Άνοιγμα κυρίου μενού

H Κίσαμος είναι κωμόπολη της δυτικής Κρήτης[1] (εσφαλμένα γράφεται με δύο σίγμα, «Κίσσαμος»[2]), στον κόλπο Κισάμου, δυτικά των Χανίων, με πληθυσμό 4.236 κατοίκους, έδρα του δήμου Κισάμου (με συνολικό πληθυσμό 10.790 κατοίκους[3]). Ο δήμος περιλαμβάνει τις δημοτικές ενότητες Κισάμου, Ινναχωρίου και Μηθύμνης[4].

Κίσαμος
Τοποθεσία στο χάρτη
Τοποθεσία στο χάρτη
Κίσαμος
35°29′0″N 23°39′0″E
ΠεριφέρειαΚρήτης
Διοικητική υπαγωγήΔήμος Κισάμου
 • ΔήμαρχοςΘεόδωρος Σταθάκης
Ταχ. κωδ.73400
Τηλ. κωδ.28220
Ζώνη ώραςUTC+02:00 (επίσημη ώρα)
UTC+03:00 (θερινή ώρα)
ΙστότοποςΕπίσημος ιστότοπος
Commons page Σχετικά πολυμέσα
Ο Δήμος Κισάμου στο χάρτη της Κρήτης

Πίνακας περιεχομένων

ΙστορίαΕπεξεργασία

Η αρχαία Κίσαμος, παράλια πόλη στη βορειοδυτική ακτή της Κρήτης, έχει εντοπιστεί εδώ και αρκετούς αιώνες στην πεδιάδα που πλαισιώνει τον κόλπο Κισάμου. Αυτή η αρχαία πόλη ήταν το λιμάνι της αρχαίας Πολυρρηνίας, της παλαιότερης δωρικής πόλης της Κρήτης, 7 χλμ. νότια της Κισάμου, ναυτικό και εμπορικό κέντρο της περιοχής. Μετά τη ρωμαϊκή κατάκτηση της Κρήτης (το 69 π.Χ.) η Κίσαμος γνώρισε μεγάλη οικονομική και οικιστική ανάπτυξη.

Ο Πλίνιος (4,12,59) ως Κίσαμον την τοποθετεί κοντά στην Πέργαμο και την Κυδωνία, ενώ ο Ιεροκλής (Συνέκδ. 14) μεταξύ Κυδωνίας και Καντάνου. Η «Κίσαμος πόλις»,[5] όπως την αναφέρει ο Πτολεμαίος (3,17,8), βρίσκεται στο σημερινό κόλπο της Κισάμου, στα σωζόμενα ερείπια κοντά στο Καστέλι (βενετσιάνικο φρούριο)[6].

Βρισκόταν κοντά στη μεγάλη πόλη Πολυρρηνία της οποίας ήταν επίνειο, αλλά λειτουργούσε ως αυτόνομη κοινότητα και έκοβε δικά της νομίσματα τα οποία απεικόνιζαν στη μια πλευρά κεφαλή του θεού Ερμή με πέτασο και στην άλλη ένα δελφίνι και τα γράμματα ΚΣ/ΙΩ.

Κατά τη Βενετοκρατία, λόγω του πλούτου και της τοποθεσίας της, η Κίσαμος ήταν καλά οχυρωμένη. Τα τείχη της πόλης πρωτοκτίστηκαν από τους Βενετούς, (Καλές) και τμήματά τους σώζονται ακόμα, δυτικά του Τουρκικού φρουρίου. Μάλιστα ονομάστηκε «Καστέλι» λόγω του φρουρίου της και συγκεκριμένα Καστέλι Κισάμου ώστε να αποφεύγεται η σύγχυση, καθώς η Κρήτη είχε πολλά Καστέλια.

Γεωγραφία και κλίμαΕπεξεργασία

Η Κίσαμος βρίσκεται στο γεωγραφικό στίγμα 35°29′41″N 23°39′13″E / 35.4946°N 23.6537°E / 35.4946; 23.6537. Ο δήμος Κισάμου έχει έκταση 334 τ.χλμ. Η κωμόπολη βρέχεται από τον κόλπο της Κισάμου και βρίσκεται μεταξύ των ακρωτηρίων Γραμβούσα και Σπάθα.

