Συντεταγμένες: 37°59′14″N 23°45′15″E / 37.98722°N 23.75417°E / 37.98722; 23.75417

Το Γήπεδο Λεωφόρου Αλεξάνδρας είναι γήπεδο ποδοσφαίρου και πολυαθλητικός χώρος. Από το 1981 το επίσημο όνομά του είναι Γήπεδο Απόστολος Νικολαΐδης. Στο γήπεδο αυτό ο ποδοσφαιρικός Παναθηναϊκός έχει δώσει τα περισσότερα παιχνίδια στην ιστορία του. Στα προπονητήριά του ασκούνται πολλά από τα ερασιτεχνικά τμήματα του Παναθηναϊκού Αθλητικού Ομίλου.

Γήπεδο Απόστολος Νικολαΐδης
Λεωφόρος
Leoforos1.JPG
Προηγούμενα ονόματαΓήπεδο ΠΑΟ
(Γήπεδο Παναθηναϊκού)
Δημόσια συγκοινωνίαLogo of the Athens Metro Operating Company (AMEL).svg Athens Metro Line 3.svg Σταθμός Αμπελόκηποι (Μετρό Αθήνας)
ΙδιοκτήτηςΠαναθηναϊκός ΑΟ
ΔιαχειριστήςΠαναθηναϊκός ΑΟ
Είδοςστάδιο ποδοσφαίρου
Χωρητικότητα16.003 [1] θεατές
ΕπιφάνειαΧλοοτάπητας
Πίνακας αποτελεσμάτων LED
Κατασκευή
Εγκαίνια1922
Κόστος κατασκευής7.000.000
(ανακαίνιση 2001)
800.000
(ανακαίνιση 2007)
2.000.000
(ανακαίνιση 2017)
Τοποθεσία
ΔιεύθυνσηΛεωφόρος Αλεξάνδρας, Αμπελόκηποι, Αθήνα, Ελλάδα
Αμπελόκηποι Αττικής και Περιφέρεια Αττικής
Ελλάδα
Φορείς εκμετάλλευσης
τμήμα μπάσκετ γυναικών
τμήμα σκοποβολής
τμήμα πυγμαχίας
τμήμα πάλης
τμήμα άρσης βαρών
τμήμα τοξοβολίας
τμήμα κικ μπόξινγκ
λοιπά ερασιτεχνικά τμήματα/ακαδημίες ΠΑΟ Πρώην φορείς εκμετάλλευσης
ΠΑΕ Παναθηναϊκός
ΚΑΕ Παναθηναϊκός
τμήμα βόλεϊ ανδρών
τμήμα βόλεϊ γυναικών
τμήμα ξιφασκίας
εθνικές ποδοσφαίρου Ελλάδας κάθε ηλικίας
Commons page Πολυμέσα σχετικά με το στάδιο
Αγώνας χόκεϊ επί χόρτου στη Λεωφόρο το 1927

Τοποθεσία

Το γήπεδο βρίσκεται επί της Λεωφόρου Αλεξάνδρας 160 στα Κουντουριώτικα όρια με τους Αμπελόκηπους, σε μικρή απόσταση από το μέγαρο του Αρείου Πάγου, το κτίριο της Γενικής Αστυνομικής Διεύθυνσης Αττικής (ΓΑΔΑ) και απέναντι από τις προσφυγικές πολυκατοικίες. Η πρόσβαση εξυπηρετείται με τα λεωφορεία Α7, Β5, 230 και τα τρόλεϊ 14, 18, 19 που διέρχονται την Αλεξάνδρας, το λεωφορείο 060 από την οδό Τσόχα όπως και με το μετρό από τον παρακείμενο σταθμό Αμπελοκήπων, μόλις 100 μέτρα μακριά από το γήπεδο.[2]

Ιστορία

Προπολεμική περίοδος

Στις 8 Μαρτίου του 1922 ο Δήμος Αθηναίων παραχώρησε το χώρο στον Παναθηναϊκό «διά την ανέγερσιν χώρου αθλοπαιδιών». Την ίδια χρονιά ξεκίνησαν οι πρώτες έργασίες για την κατασκευή του γηπέδου με πόρους του συλλόγου.[3] Ο Παντελής Καρασεβδάς, ως βουλευτής των Φιλελευθέρων, ήταν αυτός που έδωσε μάχη στη Δ΄ Εθνοσυνέλευση (1924-1925) ώστε να εγκριθεί η οριστική παραχώρηση της Περιβόλας από τον Δήμο Αθηναίων στον Παναθηναϊκό. Η εγκριτική απόφαση δημοσιεύθηκε στο υπ’ αρίθμ. 165/1924 φύλλο της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως. Η ηγετική τετράδα του Παναθηναϊκού (Καλαφάτης, Νικολαΐδης, Παπάζογλου, Πανουργιάς) σε ένδειξη εκτίμησης τον εξέλεξε πρόεδρο του συλλόγου.

Το 1924 το γήπεδο της Λεωφόρου ήταν το μοναδικό στη χώρα που μπορούσε να φιλοξενήσει 6.000 θεατές.[4] Από το 1928 το γήπεδο είχε ξύλινες κερκίδες. Το 1930 ο Παναθηναϊκός κατακτά το πρώτο του Πρωτάθλημα Ελλάδας υπό την ΕΠΟ στο ποδόσφαιρο, ενώ στο γήπεδο της Λεωφόρου σημειώθηκε το μεγαλύτερο σκορ σε αγώνα Παναθηναϊκού - Ολυμπιακού με 8-2 τη 1 Ιουνίου του 1930. Από το 1931 υπήρξε το πρώτο ελληνικό γήπεδο όπου τοποθετήθηκαν τσιμεντένιες κερκίδες. Επίσης από το 1931 έως το 1984 το γήπεδο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας ήταν η επίσημη έδρα της Εθνικής Ελλάδος.[4] Το 1936 με απόφαση του δημάρχου Κωνσταντίνου Κοτζιά το γήπεδο ανακαινίστηκε, όμως πολύ σύντομα επιτάχθηκε εξαιτίας του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου για να λειτουργήσει ως νοσοκομείο και ορφανοτροφείο.

Περίοδος Κατοχής

Την άνοιξη του 1942 ο Παναθηναϊκός και η ΑΕΚ διοργάνωσαν φιλικό αγώνα για να ενισχύσουν με τα έσοδα του νοσηλευόμενους του νοσοκομείου Σωτηρίας. Οι Γερμανοί επενέβησαν ορίζοντας έναν αυστριακό αξιωματικό διαιτητή, ενώ απαίτησαν μέρος των εσόδων. Οι αρχηγοί των ομάδων Κρητικός και Μαρόπουλος αποφάσισαν να μη γίνει ο αγώνας και οι φίλαθλοι αφού συμφώνησαν προχώρησαν σε επεισόδια αγανάκτησης απέναντι στους κατακτήτες.[5] Ακολούθησε μια από τις μεγαλύτερες αντιπολεμικές διαδηλώσεις, όταν το πλήθος των 15.000 φιλάθλων κατευθύνθηκε προς την Ομόνοια.[6]

Καθόλη τη διάρκεια της κατοχής, ο διευθυντής του γηπέδου Αντώνης Βρεττός, παρότι το γήπεδο είχε επιταχθεί από τους Ιταλούς,[7] μετέτρεψε τους απρόσιτους χώρους του γηπέδου σε χώρους αντίστασης εξοπλισμένους με ραδιόφωνα, ενώ 4 ημέρες πριν την αποχώρηση των Γερμανών ο Βρεττός ύψωσε την ελληνική σημαία στο γήπεδο, την πρώτη στην ελεύθερη Αθήνα.[5]

1945-1980

Το 1948 έγινε το πρώτο γήπεδο που διέθετε προβολείς. Το 1950 ξεκίνησε η κατασκευή του πετάλου του Λυκαβηττού σημείο όπου βρίσκεται η ιστορική θύρα 13. Το 1951 τα έργα ολοκληρώθηκαν και αύξησαν τη χωρητικότητα του γηπέδου σε 13.000 θεατές. Επίσης το 1951 ξεκίνησε και η κατασκευή του κολυμβητηρίου.

