Γευγελή

πόλη της Βόρειας Μακεδονίας

Η Γευγελή (σλαβομακεδονικά: Гевгелија‎ Γκεβγκέλιγια, [ɡɛvˈɡɛlija] ) είναι πόλη της Βόρειας Μακεδονίας και έδρα του ομώνυμου δήμου.

Γευγελή
Gevgelija 55.JPG
Τοποθεσία
Γευγελή is located in Βόρεια Μακεδονία
Γευγελή
Διοίκηση
ΧώραFlag of North Macedonia.svg Βόρεια Μακεδονία
ΠεριφέρειαΝοτιοανατολική
ΔήμοςΓευγελής
Γενικές πληροφορίες
Πληθυσμός15.685 (2002)
Υψόμετρο60 m
Ιστοσελίδαhttp://gevgelija.gov.mk/eng/

Ιστορικές αναφορέςΕπεξεργασία

Οι πρώτες γραπτές αναφορές για την πόλη με το σημερινό της όνομα «Γευγελή» υπάρχουν από το 1690.[1] Στις 20 Νοεμβρίου 1715 διατάχθηκε με Σουλτανικό φιρμάνι η είσπραξη κεφαλικού φόρου και εκ των Ελλήνων (Γιουνάν), πλην των μουσουλμάνων της Γευγελής.[1]

Κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας υπήρχε σημαντική ελληνική κοινότητα με σχολείο, ναούς κ.α. Η πόλη υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα κέντρα του Ελληνισμού έως το 1912.[2][3] Οι κάτοικοι της περιοχής Γευγελής συμμετείχαν στην Επανάσταση του 1821.[4] Οι Γευγελιώτες συμμετείχαν επίσης, στη Μακεδονική επανάσταση του 1878, ζητώντας επίμονα οπλισμό από το Ελληνικό προξενείο Θεσσαλονίκης.[5]

Κατά το Μακεδονικό Αγώνα, ο Δημοσθένης Κύρου συντονίζε και οργάνωνε την άμυνα των Ελλήνων σε όλη την περιοχή. Στη Γευγελή επίσης, ενεργοποιήθηκαν τα σώματα των Χρήστου Δέλλιου και Σίμου Μάλιου.[6][7] Γευγελιώτης ήταν ο Γεώργιος Βαφόπουλος, ο ποιητής «της Μακεδονίας». Γευγελιώτης είναι και ο καλαθοσφαιριστής, προπονητής και Βουλευτής Γιάννης Ιωαννίδης.

Οι Βλάχοι της Γευγελής πήραν μέρος, στο 28ο Αντάμωμα των Βλάχων, στην Καλαμπάκα, τον Ιούνιο του 2012[8] και έκτοτε συμμετέχουν σε όλα τα πανελλήνια ανταμώματα των βλάχων.

Πληθυσμιακά στοιχείαΕπεξεργασία

Ο D.M. Brankoff γραμματέας του βουλγαρικού εξαρχάτου δεν κάνει καμιά αναφορά στην παρουσία Μουσουλμάνων ούτε Σέρβων αλλά αθιγγάνων αποκαλώντας όλους τούς εξαρχικούς Βουλγάρους το 1905, ενώ ο Παναγιώτης Χαλκιόπουλος, επίτροπος και αυτός της Ιεράς Συνόδου αλλά και δικαστικός και μέλος του Συμβουλίου Επικρατείας αναφέρεται και σε εξαρχικούς, Σέρβους και Μουσουλμάνους.

 
Tο Τσουφλίδιον ελληνικόν σχολείον (1900).
 
Η Φιλόπτωχος Αδελφότητα Γευγελής
Αριθμός %
Σύνολο 4.287 100
Βούλγαροι 1.840 42,90
Πατριαρχικοί 2.255 52,60
Τσιγγάνοι 90 2,10
Ουνίτες 30 0,70
Βλάχοι 72 1,70
Πηγή: D.M. Brankoff 1905
Αριθμός %
Σύνολο 5.289 100
Πατριαρχικοί 2.305 43,60
Εξαρχικοί 1.600 30,30
Μουσουλμάνοι 1.200 22,70
Σέρβοι 143 2,70
Ουνίτες 14 0,15
Βλάχοι 27 0,55
Πηγή Χαλκιόπουλος 1910

Αξιόλογοι ΓευγελιώτεςΕπεξεργασία

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 Ιωάννη Βασδραβέλλη, А΄ αρχείον Θεσσαλονίκης
  2. Αλησμόνητες πατρίδες του Ελληνισμού, τόμος: ΣΤ΄ (Άνω Μακεδονία), ιστορική εποπτεία: Κωνσταντίνος Απ. Βακαλόπουλος, πολιτιστική εποπτεία: Νικόλαος Μουτσόπουλος, εκδόσεις: Τσιαμπίρης – Πυραμίδα, Θεσσαλονίκη, σσ. 280, 411
  3. Κωνσταντίνος Αποστόλου Βακαλόπουλος, Εθνοτική Διαπάλη στη Μακεδονία (1894 – 1904), Η Μακεδονία στις παραμονές του Μακεδονικού Αγώνα, Ηρόδοτος, Θεσσαλονίκη, 1999, σελ. 240
  4. Ιστορία της Μακεδονίας 1354-1833, Βακαλόπουλος E. Απόστολος, Εκδόσεις Βάνιας, 1992
  5. Ο Βόρειος Ελληνισμός κατά την πρώιμη φάση του Μακεδονικού Αγώνα (1878-1894) - Απομνημονεύματα Αναστάσιου Πηχεώνα, Κωνσταντίνος Απ. Βακαλόπουλος, Εκδοτικός οίκος Αντώνιου Σταμούλη, Θεσσαλονίκη 2004, σελ. 23
  6. Κωνσταντίνος Αποστόλου Βακαλόπουλος, Εθνοτική Διαπάλη στη Μακεδονία (1894 – 1904), Η Μακεδονία στις παραμονές του Μακεδονικού Αγώνα, Ηρόδοτος, Θεσσαλονίκη, 1999, σελ. 53
  7. Κωνσταντίνος Αποστόλου Βακαλόπουλος , Ο ένοπλος αγώνας στη Μακεδονία 1904-1908, Ο Μακεδονικός Αγώνας, εκδόσεις Ηρόδοτος, Θεσσαλονίκη, 1999, σελ. 342
  8. Ημερησία, 3 Ιουλίου 2012, Το Αντάμωμα των Βλάχων
Προηγούμενος σταθμός σταθμός       Επόμενος σταθμός σταθμός
ΟΣΕ
Τρένα στην Γευγελή
Προηγούμενος σταθμός σταθμός   Βορειομακεδονικοί Σιδηρόδρομοι   Επόμενος σταθμός station
Τρένα στην Γευγελή

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία

Προηγούμενος σταθμός σταθμός       Επόμενος σταθμός σταθμός
ΠΑΘΕ/Π
Τρένα στην Γευγελή
Τερματικός
ΟΣΕ
Τρένα στην Γευγελή
Προηγούμενος σταθμός σταθμός   Βορειομακεδονικοί Σιδηρόδρομοι   Επόμενος σταθμός station
προς Βελεσά
Τρένα στην Γευγελή
Τερματικός