Άνοιγμα κυρίου μενού

Συντεταγμένες: 36°28′54″N 22°24′2″E / 36.48167°N 22.40056°E / 36.48167; 22.40056

Γερολιμένας
Άποψη της παραλίας του οικισμού
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Γερολιμένας
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΔήμοςΑνατολικής Μάνης
Γεωγραφία και στατιστική
Περιφερειακή ενότηταΛακωνίας
Υψόμετρο8
Πληθυσμός43 (2011)

Ο Γερολιμένας είναι παραθαλάσσιος οικισμός του δήμου Ανατολικής Μάνης του νομού Λακωνίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία της απογραφής του 2011 ο πληθυσμός του ανέρχεται στους 43 μόνιμους κατοίκους[1].

ΟνομασίαΕπεξεργασία

Η ονομασία του οικισμού πιθανότατα οφείλεται στην θεώρησή του ως ιερού λιμανιού[2]. Αναφέρεται ως επίνειο των αρχαίων λακωνικών πόλεων Μέσσα και Ιππόλα που βρίσκονταν στα ΒΔ του σημερινού οικισμού[3]. Κατά το παρελθόν αναφερόταν στην τοπική διάλεκτο της Μάνης ως Λιμένας[2].

Γενικά στοιχείαΕπεξεργασία

Ο Γερολιμένας είναι κτισμένος σε υψόμετρο 8 μέτρων, στο νότιο άκρο της Μάνης στο μυχό ενός ομώνυμου όρμου, του τρίτου επιμέρους βορειοδυτικά του ακρωτηρίου του Ταινάρου. Κοντά στον Γερολιμένα καταλήγει το υψίπεδο Εμπρός το οποίο εκτείνεται μέχρι τον Μέζαπο[4]. Απέχει 49 χλμ από το Γύθειο και 95 χλμ από την, πρωτεύουσα του νομού Λακωνίας, Σπάρτη[3]. Εκκλησιαστικά υπάγεται στη μητρόπολη Μάνης ενώ ο κεντρικός ναός του χωριού είναι αφιερωμένος στον Άγιο Νικόλαο[5]. Η οικονομία του Γερολιμένα βασίζεται κυρίως στον τουρισμό.

Ιστορικά στοιχείαΕπεξεργασία

Επί τουρκοκρατίας ο Γερολιμένας ήταν ένα από τα ορμητήρια των Μανιατών πειρατών. Κατά την ύστερη τουρκοκρατία αξιοποιήθηκε από την οικογένεια των Μαντούβαλων ως τοπικό εμπορικό κέντρο[6]. Πέραν των Μαντούβαλων, στον Γερολιμένα έδρευαν ακόμη οι οικογένειες Νταϊφά και Περιμένη, ενώ και οι τρεις οικογένειες διέθεταν δικούς τους πύργους[7].

Μετά την απελευθέρωση και τη δημιουργία του σύγχρονου ελληνικού κράτους, πραγματοποιήθηκε περαιτέρω εμπορική αξιοποίηση του οικισμού[8]. Δείγματα αυτής της ανάπτυξης του Γερολιμένα είναι η ύπαρξη νεοκλασικών κτιρίων που χρονολογούνται εκείνη την περίοδο[9].

Παράλληλα ο Γερολιμένας αποτελούσε σημαντικό αλιευτικό καταφύγιο με πολλές εγκαταστάσεις διάθεσης πάγου, καταστήματα διακίνησης αλιευμάτων καθώς και λιμάνι προσέγγισης σπογγαλιευτικών σκαφών. Ήταν ένα από τα τελευταία λιμάνια προσέγγισης των ελληνικών αλιευτικών που κατευθύνονταν προς τις ακτές της Αφρικής (προς "Μπαρμπαριά και Τούνεσι") και λιμένας επιλογής κατά την επιστροφή τους. Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1970 στον όρμο του Γερολιμένα προσέγγιζε το πλοίο της άγονης τότε ακτοπλοϊκής γραμμής Πειραιώς - Νότιας Πελοποννήσου-Κυθήρων.

Διοικητικά ο Γερολιμένας υπαγόταν μέχρι το 1997 στην επαρχία Οιτύλου ως έδρα της κοινότητας, ενώ στη συνέχεια υπήχθη στον καποδιστριακό δήμο Οιτύλου[10]. Από το 2011 ανήκει στον καλλικρατικό δήμο Ανατολικής Μάνης[1].

Απογραφές πληθυσμούΕπεξεργασία

Απογραφή 1928 1940 1951 1961 1971 1981 1991 2001 2011
Πληθυσμός 218[10] 212[10] 160[10] 111[10] 73[10] 76[10] 54[10] 55 43[1]

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 1,2 «Γερολιμήν (ο) Δήμου Ανατολικής Μάνης Τοπική Κοινότητα Γερολιμένος. Λακωνία – Πελοπόννησος». dhmos.gr. Δήμοι, πόλεις και χωριά Ελλάδας. Ανακτήθηκε στις 4 Μαρτίου 2017. 
  2. 2,0 2,1 Δικαίου Β. Βαγιακάκου, Αρχαία και μεσαιωνικά τοπωνύμια εκ Μάνης (Συμβολή πρώτη), περιοδικό Ελληνικά, ΕΜΣ, τόμος 15ος, Θεσσαλονίκη 1957, σελ. 211.
  3. 3,0 3,1 «Γερολιμένας». mani.org.gr. Μάνη. Ανακτήθηκε στις 4 Μαρτίου 2017. 
  4. Ελευθέριος Π. Αλεξάκης, Τα γένη και η οικογένεια στην παραδοσιακή κοινωνία της Μάνης, Διδακτορική Διατριβή, Αθήναι, 1980, σελ. 10.
  5. «Περιφέρεια Οιτύλου». im-manis.gr. Ιερά Μητρόπολις Μάνης. Ανακτήθηκε στις 4 Μαρτίου 2017. 
  6. Αλεξάκης, 1980, σελ. 82 - 83.
  7. Ν. Θ. Κατσίκαρου, Η βεντέτα εν Μάνη, Αθήναι 1933, σελ. 77.
  8. Ορέστης Δουμάνης - Paul Oliver (επιμ.), Οικισμοί στην Ελλάδα, εκδόσεις Αρχιτεκτονικά Θέματα, 1974, σελ. 136.
  9. Αλεξάκης, 1980, σελ. 168.
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 10,5 10,6 10,7 Μιχαήλ Σταματελάτος, Φωτεινή Βάμβα-Σταματελάτου, Γεωγραφικό Λεξικό της Ελλάδας, ΤΑ ΝΕΑ, 2012, Α' τόμος, σελ. 162.

ΒιβλιογραφίαΕπεξεργασία

  • Ελευθέριος Π. Αλεξάκης, Τα γένη και η οικογένεια στην παραδοσιακή κοινωνία της Μάνης, Διδακτορική Διατριβή, Αθήναι, 1980.
  • Δικαίου Β. Βαγιακάκου, Αρχαία και μεσαιωνικά τοπωνύμια εκ Μάνης (Συμβολή πρώτη), περιοδικό Ελληνικά, ΕΜΣ, τόμος 15ος, Θεσσαλονίκη 1957.
  • Ορέστης Δουμάνης - Paul Oliver (επιμ.), Οικισμοί στην Ελλάδα, εκδόσεις Αρχιτεκτονικά Θέματα, 1974.
  • Μιχαήλ Σταματελάτος, Φωτεινή Βάμβα-Σταματελάτου, Γεωγραφικό Λεξικό της Ελλάδας, Α΄ τόμος, ΤΑ ΝΕΑ, 2012.

Εξωρερικοί ΣυνδέσμοιΕπεξεργασία