Το 1959 στον χώρο του γηπέδου λειτούργησε και το πρώτο κλειστό γυμναστήριο της Ελλάδας. Πρόκειται για τον λεγόμενο «Τάφο του Ινδού», χωρητικότητας 1.500 θεατών.[8] Στα εγκαίνιά του ο Τάσος Στεφάνου[9], τότε έφορος της ομάδας καλαθοσφαίρισης, αστειευόμενος το αποκάλεσε έτσι λόγω της στενότητας του χώρου, γεγονός το οποίο προκαλούσε αίσθηση κλειστοφοβίας στους αντιπάλους. Η ονομασία προήλθε από την ομώνυμη ταινία του Φριτς Λανγκ που παιζόταν στους κινηματογράφους εκείνη την εποχή και την οποία είχε παρακολουθήσει λίγες ημέρες πριν. Ο Τάφος του Ινδού βρίσκεται κάτω από το ανατολικό πέταλο της Λεωφόρου (θύρες 6-7).

Περιστασιακά αποτέλεσε έδρα αρκετών ομάδων, μεταξύ αυτών ήταν η ΑΕΚ, ο Απόλλων Σμύρνης, ο Αθηναϊκός και η Εθνική Ελλάδος ποδοσφαίρου.Την περίοδο 1963-1964 επιτεύχθηκε από τον Παναθηναϊκό η εντυπωσιακή κατάκτηση του πρωταθλήματος χωρίς ήττα, με έδρα το γήπεδο της Λεωφόρου.Το ρεκόρ εισιτηρίων σημειώθηκε στις 18 Οκτωβρίου 1967, σε ένα παιχνίδι μεταξύ Παναθηναϊκού και Μπάγερν Μονάχου, όπου παραβρέθηκαν 29.665 θεατές. Το 1971, επίσης με έδρα το γήπεδο της Λεωφόρου, η ομάδα ποδοσφαίρου έφτασε στον τελικό του Κυπέλλου Πρωταθλητριών.

1981-2008

Από το 1981 το επίσημο όνομα του γηπέδου είναι Γήπεδο Απόστολος Νικολαΐδης, έχοντας το όνομα του ιστορικού πρόεδρου, παράγοντα και αθλητή του συλλόγου Απόστολου Νικολαΐδη. Στην κοινή χρήση έχει επικρατήσει η ονομασία της «Γήπεδο της Λεωφόρου» ή η «Λεωφόρος».

 
H Θύρα 13 το 2004

Το 1984 η έδρα του ποδοσφαιρικού ΠAO εγκαταστάθηκε στο Ολυμπιακό Στάδιο (ΟΑΚΑ) μέχρι το 2000 με μια μικρή εξαίρεση λίγων μηνών το 1989. Σε αυτό κυρίως το διάστημα, η Λεωφόρος φιλοξένησε πληθώρα μεγάλων (κατεξοχήν ροκ) συναυλιών (ενδεικτικά Deep Purple 1991), εξού και το προσωνύμιο Λεωφόρος των συναυλιών.[10] Το 2000 η έδρα μεταφέρθηκε από το ΟΑΚΑ λόγω των έργων ανακατασκευής που γίνονταν για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004. Έτσι, το γήπεδο της Λεωφόρου ανακαινίστηκε και ο Παναθηναϊκός επέστρεψε στην ιστορική του έδρα στην οποία κατέκτησε το Ντάμπλ στο ποδόσφαιρο το 2004 και πραγματοποίησε αξιόλογες πορείες στους 8 σε Τσάμπιονς Λιγκ και Κύπελλο ΟΥΕΦΑ (2002, 2003).

Το γήπεδο υπήρξε επίσης έδρα της Εθνικής Ομάδας για πολλά χρόνια. Η Εθνική Ελλάδος έδωσε εκεί τους προκριματικούς αγώνες για το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του 2004 το οποίο και κατέκτησε στη συνέχεια.

Το 2003 με πρωτοβουλία του Θανάση Γιαννακόπουλου παρουσιάστηκε σχέδιο για τη συνολική ανακατασκευή του γηπέδου, των αθλητικών χώρων και αύξηση χωρητικότητας. Το πλάνο παρ' όλα αυτά δεν προχώρησε.[11]

Η διοίκηση της ΠΑΕ ΠΑΟ αποφάσισε τον Ιανουάριο του 2007 να επιστρέψει στο «Απόστολος Νικολαΐδης» για την ποδοσφαιρική περίοδο 2007-08, πριν το τμήμα μετακομίσει και πάλι στο ΟΑΚΑ.

2013-2018

 
Μακέτα για ολική ανάπλαση της Λεωφόρου που παρουσιάστηκε σε εκδήλωση στον Τάφο του Ινδού το 2016 από ομάδα αρχιτεκτόνων. Το σχέδιο προέβλεπε διευρυμένη χωρητικότητα 21.000 θέσεων, ωστόσο τελικά δεν ολοκληρώθηκε στην ανακαίνιση του 2017.[12] [13]

Από την αγωνιστική χρονιά 2013-14 ο ποδοσφαιρικός Παναθηναϊκός επέστρεψε στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας. Το 2015 εκπονήθηκαν σχέδια για ανάπλαση και αύξηση της χωρητικότητας του γηπέδου στις 20.000 θέσεις, ενώ το Παναθηναϊκό Κίνημα παρουσίασε τις δικές του προτάσεις για μια ολική ανακατασκευή που θα περιλαμβάνει νέο γήπεδο και νέους αθλητικούς χώρους. Η προσπάθεια αυτή εγκαταλείπεται το 2017, καθώς προτίθεται να ανεγερθεί νέο γήπεδο του Παναθηναϊκού στο Γουδή και συγκεκριμένα στο φυτώριο του Δήμου Αθηναίων. Υπήρξε κυβερνητική πρόθεση, με το αναγκαίο θεσμικό πλαίσιο, οι εργασίες να ξεκινήσουν τον Μάιο του 2018. Στο πλάνο αυτό συμπεριλαμβανόταν το γήπεδο "Απόστολος Νικολαΐδης" να γκρεμιστεί και να γίνει πάρκο, ακολουθώντας το σχέδιο της διπλής ανάπλασης που περιελάμβανε τότε το γήπεδο στο Βοτανικό. [14] Το 2018, με την ΠΑΕ να βρίσκεται στην πιο δύσκολη θέση της ιστορίας της με παγωμένες μετοχές και την διοίκηση να μην καλύπτει τις οικονομικές υποχρεώσεις της ομάδας, ο Δημήτρης Γιαννακόπουλος παρουσίασε πλάνο το οποίο εμπεριείχε την αγορά της ΠΑΕ και την συνολική αξιοποίηση του ΟΑΚΑ, και περιελάμβανε την μετατροπή του Ολυμπιακού Σταδίου σε ποδοσφαιρικό γήπεδο 40.000 θέσεων και καθιέρωση του ως έδρα του Παναθηναϊκού εφ όσον προχωρήσει. Ωστόσο δεν διευκρινίστηκε τι θα συμβεί με το γήπεδο της Λεωφόρου. Το καλοκαίρι του 2018 αποφασίστηκε λόγω διαφωνιών με την νέα διοίκηση του ερασιτέχνη, η εκ νέου μετακόμιση της ομάδας στο OAKA.

2018-2020

Στο ποδοσφαιρικό γήπεδο δεν έγιναν επίσημοι αγώνες σε αυτό το διάστημα. Όσον αφορά λοιπά αθλήματα, το κλειστό γήπεδο εξακολουθεί να στεγάζει το τμήμα γυναικείας καλαθοσφαίρισης, καθώς και τις ακαδημίες καλαθοσφαίρισης και πετοσφαίρισης του συλλόγου. Επίσης, στο χώρο λειτουργεί κολυμβητήριο, υπάρχει σκοπευτήριο για το τμήμα σκοποβολής, προπονητήρια για τα τμήματα και τις ακαδημίες της πυγμαχίας, πάλης, άρσης βαρών και τοξοβολίας, ενώ στο γήπεδο ποδοσφαίρου μπορούν να διεξαχθούν και αγώνες ράγκμπι.

Το καλοκαίρι του 2020 επανήλθε στο προσκήνιο για μια ακόμη φορά ενδεχόμενη ενεργοποίηση του νόμου για τη Διπλή Ανάπλαση Βοτανικού-Λεωφόρου Αλεξάνδρας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της Καθημερινής, ο Δήμος Αθηναίων προωθεί τη σημαντικότερη αστική ανάπλαση σε συνεργασία με όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές. [15]Ωστόσο, ο Δημήτρης Γιαννακόπουλος ως πρόεδρος του Παναθηναϊκού ΑΟ σε συνέντευξη που παραχώρησε δήλωσε ότι δεν είναι διατεθειμένος να ξεπουλήσει την Λεωφόρο για ένα γήπεδο ποδοσφαίρου στον Βοτανικό στο οποίο ο ΠΑΟ θα πάει και ως ενοικιαστής και κατηγόρησε τον Δήμο Αθηναίων για αθέτηση της αρχικής συμφωνίας. Μάλιστα, γνωστοποίησε ότι θα παραιτηθεί, καθώς αρνείται να βάλει την υπογραφή του σε αυτό αλλά δε θέλει να είναι και αυτός που θα μπλοκάρει την κατασκευή νέου ποδοσφαιρικού γηπέδου του Παναθηναϊκού.[16]

Λεωφόρος & Ο.Α.Κ.Α.

Παρακάτω γίνεται καταγραφή των διαστημάτων που το ποδοσφαιρικό τμήμα του Παναθηναϊκού χρησιμοποιούσε ως έδρα του τα δύο γήπεδα. Ο Παναθηναϊκός από το καλοκαίρι του 2018 διανύει τη πέμπτη χρονική περίοδο χρήσης του ΟΑΚΑ.

 
Η Λεωφόρος
 
Το Ο.Α.Κ.Α

Εικόνες


Παραπομπές

  1. «Stádio Apostolos Nikolaidis (Leoforos) – StadiumDB.com». stadiumdb.com. Ανακτήθηκε στις 17 Μαρτίου 2020. 
  2. «Apostolos Nikolaidis Stadium - Panathinaikos». Football Tripper (στα Αγγλικά). 11 Αυγούστου 2014. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουνίου 2020. 
  3. «ΓΗΠΕΔΟ». PANATHINAIKOS FC OFFICIAL WEB SITE. Ανακτήθηκε στις 16 Μαΐου 2016. 
  4. 4,0 4,1 Γιαννούλης, Χρήστος. «Στη Λεωφόρο της δόξας (pics+vids)». OnSports.gr. Ανακτήθηκε στις 10 Απριλίου 2016. 
  5. 5,0 5,1 «Είπαν το δικό τους ΟΧΙ». www.gazzetta.gr. Ανακτήθηκε στις 11 Απριλίου 2016. 
  6. «Ιστορίες από την Κατοχή». sport24.gr. Ανακτήθηκε στις 11 Απριλίου 2016. 
  7. Σκόκας, Γιάννης. «Μια ζωή αντίσταση». Leoforos.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Νοεμβρίου 2010. Ανακτήθηκε στις 16 Μαΐου 2016. 
  8. stadia.gr Γήπεδο Λεωφόρου Αλεξάνδρας Απόστολος Νικολαΐδης
  9. «Βραδιά αναμνήσεων στον Τάφο του Ινδού». www.sport24.gr. Ανακτήθηκε στις 11 Απριλίου 2016. 
  10. «Οι συναυλίες που είδαμε στην Λεωφόρο Αλεξάνδρας». Rockyourlife.gr. 6 Ιουλίου 2019. Ανακτήθηκε στις 21 Ιουνίου 2020. 
  11. «Panathinaikos Press: ΘΕΛΕΙ ΑΡΧ...ΔΙΑ ΓΙΑ ΛΕΩΦΟΡΟ!». www.panathinaikos-press.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Μαΐου 2016. Ανακτήθηκε στις 11 Απριλίου 2016. 
  12. Μαϊ. 2016 12:21, Επιμέλεια: Μπάμπης Τσιμπίδας Δημοσίευση: 09. «Αυτή είναι η νέα Λεωφόρος». www.sport24.gr (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2020. 
  13. Christiano. «Η Λεωφόρος του... Πόθου! Απίστευτο το νέο γήπεδο-στολίδι του ΠΑΟ (photos)». Provocateur. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2020. 
  14. «Εντολή Τσίπρα: Σε ένα χρόνο μπουλντόζες στο Γουδή!». SDNA. 19 Απριλίου 2017. Ανακτήθηκε στις 21 Ιουνίου 2020. 
  15. «Ενεργοποιείται εντός του Ιουνίου το σχέδιο για τη Διπλή Ανάπλαση, του Νίκου Χ. Ρουσάνογλου | Kathimerini». www.kathimerini.gr. Ανακτήθηκε στις 21 Ιουνίου 2020. 
  16. ««Δεν θα ξεπουλήσω την Λεωφόρο για τον Βοτανικό»!». www.gazzetta.gr. Ανακτήθηκε στις 21 Ιουνίου 2020. 


Εξωτερικοί σύνδεσμοι