Άνοιγμα κυρίου μενού

Δημήτρης Μαρωνίτης

Ελληνας φιλόλογος και μεταφραστής
(Ανακατεύθυνση από Δημήτριος Μαρωνίτης)

Ο Δημήτρης Μαρωνίτης, αναφερόμενος συχνότερα ως Δ. Ν. Μαρωνίτης (Θεσσαλονίκη, 22 Απριλίου 1929 - Αθήνα, 12 Ιουλίου 2016), ήταν έλληνας καθηγητής πανεπιστημίου, κλασικός φιλόλογος, μεταφραστής αρχαίων συγγραφέων και δοκιμιογράφος.

Δημήτρης Μαρωνίτης
D. N. Maronitis.jpg
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση1929
Θεσσαλονίκη
Θάνατος12  Ιουλίου 2016
Αθήνα
Χώρα πολιτογράφησηςΕλλάδα
Εκπαίδευση και γλώσσες
Μητρική γλώσσαΝέα ελληνική γλώσσα
Ομιλούμενες γλώσσεςΝέα ελληνική γλώσσα
ΣπουδέςΑριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
Πανεπιστήμιο του Μάιντς
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητακαθηγητής πανεπιστημίου
συγγραφέας
μεταφραστής
φιλόλογος

Πίνακας περιεχομένων

ΒίοςΕπεξεργασία

«Στην Κατοχή και στον Εμφύλιο το Πειραματικό Θεσσαλονίκης δεν έμοιαζε σε τίποτε με το Πειραματικό Αθηνών. Το παρακολουθούσε ακόμη η παιδαγωγική έμπνευση του Δελμούζου, στεγασμένο στο μισοτελειωμένο χτίσμα του Πικιώνη: γλώσσα διδασκαλίας η Δημοτική, καθηγητές με φρόνημα ελεύθερο και γερή κατάρτιση (μεταξύ τους ο Θέμελης, ο Καΐρης, ο Μιχαλόπουλος, ο Καστανάς - οι απόφοιτοι ξέρουν για ποιους μιλώ) ... Ελευθέρια αγωγή, που δεν την ανέτρεψαν μήτε οι απειλές της Κατοχής μήτε η μισαλλοδοξία του Εμφυλίου - σ' αυτό συνέβαλε και ο Ξηροτύρης, διευθυντής για δυο και πάνω δεκαετίες... ("Ο δάσκαλος", εφημ. Το Βήμα, 26.1.1992) Θα σκανδαλίσω κι άλλο όσους σκανδαλίστηκαν ήδη με την, ειρωνική προφανώς, ομολογία του θεατρικού μου απωθημένου. Αν κάποιοι πράγματι ενδιαφέρονται για την ανεκδοτολογική βιογραφία, μπορούν σήμερα να προσθέσουν ένα ακόμη απωθημένο μου, που κολυμπά χρόνια τώρα στα θολά νερά του ερασιτεχνισμού, εκείνο της φιλοσοφίας, όταν και όπου τρίβεται στο σώμα της λογοτεχνίας. Παράδειγμα ο Πλάτων, που στιγμάτισε τα προεφηβικά μου χρόνια στο Πειραματικό Σχολείο Θεσσαλονίκης, όταν φιλόλογος καθηγητής, δάσκαλος με τα όλα του, μας διάβασε ολόκληρον τον Πρωταγόρα σε καλή μετάφραση, προτού μας τον διδάξει αποσπασματικά στο πρωτότυπο, κατά τις εντολές του σχολικού προγράμματος. ("Ένα συν δύο", εφημ. Το Βήμα, 20.09.1998) "Πιστεύω τω φίλω." Αυτή είναι η πρώτη, αρχαιοπρεπής και σίγουρα πλαστή φράση που άκουσα και έμαθα στα δέκα μου χρόνια: 1939, Πειραματικό Σχολείο Θεσσαλονίκης, πρώτη οχταταξίου, αναγνωστικό Ζούκη, φιλόλογος καθηγητής ο Γιώργος Μιχαλόπουλος. Ασφαλώς πρόκειται για αφελή ομολογία (ένα κοινό ρήμα και ένα συνηθισμένο ουσιαστικό σε δοτική), που ρίζωσε εντούτοις στο μυαλό μου και έγινε εφεξής έμμονη ιδέα. ("Συμπληρωματικά", εφημ. Το Βήμα, 31.10.1999) ».Πειραματικό Σχολείο Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

Ο Δημήτρης Μαρωνίτης γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη. Τελείωσε τις εγκύκλιες σπουδές του στο Πειραματικό Σχολείο του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (1939-1947) και συνέχισε τις σπουδές του στη Φιλοσοφική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (1947-1952). Μετά την εκπλήρωση της στρατιωτικής του θητείας (1952-1954), εργάστηκε στη Φιλοσοφική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ως άμισθος βοηθός της Α' έδρας Αρχαίας Ελληνικής Φιλολογίας, κοντά στον δάσκαλό του Ι. Θ. Κακριδή (1955-1962). Για τα προς το ζην δίδαξε στο γαλλικό Δελασάλ και στη Γερμανική Σχολή Θεσσαλονίκης (1956-1963).

Συμπλήρωσε τις μεταπτυχιακές του σπουδές στο πανεπιστήμιο του Μάιντς (Mainz) της Γερμανίας με την υποτροφία "Humboldt Stiftung" (1958-1960). Επιβλέπων καθηγητής του ήταν ο Βάλτερ Μαργκ (Walter Marg), εκδότης του αρχαιογνωστικού περιοδικού Gnomon την περίοδο 1954–1977. Παντρεύτηκε, το 1959, την Ανθή Τσαπούλη, με την οποία απέκτησαν λίγο αργότερα δύο κόρες: πρώτα την Εριφύλη και μετά τη Νίκη που του χάρισε τον Χάρη. Έλαβε το διδακτορικό του δίπλωμα το 1962 από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, όπου και δίδαξε Αρχαία Ελληνική Φιλολογία ως εντεταλμένος υφηγητής στη Φιλοσοφική Σχολή (1965-Ιανουάριος 1968).

Στο ίδιο διάστημα πήρε ενεργό μέρος, ως μέλος της Συντακτικής Επιτροπής και υπεύθυνος κατά τον νόμο, στην προετοιμασία και έκδοση του περιοδικού Φιλόλογος" του Συλλόγου Αποφοίτων της Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.[1] [2] Υπήρξε, επίσης, μέλος της Συντακτικής Επιτροπής των περιοδικών ἡΣυνέχεια[2] (Νοέμβριος 1972-Νοέμβριος 1973) και Ο Πολίτης (Μάιος 1976-Σεπτέμβριος 1977).

Τον Ιανουάριο του 1968 ο Δ. Ν. Μαρωνίτης, μετά τις τολμηρές του διαλέξεις στο αμφιθέατρο της Φιλοσοφικής Θεσσαλονίκης, απολύθηκε (μαζί με άλλους πενήντα τρεις καθηγητές) από την πανεπιστημιακή του θέση για τα πολιτικά του φρονήματα από τη στρατιωτική χούντα. Κατά τη διάρκεια της επταετίας η δράση του ενοχλούσε το στρατιωτικό καθεστώς, με αποτέλεσμα συχνά να φιλοξενείται στα κρατητήρια της συμπρωτεύουσας και της Αθήνας: πρώτη σύλληψη το 1969 και εγκλεισμός του στην Ασφάλεια Θεσσαλονίκης, δεύτερη σύλληψη το 1971 και εγκλεισμός του σε πτέρυγα των φυλακών Κορυδαλλού, τρίτη σύλληψη το 1973 και εγκλεισμός του στο ΕΑΤ-ΕΣΑ. Οι 8 μήνες του εγκλεισμού του από τις αρχές του 1973 μέχρι τη γενική αμνήστευση άφησαν το σημάδι τους στη "Μαύρη γαλήνη": κείμενο που γράφτηκε με μολύβι στο κελί σε χαρτοπετσέτες. Το κείμενο αυτό πρωτοδημοσιεύτηκε τον Οκτώβριο του 1973, στο 8ο και τελευταίο τεύχος του περιοδικού ἡΣυνέχεια,[3] και το 2007 στις εκδόσεις "Το Ροδακιό".[4]

Η μεταπολίτευση τον βρίσκει ειδικό σύμβουλο στο Υπουργείο Παιδείας σε θέματα Ανώτατης Εκπαίδευσης (1974-1976). Από τον Νοέμβριο του 1974 επανήλθε ως εντεταλμένος υφηγητής στη Φιλοσοφική Θεσσαλονίκης, ενώ τον Μάιο του 1979 εκλέχθηκε καθηγητής στην Α' έδρα Κλασικής Φιλολογίας, θέση την οποία υπηρέτησε μέχρι το 1996, οπότε και συνταξιοδοτήθηκε. Δίδαξε ως επισκέπτης καθηγητής σε πανεπιστήμια της Γερμανίας, Αυστρίας, Κύπρου και των ΗΠΑ, ενώ έδωσε διαλέξεις σε χώρες της Ευρώπης και της Αμερικής.

Διετέλεσε, εξάλλου, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ιδρύματος Μανόλη Τριανταφυλλίδη (1979-1995), πρόεδρος του Tμήματος Φιλολογίας του ΑΠΘ (1986-1987), καλλιτεχνικός διευθυντής του Kρατικού Θεάτρου Bορείου Eλλάδος (1989-1990), πρόεδρος του Tμήματος Δημοσιογραφίας και Mέσων Mαζικής Eνημέρωσης του ΑΠΘ (1991-1994), κοσμήτορας της Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ (1991-1994), πρόεδρος και γενικός διευθυντής του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας (1994-2011), επιστημονικός υπεύθυνος του έργου "Ενδογλωσσική μετάφραση", που εκπονήθηκε στο πλαίσιο του Ηλεκτρονικού Κόμβου του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας (1998-2000), πρόεδρος του Κέντρου Οδυσσειακών Σπουδών (2003-2011), συντονιστής και επιστημονικός υπεύθυνος του ερευνητικού και συγγραφικού προγράμματος "Αρχαιογνωσία και Αρχαιογλωσσία στη Μέση Εκπαίδευση" (2001-2014), που εκπονήθηκε στο πλαίσιο του Κέντρου Εκπαιδευτικής Έρευνας.

Εκτός από πανεπιστημιακός δάσκαλος, ο Δημήτρης Μαρωνίτης ήταν ιδιαίτερα γνωστός και ως αρθρογράφος στην εφημερίδα "Το Βήμα". Από τον Φεβρουάριο του 1971, που δημοσιεύτηκε το πρώτο του άρθρο με τίτλο "Σημείο αναφοράς", δεν σταμάτησε μέχρι τον θάνατό του να δημοσιεύει ανελλιπώς κείμενα.

Το 2003 τιμήθηκε από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας με τον Ταξιάρχη του Φοίνικος, για την προσφορά του στα ελληνικά γράμματα και στον πολιτισμό. Το 2011 έλαβε το πρώτο βραβείο "Ενδογλωσσικής Μετάφρασης" για τη μετάφραση της Ιλιάδας. Το 2014 βραβεύτηκε για το σύνολο του έργου του από το ηλεκτρονικό περιοδικό "ο Αναγνώστης".[5][6][7][8][9][10]

Συγγραφικό έργο: κλασική φιλολογίαΕπεξεργασία

Στα κεντρικά, ερευνητικά και συγγραφικά, ενδιαφέροντα του Δημήτρη Μαρωνίτη στον κλάδο της κλασικής φιλολογίας ανήκουν ο Ηρόδοτος και ο Όμηρος. Το 1962 δημοσιεύτηκε η διδακτορική του διατριβή στον Ηρόδοτο.[11] Στο έργο αυτό ο Μαρωνίτης εξετάζει πώς τοποθετούνται οι λέξεις σε μια πρόταση με βάση ένα είδος υπερβατού (του λεγόμενου "ηροδότειου σχήματος"), το οποίο εμφανίζεται στον πρώιμο πεζό λόγο. Έμφαση δίνει στην υφολογική μικροσκόπηση της ρητορικότητας της ηροδότειας γλώσσας, καθώς επίσης στην ανίχνευση της σχέσης ανάμεσα στον γραπτό και στον προφορικό λόγο, για την οποία θα μιλήσει συστηματικά αργότερα στην κριτική του πορεία.[12][13]

Το 1964 ο Δημήτρης Μαρωνίτης δημοσίευσε τη διατριβή του επί Υφηγεσία στον Ηρόδοτο,[14] η οποία ενσωματώθηκε σε νέα έκδοση για το Πρώτο Βιβλίο (Κλειώ) του Ηροδότου, το 1964, με Πρόλογο του Ι. Θ. Κακριδή, [15] ο οποίος χαρακτηρίζει τον μαθητή του (σελ. 15) "ως τον πιο ειδικό ηροδοτολόγο σήμερα στην Ελλάδα". Ο Μαρωνίτης εδώ υπομνηματίζει με συστηματικότητα και μεταφράζει στη δημοτική το αρχαίο κείμενο, προσφέροντας ένα έργο που μέχρι σήμερα αξιοποιείται στην ελληνόγλωσση βιβλιογραφία.[16] Με τη συμβολή του αυτή, εξάλλου, ο Μαρωνίτης καταργούσε τα τείχη που χώριζαν (και εξακολουθούν να χωρίζουν σήμερα) τους κλασικούς φιλολόγους από τους κριτικούς λογοτεχνίας, τη φιλολογική ξερή μετάφραση των αρχαίων από τη μεταφραστική δημιουργική γραφή.[17]

Το 1973 ο Δημήτρης Μαρωνίτης δημοσίευσε το πιο γνωστό του έργο, για την ομηρική Οδύσσεια με πυρηνικό του θέμα την αναζήτηση και τον νόστο του Οδυσσέα.[18] Συνταγμένη, όπως ο ίδιος αναφέρει στην Εισαγωγή (σελ. 11), "κάτω από συνθήκες δύσθυμες, από ανάγκη φυγής σε έναν κόσμο πλασματικό, ο οποίος όμως έχει τέτοιους νόμους και τρόπους που ταυτόχρονα μας ελέγχουν και μας παρηγορούν", η σχετική μελέτη αποτελεί επεξεργασμένη σύνθεση τεσσάρων προηγούμενων, δημοσιευμένων μελετημάτων, συνταγμένων από το 1965 μέχρι το 1970. Το βιβλίο επανεκδόθηκε από τον "Κέδρο" (εννέα φορές) και ύστερα, το 2014, από το Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών - Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη (σε μονοτονικό).[19] Ο συγγραφέας της υποδεικνύει ότι ολόκληρο το έπος της Οδύσσειας συντίθεται με τρόπο αντιθετικό πάνω σε δύο κύρια θέματα: στον νόστο του Οδυσσέα, που αποτελεί τη δεδομένη και αισιόδοξη έκβαση του έργου, και στην αναζήτηση του ήρωα, που συνιστά την αντίρροπη απαισιόδοξη γραμμή. "Η αναζήτηση του ήρωα πραγματοποιείται [...] σε δύο επίπεδα: α) στον εξωτερικό χώρο, και β) σε έναν χώρο εσωτερικότερο. Στο πρώτο επίπεδο τίθεται το βασικό ερώτημα "πού είναι ο Οδυσσέας", στο δεύτερο "ποιος είναι ο Οδυσσέας".[20] Σε δημοτικό λόγο, που δεν ήταν καθόλου αυτονόητος για πανεπιστημιακό σύγγραμμα της εποχής,[21] το ομηρικό βιβλίο του Μαρωνίτη διαλέγεται εξαντλητικά με τη διεθνή βιβλιογραφία σε δυσεπίλυτα ομηρικά προβλήματα, συνδυάζοντας την επιστημονική αρτιότητα με την απόλαυση της ανάγνωσης. Μέσω των δυαδικών αντιθέσεων (της αναζήτησης και του νόστου) η κριτική[22] εντοπίζει δομές βάθους, "σημειωτικού-δομιστικού" τύπου, στον φιλολογικό του στοχασμό, που θα γνωρίσει ποικίλες ερμηνευτικές τροπές στα επόμενα έργα του.

Στον Ηρόδοτο επανέρχεται ο Δημήτρης Μαρωνίτης το 1981 με έναν τόμο, τιμημένο το 1982 με το 1ο βραβείο στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου της Λειψίας, στον οποίο ανθολογεί, μεταφράζει και υπομνηματίζει επτά νουβέλες και τρία ανέκδοτα του αλικαρνασσέα ιστορικού.[23] Το 2001 έγινε δεύτερη έκδοση του τόμου, επαυξημένη με μία νουβέλα, ένα ανέκδοτο του Ηροδότου και δύο ερμηνευτικά δοκίμια.[24] Στο έργο του αυτό ο Μαρωνίτης δεν ασχολείται με την αναμέτρηση Ελλήνων και Περσών αλλά με ανθρωπολογικά θέματα της ηροδότειας συγγραφής (λ.χ., την παθολογία του έρωτα και της εξουσίας, τη διαπλοκή θεοδικίας και ανθρωποδικίας, την αντιδιαστολή του κλειστού κόσμου της Ασίας με τον έλλογο και μετρημένο κόσμο της Ευρώπης, κ.ά.). Μέσα από τα θέματα αυτά ο Ίωνας ιστορικός αναδεικνύεται μέσα από τη γραφή του Δημήτρη Μαρωνίτη σε εμβριθή στοχαστή και φιλόσοφο βίου.[25][26] Οι μεταφράσεις στο έργο αυτό του Μαρωνίτη προσαρμόζονται στο ανατολίτικο και παραμυθικό χρώμα των νουβελών και των ανεκδότων, ενώ ο ερμηνευτικός λόγος εφαρμόζεται συχνά με όρους τραγωδίας.[27] Δεν λείπουν ωστόσο από την ανθρωπολογική προοπτική του ηροδότειου έργου οι ιλιαδικές καταβολές. Αναλύοντας τη διασταύρωση δύο γραμμών στο έργο του ίωνα ιστορικού (την ενωτική-ανθρωπολογική και τη διχαστική-πολεμική), ο Μαρωνίτης διαπιστώνει ότι "η ηροδότεια ανθρωπολογία μπορεί να είναι σκοτεινή και απαισιόδοξη ως προς τις σχέσεις θεού και ανθρώπου, αλλά διαφαίνεται φιλάνθρωπη ως προς τις σχέσεις ανθρώπου προς άνθρωπο. Ο απόηχος της Ιλιάδας παραμένει εδώ ευδιάκριτος."[28]

Το 1999 ο Δημήτρης Μαρωνίτης δημοσίευσε τα "Ομηρικά Μεγαθέματα", που στο μεγαλύτερο μέρος τους ήταν μαθήματά του, διαλέξεις σε διεθνή συνέδρια και δημοσιεύσεις σε τόμους και περιοδικά για τον Όμηρο.[29] Η τελευταία, εμπλουτισμένη με τέσσερις διαλέξεις έκδοση του 2005[30] περιλαμβάνει συνολικά δεκατέσσερις μελέτες, συνταγμένες από το 1978 μέχρι το 2004. Ο Μαρωνίτης αναλύει εδώ τις διαλεκτικές σχέσεις που συντηρούνται ανάμεσα στα δύο ομηρικά έπη (δειγματοληπτικά στη λυρική ποίηση και το δράμα) ως προς τρεις συνθετικής εμβέλειας θεματικούς άξονες ("μεγαθέματα"): τον πόλεμο, την ομιλία και το νόστο. Οι σχέσεις των τριών "μεγαθεμάτων" εξετάζονται σε τρία επίπεδα: το μυθολογικό, το ποιητολογικό και το ανθρωπολογικό.[31] Το έργο αυτό μεταφράστηκε το 2004 στην αγγλική γλώσσα [32] και κρίθηκε θετικά από τον J. P. Holoka στο περιοδικό BMCR.[33] Δύο ομηρικά, μεταφρασμένα στα αγγλικά, δοκίμια έχει συμπεριλάβει και ο διάσημος κριτικός λογοτεχνίας Harold Bloom σε τόμους που έχει εκδώσει για τoν Όμηρο,[34] και για την Ιλιάδα.[35].

To 2005 εμφανίστηκαν τα είκοσι τέσσερα "Επιλεγόμενα στην ομηρική Οδύσσεια",[36] αποδεσμευμένα από τα αυτόνομα είκοσι τέσσερα τεύχη της μεταφρασμένης Οδύσσειας που είχε προηγηθεί. Όπως αναφέρεται στα Προλεγόμενα της έκδοσης (σελ. 7-8) "η σύνταξη των Επιλεγομένων, ανά ραψωδία, μοιράζεται στα τρία: το πρώτο μέρος, με αφορμή τα δεδομένα της συγκεκριμένης ραψωδίας, επιμένει σε θεματικούς άξονες που διαπερνούν τα μέρη και το όλο της επικής αφήγησης, το μεσαίο αναζητεί τη ραψωδική πλοκή σε σχέση με τον εξελισσόμενο μύθο του έπους, ενώ το τρίτο μέρος εντοπίζει και ερμηνεύει τρόπους και εφαρμογές της αφηγηματικής τέχνης και τεχνικής.[37] Οι εν λόγω τρόποι και εφαρμογές είναι τέσσερις:[38] η πρώτη σχετίζεται με τον χρόνο της αφήγησης, και εκφράζεται με το ζεύγος "δράση-αδράνεια". Η δεύτερη αφορά σε ειδικότερες λειτουργίες δραματοποίησης του επικού μύθου, η τρίτη αναφέρεται στη μυθοποίηση θεμάτων που ανάγονται στην επική παράδοση, και η τέταρτη στον τρόπο με τον οποίο ο ποιητής διαχειρίζεται τις επαναλήψεις μοτίβων και θεμάτων.

Το 2007, στο πλαίσιο του ερευνητικού και συγγραφικού προγράμματος "Αρχαιογνωσία και Αρχαιογλωσσία στη Μέση Εκπαίδευση" ο Δημήτρης Μαρωνίτης συνέταξε, σε συνεργασία με τον Λάμπρο Πόλκα, διαταξικό, σχολικό εγχειρίδιο για την Αρχαϊκή επική ποίηση.[39] Στον τόμο, που κυκλοφορεί μαζί με τα άλλα έξι του προγράμματος στο διαδίκτυο,[40] περιλαμβάνονται στοιχεία: για την ομηρική αφήγηση (τον μύθο και την πλοκή, την τέχνη και την τεχνική της ομηρικής αφήγησης, τη μορφή και τον ρόλο του αοιδού, τις εξωτερικές και εσωτερικές διηγήσεις και τους Μεγάλους Απολόγους), για τον ποιητικό ρόλο των θεών (στην Ιλιάδα και την Οδύσσεια), καθώς επίσης έννοιες και αρχές της ομηρικής αρεταλογίας (την αρετή, την αιδώ και τον έλεον, την άτη, τη φιλότητα και το κλέος).

Το 2014 δημοσιεύτηκαν σε έναν τόμο οκτώ μελέτες για την Ιλιάδα και την Οδύσσεια και τέσσερις που ρίχνουν γέφυρα ανάμεσα στο έπος και το δράμα.[41] Ο Δ. Ν. Μαρωνίτης δοκιμάζει στο βιβλίο αυτό μια νέα οπτική γωνία προσέγγισης. Ο υπότιτλός του "από το χθες στο αύριο" υποδηλώνει το ενοποιητικό του χαρακτηριστικό: ότι βρισκόμαστε στο σήμερα. Τα κεφάλαια του δεν οργανώνονται τόσο γύρω από τα μεγαθέματα των δύο επών, αλλά αναφέρονται σε γενικότερα ζητήματα που δίνουν νόημα στην καθημερινή ζωή: τότε και τώρα. Επίσης, δεν ενδιαφέρουν εδώ ζητήματα πλοκής και ποιητικής τεχνικής, αλλά η ανάδειξη των πράξεων και παραλείψεων των ηρώων, που αξιοποιούνται με τον τρόπο των αρχαίων φιλοσόφων, ως οδηγοί βίου. Έτσι δικαιολογείται η εξαφάνιση των σημειώσεων από τον τόμο αλλά και των βιβλιογραφικών αναφορών.[42]

Τιμώντας την προσφορά του Δημήτρη Μαρωνίτη στην επιστήμη της κλασικής φιλολογίας οι συνάδελφοί του στο ΑΠΘ Α. Ρεγκάκος και Ι. Ν. Καζάζης εξέδωσαν το 1999 ξενόγλωσσο αφιερωματικό τόμο με κείμενα ελλήνων, ευρωπαίων και αμερικανών ερευνητών.[43]

Μεταφραστικό ΈργοΕπεξεργασία

Ο Δημήτρης Μαρωνίτης, υπερβαίνοντας προκαταλήψεις που θέλουν τον επιστήμονα αποκλειστικά προσηλωμένο στα στενά όρια του αντικειμένου του,[44] ασχολήθηκε συστηματικά με τη μετάφραση αρχαιοελληνικών κειμένων στη νεοελληνική γλώσσα (την "ενδογλωσσική μετάφραση"). Όχι μόνο μετέφρασε κλασικούς συγγραφείς, αλλά και τοποθετήθηκε για τη διαδικασία και την αξία της ενδογλωσσικής μετάφρασης στο σχολείο, στον δημόσιο χώρο γενικότερα, με κείμενα τα οποία, ωστόσο, δεν είναι συγκεντρωμένα σε κάποιον τόμο. Τα μεταφραστικά του ερεθίσματα τα απέδιδε[45] στους δασκάλους του (στο Γυμνάσιο του Πειραματικού Σχολείου της Θεσσαλονίκης), στον πρώτο δάσκαλό του (στη Φιλοσοφική Σχολή Θεσσαλονίκης), Ι. Θ. Κακριδή, στον δεύτερο δάσκαλό του (στη Γερμανία) Walter Marg και στον τρίτο δάσκαλό του, Λίνο Πολίτη, ο οποίος τον παρακίνησε να συντάξει μια νέα μετάφραση της ομηρικής Οδύσσειας σε γλώσσα πιο σύγχρονη από αυτήν των Καζαντζάκη-Κακριδή. Η πρώτη του, ωστόσο, μεταφραστική δοκιμασία σχετίζεται με τον Ηρόδοτο, μέσα στη δεκαετία του '60, όταν μετέφρασε το πρώτο βιβλίο της Ιστορίας του Ηροδότου και ύστερα τις νουβέλες του αλικαρνασσέα ιστορικού.

Αργότερα, το 1977, θα δοκιμάσει στο περιοδικό Ο Πολίτης να εφαρμόσει το αίτημα του Λίνου Πολίτη, θέτοντας το ζήτημα για μια μετάφραση που θα εγκλιματίζεται στο σχολικό περιβάλλον (της Α΄ Γυμνασίου) και θα "παρακολουθεί τις διακυμάνσεις της σύγχρονης γλώσσας και της σύγχρονης ποιητικής, με κίνηση που να περνά από το παρελθόν στο παρόν και όχι με παλινδρόμηση από το παρόν στο παρελθόν".[46] Στο άρθρο αυτό παρουσίασε ένα πρώτο μεταφραστικό δείγμα από την πρώτη ραψωδία της Οδύσσειας (α 1-155). Το 1988 παρουσιάστηκε στο Φεστιβάλ της Πάτρας θεατρική απαγγελία, με τη συμμετοχή της ηθοποιού Μάγιας Λυμπεροπούλου, της πέμπτης ραψωδίας της Οδύσσειας, που εκδόθηκε, σε πεζή μορφή, την ίδια χρονιά, με σχέδιο στο εξώφυλλο του ζωγράφου Σωτήρη Σόρογκα.[47]

Στο εξής, από το 1991 αρχίζει ο μεταφραστικός μαραθώνιος της Οδύσσειας σε τεύχη με το αρχαίο κείμενο, τη μετάφραση και τα επιλεγόμενα. Το τελευταίο τεύχος της ραψωδίας ω εκδίδεται το 2001.[48][49] Τα ξεχωριστά τεύχη θα εκδοθούν αρχικά σε δύο τόμους,[50][51] ενώ, στη συνέχεια, το 2006, θα προκύψει η οριστική έκδοση, σε έναν τόμο (σε μονοτονικό).[52] Η μετάφραση συνδυάζει τη φιλολογική πειθαρχία με τη λογοτεχνική ελευθερία που απαιτείται για να αποδοθεί το πρωτότυπο όσο γίνεται πιο πιστά, δίχως ο λόγος να χάνει τη ζωντάνια του και ο αναγνώστης την απόλαυση του κειμένου. Ο παραδοσιακός, δεκαπεντασύλλαβος στίχος εγκαταλείπεται και αντικαθίσταται από τον σταθερό και εναλλασσόμενο ρυθμό του πρωτοτύπου, συναρμόζοντας τη ζωντάνια της λαϊκής αφήγησης με την κατακτημένη σοφία της σύγχρονης ποιητικής γλώσσας.[53][54] Παρακάπτοντας το δίλημμα της φιλολογικής και λογοτεχνικής μετάφρασης ο Μαρωνίτης επισημαίνει: «η μετάφραση αυτή μάλλον παρακάμπτει παρά διαπερνά τις συμπληγάδες της φιλολογίας και της λογοτεχνίας. Η παρακαμπτήριος προϋποθέτει ότι ίσως υπάρχει κάποιος μονόδρομος πριν από το δίστρατο της φιλολογικής και της λογοτεχνικής μετάφρασης, που συνεχίζεται πέραν αυτού ­ ένα είδος υπόγειας διάβασης».[55] Οι 24 ραψωδίες της μεταφρασμένης Οδύσσειας παρουσιάστηκαν την περίοδο 16/10/2015 έως 15/04/2016 σε σκηνικό αναλόγιο του Εθνικού Θεάτρου από 24 ηθοποιούς πρωταγωνίστριες (με έναν άνδρα παρτενέρ).

Στο μεταξύ, ο Δημήτρης Μαρωνίτης μεταφράζει από δίπλα και άλλα κείμενα (την ιλιαδική, συζυγική ομιλία Έκτορος και Ανδρομάχης, ένα απόσπασμα της Σαπφώς για τους γάμους του Έκτορα και της Ανδρομάχης και ένα στάσιμο από τον σοφόκλειο Αίαντα).[56] Τα κείμενα αυτά, όπως ο ίδιος αναφέρει,[57] του ανοίγουν καλύτερα την αυλαία της ομηρικής Οδύσσειας, μέσω των διαφορών περισσότερο και λιγότερο των διαφορών, αναδεικνύοντας τη σύγκρουση των δύο "μεγαθεμάτων", της ομιλίας και του πολέμου, στο έπος, τη λυρική ποίηση και το δράμα. Παράλληλα, δεν θα λείψει από το συγγενές, μεταφραστικό ρεπερτόριο, με επιλεγμένα τμήματα, ο Ησίοδος, σε δύο εκδόσεις.[58][59] Η καταφυγή στον Ασκραίο ποιητή ομολογείται πως ήταν απαραίτητη "ως δεύτερη φωνή, διαφορετική, σχεδόν σε όλα της, για να συνεχιστεί η μετάφραση της Οδύσσειας, [...] όπως, για να ακουστεί πιο καθαρή η φωνή του Σολωμού, της πρέπει ο αντίλαλος από τη φωνή του Κάλβου".[60] Εδώ ο μεταφραστής, κινούμενος στην περιοχή μιας πραγματιστικής γλώσσας, δημιουργεί ένα κλίμα μυστικού ρεαλισμού, με πεζότητα, αφαιρετικότητα, βαριά υποβολή και συντακτική τόλμη, με αποτέλεσμα όλα τα φοβερά και τα αποτρόπαια της κοσμογονικής τερατουργίας να γίνονται γεγονότα μιας υπερχρονικής καθημερινότητας, σκηνές ενός απόκοσμου πρωτογονισμού.[61]

Μετά την ολοκλήρωση της μετάφρασης της Οδύσσειας, εμφανίστηκαν, το 2003, σε χειροποίητο χαρτί και περιορισμένο αριθμό αντιτύπων, οι 24 οδυσσειακές παρομοιώσεις.[62] Το μεταφραστικό αυτό εγχείρημα του Δημήτρη Μαρωνίτη δείχνει την επιμονή του να αναδεικνύει τον έσχατο προορισμό του έπους, την ακροαματική / αναγνωστική τέρψη, διαμεσολαβημένη από την εικονοποιία, τις "ακροαματικές εικόνες". Όπως έχει γράψει για το έργο αυτό ένας σχολιαστής ζωγραφισμένων εικόνων, οι 24 μεταφρασμένες παρομοιώσεις της ομηρικής Οδύσσειας αποτελούν "εικόνες του λόγου, αζωγράφιστες".[63] Ο αναγνώστης καλείται να απολαύσει είτε τον συνδυασμό απόμακρων και ανοίκειων καταστάσεων με τον οικείο και καθημερινό του ομηρικού κόσμου, είτε το αντίστροφο: τη σύγκριση οικείων καθημερινών στιγμιοτύπων με το απόκοσμο και ανοίκειο. Συνεκτικός ιστός των 24 παρομοιώσεων ο Ερμής: πετάει στο πέλαγος όμοιος με γλάρο, που ψάρια αρπάζει από τους άγριους κόλπους της ατρύγητης θαλάσσης, για να φέρει στην Καλυψώ τη θεϊκή εντολή της απελευθέρωσης του Οδυσσέα (1η παρομοίωση), και σέρνει σε μονοπάτια σκοτεινά και μουχλιασμένα τις ψυχές των μνηστήρων, που σαν τις νυχτερίδες τρίζοντας πετούν στο βάθος μιας σπηλιάς (24η παρομοίωση).

Το επίμετρο στις 24 οδυσσειακές παρομοιώσεις, με τίτλο "Επί του περιεχομένου", επανεκδόθηκε το 2016, αποτελώντας το τελευταίο βιβλιάριο του Μαρωνίτη.[64] Το 2012, μετά την ολοκλήρωση της μετάφρασης της Ιλιάδας, οι 24 οδυσσειακές παρομοιώσεις βρήκαν το συναγωνιστικό ταίρι τους στις 24+2 της Ιλιάδας.[65] Σύμφωνα με τα γραφόμενα στον Πρόλογο της έκδοσης (σελ. 11), οι παρομοιώσεις τώρα δεν αναφέρονται στο συνολικό απόθεμα του έπους, όπως ίσχυσε με την Οδύσσεια, αλλά εστιάζουν "σε δίδυμα πολεμικά επεισόδια (στον φόνο του Πατρόκλου από τον Έκτορα και στον φόνο του Έκτορα από τον Αχιλλέα), τα οποία και ρυθμίζουν την ηθική του ιλιαδικού πολέμου σε τρεις διαδοχικές βαθμίδες: τη φονική εμπάθεια, την πένθιμη περιπάθεια και την αμοιβαία συμπάθεια. Ο αναγνώστης προσκαλείται, με οδηγό τις 24+2 παρομοιώσεις, να αναγνωρίσει εξ επαφής την ένταση ανάμεσα στην αφηγηματική αίσθηση και στην εικονική παραίσθηση".

Η έκδοση της μετάφρασης της Ιλιάδας εμφανίστηκε αρχικά σε δύο ξεχωριστούς τόμους (Α: 2009)[66] και (Β: 2010),[67] και αργότερα, το 2012, σε έναν τόμο,[68] στον οποίο συμπεριλήφθηκε και ο "νεών κατάλογος / κατάλογος των πλοίων" της δεύτερης ιλιαδικής ραψωδίας (494-877), που απουσίαζε από τον πρώτο. Αναφερόμενος, μεταξύ άλλων, στις μεταφραστικές του αρχές στα Επιλεγόμενα, στον τύπο "υποθέσεων",[69] ο Δημήτρης Μαρωνίτης χαρακτηρίζει την Ιλιάδα έπος "εξ επαφής": υποχρεώνει τον μεταφραστή να στηριχθεί στην αίσθηση της αφής, η οποία συναρπάζει όλες τις άλλες αισθήσεις χωρίς να τις ακυρώνει, σε αντίθεση προς την Οδύσσεια που είναι έπος της ακοής. Η διαφορά αυτή, γράφει, "οφείλεται στον εξαρχής δραματικό χαρακτήρα της Ιλιάδας και στον παροντικό της τρόπο, σε αντίθεση προς τον διηγητικό χαρακτήρα και τον παρελθοντολογικό τρόπο της Οδύσσειας. Οι διαφορές αυτές ανακλώνται στον αφηγηματικό ιστό των δύο επών. Η αφήγηση στην Ιλιάδα είναι "επιδρομική" (που εισβάλλει από το παρελθόν στο παρόν, παραμένοντας ουσιαστικά και απολογιστικά ασυντέλεστη και μετέωρη), σε σχέση με την οδυσσειακή αφήγηση, που είναι κυρίως "αναδρομική" και απολογιστική".

Σε συνεντεύξεις του,[70] [71]εξάλλου, ο Δημήτρης Μαρωνίτης αναφέρει ότι για δύο πράγματα προσπάθησε στη μετάφραση της Ιλιάδας. Πρώτα, να υπάρχει ταπεινοφροσύνη, αφιλοδοξία: να αποσύρεται δηλαδή, όσο γίνεται, το πρόσωπο του μεταφραστή και να προβάλλεται το μεταφραστικό αποτέλεσμα. Να μη φωνάζει η μετάφραση «εγώ είμαι που την έκανα», σαν να γίνεται από μόνη της, σαν να έχει καταλήξει εκεί σιγά σιγά. Αλλά να δημιουργείται μια υποχώρηση του μεταφραστή έναντι του μεταφράσματος. Ύστερα, προσπάθησε να μη φαίνεται στο τελικό αποτέλεσμα ο μόχθος που έχει καταβληθεί. Να υπάρχει αποφόρτιση του μεταφραστικού μόχθου, ώστε το βάρος να πέφτει στο μετάφρασμα. Οι κριτικοί, από την άλλη μεριά, παρατηρούν ότι ο "μεταφραστικός λόγος οργανώνεται αδιάλειπτα ως δύσκολη σύνθεση διαλεκτικών αντιθέσεων ανάμεσα στο οικείο και στο στυλιστικά σεσημασμένο, την υπολογισμένη αμεσότητα και τη φορμαλιστική περιωπή."[72] Επίσης, ότι η μετάφραση, υιοθετώντας το ποιητικό λεξιλόγιο και τον ρυθμό των κλασικών της μεταπαλαμικής και μεταπολεμικής νεοελληνικής λογοτεχνίας, προσαρμόζεται στην εποχή μας, χωρίς όμως παραχωρήσεις στο επιφανειακό και ευμετάβλητο Zeitgeist / πνεύμα της εποχής και στην εύκολη «επικαιροποίηση», όπως συμβαίνει με πολλές σύγχρονες ξένες μεταφράσεις.[73]

Οι 24 ραψωδίες της μεταφρασμένης Ιλιάδας παρουσιάστηκαν σε σκηνική εκδοχή από 24 ηθοποιούς πρωταγωνίστριες στο Εθνικό Θέατρο την περίοδο 14/10/2010 έως 31/03/2011, με επίλογο του Δ. Ν. Μαρωνίτη (5/04/2011). Επίσης, ο σκηνοθέτης Στάθης Λιβαθηνός μετέφερε τη μεταφρασμένη Ιλιάδα του Μαρωνίτη στο θέατρο, πρώτα στις 4 έως 8 Ιουνίου 2013, στο πλαίσιο του φεστιβάλ Αθηνών στην Αθήνα και στη συνέχεια σε πόλεις της Ελλάδας αλλά και στο εξωτερικό.

Αν και από την τραγωδία ο Δημήτρης Μαρωνίτης ανέτρεχε τακτικά στον μεταφρασμένο σοφόκλειο Αίαντα, το 2004 δημοσίευσε τη μετάφραση του Οιδίποδα επί Κολωνώ.[74] Η μετάφραση αυτή, προτού εκδοθεί, κάλυψε ανάγκες θεατρικής εκτέλεσης του δράματος από το Θέατρο Τέχνης στα Επιδαύρια, καλοκαίρι του 2002, σε σκηνοθεσία του αλησμόνητου Μίμη Κουγιουτζή. Τρία, εξάλλου, ερμηνευτικά δοκίμια της εν λόγω τραγωδίας φιλοξενήθηκαν, το 2014, στον τόμο "Έπος και δράμα", αφού πρώτα ακούστηκαν σε διεθνή συνέδρια και διαλέξεις. Το 2012 δημοσιεύτηκε ο μεταφρασμένος Αίας,[75]που παραστάθηκε το καλοκαίρι του 2015 στην Επίδαυρο σε σκηνοθεσία Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου, ενώ το 2015 δημοσιεύτηκε η σοφόκλεια Αντιγόνη.[76] Παραστάθηκε και αυτή στην Επίδαυρο, το καλοκαίρι του 2016, σε σκηνοθεσία Στάθη Λιβαθηνού.

Συγγραφικό έργο: νεοελληνική λογοτεχνίαΕπεξεργασία

Ο Δημήτρης Μαρωνίτης συνδύασε την κλασική με τη νεότερη ελληνική φιλολογία τόσο στη διδασκαλία όσο και στη συγγραφή.[77] Οι δάσκαλοί του στο Πειραματικό σχολείο της Θεσσαλονίκης και, μετέπειτα, στη Φιλοσοφική Σχολή του ΑΠΘ (λ.χ., οι Ι. Θ. Κακριδής και Λίνος Πολίτης) αλλά και η ιδεολογική του στάση για τις σχέσεις της αρχαίας με τη νεοελληνική γραμματεία τον επηρέασαν στο να καταπιαστεί, αρκετά νωρίς, και με τη φιλολογική κριτική έργων της νεοελληνικής λογοτεχνίας.[78] Σε μια συνέντευξή του το 2008, εξηγώντας τον λόγο για τον οποίο ασχολήθηκε ως κλασικός φιλόλογος με τη νεοελληνική λογοτεχνία, υποστήριξε ότι "αυτό που ήθελε να κάνει ήταν να διασταυρώσει τις δύο περιοχές, την αρχαιογνωσία και τη νεογνωσία, την αρχαιογλωσσία και τη νεογλωσσία, δεδομένου ότι αυτές οι δύο περιοχές βρέθηκαν κατά καιρούς, για λόγους ιδεολογικούς ή ψευδοϊδεολογικούς, σε μια παραμορφωτική διάσταση ή σε μια εξίσου παραμορφωτική σύνταξη".[79]

Δημοσίευσε την πρώτη του νεοελληνική μελέτη για τον Νίκο Καζαντζάκη, το 1961, μόλις που είχε ολοκληρώσει τη διδακτορική του διατριβή στον Ηρόδοτο, στο περιοδικό Κριτική του Μανόλη Αναγνωστάκη.[80] Στο κείμενο αυτό εισάγει τη μέθοδο που θα αναπτύξει αργότερα, συγκρίνοντας το αρχαίο πρότυπο (εδώ τον Ηρόδοτο) με το νεοελληνικό έργο.[81] Ακολούθησε, το 1964, στο περιοδικό Εποχές, μελέτη για τις διαφορές ανάμεσα στην παραδοσιακή και τη μοντέρνα ποίηση,[82] και το 1965, στο ίδιο περιοδικό, η πρώτη τοποθέτησή του για το Άξιον εστί του Οδυσσέα Ελύτη, [83] [84] Μέσα στη δικτατορία, το 1970, συμμετείχε στα Δεκαοχτώ κείμενα με το πρώτο μελέτημά του για τον Κ. Π. Καβάφη,[85]τον "Δαρείο", που τον διάλεξε για να «απαντήσει» στοχαστικά και με φιλολογική μέθοδο στην επιτακτική απαίτηση της εποχής για άμεση σχέση της ποίησης με το ιστορικό παρόν".[86] Ακολουθούν, το 1973, στο περιοδικό ἡΣυνέχεια, διαδοχικά κείμενα κριτικής για τους ποιητές Γιάννη Ρίτσο[87] και Τάκη Σινόπουλο.[88]

Την περίοδο της μεταπολίτευσης ο όγκος της ομιλίας και της γραφής του Δ. Ν. Μαρωνίτη για τη νεοελληνική λογοτεχνία αυξάνεται. Αρκετά από τα μελετήματά του αποτελούν διαλέξεις ή είναι προϊόν σημειώσεων από πανεπιστημιακή διδασκαλία, τα οποία αποτυπώνονται, συχνά όπως ακούστηκαν, πρώτα σε επιφυλλίδες στην εφημερίδα "Το Βήμα" και μετά σε βιβλία ή τομίδια. Ο μαρωνίτειος λόγος, έτσι, αποτελεί "περίεργο κράμα γραπτής προφορικότητας".[89] Ο ίδιος, εξάλλου, υποστήριζε συνεχώς την αμοιβαία σχέση προφορικού και γραπτού λόγου, την αλληλοσυμπλήρωση του αγορητή και του συγγραφέα, της γραφής, γενικότερα, και της ανάγνωσης. Αυτό, λ.χ., ισχύει και για τη μελέτη του για τις "Εποχές του Κρητικού" του Σολωμού (1975),[90] όπου στην προμετωπίδα αναφέρεται ότι η έκδοση είναι προϊόν διάλεξης στην "Εταιρεία Σπουδών Μωραΐτη" (12/12/1974) και, με μικρές αλλαγές, στην "Τέχνη" της Θεσσαλονίκης (15/01/1975). Η φιλολογική προσέγγιση του Δημήτρη Μαρωνίτη παίρνει συχνά στο έργο αυτό τη μορφή ενός πυκνού, οικονομικά αναλυτικού, εμπράγματου λόγου, που συνενώνεται οργανικά (όπου χρειάζεται) με τον μεταφορικό λόγο,[91] όταν, λ.χ., παρατηρεί πως "οι αναλογίες μορίων και στίχων μέσα σε κάθε ενότητα και σ' όλο το έργο υποδείχνουν τη φυτική σχεδόν ανάπτυξη του ποιήματος, με μυστικές τις ρίζες του, ορατό τον κορμό του και μουσικά ανεπτυγμένο το πλατύ του φύλλωμα".[92] Παράλληλα, οι "Εποχές του Κρητικού" χαρακτηρίζονται "σταθμός" στην κριτική πορεία του Δημήτρη Μαρωνίτη, αφού η ανακοίνωσή του έργου στην "Εταιρεία Σπουδών" και στην "Τέχνη" σηματοδοτεί την πρώτη δημόσια εμφάνισή του, μετά την απομόνωση και τους αποκλεισμούς της δικτατορικής επταετίας, εγκαινιάζοντας μια τακτική, εγρήγορη συμμετοχή του στα δρώμενα της σύγχρονης κριτικογραφίας.[93]

Το 1976 εκδόθηκε η "Ποιητική και πολιτική ηθική",[94] που χαρακτηρίστηκε ως "ένα από τα διαχρονικότερα ερμηνευτικά παραδείγματα της μεταπολίτευσης".[95] Περιλαμβάνει δέκα επιφυλλίδες στην εφημερίδα "Το Βήμα", μαζί με τριάντα ανθολογημένα ποιήματα, των Άρη Αλεξάνδρου, Μανόλη Αναγνωστάκη και Τίτου Πατρίκιου. Επιφυλλίδες και ποιήματα συγκροτούν, κατά τον Δ. Ν. Μαρωνίτη, "σήματα Ποιητικής, στη συμβολή ποιητικής και πολιτικής αγωνίας".[96] [97] Στο έργο του για τον Μίλτο Σαχτούρη, το 1980,[98] θα αποτυπωθούν μαθήματα για τον ποιητή στο πανεπιστήμιο,[99] που έγιναν επιφυλλίδες (1977-1978), ενώ, την ίδια χρονιά, με τον συγκεντρωτικό τόμο πέντε μελετημάτων με τίτλο "Όροι του λυρισμού στον Οδυσσέα Ελύτη",[100] θα τιμηθεί, το 1981, με το Α βραβείο κριτικής δοκιμίου. Το χαρακτηριστικό του τόμου αυτού είναι ότι, αν και αναφέρεται στον προσωπικό λυρισμό του Ελύτη, ανοίγεται και σε άλλα ποιήματα (στην ομηρική Οδύσσεια και τον καβαφικό "Δαρείο", μέχρι τον Μ. Αναγνωστάκη). Έτσι, ο αναζητούμενος λυρισμός του ποιητή αναδεικνύεται μέσα στα όρια που του επιβάλλουν οι συγκρίσεις.[101]

Το 1984 δημοσιεύονται: το βιβλιάριο "Ο Καβάφης και οι νέοι",[102] προϊόν ηχογραφημένων συνομιλιών στο Γ' πρόγραμμα της ΕΡΤ με επτά φοιτήτριες/ές και παραδειγματικό σήμα, κατά τον Μαρωνίτη,[103] για τη σχέση μαθητείας-διδασκαλίας στην ακαδημαϊκή του πορεία, καθώς επίσης το πρώτο βιβλίο για τον ποιητή Γιώργο Σεφέρη, όπου περιλαμβάνονται τρεις μελέτες με τίτλο "Νόστος και θάνατος" και τέσσερα μαθήματα που επιγράφονται "Γραφή και ανάγνωση".[104] Δύο παράγοντες καθιστούν, κατά τον Νάσο Βαγενά, τον Μαρωνίτη προνομιακό μελετητή του Σεφέρη: το καθεστώς της ειδικής με το έργο του ποιητή σχέσης του (λογοτεχνικής και βιογραφικής), και η ασυνήθης για κριτικό της νεότερης λογοτεχνίας μας αρχαιογνωσία του.[105] Το 1986 εκδόθηκαν δύο βιβλία. Οι ομιλίες για τον πεζογράφο Γιώργο Χειμώνα,[106] με την τυπογραφική φροντίδα του Φίλιππου Βλάχου, που συμπληρώθηκαν το 2007, σε νέα έκδοση, με τρία κείμενα.[107] Η "κατάδυση στο ιδιοφυές συγγραφικό κατόρθωμα ενός πολύτιμου φίλου", όπως αναφέρεται στο Σημείωμα της δεύτερης έκδοσης, "επιστρέφει κυκλικά στα ίδια ερμηνευτικά μοτίβα, που ορίζουν και την προσωπική σχέση του αναγνώστη: στο δίπολο "λόγος και ζωή", "ακρόαση και γραφή".[108]

Στο "Πίσω-μπρος", που εκδίδεται και αυτό το 1986, επανεμφανίζονται ξεχωριστές δημοσιεύσεις για ποιητές και πεζογράφους: τον Διονύσιο Σολωμό, τον Κ. Π. Καβάφη, τον Γιώργο Σεφέρη, τον Οδυσσέα Ελύτη, τον Ανδρέα Εμπειρίκο, τον Νίκο Εγγονόπουλο, τον Γιάννη Ρίτσο, τον Τάκη Σινόπουλο, τον Μίλτο Σαχτούρη, τον Γιώργο Ιωάννου και τον Γιωργή Γιατρομανωλάκη. Τα κείμενα δημοσιεύονται με αυτούσια την αρχική τους σύνταξη, επειδή, όπως αναφέρει ο Δ. Ν. Μαρωνίτης, "ό,τι γράφουμε, μας βιογραφεί και ο περασμένος βίος μας δεν διορθώνεται εύκολα με μερεμέτια". Όσο για τον τίτλο της έκδοσης, "υποδηλώνει ότι πρέπει να κάνουμε διπλή κίνηση μέσα στον κύκλο των γραμμάτων, αν θέλουμε να μην πιαστούμε στην παγίδα της ιστοριογραφίας."[109]

Οι επόμενες, το 1992, "Διαλέξεις"[110] συνεχίζουν και συμπληρώνουν το "Πίσω μπρος", όπου στα δεκαπέντε μελετήματα (συνταγμένα από το 1986 έως το 1992) με τους παραδοσιακούς, "μεγάλους" ή νεότερους "καθιερωμένους" (Σολωμό, Καβάφη, Σεφέρη, Σαχτούρη, Αναγνωστάκη, Πατρίκιο, Χειμωνά) συγκατοικούν οι Γιώργης Παυλόπουλος, Τζένη Μαστοράκη, Μιχαήλ Μητσάκης, Ε.Χ. Γονατάς και Ρέα Γαλανάκη. Ένα δοκίμιο αναφέρεται στο έργο του κριτικού Παύλου Ζάννα. Εκτός από δύο, τα κείμενα του τόμου συντάχθηκαν για να εκφωνηθούν σε διάφορες εκδηλώσεις, "διατηρώντας μέχρι τέλους τον ομιλητικό τους χαρακτήρα" (Πρόλογος, σελ. 9). Ο κριτικός λόγος του κλασικού φιλολόγου εδώ δεν αναζητά απλώς κλασικά πρότυπα ή πηγές στο λογοτεχνικό παρόν, αλλά ανιχνεύει με αυστηρή φιλολογική συνέπεια βαθύτερες διακειμενικές σχέσεις, παρακολουθώντας πώς οι νεότεροι, προκειμένου να αναμετρηθούν με τον παρόν τους, ανατρέπουν το παρελθόν, το αλλοιώνουν διακριτικά ή το παραμορφώνουν, προσαρμόζοντας έτσι την εμπειρία του παλαιού λόγου με τον σύγχρονο κόσμο.[111]

Με τα δέκα κείμενα, που περιέχονται στα "Κειμενοφιλικά",[112] ο εκδοτικός κύκλος που άνοιξε με το "Πίσω-μπρος" ολοκληρώνεται. Ο όρος της "φιλίας", που μεταφέρεται στα λογοτεχνικά κείμενα, αφορά τόσο στην ποίηση (των Καβάφη, Σεφέρη, Ρίτσου και της Λαϊνά) όσο και σε κείμενα πρόζας (των Δημήτρη Δημητριάδη, Σωτήρη Δημητρίου, Κλαίρης Μητσοτάκη, Τζίνας Πολίτη), που δεν είναι καθαρά λογοτεχνικά (Roderick Beaton, και Κώστα Τσόκλη). Η "έμμονη ιδέα" του Δ. Ν. Μαρωνίτη, που διατυπώνεται στο Προλόγισμα,[113] ότι επιδιώκει την ανάδειξη των σημάτων Ποιητικής που περιέχονται μέσα στα ίδια τα λογοτεχνικά κείμενα του τόμου, έχει προσληφθεί ως αναζήτηση μιας ευάγωγης και διαλογικής (με τα κείμενα και την ιστορία) θεωρίας, που προσπαθεί να δεθεί με τη λογοτεχνία και όχι να την κάνει φερέφωνό της.[114]

Τέλος, το 2005, εκδόθηκε το μεγαλύτερο σώμα κειμένων για το έργο του Τίτου Πατρίκιου (καλύπτοντας το χρονικό διάστημα 1975-2004),[115] ενώ από το 2007 έως το 2013 στη σειρά "Γραφή και Ανάγνωση" ήρθαν στο φως έξι τομίδια για το έργο των Δ. Σολωμού,[116] Κ. Π. Καβάφη,[117] Γιώργου Σεφέρη,[118] Οδυσσέα Ελύτη,[119] Γιάννη Ρίτσου, [120] και Τάκη Σινόπουλου-Μίλτου Σαχτούρη.[121] Πρόκειται για επανεκδόσεις πενήντα δύο συνολικά μελετημάτων, που συντάχθηκαν σε διάστημα σαραπέντε περίπου χρόνων (από το 1965 μέχρι το 2011) για τους μείζονες της νεοελληνικής ποίησης.

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. Τσαντσάνγολου, Κυριάκος (2018). «Για τον Μίμη». Στο: Παπαστάθη, Ίλια. (PDF). Περάσματα, μεταβάσεις, διελεύσεις. Όψεις μιας λογοτεχνίας εν κινήσει. Πρακτικά ΙΕ Διεθνούς Επιστημονικής Συνάντησης 1-4 Μαρτίου 2017. Μνήμη Δ. Ν. Μαρωνίτη (1929-2016). Θεσσαλονίκη: ΑΠΘ. σελ. 21 (από 15-23). ISBN 978-618-82518-1-6 https://www.lit.auth.gr/sites/default/files/mnes_ie_book.pdf. Αναφέρομαι στον Μαρωνίτη ως ιδρυτή του Συλλόγου των Αποφοίτων της Φιλοσοφικής Σχολής και του περιοδικού "Φιλόλογος", γιατί αισθάνομαι ότι πρέπει να αποδώσω την πλήρη αλήθεια που δυστυχώς ξεχάστηκε. Αναμφισβήτητα, υπήρχαν και άλλοι στο πρώτο Διοικητικό Συμβούλιο και την πρώτη Συντακτική Επιτροπή, αλλά όλη η δουλειά γινόταν σχεδόν αποκλειστικά από τον Μαρωνίτη – σε μια εποχή που ακόμη και τα ναύλα έως το τυπογραφείο του Νικολαΐδη στην Τσιμισκή ήταν δυσεύρετα  Missing or empty |title= (βοήθεια)
  2. «Ψήφισμα του «Φιλόλογου» για τον θάνατο του Δημήτρη Μαρωνίτη» (PDF). Ανακτήθηκε στις 25 Ιουνίου 2019. 
  3. Μαρωνίτης, Δ. Ν. (Οκτώβριος 1973). «Μαύρη Γαλήνη». ἡΣυνέχεια (8): 346-349. 
  4. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (2007). Μαύρη Γαλήνη. Σαράντα χρόνια μετά. Αθήνα: εκδ. Το Ροδακιό. ISBN 978-960-8372-26-9. 
  5. Καραντζόλα, Ελένη (2010). «Δ. Ν. Μαρωνίτης. Μέρες και έργα». Στο: Βαγενάς, Νάσος. ΕΠΕΤΕΙΟΣ. Κρίσεις και σχόλια για το έργο του Δ. Ν. Μαρωνίτη (2008-2009). Αθήνα: εκδ. Μικρή Άρκτος. σελ. 11-17. ISBN 978-960-8104-20-4.  Missing or empty |title= (βοήθεια)
  6. Βαρμάζης, Νίκος Δ. (2019). Δημήτρης Ν. Μαρωνίτης (1929-2016). Ο εμπαθής δάσκαλος, ο πολύτροπος φιλόλογος, ο ανένδοτος διανοούμενος, ο ισοβίτης της γλώσσας. Θεσσαλονίκη: εκδ. Γράφημα. σελ. 3. ISBN 976-618-6271-72--5 Check |isbn= value: invalid prefix (βοήθεια). 
  7. Στασινοπούλου, Μαρία (1985). «Συνέντευξη με τον Δ. Ν. Μαρωνίτη». Διαβάζω (130): 62-72. 
  8. Δουλγερίδης, Δημήτρης, επιμ. (2012). «Δ. Ν. Μαρωνίτης». Δεύτερη ανάγνωση. Οι συνεντεύξεις, εκτός από το έργο τους. Αθήνα: εκδ. Πόλις. σελίδες 137–156. ISBN 978-960-435-351-4.  Missing or empty |title= (βοήθεια)
  9. «Έμμονες ιδέες [Ο Δ. Ν. Μαρωνίτης μιλάει στον Γιάννη Παπαθεοδώρου]». Το Δέντρο (205-206): 158-169. Οκτώβριος 2015. 
  10. Στέφος, Αναστάσιος (2014). «Έργα και ημέρες του Δημήτρη Μαρωνίτη». Φιλολογική (128): 14-19. ISSN 1105-2732. 
  11. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (1962). Έρευνα στο ύφος του Ηροδότου: Μια μορφή υπερβατού. [Επιστημονική Επετηρίς Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Παράρτημα 7]. ΑΠΘ: Θεσσαλονίκη. 
  12. Τσιριμώκου, Λίζυ (2010). «Το μάθημα και η μαθητεία της κριτικής». Στο: Βαγενάς, Νάσος. ΕΠΕΤΕΙΟΣ. Κρίσεις και σχόλια για το έργο του Δ.Ν. Μαρωνίτη 2008-2009. Αθήνα: εκδ. Μικρή Άρκτος. σελ. 41 (από 41-52). ISBN 978-960-8104-20-4.  Missing or empty |title= (βοήθεια)
  13. Καζάζης, Ιωάννης, Ν. Σπαράγματα μνήμης. Στο Οφειλόμενη τιμή. Εφ. "Αυγή" (17/07/2016), σελ. 65
  14. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (1964.). Εισαγωγή στον Ηρόδοτο. Διατριβή για υφηγεσία. Αθήνα: εκδ. Γκοβόστη.  Ελέγξτε τις τιμές ημερομηνίας στο: |year= (βοήθεια)
  15. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (1964). Ηροδότου Ιστορίαι. Κλειώ. Εισαγωγή-μετάφραση-σχόλια Δ. Ν. Μαρωνίτη. Αθήνα: εκδ. Γκοβόστη. 
  16. Καζάζης, Γιάννης (2016). «Ο Δ. Ν. Μαρωνίτης και η ανανέωση της σύγχρονης φιλολογικής μας γλώσσας». Φιλόλογος (165): 446 (από 441-456). ISSN 1107-5392. 
  17. Γεωργουσόπουλος, Κώστας. Λάμδα (Νέκυια). Εφημ. "Τα Νέα", 22 Ιουλίου 2016, σελ. 8.
  18. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (1973). Αναζήτηση και νόστος του Οδυσσέα. Η διαλεκτική της Οδύσσειας. Αθήνα: εκδ. Παπαζήση. 
  19. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (2014). Αναζήτηση και νόστος του Οδυσσέα. Η διαλεκτική της Οδύσσειας (Αναθεωρημένη έκδοση). Θεσσαλονίκη: εκδ. ΙΝΣ-Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη. ISBN 978-960-231-165-3. 
  20. Μαρωνίτης, Δημήτρης Ν., Αναζήτηση και νόστος του Οδυσσέα, 2014, σελ. 17.
  21. Κάλφας, Βασίλης (2019). «Τα πρώιμα αρχαιοελληνικά γραπτά του Μαρωνίτη. Ένα πρότυπο επιστημονικής γραφής». Στο: Δημήτρης Μαρωνίτης. Άνδρας πολύτροπος. Αθήνα: εκδ. Εταιρεία Σπουδών Μωραΐτη. σελ. 20 (από 15-22). ISBN 978-960-259-151-2. Έχουμε μάλλον λησμονήσει (ή απωθήσει) την πνευματική έρημο και την εκφραστική αναπηρία που επικρατούσε στα χρόνια της δικτατορίας. Αν η μνήμη δεν βοηθάει θα μπορούσε να ανατρέξει κανείς στα σχολικά και πανεπιστημιακά βιβλία της εποχής  Missing or empty |title= (βοήθεια)
  22. Παπαγγελής, Θεόδωρος (2019). «Η βαθιά δομή και το ουμανιστικό πάθος της αρχαιογνωσίας του Δημήτρη Μαρωνίτη». Στο: Δημήτρης Μαρωνίτης. Άνδρας πολύτροπος. Αθήνα: Εταιρεία Σπουδών Μωραϊτη. σελ. 26 (από 23-29). ISBN 978-960-259-151-2.  Missing or empty |title= (βοήθεια)
  23. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (1981). Ηρόδοτος. Επτά νουβέλες και τρία ανέκδοτα. Εισαγωγή, μετάφραση και τρία δοκίμια. Αθήνα: εκδ. Άγρα. 
  24. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (2001). Ηρόδοτος. Οκτώ νουβέλες και τέσσερα ανέκδοτα. Εισαγωγή, μετάφραση και πέντε δοκίμια του Δ. Ν. Μαρωνίτη. Αθήνα: εκδ. Άγρα. ISBN 960-325-376-6. 
  25. Κυρτάτας, Δημήτρης (2001). «Επιστροφή στον Ηρόδοτο. Για τις μεταφράσεις Ηροδότου του Δ. Ν. Μαρωνίτη». ο Πολίτης (93): 46 (από 44-46). 
  26. Κυρτάτας, Δημήτρης (2014). «Ομηρικές και ηροδότειες αναγνώσεις του Δ. Ν. Μαρωνίτη». Φιλολογική. Αφιέρωμα στον Δ. Ν. Μαρωνίτη (128): 20 (από 20-22). ISSN 1105-2732. 
  27. Βαρμάζης, Νίκος, Δ. (2019). Δημήτρης Ν. Μαρωνίτης (1929-2016). Θεσσαλονίκη:εκδ. Γράφημα. σελ. 73-4. 
  28. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (2001). Ηρόδοτος. Οκτώ Νουβέλες και τέσσερα ανέκδοτα. Αθήνα. σελ. 205. 
  29. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (1999). Ομηρικά μεγαθέματα: πόλεμος-ομιλία-νόστος. Αθήνα: εκδ. Κέδρος. ISBN 978-960-04-1594-0. 
  30. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (2005). Ομηρικά Μεγαθέματα. Πόλεμος-Ομιλία-Νόστος. Με τέσσερις πρόσθετες μελέτες. Αθήνα: εκδ. Κέδρος. ISBN 960-04-1594-3. 
  31. Πόλκας, Λάμπρος (2000). «Πόλεμος-ομιλία-νόστος: η ασύμφωνη αρμονία μιας επικής σχέσης». Ποίηση (16): 247-253. 
  32. Maronitis, D. N. (2004). Homeric Megathemes: War-Homilia-Homecoming. Translated by David Connolly. Lanham, MD: Rowman & Littlefield. ISBN 978-0-7391-0883-3. 
  33. Holoka, James P. (2005.02.10). «D.N. Maronitis, Homeric Megathemes: War - Homilia - Homecoming. Originally published as Homêrika megathemata: polemos - homilia - nostos (Athens 1999). Translated by David Connolly. Lanham, MD: Rowman & Littlefield, 2004». Bryn Mawr Classical Review. http://bmcr.brynmawr.edu/2005/2005-02-10.html. Ανακτήθηκε στις 22-06-2019. 
  34. Maronitis, D. N. (2007). «The Space of Homilia and Its Signs in the Iliad and the Odyssey». Στο: Bloom, Harold. Homer, edited and with an introduction by Harold Bloom. New York: Chelsea House. σελίδες 189–204. ISBN 0791093131 http://catdir.loc.gov/catdir/toc/ecip0618/2006025325.html.  Missing or empty |title= (βοήθεια)
  35. Maronitis, D. N. (2007). «The Iliadic War». Στο: Bloom, Harold. Homer's The Iliad, edited and with an introduction by Harold Bloom. New York: Chelsea House. σελίδες 181–194. ISBN 0791093069 http://catdir.loc.gov/catdir/toc/ecip071/2006031068.html.  Missing or empty |title= (βοήθεια)
  36. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (2005). Επιλεγόμενα στην ομηρική Οδύσσεια. Αθήνα: εκδ. Κέδρος. ISBN 978-960-04-2904-6. 
  37. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (16 Οκτωβρίου 2005). «Επιλέγοντας». εφ. "Το Βήμα". Ανακτήθηκε στις 30 Ιουνίου 2019. 
  38. Πόλκας, Λάμπρος (2006). «Ομηρικά ζητήματα στα Επιλεγόμενα της "Οδύσσειας"». Εντευκτήριο (72): 108-112. ISSN 1105-4190. 
  39. Δ. Ν. Μαρωνίτης & Λ. Πόλκας (2007). Αρχαϊκή επική ποίηση. Θεσσαλονίκη: ΙΝΣ-Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη. ISBN 978-960-231-117-2. 
  40. «Αρχαϊκή Επική Ποίηση: Από την Ιλιάδα στην Οδύσσεια». Ψηφίδες για την Ελληνική Γλώσσα (ΚΕΓ). Ανακτήθηκε στις 30 Ιουνίου 2019. 
  41. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (2014). Έπος και δράμα. Από το χθες στο αύριο. Αθήνα: εκδ. Άγρα. ISBN 978-960-505-129-7. 
  42. Κυρτάτας, Δημήτρης (2014). «Η σιωπή και η λήθη». Ποιητική (14): 228 (από 228-230). 
  43. John N. Kazazis & Antonios Rengakos (1999). Euphrosyne: Studies in Ancient Epic and its Legacy in Honor of Dimitris N. Maronitis. Stuttgart: Franz Steiner Verlag. ISBN 978-3515076128. 
  44. Βαρών-Βασάρ, Οντέτ, επιμ. (1998). «Πορτραίτα μεταφραστών: Μια συνέντευξη του Δ. Ν. Μαρωνίτη». Μετάφραση '98 (4): 91-3 (από 91-113). ISSN 1106-5877. 
  45. Βαρών-Βασάρ, Οντέτ (1988). Πορτραίτα μεταφραστών: μια συνέντευξη του Δ. Ν. Μαρωνίτη, σελ. 96-8.
  46. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (Ιανουάριος 1977). «Οι μεταφράσεις της Οδύσσειας: μια επείγουσα πρόταση». Ο Πολίτης (8): 38-39 (από 38-41). «Έφτασε ίσως ο καιρός να δοκιμαστεί και η μεταγραφή της Οδύσσειας σε ελεύθερο (εννοώ αστιχούργητο) ποιητικό λόγο, όπου ο ρυθμός δεν θα επιβάλλεται, αλλά θα υποβάλλεται στη γλώσσα, ανάλογα με τις περιστάσεις.». 
  47. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (1988). Οδυσσἐως Σχεδία. Η πέμπτη ραψωδία της Οδύσσειας. Μετάφραση-σχόλια Δ. Ν. Μαρωνίτης. Αθήνα: εκδ. Στιγμή. 
  48. Μαρωνίτης. Ν. Δημήτρης. Ομήρου Οδύσσεια. Μετάφραση-Επιλεγόμενα. Ραψωδίες ζ: 1991, α: 1992, ε: 1992, η: 1992, θ: 1992, ι: 1993, κ: 1994, λ: 1994, μ: 1994. Εκδ. Στιγμή.
  49. Μαρωνίτης, Ν. Δημήτρης. Ομήρου Οδύσσεια. Μετάφραση-Επιλεγόμενα. Ραψωδίες β: 1995, γ: 1995, δ: 1996, ν: 1996, ξ: 1997, ο: 1998, π: 1998, ρ: 1998, ψ: 1998, σ: 1999, τ: 2000, φ: 2000, υ: 2001, χ: 2001, ω: 2001. Εκδ. Καστανιώτη.
  50. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (1995). Οδύσσεια. Ραψωδίες α-μ. Μετάφραση Δ. Ν. Μαρωνίτης. Αθήνα: εκδ. Καστανιώτη. ISBN 960-03-1532-9. 
  51. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν (2001). Οδύσσεια. Ραψωδίες ν-ω. Μετάφραση Δ. Ν. Μαρωνίτης. Αθήνα: εκδ. Καστανιώτη. ISBN 960-03-3193-6. 
  52. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν (2006). Ομήρου Οδύσσεια. Μετάφραση Δ. Ν. Μαρωνίτης. Θεσσαλονίκη: εκδ. ΙΝΣ [Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη]. ISBN 960-231-119-3. 
  53. Πεπονή, Αναστασία-Ερασμία (1993). «τῇ δὴ τῆς κινήσεως τάξει ῥυθμὸς ὄνομα…Γύρω από τη ρυθμική σύνθεση της μετάφρασης της "Οδύσσειας" από τον Δ. Ν. Μαρωνίτη». Εντευκτήριο (22): 9-26. ISSN 1105-4190. 
  54. Ντουνιά, Χριστίνα (1997). Επιβίωση και πρόσληψη: η νέα μετάφραση της «Οδύσσειας». Εφημ. "Το Βήμα" Β 4 (9/02/1997).
  55. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (1995). Οδύσσεια. Ραψωδίες α-μ. Μετάφραση Δ. Ν. Μαρωνίτης. σελ. 9. 
  56. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (1994). Έκτορος και Ανδρομάχης ομιλία. Όμηρος-Σαπφώ-Σοφοκλής. Μετάφραση-επίμετρο Δ. Ν. Μαρωνίτης. Αθήνα: εκδ. Διάττων. 
  57. Βαρών-Βασάρ. Πορτραίτα μεταφραστών. Μια συνέντευξη με τον Δ. Ν. Μαρωνίτη, 1998, σελ. 99-100.
  58. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (1995). Εκλογές από τον Ησίοδο. Θεογονία, Έργα, Ηοίαι. Μετάφραση-επιλεγόμενα Δ. Ν. Μαρωνίτης. Αθήνα: εκδ. Το Ροδακιό. ISBN 960-7360-16-8. 
  59. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (2009). Εκλογές από τον Ησίοδο. Θεογονία, Έργα και Ηοίαι. Μετάφραση-επιλεγόμενα Δ. Ν. Μαρωνίτης (Β΄. Συμπληρωμένη και διορθωμένη έκδοση). Αθήνα: εκδ. Άγρα. ISBN 978-960-325-2 Check |isbn= value: checksum (βοήθεια). 
  60. Μαρωνίτης, Ν. Δημήτρης. Εκλογές από τον Ησίοδο, β' έκδοση, 2009, σελ. 13.
  61. Πασχάλης, Στ. Η ποίηση της μετάφρασης. Εφ. "Το Βήμα", 21/07/1996.[1]
  62. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (2003). Ομήρου Οδύσσεια. 24 Παρομοιώσεις. Αθήνα: εκδ. Διάττων. ISBN 960-7031-65-2. 
  63. Κωτίδης, Αντώνης. Εικόνες του λόγου αζωγράφιστες. Εφ. "Καθημερινή" (08/07/2013)
  64. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (2016). Επί του περιεχομένου. Αθήνα: εκδ. Άγρα. ISBN 978-960-505-235-3 Check |isbn= value: checksum (βοήθεια). 
  65. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (2012). 24+2 ιλιαδικές παρομοιώσεις. Κείμενο-μετάφραση-πρόλογος-επίλογος Δ. Ν. Μαρωνίτης. Αθήνα: εκδ. Άγρα. ISBN 9789605050498. 
  66. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (2009). Ομήρου Ιλιάς. Τόμος Πρώτος. Ραψωδίες Α-Μ. Αθήνα: εκδ. Άγρα. ISBN 978-960-325-843-8. 
  67. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (2010). Ομήρου Ιλιάς. Τόμος Δεύτερος. Ραψωδίες Ν-Ω. Αθήνα: εκδ. Άγρα. ISBN 978-960-325-923-7. 
  68. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (2012). Ομήρου Ιλιάς. Ραψωδίες Α-Ω. Αθήνα: εκδ. Άγρα. ISBN 978-960-505-033-7. 
  69. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (2012). Ομήρου Ιλιάς. Ραψωδίες Α-Ω. σελ. 597-609. 
  70. Πιμπλής, Μανώλης (2009). Ο Δημήτρης Μαρωνίτης για την ομηρική Ιλιάδα. Βρίζοντας τον Αχιλλέα. Εφημ. "Τα Νέα", Τρίτη 8 Δεκεμβρίου 2009.
  71. Καλαμάρας, Βασίλης (2009). Δεν είναι βιασμός η μετάφραση, αμοιβαία φιλοξενία είναι. Εφημ. "Ελευθεροτυπία", Τετάρτη 23 Σεπτεμβρίου 2009.
  72. Παπαγγελής, Θεόδωρος (2011). Για το ριζικό πάθος του πολέμου. Εφ. "Τα Νέα" (15 Ιανουαρίου 2011).
  73. Ρεγκάκος, Αντώνης (2009). Με «ποιητικότητα» και «επικαιροποίηση» Μαρωνίτη. Εφ. "Καθημερινή" (17.11.2009)
  74. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (2004). Σοφοκλής. Οιδίπους επί Κολωνώ. Μετάφραση-επίμετρο Δ. Ν. Μαρωνίτης. Αθήνα: εκδ. ΜΙΕΤ. ISBN 960-250-276-2. 
  75. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (2012). Σοφοκλής. Αίας. Μετάφραση-επιλεγόμενα Δ. Ν. Μαρωνίτης. Αθήνα: εκδ. ΜΙΕΤ. ISBN 978-960-250-560-1. 
  76. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (2015). Σοφοκλής. Αντιγόνη. Μετάφραση-Εισαγωγή: Δημήτρης Μαρωνίτης. Αθήνα: εκδ. Γκόνη. ISBN 978-960-9509-05-3. 
  77. Αποστολίδου, Βενετία (2019). «Η συμβολή του Δ. Ν. Μαρωνίτη στη Νεοελληνική Φιλολογία. Αρχαιογνωσία και νεογνωσία». Στο: Δημήτρης Μαρωνίτης. Άνδρας πολύτροπος. Αθήνα: εκδ. "Εταιρεία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού & Γενικής Παιδείας (ιδρυτής: Σχολή Μωραΐτη)". σελ. 31 (από 31-40). ISBN 978-960-259-151-2. το δημοσιευμένο νεοελληνικό έργο του είναι πολύ σημαντικό και έχει συμβάλει στην ανάπτυξη της ΝΕΦ, ενώ, ταυτόχρονα, στο διάστημα 1975-1985, δίδαξε στη Φιλοσοφική Σχολή Θεσσαλονίκης μαθήματα για τη νεοελληνική λογοτεχνία, πήρε μέρος σε επιτροπές κρίσης του διδακτικού προσωπικού της ΝΕΦ, εισηγήθηκε την εμβληματική για τις σολωμικές σπουδές διδακτορική διατριβή της Ελένης Τσαντσάνογλου το 1977 και, γενικότερα, όπως φαίνεται και από τα Πρακτικά των Συνεδριάσεων της Φιλοσοφικής Σχολής, αντιμετωπιζόταν ως ένας «άτυπος» καθηγητής της ΝΕΦ  Missing or empty |title= (βοήθεια)
  78. Στασινοπούλου, Μαρία (1985), Συνέντευξη με τον Δ. Ν. Μαρωνίτη, σελ. 63-64. Επίσης, στο Βαρμάζης, Νίκος, Δ. (2019). Δημήτρης Μαρωνίτης (1929-2016), σελ. 103-105.
  79. Συνέντευξη στον Νίκο Μπακουνάκη. Τα βιβλιάρια τραπέζης του Δ. Ν. Μαρωνίτη. Ο Ομηρος, τα αρχαία κείμενα, η νέα ελληνική ποίηση, η γραφή, η ανάγνωση και ο ρόλος των διαμεσολαβητών. Εφ. "Το Βήμα", 17/02/2008.
  80. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (1961). «Η αντίληψη του τραγικού στον Καζαντζάκη. Η "Μέλισσα" και η πηγή της». Κριτική (17/18): 182-195. http://62.103.28.111/infopubl/10238.0017/#20. Ανακτήθηκε στις 24-06-2019. 
  81. Αποστολίδου, Βενετία (2019). Η συμβολή του Δ. Ν. Μαρωνίτη στη Νεοελληνική Φιλολογία, σελ. 32, και Βαρμάζης, Νίκος, Δ. (2019). Δημήτρης Μαρωνίτης (1929-2016), σελ. 105-107.
  82. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (1964). «Λογική και ποίηση». Εποχές (17): 23-30. Σεπτέμβριος 1964. 
  83. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν (1965). «Πρώτα φιλολογικά προλεγόμενα στον Άξιον εστί». Εποχές (29): 13-19. Σεπτέμβριος 1965. 
  84. Η Β. Αποστολίδου, ό.π. (2019), σελ. 35, παρατηρεί πως με τη μελέτη αυτή ο Δ. Ν. Μαρωνίτης "πραγματοποιεί μία ορμητική είσοδο στο χώρο της μοντέρνας ποίησης, έναν χώρο που έως τότε ήταν αποκλειστικό προνόμιο της εξωπανεπιστημιακής κριτικής, και θέτει «φιλολογικές προϋποθέσεις» για την προσέγγιση και την αξιολόγησή της".
  85. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν (1970). «Υπεροψία και μέθη. Ο ποιητής και η ιστορία». Στο: Δεκαοχτώ κείμενα. Αθήνα: εκδ. Κέδρος. σελίδες 135–154.  Missing or empty |title= (βοήθεια)
  86. Αποστολίδου, Βενετία (2019). Η συμβολή του Δ. Ν. Μαρωνίτη στη Νεοελληνική Φιλολογία. Στο: Δημήτρης Μαρωνίτης. Άνδρας πολύτροπος, σελ. 36.
  87. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (1973). «Ο ποιητής και η ποίηση». ἡΣυνέχεια (1): 20-21. Μάρτιος 1973. 
  88. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (1973). «Ο μπρούτζινος καθρέφτης. Σχόλιο στο Νεκρόδειπνο». ἡΣυνέχεια (2): 87-89. Απρίλιος 1973. 
  89. Τσιριμώκου, Λίζυ. «Συνωμοσία γραφής και ανάγνωσης. Διαδοχικές σπουδές σε ποιητικούς τόπους». Φιλολογική. Αφιέρωμα στον Δ. Ν. Μαρωνίτη (128): 28 (από 25-28). 
  90. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (1975). Οι Εποχές του "Κρητικού". Αθήνα: εκδ. Λέσχη. 
  91. Γαραντούδης, Ευριπίδης (2010). «Όταν ο Σολωμός και ο Καβάφης αλληλοσυμπληρώνονται». Στο: Βαγενάς, Νάσος. Επέτειος. σελ. 131 (από 129-132).  Missing or empty |title= (βοήθεια)
  92. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (1975). Οι Εποχές του Κρητικού, σελ. 12.
  93. Τσιριμώκου, Λίζυ. «Συνωμοσία γραφής και ανάγνωσης - Διαδοχικές σπουδές σε ποιητικούς τόπους». Φιλολογική. Αφιέρωμα στον Δημήτρη Μαρωνίτη (128): 26 (από 25-28). ISSN 1105-2732. 
  94. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (1976). Ποιητική και Πολιτική Ηθική. Πρώτη Μεταπολεμική Γενιά. Αλεξάνδρου - Αναγνωστάκης - Πατρίκιος. Αθήνα: εκδ. Κέδρος. ISBN 978-960-04-3070-7. 
  95. Καραβίδας, Κώστας (2015). «Ένας κριτικός του παρόντος. Απόλογος για τον νεοελληνιστή Δ.Ν. Μαρωνίτη». το Δέντρο. Σελίδες για τον Δ. Ν. Μαρωνίτη (205-206): σελ. 172 (από 170-174). Οκτώβριος 2015. 
  96. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (1976). Ποιητική και πολιτική ηθική, σελ. 7.
  97. Βουτουρής, Παντελής (Σεπτέμβριος 2016). «Ποιητική και πολιτική ηθική. Για την πρώτη μεταπολεμική γενιά.». The Books Journal (69): 76 (από 76-77). «"Συμβολή" σημαίνει το σημείο συνάντησης της ποιητικής ευαισθησίας με την πολιτική εντολή. Συνάντηση που συντελείται μέσα από μιαν εναγώνια, βασανιστική, και ενίοτε δραματική διαδικασία». 
  98. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (1980). Άνθρωποι, χρώματα, ζώα, μηχανές. Αθήνα: εκδ. Γνώση. 
  99. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (10 Απριλίου 2005). «Μνήμη Σαχτούρη». εφ. "Το Βήμα". Ανακτήθηκε στις 28 Ιουνίου 2019. 
  100. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (1980). Όροι του λυρισμού στον Οδυσσέα Ελύτη. Αθήνα: εκδ. Κέδρος. 
  101. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (1980). Όροι του λυρισμού στον Οδυσσέα Ελύτη, σελ. 11.
  102. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν (1984). Ο Καβάφης και οι νέοι. Αθήνα: εκδ. Θεμέλιο. 
  103. «Έμμονες ιδέες [ο Δ. Ν. Μαρωνίτης μιλάει στον Γιάννη Παπαθεοδώρου]». Το Δέντρο (205-206): 160 (από 158-169). Οκτώβριος 2015. 
  104. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (1984). Η ποίηση του Γιώργου Σεφέρη. Μελέτες και μαθήματα. Αθήνα: εκδ. Ερμής. 
  105. Βαγενάς, Νάσος (2010). «Ο Μαρωνίτης κριτικός του Σεφέρη». Στο: Βαγενάς, Νάσος. ΕΠΕΤΕΙΟΣ. Αθήνα: εκδ. Μικρή Άρκτος. σελ. 77 (από 69-82).  Missing or empty |title= (βοήθεια)
  106. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (1986). Η πεζογραφία του Γιώργου Χειμωνά. Αφηρημένο και συγκεκριμένο. Δύο ομιλίες και ένα επίμετρο. Αθήνα: εκδ. Λωτός. 
  107. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν (2007). Η πεζογραφία του Γιώργου Χειμωνά (δεύτερη συμπληρωμένη έκδοση). Αθήνα: εκδ. Κέδρος. ISBN 978-060-04-3599-3 Check |isbn= value: checksum (βοήθεια). 
  108. Ζήρας, Αλέξης (2010). «Από τον Όμηρο ως τον Καβάφη και τον Χειμωνά». Στο: Βαγενάς, Νάσος. ΕΠΕΤΕΙΟΣ. Αθήνα: εκδ. Μικρή Άρκτος. σελ. 147 (από 143-147).  Missing or empty |title= (βοήθεια)
  109. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (1986). Πίσω μπρος. Προτάσεις και υποδείξεις για τη νεοελληνική ποίηση και πεζογραφία. Αθήνα: εκδ. Στιγμή. σελ. 9-10. 
  110. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν (1992). Διαλέξεις. Αθήνα: εκδ. Στιγμή. ISBN 960-269-115-8. 
  111. Καγιαλής, Τάκης (1993). «Προϊόν ανάγκης». Εντευκτήριο (22): 112 (από 111-114). ISSN 1105-4190. 
  112. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (1997). Κειμενοφιλικά. Αθήνα: εκδ. Κέδρος. ISBN 960-04-1375-4. 
  113. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (1997). Κειμενοφιλικά, σελ. 8.
  114. Αγγελάτος, Δημήτρης (2010). «Η ευάγωγη θεωρία (εντός) της λογοτεχνίας: Θεωρία και λογοτεχνία στο κριτικό έργο του Δ.Ν. Μαρωνίτη». Σύγκριση 21: 133 (από 130-135). 
  115. Αντωνιάδου, Ελένη, επιμ. (2005). Συνομιλία. Κείμενα του Δ. Ν. Μαρωνίτη για το έργο του Τίτου Πατρίκιου. Αθήνα: εκδ. Κέδρος. ISBN 960-04-2893-7 Check |isbn= value: checksum (βοήθεια). 
  116. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (2004). Διονύσιος Σολωμός. Μελετήματα. Γραφή και Ανάγνωση 1. Αθήνα: εκδ. Πατάκη. ISBN 978-960-16-2565-2. 
  117. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν (2007). Κ. Π. Καβάφης. Μελετήματα. Γραφή και Ανάγνωση 2. ISBN 9789601625645. 
  118. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (2008). Γιώργος Σεφέρης, Μελετήματα. Γραφή και Ανάγνωση 3. Αθήνα: εκδ. Πατάκη. ISBN 978-960-16-2987-0 Check |isbn= value: checksum (βοήθεια). 
  119. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν (2008). Οδυσσέας Ελύτης. Μελετήματα. Γραφή και Ανάγνωση 4. Αθήνα: εκδ. Κέδρος. ISBN 9789601629797. 
  120. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (2013). Γιάννης Ρϊτσος. Μελετήματα. Γραφή και Ανάγνωση 5. Αθήνα: εκδ. Πατάκη. ISBN 978-960-16-3365-7. 
  121. Μαρωνίτης, Δημήτρης, Ν. (2009). Τάκης Σινόπουλος - Μίλτος Σαχτούρης. Μελετήματα. Γραφή και Ανάγνωση 6. Αθήνα: εκδ. Πατάκη. ISBN 978-960-16-3366-4. 

ΠηγέςΕπεξεργασία

Αναφερόμενα έργα του Δ. Ν. Μαρωνίτη

ελληνόγλωσσα:

  • Η αντίληψη του τραγικού στον Καζαντζάκη. Η "Μέλισσα" και η πηγή της. Κριτική (17/18), Σεπτέμβριος-Δεκέμβριος 1961, σελ. 182-95.
  • Έρευνα στο ύφος του Ηροδότου: Μια μορφή υπερβατού. ΑΠΘ: Θεσσαλονίκη, 1962 [Επιστημονική Επετηρίς Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Παράρτημα 7].
  • Εισαγωγή στον Ηρόδοτο. Διατριβή για υφηγεσία. Αθήνα: εκδ. Γκοβόστη, 1964.
  • Ηροδότου Ιστορίαι. Κλειώ. Εισαγωγή-μετάφραση-σχόλια Δ. Ν. Μαρωνίτη. Αθήνα: εκδ. Γκοβόστη, 1964.
  • Λογική και ποίηση. Εποχές (17), Σεπτέμβριος 1964, σελ. 23-30.
  • Πρώτα φιλολογικά προλεγόμενα στον Άξιον εστί. Εποχές (29), Σεπτέμβριος 1965, σελ. 13-19.
  • Υπεροψία και μέθη. Ο ποιητής και η ιστορία. Στο: Δεκαοχτώ κείμενα. Αθήνα: εκδ. Κέδρος, 1970, σελ. 135-54.
  • Αναζήτηση και νόστος του Οδυσσέα. Η διαλεκτική της Οδύσσειας. Αθήνα: εκδ. Παπαζήση, 1973 (αναθ. έκδοση 2014. Θεσσαλονίκη: εκδ. ΙΝΣ-Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη). ISBN 978-960-231-165-3.
  • Ο ποιητής και η ποίηση. ἡΣυνέχεια (1), Μάρτιος 1973, σελ. 20-1.
  • Ο μπρούτζινος καθρέφτης. Σχόλιο στο Νεκρόδειπνο. ἡΣυνέχεια (2), Απρίλιος 1973, σελ. 87-9.
  • Μαύρη Γαλήνη. ἡΣυνέχεια (8), Οκτώβριος 1973, σελ. 346-49.
  • Οι Εποχές του "Κρητικού". Αθήνα: εκδ. Λέσχη, 1975.
  • Ποιητική και Πολιτική Ηθική. Πρώτη Μεταπολεμική Γενιά. Αλεξάνδρου-Αναγνωστάκης-Πατρίκιος. Αθήνα: εκδ. Κέδρος, 1976. ISBN 978-960-04-3070-7.
  • Οι μεταφράσεις της Οδύσσειας: μια επείγουσα πρόταση. Ο Πολίτης (8), Ιανουάριος 1977, σελ. 38-41.
  • Άνθρωποι, χρώματα, ζώα, μηχανές. Αθήνα: εκδ. Γνώση, 1980.
  • Όροι του λυρισμού στον Οδυσσέα Ελύτη. Αθήνα: εκδ. Κέδρος, 1980.
  • Ηρόδοτος. Επτά νουβέλες και τρία ανέκδοτα. Εισαγωγή, μετάφραση και τρία δοκίμια. Αθήνα: εκδ. Άγρα, 1981 (αναθ. έκδοση 2001: Ηρόδοτος. Οκτώ νουβέλες και τέσσερα ανέκδοτα. Εισαγωγή, μετάφραση και πέντε δοκίμια του Δ. Ν. Μαρωνίτη. Αθήνα: εκδ. Άγρα). ISBN 960-325-376-6.
  • Ο Καβάφης και οι νέοι. Αθήνα: εκδ. Θεμέλιο, 1984.
  • Η ποίηση του Γιώργου Σεφέρη. Μελέτες και μαθήματα. Αθήνα: εκδ. Ερμής, 1984.
  • Η πεζογραφία του Γιώργου Χειμωνά. Αφηρημένο και συγκεκριμένο. Δύο ομιλίες και ένα επίμετρο. Αθήνα: εκδ. Λωτός, 1986 (δεύτερη συμπληρωμένη έκδοση 2007. Αθήνα: εκδ. Κέδρος). ISBN 978-060-04-3599-3.
  • Πίσω μπρος. Προτάσεις και υποδείξεις για τη νεοελληνική ποίηση και πεζογραφία. Αθήνα: εκδ. Στιγμή, 1986.
  • Οδυσσέως Σχεδία. Η πέμπτη ραψωδία της Οδύσσειας. Μετάφραση-σχόλια Δ. Ν. Μαρωνίτης. Αθήνα: εκδ. Στιγμή, 1988.
  • Ομήρου Οδύσσεια. Μετάφραση-Επιλεγόμενα. Ραψωδίες ζ, α, ε, η, θ, ι, κ, λ, μ.: εκδ. Στιγμή, 1991-94 (σε τεύχη).
  • Ομήρου Οδύσσεια. Μετάφραση-Επιλεγόμενα. Ραψωδίες β, γ, δ, ν, ξ, ο, π, ρ, ψ, σ, τ, φ, υ, χ, ω: εκδ. Καστανιώτη, 1995-2001 (σε τεύχη).
  • Διαλέξεις. Αθήνα: εκδ. Στιγμή, 1992. ISBN 960-269-115-8.
  • Έκτορος και Ανδρομάχης ομιλία. Όμηρος-Σαπφώ-Σοφοκλής. Μετάφραση-επίμετρο Δ. Ν. Μαρωνίτης. Αθήνα: εκδ. Διάττων, 1994.
  • Εκλογές από τον Ησίοδο. Θεογονία, Έργα, Ηοίαι. Μετάφραση-επιλεγόμενα Δ. Ν. Μαρωνίτης. Αθήνα: εκδ. Το Ροδακιό, 1995 (Β΄ έκδοση, συμπληρωμένη και διορθωμένη, Αθήνα, εκδ. Άγρα, 2009) ISBN 978-960-325-2.
  • Οδύσσεια. Ραψωδίες α-μ. Μετάφραση Δ. Ν. Μαρωνίτης. Αθήνα: εκδ. Καστανιώτη, 1995. ISBN 960-03-1532-9
  • Κειμενοφιλικά. Αθήνα: εκδ. Κέδρος, 1997. ISBN 960-04-1375-4.
  • Ομηρικά μεγαθέματα: πόλεμος-ομιλία-νόστος. Αθήνα: εκδ. Κέδρος, 1999 (δεύτερη έκδοση με τέσσερις πρόσθετες μελέτες 2005). ISBN 978-960-04-1594-0.
  • Οδύσσεια. Ραψωδίες ν-ω. Μετάφραση Δ. Ν. Μαρωνίτης. Αθήνα: εκδ. Καστανιώτη, 2001. ISBN 960-03-3193-6.
  • Ομήρου Οδύσσεια. 24 Παρομοιώσεις. Αθήνα: εκδ. Διάττων, 2003. ISBN 960-7031-65-2.
  • Σοφοκλής. Οιδίπους επί Κολωνώ. Μετάφραση-επίμετρο Δ. Ν. Μαρωνίτης. Αθήνα: εκδ. ΜΙΕΤ, 2004. ISBN 960-250-276-2.
  • Διονύσιος Σολωμός. Μελετήματα. Γραφή και Ανάγνωση 1. Αθήνα: εκδ. Πατάκη, 2004. ISBN 978-960-16-2565-2.
  • Επιλεγόμενα στην ομηρική Οδύσσεια. Αθήνα: εκδ. Κέδρος, 2005. ISBN 978-960-04-2904-6.
  • Επιλέγοντας. εφ. "Το Βήμα" (16 Οκτωβρίου 2005).
  • Μνήμη Σαχτούρη. εφ. "Το Βήμα" (10 Απριλίου 2005).
  • Συνομιλία. Κείμενα του Δ. Ν. Μαρωνίτη για το έργο του Τίτου Πατρίκιου. Αντωνιάδου Ελένη (επιμ.). Αθήνα: εκδ. Κέδρος, 2005. ISBN 960-04-2893-7.
  • Ομήρου Οδύσσεια. Μετάφραση Δ. Ν. Μαρωνίτης. Θεσσαλονίκη: εκδ. ΙΝΣ [Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη], 2006. ISBN 960-231-119-3.
  • Μαύρη Γαλήνη. Σαράντα χρόνια μετά. Αθήνα: εκδ. Το Ροδακιό, 2007. ISBN 978-960-8372-26-9.
  • Αρχαϊκή επική ποίηση (με τον Λ. Πόλκα). Θεσσαλονίκη: ΙΝΣ-Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη, 2007. ISBN 978-960-231-117-2.
  • Κ. Π. Καβάφης. Μελετήματα. Γραφή και Ανάγνωση 2. Αθήνα: εκδ. Πατάκη, 2007. ISBN 9789601625645.
  • Γιώργος Σεφέρης, Μελετήματα. Γραφή και Ανάγνωση 3. Αθήνα: εκδ. Πατάκη, 2008. ISBN 978-960-16-2987-0.
  • Οδυσσέας Ελύτης. Μελετήματα. Γραφή και Ανάγνωση 4. Αθήνα: εκδ. Πατάκη, 2008. ISBN 9789601629797.
  • Τάκης Σινόπουλος - Μίλτος Σαχτούρης. Μελετήματα. Γραφή και Ανάγνωση 6. Αθήνα: εκδ. Πατάκη, 2009. ISBN 978-960-16-3366-4.
  • Ομήρου Ιλιάς. Τόμος Πρώτος. Ραψωδίες Α-Μ. Αθήνα: εκδ. Άγρα, 2009. ISBN 978-960-325-843-8.
  • Ομήρου Ιλιάς. Τόμος Δεύτερος. Ραψωδίες Ν-Ω. Αθήνα: εκδ. Άγρα, 2012. ISBN 978-960-325-923-7.
  • Ομήρου Ιλιάς. Ραψωδίες Α-Ω. Αθήνα: εκδ. Άγρα, 2012. ISBN 978-960-505-033-7.
  • 24+2 ιλιαδικές παρομοιώσεις. Κείμενο-μετάφραση-πρόλογος-επίλογος Δ. Ν. Μαρωνίτης. Αθήνα: εκδ. Άγρα, 2012. ISBN 9789605050498.
  • Σοφοκλής. Αίας. Μετάφραση-επιλεγόμενα Δ. Ν. Μαρωνίτης. Αθήνα: εκδ. ΜΙΕΤ, 2012. ISBN 978-960-250-560-1.
  • Γιάννης Ρίτσος. Μελετήματα. Γραφή και Ανάγνωση 5. Αθήνα: εκδ. Πατάκη, 2013. ISBN 978-960-16-3365-7.
  • Έπος και δράμα. Από το χθες στο αύριο. Αθήνα: εκδ. Άγρα, 2014. ISBN 978-960-505-129-7.
  • Σοφοκλής. Αντιγόνη. Μετάφραση-Εισαγωγή: Δημήτρης Μαρωνίτης. Αθήνα: εκδ. Γκόνη, 2015. ISBN 978-960-9509-05-3.
  • Επί του περιεχομένου. Αθήνα: εκδ. Άγρα, 2016. ISBN 978-960-505-235-3.

μεταφρασμένα:

  • Maronitis, D. N. Homeric Megathemes: War-Homilia-Homecoming. Translated by David Connolly. Lanham, MD: Rowman & Littlefield, 2004. ISBN 978-0-7391-0883-3.
  • Maronitis, D. N. The Space of Homilia and Its Signs in the Iliad and the Odyssey. Στο: Bloom, Harold, επιμ. Homer, edited and with an introduction by Harold Bloom. New York: Chelsea House, 2007, σελ. 189-204. ISBN 0791093131.
  • Maronitis, D. N. The Iliadic War. Στο: Bloom, Harold, επιμ. Homer's The Iliad, edited and with an introduction by Harold Bloom. New York: Chelsea House, 2007, σελ. 181-194. ISBN 0791093069.

Αφιερώματα-συλλογικά έργα για το έργο του Δ. Ν. Μαρωνίτη

  • John N. Kazazis & Antonios Rengakos. Euphrosyne: Studies in Ancient Epic and its Legacy in Honor of Dimitris N. Maronitis. Stuttgart: Franz Steiner Verlag, 1999. ISBN 978-3515076128.
  • Σελίδες για τον Δ. Ν. Μαρωνίτη. Εντευκτήριο (49), Ιανουάριος-Μάρτιος 2000, σελ. 7-32.
  • Σελίδες για τον Δ. Ν. Μαρωνίτη. Εντευκτήριο (72), Ιανουάριος-Μάρτιος 2006, σελ. 100-12.
  • Επέτειος. Κρίσεις και σχόλια για το έργο του Δ. Ν. Μαρωνίτη 2008-2009. Επιμέλεια: Νάσος Βαγενάς. Αθήνα: Μικρή Άρκτος, 2010.
  • Αφιέρωμα στον Δ. Ν. Μαρωνίτη. Φιλολογική (128), Ιούλιος-Αύγουστος-Σεπτέμβριος 2014, σελ. 14-34.
  • Σελίδες για τον Δ. Ν. Μαρωνίτη. Το Δέντρο (205-206), Οκτώβριος 2015, σελ. 157-87.
  • Δημήτρης Μαρωνίτης. Σαν τη σπίθα κρυμμένος στη στάχτη. The Books' Journal (69), Σεπτέμβριος 2016, σελ. 69-80.
  • Δ. Ν. Μαρωνίτης (1929-2016). Εφ. "Το Βήμα της Κυριακής" (Νέες Εποχές), 17 Ιουλίου 2016, σελ. 21-8.
  • Οφειλόμενη τιμή. Εφ. "Η Αυγή" (Γράμματα και Τέχνες), 17 Ιουλίου 2016, σελ. 64-7.
  • Δ, Ν. Μαρωνίτης. Εφ. "Μακεδονία της Κυριακής", 17 Ιουλίου 2016, σελ. 9-11.
  • Ανοιχτό βιβλίο. Επιμ. Μισέλ Φάις. "Η εφημερίδα των Συντακτών", 23-24 Ιουλίου 2016, σελ. 23-4, 65-6.
  • Ο Μαρωνίτης που γνώρισα. Σύγχρονα Θέματα (137), Απρίλιος-Ιούνιος 2017, σελ. 12-36. ISSN: 1105-431X.
  • Περάσματα, μεταβάσεις, διελεύσεις. Όψεις μιας λογοτεχνίας εν κινήσει. Πρακτικά ΙΕ' Διεθνούς Επιστημονικής Συνάντησης 1-4 Μαρτίου 2017. Μνήμη Δ. Ν. Μαρωνίτη (1929-2016).Επιμέλεια: Ίλια Παπαστάθη. Θεσσαλονίκη: Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Τμήμα Φιλολογίας, Τομέας Μεσαιωνικών και Νεοελληνικών Σπουδών, 2018.
  • Δημήτρης Μαρωνίτης. Άνδρας πολύτροπος. Αθήνα: Εταιρεία Σπουδών Μωραΐτη, 2019. ISBN 978-960-259-151-2.

Συνεντεύξεις Δ. Ν. Μαρωνίτη:

  • Βαρών-Βασάρ, Οντέτ. Πορτραίτα μεταφραστών: Μια συνέντευξη του Δ. Ν. Μαρωνίτη. Μετάφραση '98 (4), Σεπτέμβριος 1998, σελ. 91-113. ISSN 1106-5877.
  • Διοσκουρίδης Σταύρος. Δ. Ν. Μαρωνίτης: συνέντευξη. Centro (9), Ιούνιος-Ιούλιος 2007, σελ. 25-7.
  • —, επιμ. Δ. Ν. Μαρωνίτης. Στο: Δεύτερη ανάγνωση. Οι συνεντεύξεις, εκτός από το έργο τους. Αθήνα: εκδ. Πόλις, 2012, σελ. 137-56. ISBN 978-960-435-351-4.
  • Καλαμάρας, Βασίλης. Δεν είναι βιασμός η μετάφραση, αμοιβαία φιλοξενία είναι. Εφημ. "Ελευθεροτυπία", 23/09/2009.
  • Μπακουνάκης, Νίκος. Τα βιβλιάρια τραπέζης του Δ. Ν. Μαρωνίτη. Ο Ομηρος, τα αρχαία κείμενα, η νέα ελληνική ποίηση, η γραφή, η ανάγνωση και ο ρόλος των διαμεσολαβητών. Εφ. "Το Βήμα", 17/02/2008.
  • Παπαθεοδώρου, Γιάννης. Έμμονες ιδέες [Ο Δ. Ν. Μαρωνίτης μιλάει στον Γιάννη Παπαθεοδώρου]. Το Δέντρο (205-206), Οκτώβριος 2015, σελ. 158-69.
  • Πιμπλής, Μανώλης. Ο Δημήτρης Μαρωνίτης για την ομηρική Ιλιάδα. Βρίζοντας τον Αχιλλέα. Εφημ. "Τα Νέα", 8/12/2009.
  • Στασινοπούλου, Μαρία. Συνέντευξη με τον Δ. Ν. Μαρωνίτη. Διαβάζω (130), 1985, σελ. 62-72.

Έγραψαν για το έργο του Δ. Ν. Μαρωνίτη

  • Αγγελάτος, Δημήτρης. Η ευάγωγη θεωρία (εντός) της λογοτεχνίας: Θεωρία και λογοτεχνία στο κριτικό έργο του Δ.Ν. Μαρωνίτη. Σύγκριση (21), 2010, σελ. 130-35.
  • Αποστολίδου, Βενετία. Η συμβολή του Δ. Ν. Μαρωνίτη στη Νεοελληνική Φιλολογία. Αρχαιογνωσία και νεογνωσία. Στο αφιέρωμα: Δημήτρης Μαρωνίτης. Άνδρας πολύτροπος, 2019, σελ. 31-40.
  • Βαγενάς, Νάσος. Ο Μαρωνίτης κριτικός του Σεφέρη. Στο αφιέρωμα: ΕΠΕΤΕΙΟΣ, 2010, σελ. 69-82.
  • Βαρμάζης, Νίκος Δ. Δημήτρης Ν. Μαρωνίτης (1929-2016). Ο εμπαθής δάσκαλος, ο πολύτροπος φιλόλογος, ο ανένδοτος διανοούμενος, ο ισοβίτης της γλώσσας. Θεσσαλονίκη: εκδ. Γράφημα, 2019. ISBN 976-618-6271-72--5.
  • Βουτουρής, Παντελής. Ποιητική και πολιτική ηθική. Για την πρώτη μεταπολεμική γενιά. Στο αφιέρωμα: Δημήτρης Μαρωνίτης, εφ. "Το Βήμα της Κυριακής", 2016, σελ. 76-7.
  • Γαραντούδης, Ευριπίδης. Όταν ο Σολωμός και ο Καβάφης αλληλοσυμπληρώνονται. Στο αφιέρωμα: ΕΠΕΤΕΙΟΣ, 2010, σελ. 129-32.
  • Γεωργουσόπουλος, Κώστας. Λάμδα (Νέκυια). Εφημ. "Τα Νέα", 22 Ιουλίου 2016, σελ. 8.
  • Ζήρας, Αλέξης. Από τον Όμηρο ως τον Καβάφη και τον Χειμωνά. Στο αφιέρωμα: ΕΠΕΤΕΙΟΣ, 2010, σελ. 143-47.
  • Καγιαλής, Τάκης. «Προϊόν ανάγκης». Εντευκτήριο (22), Άνοιξη 1993, 111-14. ISSN 1105-4190.
  • Καζάζης, Ιωάννης, Ν. Σπαράγματα μνήμης. Στο αφιέρωμα: Οφειλόμενη τιμή. Εφ. "Αυγή" (17/07/2016), σελ. 65.
  • —. Ο Δ. Ν. Μαρωνίτης και η ανανέωση της σύγχρονης φιλολογικής μας γλώσσας. Φιλόλογος (165), 2016, σελ 441-56. ISSN 1107-5392.
  • Κάλφας, Βασίλης. Τα πρώιμα αρχαιοελληνικά γραπτά του Μαρωνίτη. Ένα πρότυπο επιστημονικής γραφής. Στο αφιέρωμα: Δημήτρης Μαρωνίτης. Άνδρας πολύτροπος. σελ. 15-22.
  • Καραβίδας, Κώστας. Ένας κριτικός του παρόντος. Απόλογος για τον νεοελληνιστή Δ.Ν. Μαρωνίτη. Στο αφιέρωμα: Σελίδες για τον Δ. Ν. Μαρωνίτη, Το Δέντρο, 2015, σελ. 170-74.
  • Καραντζόλα, Ελένη. Δ. Ν. Μαρωνίτης. Μέρες και έργα. Στο αφιέρωμα: ΕΠΕΤΕΙΟΣ, 2010, σελ. 11-17.
  • Κυρτάτας, Δημήτρης. Επιστροφή στον Ηρόδοτο. Για τις μεταφράσεις Ηροδότου του Δ. Ν. Μαρωνίτη. Ο Πολίτης (93), 2001, σελ. 44-6.
  • —. Ομηρικές και ηροδότειες αναγνώσεις του Δ. Ν. Μαρωνίτη. Στο αφιέρωμα: Αφιέρωμα στον Δ. Ν. Μαρωνίτη. Φιλολογική, 2014, σελ. 20-22.
  • —. Η σιωπή και η λήθη. Ποιητική (14), 2014, σελ. 228-30.
  • Κωτίδης, Αντώνης. Εικόνες του λόγου αζωγράφιστες. Εφ. "Καθημερινή", 8 Ιουλίου 2013.
  • Ντουνιά, Χριστίνα. Επιβίωση και πρόσληψη: η νέα μετάφραση της «Οδύσσειας». Εφημ. "Το Βήμα" Β 4, 9/02/1997.
  • Παπαγγελής, Θεόδωρος. Για το ριζικό πάθος του πολέμου. Εφ. "Τα Νέα", 15 Ιανουαρίου 2011.
  • —. Η βαθιά δομή και το ουμανιστικό πάθος της αρχαιογνωσίας του Δημήτρη Μαρωνίτη. Στο αφιέρωμα: Δημήτρης Μαρωνίτης. Άνδρας πολύτροπος, 2019, σελ. 23-29.
  • Πασχάλης, Στρατής. Η ποίηση της μετάφρασης. Εφ. "Το Βήμα", 21/07/1996.
  • Πεπονή, Αναστασία-Ερασμία. τῇ δὴ τῆς κινήσεως τάξει ῥυθμὸς ὄνομα…Γύρω από τη ρυθμική σύνθεση της μετάφρασης της "Οδύσσειας" από τον Δ. Ν. Μαρωνίτη». Εντευκτήριο (22), Άνοιξη 1993, σελ. 9-26. ISSN 1105-4190
  • Πόλκας, Λάμπρος. Πόλεμος-ομιλία-νόστος: η ασύμφωνη αρμονία μιας επικής σχέσης. Ποίηση (16), 2000, σελ. 247-53.
  • —. Ομηρικά ζητήματα στα Επιλεγόμενα της "Οδύσσειας". Εντευκτήριο (72), 2006, σελ. 108-12. ISSN 1105-4190.
  • Ρεγκάκος, Αντώνης. Με «ποιητικότητα» και «επικαιροποίηση» Μαρωνίτη. Εφ. "Καθημερινή", 17 Ιουλίου 2019.
  • Στέφος, Αναστάσιος. Έργα και ημέρες του Δημήτρη Μαρωνίτη. Στο: Αφιέρωμα στον Δ. Ν. Μαρωνίτη. Φιλολογική , 2014, σελ. 14-9.
  • Τσαντσάνγολου, Κυριάκος. Για τον Μίμη. Στο αφιέρωμα: Περάσματα, μεταβάσεις, διελεύσεις..., 2018, σελ.15-23.
  • Τσιριμώκου, Λίζυ. Το μάθημα και η μαθητεία της κριτικής. Στο αφιέρωμα: ΕΠΕΤΕΙΟΣ, 2010, σελ. 41-52.
  • —. Συνωμοσία γραφής και ανάγνωσης - Διαδοχικές σπουδές σε ποιητικούς τόπους. Στο Αφιέρωμα στον Δ. Ν. Μαρωνίτη. Φιλολογική, 2014, σελ. 25-8.
  • Holoka, James P. D. N. Maronitis, Homeric Megathemes: War - Homilia - Homecoming. Originally published as Homêrika megathemata: polemos - homilia - nostos (Athens 1999). Translated by David Connolly. Lanham, MD: Rowman & Littlefield, 2004. Bryn Mawr Classical Review (2005.02.10).

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία

ΠολυμέσαΕπεξεργασία