Κάτω Μερόπη Ιωαννίνων

οικισμός της Ελλάδας

Συντεταγμένες: 40°01′12.02″N 20°31′18.85″E / 40.0200056°N 20.5219028°E / 40.0200056; 20.5219028

Η Κάτω Μερόπη είναι ορεινό χωριό της Ηπείρου στην Περιφερειακή Ενότητα Ιωαννίνων.[1]

Κάτω Μερόπη
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Κάτω Μερόπη
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΗπείρου
ΔήμοςΠωγωνίου
Δημοτική ΕνότηταΆνω Πωγωνίου
Γεωγραφία και στατιστική
ΝομόςΙωαννίνων
Υψόμετρο750
Πληθυσμός84 (2011)
Άλλα
Παλαιά ονομασίαΦραστανά
Ταχ. κωδ.44012
Τηλ. κωδ.+30 26570
http://www.pogonikatomeropi.gr/i-kato-meropi/

Γεωγραφία - ΑξιοθέαταΕπεξεργασία

Η Κάτω Μερόπη βρίσκεται στα σύνορα της Ελλάδας με την Αλβανία σε απόσταση 61 χλμ. ΒΔ. από τα Ιωάννινα, 27 χλμ. ΒΔ. από το Καλπάκι (έδρα του Δήμου) και 17 χλμ. ΝΑ. από τον συνοριακό σταθμό Δρυμάδων. Είναι κτισμένο σε υψόμετρο 750 μέτρων[2], στους νοτιοανατολικούς πρόποδες του όρους Δούσκο (Νεμέρτσικα), στην ευρύτερη περιοχή της κοιλάδας του Άνω Γορμού που ξεκινά από τον Κακόλακκο μέχρι το Κεφαλόβρυσο και ιστορικά ανήκει στα χωριά του Πωγωνίου[3].

Στην ευρύτερη περιοχή της κοιλάδας έχουν εντοπιστεί ακροπόλεις, αμυντικά συγκροτήματα, νεκρικοί χώροι και μνημεία, γι΄ αυτό και έχει χαρακτηριστεί ως αρχαιολογικός χώρος.[4] Σημαντικά θρησκευτικά αξιοθέατα, τα οποία έχουν χαρακτηριστεί ιστορικά διατηρητέα μνημεία είναι στα δυτικά του χωριού το μοναστήρι του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου του 17ου αιώνα, στην νοτιοανατολική είσοδό του η εκκλησία του Αγίου Αθανασίου του 16ου αιώνα και η εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου του 15ου αιώνα.[5]

ΙστορίαΕπεξεργασία

Η περιοχή υπήρξε τόπος κατοίκησης των αρχαίων Μολοσσών (από τον 11ο αιω. π.Χ.) οι οποίοι τον 4ο με 3ο αιώνα π.Χ. ίδρυσαν στην Ήπειρο το κράτος των Μολοσσών. Την ύστερη βυζαντινή περίοδο δημιουργήθηκε ένα βυζαντινό κεφαλοχώρι με όνομα μεταβαλλόμενο (ΒέρτζιανηΦραστανά), το οποίο τους δύο πρώτους αιώνες της τουρκοκρατίας (1431 – 1625) παρουσίασε αρκετή ανάπτυξη αλλά στα τέλη του 17ου αιώνα καταστράφηκε χωρίς όμως να ερημωθεί. Στα μέσα του 19ου αιώνα αριθμούσε περίπου 300 κατοίκους που οι περισσότεροι μετανάστευσαν στην Κωνσταντινούπολη και άρχισε να σημειώνεται ανοδική πορεία. Στις αρχές του αιώνα συμμετέχει στις δραστηριότητες της Φιλικής Εταιρίας ενώ εκπρόσωπος των Φραστανών το 1854 συμμετείχε στη σύσκεψη της Βήσσανης που οργάνωσε εξέγερση στο Πωγώνι εναντίον των Τούρκων με εντολή του Θεοδωράκη Γρίβα.[6]

ΔιοικητικάΕπεξεργασία

Η παλιά του ονομασία, από την τουρκοκρατία είναι Φραστανά και έτσι αναφέρεται επίσημα, μετά την απελευθέρωση, το 1919 στο ΦΕΚ 184Α - 19/08/1919 να ορίζεται έδρα της τότε ομώνυμης κοινότητας.[7] Μετονομάστηκε σε Κάτω Μερόπη το 1928 με το ΦΕΚ 81Α - 14/05/1928. Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης αποτελεί τη τοπική κοινότητα Κάτω Μερόπης που ανήκει στη δημοτική ενότητα Άνω Πωγωνίου του Δήμου Πωγωνίου και σύμφωνα με την απογραφή 2011 έχει πληθυσμό 84 κατοίκους.[8]

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. Εγκυκλοπαίδεια Νέα Δομή. Αθήνα: Τεγόπουλος - Μανιατέας. 1996. σελ. 272, τομ. 16. 
  2. «ΚΑΤΩ ΜΕΡΟΠΗ (Χωριό) ΙΩΑΝΝΙΝΑ - GTP». www.gtp.gr. Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2021. 
  3. «ΠΩΓΩΝΙ : Ο ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ | Visit Pogoni - Οδηγός Πωγώνι 'Ηπειρος». Ανακτήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2021. 
  4. «ΔΙΑΡΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΚΗΡΥΓΜΕΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ». listedmonuments.culture.gr. Ανακτήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2021. 
  5. «ΔΙΑΡΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΚΗΡΥΓΜΕΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ». listedmonuments.culture.gr. Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2021. 
  6. «Κάτω Μερόπη». www.pogoni.gr. Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2021. 
  7. «ΕΕΤΑΑ-Διοικητικές Μεταβολές των Οικισμών». www.eetaa.gr. Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2021. 
  8. «ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού», σελ. 10576-7 (σελ. 102-3 του pdf)