Το κλίμα της περιοχής είναι ήπιο, Μεσογειακό. Επικρατούν άνεμοι βόρειοι, βορειοδυτικοί, νοτιοδυτικοί και σπανιότερα νότιοι.

Κλιματικά δεδομένα Κίσαμος, Ελλάδα
Μήνας Ιαν Φεβ Μαρ Απρ Μαι Ιουν Ιουλ Αυγ Σεπ Οκτ Νοε Δεκ Έτος
Μέγιστη Μηνιαία° F (°C) 57,9
(14.4)
58,8
(14.9)
61,9
(16.6)
68,2
(20.1)
75,9
(24.4)
83,7
(28.7)
86,5
(30.3)
85,8
(29.9)
81,1
(27.3)
73,6
(23.1)
67,3
(19.6)
61,2
(16.2)
71.83
Ελάχιστη Μηνιαία °F (°C) 45,5
(7.5)
45,9
(7.7)
47,5
(8.6)
52,0
(11.1)
58,1
(14.5)
65,3
(18.5)
69,1
(20.6)
68,9
(20.5)
64,8
(18.2)
59,2
(15.1)
53,4
(11.9)
48,7
(9.3)
56.53
Κατακρημνίσεις ίντσες (mm) 5,6 4,4 3,2 1,3 0,5 0,2 0,1 0,1 0,7 3,2 2,9 3,7 25.9
Πηγή: The Weather Channel[7]

ΟικονομίαΕπεξεργασία

 
Αναπαράσταση της ευρύτερης περιοχής της Κισάμου, Φραντσέσκο Μπαζιλικάτα, 1618

Η οικονομία της περιοχής είναι κυρίως αγροτική και τουριστική. Βασίζεται περισσότερο στο κρασί που παράγει, το διάσημο κρασί της Κισάμου (κύρια ποικιλία αμπελιού το ρωμαίικο), στο ελαιόλαδο και στην παραγωγή λοιπών αγροτικών προϊόντων, καθώς επίσης και στον τουρισμό ως δημοφιλής προορισμός ατόμων που κάνουν τις διακοπές τους. Τον Ιούνιο του 2018 αναρτήθηκαν τέσσερις γαλάζιες σημαίες στις παραλίες «Μαύρος Μώλος», «Παχιά Άμμος» (Φαλάσαρνα) και «Ελαφονήσι»[8].

ΑξιοθέαταΕπεξεργασία

 
Μωσαϊκό στο μουσείο της Κισάμου

ΠροσωπικότητεςΕπεξεργασία

  • Μάνος Κατράκης (ηθοποιός)
  • Γιώργος Κουτσουρέλης (μουσικός)
  • Γιώργος Παρτσαλάκης (ηθοποιός)
  • Αλεξάνδρα Κυριακάκη (τραγουδίστρια)
  • Γιώργος Ανυφαντάκης (φωτογράφος)


ΣχολείαΕπεξεργασία

ΣυγκοινωνίαΕπεξεργασία

Η συγκοινωνία γίνεται κυρίως οδικώς και ακτοπλοϊκώς. Δεν υπάρχει σιδηρόδρομος. Το καλοκαίρι του 2007, στο συνέδριο των απόδημων Κρητών, που έγινε στο Ηράκλειο, δύο έγκριτοι συγκοινωνιολόγοι, ο Γιώργος Νάθενας και ο Βασίλης Οικονομόπουλος, πρότειναν την ανάπτυξη σιδηροδρόμου στην Κρήτη, στην διαδρομή Χανιά - Ρέθυμνο - Ηράκλειο σε 50 λεπτά (20 + 30 λεπτά) και με πρόβλεψη για επεκτάσεις προς Κίσαμο, Νέο Αεροδρόμιο Καστελίου Πεδιάδος και Άγιο Νικόλαο.[10]

ΑεροδρόμιαΕπεξεργασία

Η κωμόπολη δε διαθέτει αεροδρόμιο και εξυπηρετείται από το αεροδρόμιο Χανίων

ΛιμάνιΕπεξεργασία

Η κωμόπολη εξυπηρετείται από το λιμάνι Καβονησίου (άγονη γραμμή Πειραιάς - Γύθειο - Κύθηρα - Αντικύθηρα - Κίσαμος) και επίσης από το λιμάνι Σούδας. Η άγονη γραμμή διεκόπη για αρκετούς μήνες το 2017 λόγω βλάβης του πλοίου Βιντζέντζος Κορνάρος[11]. Επιπλέον, εκδρομικά πλοία συνδέουν την Κίσαμο με την χερσόνησο Γραμβούσας.

ΛεωφορείαΕπεξεργασία

Το ΚΤΕΛ Χανίων - Ρεθύμνου συνδέει την Κίσαμο με τα Χανιά, τον Πλάτανο, τα Φαλάρσανα, Ελαφονήσι, Σάσσαλο, Μαλάθυρο, Κάμπο, Καλυβιανή, Βάθη, Καλαθενές, Μουρί και Λουσακιές.[12] Το δρομολόγιο Κίσαμος - Χανιά και αντίστροφα εκτελείται περίπου ανά ώρα τις καθημερινές και πιο αραιά τις Κυριακές.

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. Δήμος Κισάμου
  2. Ψαράκης, Γιώργος (10/10/2016). «Κίσαμος ή Κίσσαμος;». Blog "ΣΑΔΕΝΤΡΕΠΕΣΑΙ". Παπαδάκης Ιωάννης.  Ελέγξτε τις τιμές ημερομηνίας στο: |date= (βοήθεια)
  3. «ΕΛΣΤΑΤ». 2011. http://www.statistics.gr/el/statistics/-/publication/SAM03/-. 
  4. «Δήμος Κισάμου, ΠΕ Χανίων». Καλλικράτης. 
  5. «Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού | Αρχαιολογικοί Χώροι». odysseus.culture.gr. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουνίου 2018. 
  6. Βορείας πλευρᾶς περιγραφή· Ἡράκλειον νδ _ λε γ Πάνορμος νδ γ λε δ Ἀπολλωνία νδ λε δ Κύταιον νδ λε δ Δῖον ἄκρον νγ _γ λε Παντομάτριον νγ _δ λε ιβ Ῥίθυμνα νγ _ λε ιβ Ἀμφιμαλὴς κόλπος νγ δ λε Δρέπανον ἄκρον νγ λε Μινωία νγ λε Πύκτου ποτ. ἐκβολαί νβ _γ λε Κυδωνία νβ _δ λε Κίσαμον ἄκρον νβ _ λε Δικτυνναῖον νβ γ ιβ λδ _γ ιβ Ψάκον ἄκρον νβ γ λδ _γ Κίσαμος πόλις νβ γ ιβ λδ _δ
  7. «Μηνιαίες Μέσες Τιμές για Κίσαμο, Ελλάδα». The Weather Channel. Ανακτήθηκε στις Aug 04, 2018.  Ελέγξτε τις τιμές ημερομηνίας στο: |accessdate= (βοήθεια)
  8. «Αναρτήθηκαν τέσσερις γαλάζιες σημαίες σε παραλίες του Δήμου Κισάμου». 25/6/18. http://www.parakritika.gr/anartithikan-tesseris-galazies-simaies-se-paralies-toy-dimoy-kisamoy/. 
  9. Αρχαιολογικό Μουσείο Κισάμου - Υπουργείο Πολιτισμού
  10. Οnline, Τα Νέα. «Το τρένο θα σφυρίξει στην Κρήτη». Τα Νέα Οnline. http://www.tanea.gr/ellada/article/?aid=4490739. Ανακτήθηκε στις 2017-09-22. 
  11. Πολύζου, Κατερίνα (2017-06-22). «Ανεκτέλεστα δρομολόγια του «Βιτσέντζος Κορνάρος» - Αντιδράσεις - ert.gr». ert.gr. http://www.ert.gr/perifereiakoi-stathmoi/chania/anektelesta-eos-tis-30-iouniou-ta-dromologia-tou-vitsentzos-kornaros-antidrasis-apo-ton-dimo-kythiron/. Ανακτήθηκε στις 2017-09-22. 
  12. «KASTELI_FROM_11-09-2017.pdf» (PDF). 

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία