Αυριανή (εφημερίδα)

(Ανακατεύθυνση από Αυριανή)

Η Αυριανή ήταν απογευματινή καθημερινή πολιτική εφημερίδα που εκδιδόταν στην Αθήνα και κυκλοφορούσε πανελλαδικά. Κατά τη δεκαετία του 1980 και το πρώτο μισό της δεκαετίας του 1990 ήταν μέσα στις δύο-τρεις κορυφαίες σε πώληση φύλλων εφημερίδες, μερικές φορές ξεπερνώντας και Τα Νέα, που παραδοσιακά κατείχαν την πρώτη θέση.

Αυριανή
Αυριανή logo.jpg
Αυριανη εξώφυλλο.jpg
Τύποςεφημερίδα
ΙδιοκτήτηςKouris Media Group
ΙδρυτήςΓιώργος και Μάκης Κουρής
ΕκδότηςΓιώργος Κουρής
ΊδρυσηΜάρτιος 1980
ΓλώσσαΕλληνικά
Διακοπή έκδοσηςΟκτώβριος 2012
ΙστοσελίδαΕπίσημος ιστότοπος

Η εφημερίδα χαρακτηρίστηκε από μεταπτώσεις στην πολιτική της γραμμή, ξεκινώντας ως φιλοπασοκική και καταλήγοντας στο πλευρό του Κώστα Καραμανλή και του Αλέξη Τσίπρα, και από άκρως επιθετική κριτική προς δημόσια πρόσωπα, φτάνοντας ακόμα και στη διάδοση πλαστών ειδήσεων. Ο χαρακτήρας αυτός περιγράφεται από το νεολογισμό «αυριανισμός», που συνταυτίζεται με τον ακραίο λαϊκισμό στον Τύπο.[1]

Τον Οκτώβριο του 2012 η εφημερίδα έκλεισε, μετά από επίσχεση εργασίας απλήρωτων εργαζομένων και πτώχευση. Ωστόσο, έναν χρόνο αργότερα, τον Νοέμβριο του 2013, ο Γιώργος Κουρής κυκλοφόρησε την Kontra News ως συνέχεια της Αυριανής.

ΙστορίαΕπεξεργασία

Πρωτοκυκλοφόρησε στην Αθήνα τον Μάρτιο του 1980 από τα αδέλφια Γιώργο και Μάκη Κουρή, παλαιότερα εκδότες τοπικών εντύπων στην Κεφαλονιά. Τους πρώτους τρεις μήνες της κυκλοφορίας της δεν διανεμόταν μαζί με τις άλλες εφημερίδες και είχε σχεδόν μηδαμινή κυκλοφορία, που δεν περιλαμβάνεται στα στοιχεία της ΕΙΗΕΑ.

Ξαφνικά η κυκλοφορία της εκτινάχθηκε στα 50.000 φύλλα ημερησίως τον Ιούλιο του 1980 επειδή, κατά κύριο λόγο, το μήνα εκείνο λόγω απεργίας των τυπογράφων κυκλοφορούσαν μόνο τρεις εφημερίδες: Τα κομματικά έντυπα της αριστεράς Ριζοσπάστης και Αυγή, καθώς και η Αυριανή, το συντακτικό και τεχνικό προσωπικό της οποίας δεν ανήκε στις αντίστοιχες συνδικαλιστικές ενώσεις. Μάλιστα η τιμή της εφημερίδας ήταν 5 δραχμές, όταν οι υπόλοιπες πωλούνταν στις 15 δρχ.

Η τότε κυβέρνηση Ράλλη προσπάθησε να περιορίσει την εφημερίδα απαγορεύοντας την πώλησή της σε μειωμένη τιμή και προβάλλοντας εμπόδια στη λειτουργία της, όπως τον αποκλεισμό των συντακτών της από τις καθιερωμένες ενημερώσεις των δημοσιογράφων. Το αποτέλεσμα ήταν η Αυριανή να ξεκινήσει μια ασυνήθιστη επίθεση στη Νέα Δημοκρατία, με ένα πρωτόγνωρο για την εποχή ύφος, με αποκορύφωμα της σκληρής αντιπαράθεσης τις καταγγελίες της Αυριανής για τις οικονομικές δραστηριότητες της συζύγου του πρωθυπουργού Ράλλη. Από τις εκλογές του 1981, η εφημερίδα ταυτίσθηκε ολοκληρωτικά με μία συγκεκριμένη ομάδα στελεχών του ΠΑΣΟΚ και κυρίως με τον Μένιο Κουτσόγιωργα, σε σημείο που να θεωρείται η προσωπική του εφημερίδα.[2]

Ο «αυριανισμός»Επεξεργασία

 
Το πρωτοσέλιδο της Αυριανής μετά τη νίκη του ΠΑΣΟΚ στις εκλογές του 1981

Από τη στιγμή που το ΠΑΣΟΚ ανέλαβε την εξουσία το 1981, η Αυριανή υιοθέτησε το σύνθημα: «Η εφημερίδα που εξευτέλισε μια κυβέρνηση και γκρέμισε ένα σάπιο καθεστώς 50 χρόνων». Τέσσερα χρόνια αργότερα και με αφορμή την εκλογή στο αξίωμα του Προέδρου της Δημοκρατίας του Χρήστου Σαρτζετάκη αντί του Κωνσταντίνου Καραμανλή, το άλλαξε σε: «Η εφημερίδα που γκρέμισε τον Καραμανλισμό». Στα τελευταία χρόνια της έκδοσης της, το σύνθημά της άλλαξε ξανά σε: «Ανεξάρτητη πολιτική εφημερίδα».

Η εφημερίδα επωφελήθηκε από τις ικανότητες του Κυριάκου Διακογιάννη στον εκφραστικό τομέα.[3] Η Αυριανή είχε γενικά το ρόλο του δημόσιου κατήγορου επικρίνοντας δριμύτατα κατά καιρούς την κυβέρνηση και συγκεκριμένους υπουργούς (η Μελίνα Μερκούρη ήταν συχνός στόχος επιθέσεων[εκκρεμεί παραπομπή]), αλλά ουδέποτε απέκρυψε τις στενές σχέσεις της με ηγετικά στελέχη του ΠΑΣΟΚ. Το φαινόμενο αυτό έγινε γνωστό ως «αυριανισμός», έχοντας λάβει και πολιτική διάσταση, ως έκφραση μιας τάσης στελεχών και οπαδών του ΠΑΣΟΚ. Το σκληρό και επιθετικό ύφος της εφημερίδας και η πρωτοφανής εκδοτική επιτυχία της προκάλεσαν πολλές συζητήσεις και αντιπαραθέσεις στους κόλπους των μελετητών της ελληνικής πολιτικής. Μερικοί, όπως ο Άγγελος Ελεφάντης, αντιμετώπισαν το φαινόμενο του αυριανισμού ως εντελώς βλαβερό για το δημόσιο βίο.[4] Στον αντίποδα όμως, ιστορικοί και πολιτικοί επιστήμονες σαν τον Ρίτσαρντ Κλογκ εξήγησαν ότι η συγκεκριμένη εφημερίδα δεν προήλθε από παρθενογένεση, αλλά εξέφραζε το πλειοψηφικό κομμάτι του ελληνικού λαού που είχε φιμωθεί κατά τη διάρκεια της πεντηκονταετούς κυριαρχίας της Δεξιάς (1933-1981), και επιτέλους έβρισκε βήμα έκφρασης της οργής και των παραπόνων του.[εκκρεμεί παραπομπή]

Προ των εκλογών του 1985, η εφημερίδα δημοσίευσε στην πρώτη σελίδα φωτογραφία του τότε αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, παρουσιάζοντάς τον ψευδώς ως συνεργάτη των Ναζί επί Κατοχής, κάτι που άναψε φωτιές στο πολιτικό σκηνικό.[5] Τον μήνα εκείνο (Μάιος 1985), η Αυριανή έφτασε στην κορυφαία στιγμή της κυκλοφορίας της, καθώς κατά μέσο όρο κάθε μέρα πουλούσε 243.534 φύλλα (116.653 σε Αθήνα-Πειραιά και 126.881 στην υπόλοιπη Ελλάδα), από τα υψηλότερα νούμερα της ιστορίας του αθηναϊκού Τύπου.[εκκρεμεί παραπομπή] Ήταν επίσης υπεύθυνη η Αυριανή για την μαζική διάδοση της φήμης που κυκλοφορούσε (έως σήμερα παραμένει αναπόδεικτη) ότι ο Κωνσταντίνος Καραμανλής διατηρούσε ομοφυλοφιλική ερωτική σχέση με τον οικονόμο του τον Θόδωρο.[εκκρεμεί παραπομπή]

Τα επόμενα χρόνια δεν περιορίστηκε σε επιθέσεις προς πολιτικά πρόσωπα, αλλά και σε άλλα, προερχόμενα και από τον καλλιτεχνικό χώρο, όπως ο Λάκης Λαζόπουλος,[6] ο Αλέξανδρος Ιόλας,[7] ο Λουκιανός Κηλαηδόνης[εκκρεμεί παραπομπή] κ.ά., ενώ εξαπέλυσε δριμεία επίθεση σε βάρος του Μάνου Χατζιδάκι. Μάλιστα ζητούσε από τους αναγνώστες της να προσκομίσουν στοιχεία στην εφημερίδα «για το ποιόν του συνθέτη».[8][9]

Στην περίπτωση του Λάκη Λαζόπουλου, οι αποκαλύψεις της Αυριανής για στρατιωτικό «τρελόχαρτο», ανάγκασαν τον καλλιτέχνη να κάνει τη στρατιωτική θητεία του.[6] Το φθινόπωρο του 1995 δημοσίευσε στην πρώτη της σελίδα φωτογραφίες της Δήμητρας Λιάνη σε ιδιωτικές της στιγμές,[10] ενώ από την περίοδο εκείνη και μετά ο ευρύτερος χώρος του ΠΑΣΟΚ άρχισε να αποστασιοποιείται από την εφημερίδα.

Στο συγκρότημα των αδελφών Κουρή προστέθηκαν στη συνέχεια και άλλες πολιτικές, αθλητικές και καλλιτεχνικές εφημερίδες (ανάμεσά τους και η Αυριανή Μακεδονίας-Θράκης, μια έκδοση της Αυριανής στη Θεσσαλονίκη με ανεξάρτητο περιεχόμενο από την έκδοση της Αθήνας), ενώ στη συνέχεια επεκτάθηκε και στο χώρο των ηλεκτρονικών μέσων ενημέρωσης Στις αρχές της δεκαετίας του 1990, ο Μάκης Κουρής αποχώρησε από το εκδοτικό συγκρότημα.

Την περίοδο μετά το 2000, η εφημερίδα παρουσιάστηκε αποστασιοποιημένη από το ΠΑΣΟΚ και την ηγεσία του, ορισμένες φορές βαλλοντας κατά του πολιτικού συστήματος γενικότερα, ενώ άλλες φορές υποστηρίζοντας τις κυβερνητικές επιλογές και τον ίδιο τον Κώστα Καραμανλή προσωπικά κατά την διάρκεια της πρωθυπουργίας του. Ενίοτε φαίνονταν να παρέχει στήριξη σε ανερχόμενα πολιτικά σχήματα, όπως το τότε ΚΕΠ του Δημήτρη Αβραμόπουλου,[εκκρεμεί παραπομπή] ενώ δεν έλειψαν και οι αντισημιτικοί τίτλοι.[11]

Η κυκλοφορία της είχε μειωθεί αισθητά, μη ξεπερνώντας, κατά τη δεκαετία του 2000, σε καθημερινή βάση και σε πανελλαδικό επίπεδο τα 5.000 φύλλα.[12] Ο εκδότης της προώθησε την έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ και την επιστροφή στη δραχμή.[13] Τις τελευταίες εβδομάδες του 2011 ο ιδιοκτήτης της Αυριανής Γιώργος Κουρής έγραφε αμφιλεγόμενα άρθρα εναντίον των απλήρωτων εργαζόμενων του Alter Channel. Το δημοσίευμα που θύμωσε ακόμα περισσότερο τους εργαζόμενους ήταν αυτό της 28ης Δεκεμβρίου 2011, όταν η εφημερίδα έγραψε στο πρωτοσέλιδό της ότι οι εργαζόμενοι του Alter «τσέπωσαν» 82 δισ. δρχ.[14]

Επίσχεση εργασίας και πτώχευσηΕπεξεργασία

Οι εργαζόμενοι της εφημερίδας, ακολουθώντας το παράδειγμα των συναδέλφων τους στον τηλεοπτικό σταθμό Alter Channel, πέρασαν σε επίσχεση εργασίας.[εκκρεμεί παραπομπή] Ο λόγος ήταν ο ίδιος με αυτόν των συναδέλφων τους στο Alter, να πάρουν τα δεδουλευμένα τους. Η απεργία συνεχίστηκε και μετά τον Οκτώβριο του 2012, όταν ο Γιώργος Κουρής κήρυξε πτώχευση και έκλεισε την εφημερίδα. Ωστόσο, έναν χρόνο αργότερα, τον Νοέμβριο του 2013, ο Κουρής κυκλοφόρησε στη θέση της Αυριανής την Kontra News.

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. Παπάνθιμος, Άρης (1989). Αυριανισμός: Το σημερινό πρόσωπο του φασισμού. Αθήνα: Θεμέλιο. ISBN 960-7293-03-7. 
  2. Λακόπουλος, Γ. (24 Νοεμβρίου 2008). «Απολύστε την αεροσυνοδό». Το Βήμα (Αθήνα). https://www.tovima.gr/2008/11/24/politics/apolyste-tin-aerosynodo-2/. Ανακτήθηκε στις 7 Ιανουαρίου 2023. 
  3. Λανδρίτσης, Σπυρίδων (2015). Το φαινόμενο του "Αυριανισμού": Λαϊκισμός και οι κρίσιμες εκλογές του 1985. Μάρτιος–Ιούνιος 1985 (PDF) (διπλωματική εργασία). Θεσσαλονίκη: Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. σελ. 51. Ανακτήθηκε στις 7 Ιανουαρίου 2023. 
  4. Ελεφάντης, Άγγελος (1991). Στον αστερισμό του λαϊκισμού. Αθήνα: Ο Πολίτης. σελ. 239. 
  5. «Νέα κόντρα με αντικείμενο τη φωτογραφία Μητσοτάκη με Γερμανούς αξιωματικούς». in.gr. 26 Μαρτίου 2001. Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2023. 
  6. 6,0 6,1 Γιουρμετάκης, Α. (27 Φεβρουαρίου 2016). «Διδακτικές ιστορίες από το παρελθόν». Ελευθερία (Λάρισα). https://www.eleftheria.gr/m/%CE%B1%CF%80%CF%8C%CF%88%CE%B5%CE%B9%CF%82/item/105096-%CE%B4%CE%B9%CE%B4%CE%B1%CE%BA%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AD%CF%82-%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%B5%CF%82-%CE%B1%CF%80%CF%8C-%CF%84%CE%BF-%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%B5%CE%BB%CE%B8%CF%8C%CE%BD.html. Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2023. 
  7. Παρίδης, Χρήστος (28 Μαρτίου 2012). «Αλέξανδρος Ιόλας: Το εξέχον θήραμα του αυριανισμού». www.lifo.gr. Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2023. 
  8. Δημοκίδης, Άρης (15 Ιουνίου 2015). «Αντέχετε να διαβάσετε τι έγραφε η Αυριανή εναντίον του Μάνου Χατζιδάκι;». www.lifo.gr. Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2023. 
  9. Τσιντσίνης, Μιχάλης (20 Μαρτίου 2017). «Χατζιδάκις εναντίον "Αυριανής"». Η Καθημερινή (Αθήνα). https://www.kathimerini.gr/society/901273/chatzidakis-enantion-ayrianis/. Ανακτήθηκε στις 7 Ιανουαρίου 2023. 
  10. Μπογιόπουλος, Νίκος (14 Οκτωβρίου 1997). «"Αυριανή", Λιάνη και Σημίτης». Ριζοσπάστης (Αθήνα). https://www.rizospastis.gr/story.do?id=3701281. Ανακτήθηκε στις 7 Ιανουαρίου 2023. 
  11. «Η αναμενόμενη εκλογική νίκη του Ομπάμα σηματοδοτεί… Το τέλος της εβραϊκής κυριαρχίας». Αυριανή (Αθήνα): 1. 4 Νοεμβρίου 2008. 
  12. «Η κυκλοφορία των εφημερίδων, Δευτέρα 22 Ιουνίου 2009». Ζούγκλα (zougla.gr). 25 Ιουνίου 2009. Ανακτήθηκε στις 7 Ιανουαρίου 2023. 
  13. «Επιστροφή στη δραχμή: Η μόνη λύση για τη σωτηρία της Ελλάδας». Αυριανή (Αθήνα): 1. 16 Ιουλίου 2011. 
  14. «81.903.196.293 δρχ τσέπωσαν οι εργαζόμενοι του Alter: Από το 2001 μέχρι το 2010…». Αυριανή (Αθήνα): 1. 28 Δεκεμβρίου 2011. 

Άλλες πηγέςΕπεξεργασία

  • Ζαούσης, Αλέξης· Στράτος, Κωνσταντίνος (1993). Εφημερίδες 1974-92: Η αθέατη όψη μιας κρίσιμης πορείας. Αθήνα: Γνώση. σελίδες 53–56. ISBN 9789602355435. 
  • «Αφιέρωμα στον Τύπο: Η Αυριανή». Παραπολιτική (parapolitiki.blogspot.com). 8 Σεπτεμβρίου 2008. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Απριλίου 2009. Ανακτήθηκε στις 7 Ιανουαρίου 2023. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία