Προαστιακός σιδηρόδρομος Αθήνας

(Ανακατεύθυνση από Προαστιακός Αθήνας)

Ο Προαστιακός σιδηρόδρομος Αθήνας αποτελεί μια υπηρεσία προαστιακού σιδηροδρόμου που εξυπηρετεί τα προάστια της Αθήνας και τις περιφερειακές περιοχές. Υπεύθυνη για την λειτουργία της είναι η ΤΡΑΙΝΟΣΕ.

Προαστιακός Αθήνας
Proastiakos ENG LOGO 3.PNG Solid white.pngEHGritaly 120304-06 (Athens suburban train).JPG
Πληροφορίες
ΙδιοκτησίαOΣE
ΠεριοχήΑττική, Κορινθία, Αχαΐα και Στερεά Ελλάδα
ΕίδοςΠροαστιακός σιδηρόδρομος
Γραμμές5
Σταθμοί53
Ιστότοποςhttp://www.trainose.gr
Λειτουργία
Έναρξη λειτουργίας30 Ιουλίου 2004 (Γραμμή 1)
27 Σεπτεμβρίου 2005 (Γραμμή 2)
30 Ιουλίου 2017 (Γραμμή 3 και Γραμμή 4)
22 Ιουνίου 2020 (Γραμμή 5)
ΔιαχειριστήςΤΡΑΙΝΟΣΕ
Τεχνικά χαρακτηριστικά
Μήκος συστήματος230,9 χλμ
Εύρος γραμμής1.435 χιλιοστά (κανονικό εύρος)
Ηλεκτροκίνηση25kV AC
Μέγιστη ταχύτητα160 χλμ/ώρα
δεδομένα
Ηλεκτροκίνητη αυτοκινητάμαξα τύπου Desiro 460 στην νησίδα της Αττικής Οδού.
Ντιζελοκίνητη αυτοκινητάμαξα τύπου Railbus 560 στον Σταθμό Λαρίσης το 2005, πριν την εγκατάσταση ηλεκτροκίνησης το 2017.

Ξεκίνησε τη λειτουργία του το 2004, λίγο πριν την έναρξη των Ολυμπιακών Αγώνων. Η πρώτη γραμμή συνέδεε τον Σταθμό Λαρίσης με τον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών «Ελευθέριος Βενιζέλος», ενώ οι πέντε πλέον γραμμές του Προαστιακού συνδέουν το Αίγιο, το Κιάτο, την Κόρινθο και την Χαλκίδα με την Αθήνα, τον Πειραιά και το Αεροδρόμιο.

ΙστορίαΕπεξεργασία

Η πρώτη γραμμή του Προαστιακού τέθηκε σε λειτουργία στις 30 Ιουλίου 2004, δύο εβδομάδες πριν την έναρξη των Ολυμπιακών Αγώνων. Εκτελούσε το δρομολόγιο Σ.Σ. ΑθήναςΑεροδρόμιο, με συρμούς πετρελαίου και συχνότητα ανά μισή ώρα.[1] Παράλληλα, τον Ιανουάριο του 2005 άρχισαν τα δοκιμαστικά δρομολόγια προς την Κόρινθο και η γραμμή παραδόθηκε στο κοινό στις 27 Σεπτεμβρίου του ίδιου έτους.[2]

Δύο χρόνια αργότερα και με την ολοκλήρωση των έργων της γραμμής Αεροδρομίου–Πάτρας μέχρι το Κιάτο, ο Προαστιακός επεκτάθηκε ως εκεί,[3] ενώ το 2009 επεκτάθηκε ως την Χαλκίδα.[4]

Από το 2010 άρχισαν να ολοκληρώνονται τα έργα ηλεκτροκίνησης των γραμμών με εναλλασσόμενο ρεύμα 25kV, δίνοντας την ευκαιρία να χρησιμοποιηθούν οι συρμοί Siemens Desiro 460. Τα έργα ηλεκτροκίνησης ολοκληρώθηκαν στο τμήμα Σ.Κ.Α.Κιάτο το 2010,[5][6] στην γραμμή Οινόης–Χαλκίδας το 2013,[7] στα τμήματα Σ.Κ.Α.–Οινόη και Τρεις Γέφυρες–Σ.Κ.Α. το 2015,[8] και τέλος στο τμήμα Τρεις Γέφυρες–Πειραιάς το 2018.[9] Μάλιστα, η έλευση της ηλεκτροκίνησης στον Σ.Σ. Αθήνας στις 30 Ιουλίου 2017 οδήγησε στην τροποποίηση των γραμμών του Προαστιακού ώστε να έχουν ως αφετηρία τον κεντρικό σταθμό της πρωτεύουσας.[10] Στις 1 Φεβρουαρίου 2018 ολοκληρώθηκε η εγκατάσταση ηλεκτροκίνησης στο τμήμα Πειραιάς–Αθήνα, και οι γραμμές τροποποιήθηκαν ξανά με αφετηρία τον Πειραιά.

Ο Προαστιακός επεκτάθηκε έως το Αίγιο στις 22 Ιουνίου 2020,[11] ενώ εκκρεμεί η ολοκλήρωση των έργων ηλεκτροκίνησης του τμήματος Αιγίου–Κιάτου.[12]

Γραμμές προαστιακούΕπεξεργασία

Ο προαστιακός σιδηρόδρομος Αθήνας αποτελείται από τις παρακάτω γραμμές:[13]

Γραμμή Εγκαίνια Διαδρομή Μήκος (km)[14] Σταθμοί Συχνότητα συρμών Διάρκεια Πρόγραμμα
Π1 2004 ΠειραιάςΑθήναΑεροδρόμιο 48,2 19 18 ανά ημέρα 1 ώρα και 3 λεπτά [1]
[2]
Π2 2005 ΠειραιάςΑθήναΚιάτο 123,23 20 18 ανά ημέρα 1 ώρα και 38 λεπτά [3]
Π3 2017 ΑθήναΟινόηΧαλκίδα 82,8 19 13 ανά ημέρα 1 ώρα και 19 λεπτά [4]
Π4 2017 Άνω ΛιόσιαΜεταμόρφωσηΚορωπίΑεροδρόμιο 33,18 12 24 ανά ημέρα 34 λεπτά [5]
[6]
Π5 2020 ΑίγιοΚιάτοΑθήνα/Αεροδρόμιο 200,3 21 6 ανά ημέρα 2 ώρες και 32 λεπτά [7]

Σταθμοί ΑνταπόκρισηςΕπεξεργασία

Ο προαστιακός σιδηρόδρομος συνδέεται με το υπόλοιπο (αστικό και υπεραστικό) σιδηροδρομικό δίκτυο στους εξής σταθμούς:

Εισιτήρια και ΔρομολόγιαΕπεξεργασία

Ο προαστιακός, στο τμήμα ΜαγούλαΚορωπί και ΠειραιάςΔεκέλεια εντάσσεται στην αστική ζώνη του ΟΑΣΑ, συνεπώς ισχύει το ενιαίο εισιτήριο που χρησιμοποιείται και συνδυάζεται με όλα τα μέσα μεταφοράς της Αθήνας.[15] Εκτός αστικής ζώνης, ισχύει διαφορετικό εισιτήριο που τιμολογείται κλιμακωτά και εκδίδεται από την ΤΡΑΙΝΟΣΕ.

Εταιρεία λειτουργίαςΕπεξεργασία

Η εταιρεία «Προαστιακός Α.Ε.» ιδρύθηκε το 2003 ως θυγατρική εταιρεία του ΟΣΕ για να εξυπηρετήσει τη λειτουργία του προαστιακού δικτύου στο πολεοδομικό συγκρότημα της Αθήνας την περίοδο των Ολυμπιακών Αγώνων 2004. Τo 2005 απορροφήθηκε από την εταιρεία ΤΡΑΙΝΟΣΕ Α.Ε., η οποία ήταν πλέον υπεύθυνη για την παροχή όλων των σιδηροδρομικών επιβατικών και εμπορικών μεταφορών. Η ΤΡΑΙΝΟΣΕ λειτουργεί από το 2008 ως εταιρεία ανεξάρτητη από τον ΟΣΕ, χρησιμοποιώντας ακόμη το έμβλημα του Προαστιακού.

ΦωτογράφησηΕπεξεργασία

Η φωτογράφηση στους δημόσια προσβάσιμους χώρους του Ο.Σ.Ε. και του Προαστιακού σιδηρόδρομου (χώρος επιβατών στις αμαξοστοιχίες και στους σταθμούς) επιτρέπεται, καθώς το δικαίωμα των φωτογράφων να φωτογραφίζουν εντός των χώρων του Προαστιακού καλύπτεται από το Σύνταγμα. Το θέμα είχε γίνει αντικείμενο διαμεσολάβησης του Συνήγορου του Πολίτη μεταξύ 2004 και 2008 με αφορμή την προσπάθεια προσωρινής απαγόρευσης φωτογράφησης κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004. Το δικαστήριο έκρινε πως "η απαίτηση «άδειας φωτογράφησης» ισοδυναµεί πλήρως προς απαγόρευση" και "δεν υπάρχει εξουσιοδότηση νόµου για τη θέσπιση περιορισµών στο δικαίωµα φωτογράφησης χώρων και συρµών εξ ορισµού προσιτών στην κοινή θέα".[16]

Προβλεπόμενες Επεκτάσεις, Eπαναλειτουργίες και Προσθήκες ΣταθμώνΕπεξεργασία

  • Επαναλειτουργία προς Ισθμό και Λουτράκι: επιλέχθηκε ο ανάδοχος, έναρξη κατασκευής φθινόπωρο 2018, παράδοση επέκτασης: 2021.
  • Επαναλειτουργία από Αγίους Αποστόλους προς Ισθμό.
  • Επαναλειτουργία, υπό μελέτη, του προαστιακού με διπλή κανονική γραμμή από ΣΚΑ προς Άνω Λιόσια, ΜΑΚ, Νεόκτιστα,[17] Διυλιστήρια Ασπροπύργου, Παλαιό Σταθμό Ασπρόπυργου και Ελευσίνα, με εξυπηρέτηση και των Ελληνικών Πετρελαίων.[18] Η γραμμή Ελευσίνας προβλέπεται να συνεχίσει προς Λουτρόπυργο και παλαιό σιδηροδρομικό Μεγάρων με μονή κανονική γραμμή.[19]
  • Oι σταθμοί σε Μπίμπιζα (Μπίμπιζα και Δημοκρατίας, Άγιοι Ανάργυροι) και Θυμαράκια ματαιώθηκαν λόγω της υπογειοποίησης των γραμμών
  • Υπογειοποίηση από Σ.Σ Αθήνας έως Τρεις Γέφυρες.
  • Προσθήκη σταθμού στο Κρυονέρι το 2021.[20][21]
  • Προσθήκη σταθμού στο Γέρακα.[21]
  • Επέκταση από Αεροδρόμιο προς Αρτέμιδα και Ραφήνα.[22][23][24]
  • Επέκταση από Κορωπί προς Λαύριο. θα προβλεφθούν δύο (2) σιδ. σταθμοί (ΣΣ Μαρκόπουλου και Επιλιμένιος ΣΣ Λαυρίου) και πέντε (5) στάσεις (Καλύβια, Κερατέα, Δασκαλειό, Θορικός, Κυπριανός).[25][26] Η απόσταση Αθήνα-Λαύριο θα διεξάγεται σε 55 λεπτά και Κορωπί-Λαύριο σε 28 λεπτά με την ολοκλήρωση της επέκτασης.[27]
  • Σταθμός Λαρίσης - Σταθμός Λιμένος Αγίου Διονυσίου Πειραιώς (αντοπόκριση με πλοία Κρήτης, με τελικό προορισμό Θεσσαλονίκη)

ΜελέτεςΕπεξεργασία

  • Μελέτη Ευστρατιάδη: Πόρτο Ράφτη - Μαρκόπουλο, Ραφήνα - Γέρακας - Π.Σ.Αγίων Αναργύρων - Ανθούπολη - Δαφνί - Ασπρόπυργος, Μαραθών - Αφίδναι

Δείτε επίσηςΕπεξεργασία

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. «Και ο προαστιακός σιδηρόδρομος μπήκε σε τροχιά». Η Καθημερινή (Αθήνα). 31 Ιουλίου 2004. https://www.kathimerini.gr/190156/article/epikairothta/ellada/kai-o-proastiakos-sidhrodromos-mphke-se-troxia. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2020. 
  2. «Προαστιακός: Ξεκίνησε η νέα γραμμή Αθήνα-Κόρινθος». euro2day.gr. 26 Σεπτεμβρίου 2005. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2020. 
  3. Κασσίμη, Αλεξάνδρα (15 Ιουνίου 2007). «Ο προαστιακός από τον Ιούλιο πάει Κιάτο με... 200 χιλιόμετρα». Η Καθημερινή (Αθήνα). https://www.kathimerini.gr/289148/article/epikairothta/ellada/o-proastiakos-apo-ton-ioylio-paei-kiato-me-200-xiliometra. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2020. 
  4. «Ο προαστιακός έπιασε... Χαλκίδα». Τα Νέα (Αθήνα). 6 Ιουνίου 2009. https://www.tanea.gr/2009/06/06/greece/o-proastiakos-epiase-xalkida-2/. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2020. 
  5. «ΣΚΑ – ΚΙΑΤΟ». Αθήνα: ΕΡΓΟΣΕ. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2020. 
  6. «Σε 55 λεπτά το δρομολόγιο Αθήνα - Κιάτο με τον προαστιακό σιδηρόδρομο». Τα Νέα (Αθήνα). 11 Απριλίου 2011. https://www.tanea.gr/2011/04/11/greece/se-55-lepta-to-dromologio-athina-kiato-me-ton-proastiako-sidirodromo/. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2020. 
  7. «ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΣΗ ΟΙΝΟΗ – ΧΑΛΚΙΔΑ». Αθήνα: ΕΡΓΟΣΕ. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2020. 
  8. «ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΣΗ ΓΡΑΜΜΗΣ ΑΘΗΝΑ – ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ». Αθήνα: ΕΡΓΟΣΕ. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2020. 
  9. «ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΣΗ 3 ΓΕΦΥΡΕΣ – ΠΕΙΡΑΙΑΣ». Αθήνα: ΕΡΓΟΣΕ. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2020. 
  10. «Σημαντικές αλλαγές στον Προαστιακό Σιδηρόδρομο Αθήνας από 30/07/2017». Αθήνα: ΤΡΑΙΝΟΣΕ. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2020. 
  11. «Από σήμερα τα πρώτα δρομολόγια του Προαστιακού Αθήνα - Αίγιο». The TOC. 22 Ιουνίου 2020. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2020. 
  12. «Στις ράγες τον Απρίλιο το τρένο στο τμήμα Κιάτο - Αίγιο». The Best. 20 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2020. 
  13. «Προαστιακές Γραμμές Αθήνας». Αθήνα: ΤΡΑΙΝΟΣΕ Α.Ε. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2020. 
  14. «ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ: Δήλωση Δικτύου, Έκδοση: 2.1» (PDF). ΟΣΕ. 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Σεπτεμβρίου 2020. 
  15. «Μέσα Κομίστρου». ΟΑΣΑ Α.Ε. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2020. 
  16. Απαγόρευση φωτογράφησης σιδηροδρομικών εγκαταστάσεων Συνήγορος του Πολίτη
  17. H ATTIKO MEΤΡΟ ΑΕ ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΤΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
  18. «Υποδομών και ΕΛΠΕ ξαναζωντανεύουν την σιδηροδρομική γραμμή ΣΚΑ-Ελευσίνα». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Φεβρουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 24 Ιανουαρίου 2018. 
  19. ΕΡΓΟΣΕ Μελέτες
  20. Η Αττική Οδός ανέλαβε την εκπόνηση μελετών για τις οδικές και σιδηροδρομικές επεκτάσεις σε Ραφήνα και Λαύριο
  21. 21,0 21,1 Ολγα, Κλώντζα (16 Μαΐου 2019). «Ο Προαστιακός θα κάνει στάση σε Κρυονέρι και Γέρακα». Ειδήσεις - νέα - Το Βήμα Online. Ανακτήθηκε στις 18 Μαΐου 2019. 
  22. Αισιοδοξία στο υπ. Μεταφορών ότι θα εξευρεθεί χρηματοδότηση για τις επεκτάσεις της Αττικής Οδού και του Προαστιακού στο Λαύριο
  23. [http://library.tee.gr/digital/m2628/m2628_toniolos1.pdf Οδική και Σιδηροδρομική σύνδεση Ραφήνας][νεκρός σύνδεσμος]
  24. Χ.Σπίρτζης:Είχαμε συγκεκριμένο σχέδιο για όσους που σήκωσαν τα βάρη των μνημονίων|06/06/19|ΕΡΤ
  25. Σπίρτζης: Εξαγγελία για επίσπευση των διαγωνισμών επέκτασης του Προαστιακού σε Λαύριο-Ραφήνα[νεκρός σύνδεσμος]
  26. Κορωπί-Λαύριο Αρχειοθετήθηκε 2020-06-22 στο Wayback Machine. ΕΡΓΟΣΕ
  27. «Επέκταση Προαστιακού προς Λαύριο: Το μεγάλο έργο-μακέτα της Αττικής». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Ιουλίου 2019. Ανακτήθηκε στις 25 Ιουλίου 2019. 

Εξωτερικές συνδέσειςΕπεξεργασία