνας στη Μακεδονία 1904-1908, Ο Μακεδονικός Αγώνας, εκδόσεις Ηρόδοτος, Θεσσαλονίκη, 1999, σελ. 342
  8. Ημερησία, 3 Ιουλίου 2012, Το Αντάμωμα των Βλάχων
Προηγούμενος σταθμός   ΤΡΑΙΝΟΣΕ   Επόμενος σταθμός
ΟΣΕ
Τρένα στην Γευγελή
Προηγούμενος σταθμός   Μακεδονικοί Σιδηρόδρομοι   Επόμενος σταθμός
Τρένα στην Γευγελή

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία

Προηγούμενος σταθμός   ΤΡΑΙΝΟΣΕ   Επόμενος σταθμός
ΠΑΘΕ/Π
Τρένα στην Γευγελή
Τερματικός
ΟΣΕ
Τρένα στην Γευγελή
Προηγούμενος σταθμός   Μακεδονικοί Σιδηρόδρομοι   Επόμενος σταθμός
προς Βελεσά
Τρένα στην Γευγελή
Τερματικός
Εύζωνοι μέσω Σύνορα Ελλάδας-ΠΓΔΜ   Πρότυπο:Γραμμή 6 link   Τερματικός