Άνοιγμα κυρίου μενού

Συντεταγμένες: 38°2′27″N 21°43′0″E / 38.04083°N 21.71667°E / 38.04083; 21.71667

Τόσκες
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Τόσκες
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΔυτικής Ελλάδας
ΔήμοςΕρυμάνθου
Δημοτική ενότηταΦαρρών
Τοπική κοινότηταΚριθαρακίων
Γεωγραφία και στατιστική
Γεωγραφικό διαμέρισμαΠελοποννήσου
Περιφερειακή ενότηταΑχαΐας
Υψόμετρο180
Πληθυσμός63 (2001)
Άλλα
Παλαιά ονομασίαΤόσκεσι, Τόσκαι
Η Ε.Ο. 111 στην είσοδο του χωριού από Τριταία προς Πάτρα, όπως ήταν πριν τα έργα διαμόρφωσης του πυθμένα της μελλοντικής τεχνητής λίμνης.

Οι Τόσκες ήταν χωριό της Αχαΐας και ανήκε στο τότε δημοτικό διαμέρισμα Κριθαρακίων του δήμου Φαρρών[1]. Οι τελευταίοι κάτοικοί του έφυγαν από εκεί το 2009 λόγω του ότι το χωριό πρόκειται να βρεθεί στον πυθμένα της τεχνητής λίμνης που θα δημιουργηθεί από την ολοκλήρωση της κατασκευής του Φράγματος Πείρου - Παραπείρου[2].

Πίνακας περιεχομένων

ΓεωγραφίαΕπεξεργασία

Ο οικισμός βρισκόταν χτισμένος σε υψόμετρο 180 μ. περίπου, στις ανατολικές απολήξεις του Κομποβουνίου και στις νότιες παρυφές της πεδιάδας των Φαρρών, ενώ πολύ κοντά στο χωριό περνά ο ποταμός Παραπείρος. Τις Τόσκες διέσχιζε η Εθνική Οδός Πατρών-Τριπόλεως (Ε.Ο. "111") .

Ιστορικά στοιχείαΕπεξεργασία

Η παλιά ονομασία του οικισμού ήταν Τόσκεσι και πιθανόν να συνδέεται με την αντίστοιχη ονομασία της Τοσκικής διαλέκτου[3] της αλβανικής γλώσσας[4]. Πρώτοι οικιστές του χωριού φέρεται, σύμφωνα με προφορικές μαρτυρίες, ότι υπήρξαν κάτοικοι των Νεζερών από το παλιό χωριό του Κομπηγαδίου[5]. Στις Τόσκες είχε χάνι και μύλο ο Ανδρέας Χριστοδούλου Λόντος[3][6][5]. Το 1901 αναφέρεται ως θέση χωρίς πληθυσμό και ότι απείχε 6 ώρες από την Πάτρα και 2 από την Προστοβίτσα, την έδρα του τότε Δήμου Τριταίας στην περιφέρεια του οποίου βρισκόταν[7]. Το 1903 το χωριό συνδέθηκε για πρώτη φορά με δρόμο[8].

Διοικητικές μεταβολέςΕπεξεργασία

Το 1828 αναφέρεται με 7 οικογένειες και ότι ανήκε διοικητικά στη Βουντούχλα[3]. Στις 20/04/1835 προσαρτήθηκε στον τότε Δήμο Φαρρών ενώ στις 08/12/1845 (ΦΕΚ 32Α) αποτέλεσε τμήμα του τότε Δήμου Τριταίας[1]. Με το ΦΕΚ 50Α της 25/07/1879 καταργήθηκε ως οικισμός και αναγνωρίστηκε εκ νέου με το ΦΕΚ 173Α της 25/08/1928 με το οποιο αποσπάστηκε από την τότε Κοινότητα Χιόνας, στην οποια ανήκε γεωγραφικά[9], και υπήχθη στην τότε Κοινότητα Σταροχωρίου[1][10][11]. Στις 26 Σεπτεμβρίου 1946 (με το ΦΕΚ 290Α) αποσπάται από την Κοινότητα Σταροχωρίου και γίνεται οικισμός της τότε νεοπαγούς Κοινότητας Κριθαρακίων[1][12]. Στις 07/04/1951 η παλιά ονομασία "Τόσκεσι" διορθώθηκε σε "Τόσκαι"[1]. Από το 1997 με το Σχέδιο Καποδίστριας γίνεται οικισμός του δημοτικού διαμερίσματος Κριθαρακίων του Δήμο Φαρρών[1]. Στις 09/05/2011 καταργήθηκε επίσημα ως οικισμός[1].

Δημογραφική εξέλιξηΕπεξεργασία

Συγκεντρωτικά, η δημογραφική εξέλιξη του οικισμού σύμφωνα με τις εθνικές απογραφές[13][14] είναι η εξής:

1830 1835 1844 1848-1851 1861 1879 1889 1896 1907 1920 1928 1940 1951 1961 1971 1981 1991 2001
7 οικογ.[15][3] 7 οικογ. -
35 κατ.[15][16]
52[15] 10 οικογ. -
42 κατ.[15][3]
12 κατ.[15] - [17] - [17] - [17][18] - [17] Δ/Α[17][19] Δ/Α[17][19] Δ/Α[19] 54[15] 52[15][20] 49[15][3] 55[15] 52[15] 63[15][21]

Παραπομπές και υποσημειώσειςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Τοσκών Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 15/11/2017.
  2. Το ert.gr στο φράγμα Πείρου – Παραπείρου στην Αχαΐα. ert.gr. 28 Ιουνίου 2015. Ανακτήθηκε: 24/11/2017.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Τριανταφύλλου 1995, λήμμα Τόσκεσι.
  4. Λουλούδης 2010, σελ. 274-275.
  5. 5,0 5,1 Γκουρβέλος 2007, σελ. 218.
  6. Κορύλλου 1891, σελ. 8-9.
  7. Νουχάκης 1901, σελ. 532.
  8. Κορύλλου 1903.
  9. Δεν υπάρχει διοικητική πράξη/απόφαση ένταξης του οικισμού στην Κοινότητα Χιόνας. Λουλούδης 2010, σελ. 274.
  10. Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Κοινότητας Σταροχωρίου Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 12/11/2017.
  11. Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Κοινότητας Χιόνας Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 08/11/2017.
  12. Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Κοινότητας Κριθαρακίων Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 15/11/2017.
  13. Ψηφιακή βιβλιοθήκη της Ε.Σ.Υ.Ε./ΕΛ.ΣΤΑΤ.. dlib.statistics.gr. Ανακτήθηκε: 24/10/2017.
  14. Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές στην Τ.Α. - Δημοσιεύματα απογραφών. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 24/10/2017.
  15. 15,00 15,01 15,02 15,03 15,04 15,05 15,06 15,07 15,08 15,09 15,10 Λουλούδης 2010, σελ. 274.
  16. Αναφέρεται ως Toskessi. Βλ. Λουλούδης 2010, σελ. 287 [υποσημείωση 3].
  17. 17,0 17,1 17,2 17,3 17,4 17,5 Δεν απογράφεται καθότι δεν είχε το καθεστώς αναγνωρισμένου οικισμού μεταξύ 1879-1928. Βλ. Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Τοσκών Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 15/11/2017.
  18. Δεν απογράφεται, ωστόσο αναφέρεται ότι υπάρχει ως οικισμός. Νουχάκης 1901, σελ. 532· Λουλούδης 2010, σελ. 287· Λουλούδης 2010, σελ. 287 [υποσημείωση 7].
  19. 19,0 19,1 19,2 Δεν απογράφεται αυτόνομα αλλά ο πληθυσμός του οικισμού απογράφεται ως τμήμα της Κοινότητας Σταροχωρίου στην οποια ανήκε μεταξύ 1928-1946. Βλ. Λουλούδης 2010, σελ. 287 [υποσημείωση 12].
  20. Ο ιστορικός Κώστας Τριανταφύλλου αναφέρει λανθασμένα ως πληθυσμό 115 κατοίκους. Τριανταφύλλου 1995, λήμμα Τόσκεσι.
  21. Μόνιμος πληθυσμός: 64 κάτοικοι. Βλ. Ε.Σ.Υ.Ε. - Μόνιμος Πληθυσμός της Ελλάδος. Απογραφή 2001

ΠηγέςΕπεξεργασία

ΒιβλιογραφίαΕπεξεργασία

  • Θεόδωρος Η. Λουλούδης, Αχαΐα. Οικισμοί, οικιστές, αυτοδιοίκηση, Νομαρχιακή Επιχείρηση Πολιτιστικής Ανάπτυξης Ν.Α. Αχαΐας, Πάτρα 2010.
  • Κώστας Ν. Τριανταφύλλου, Ιστορικόν Λεξικόν των Πατρών, Τόμος Β', Τυπογραφείο Πέτρου Χρ. Κούλη, Πάτρα 1995, Τρίτη Έκδοση, λήμμα Τόσκεσι.

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία