Ευρωζώνη

Οικονομική και Νομισματική Ένωση

Η Ευρωζώνη, με επίσημη ονομασία ζώνη του ευρώ[7], είναι μια οικονομική και νομισματική ένωση που αποτελείται από 20 από τις 27 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίες έχουν οικειοθελώς καταργήσει το εθνικό τους νόμισμα και υιοθετήσει το ευρώ (€) ως κοινό νόμισμά τους και μοναδικό νόμιμο χρήμα.

Eurozone participation.svg
ΝόμισμαΕυρώ
Τύπος ένωσηςΟικονομικός και νομισματικός
Εγκαθιδρύθηκε1η Ιανουαρίου 1999
Μέλη
Διακυβέρνηση
Πολιτικός ΕλεγκτήςEurogroup
Πρόεδρος γκρουπΜάριο Σεντένο
Κεντρική ΤράπεζαΕυρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα
Πρόεδρος της ΕΚΤΚριστίν Λαγκάρντ
Συνεργασία μεΕυρωπαϊκή Ένωση
Στατιστικά
Πληθυσμός (2017)341.008.867[1]
Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (2012)€9,5 τρισεκατομμύρια[2]
Επιτόκιο0,15%[3]
Πληθωρισμός1,6%[4]
Ανεργία10,2%[5]
Εμπορικό Ισοζύγιο€82 bn surplus[6]

Η Ευρωζώνη αποτελείται από την Αυστρία, το Βέλγιο, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ελλάδα, την Εσθονία, την Ισπανία, την Ιταλία την Ιρλανδία, την Κροατία, την Κύπρο, τη Λετονία, το Λουξεμβούργο, τη Μάλτα, την Ολλανδία, την Πορτογαλία, τη Σλοβακία, τη Σλοβενία, τη Λιθουανία και τη Φινλανδία. Σε διαδικασία προς ένταξη στην Ευρωζώνη είναι η Βουλγαρία. Οι χώρες που επίσημα υιοθετούν το ευρώ χρησιμοποιούν τις δικές τους εθνικές παραστάσεις στην πίσω όψη των κερμάτων ευρώ, ενώ εκδίδουν και συλλεκτικά νομίσματα. Οι 20 χώρες έχουν το δικαίωμα να χρησιμοποιούν τις δικές τους εθνικές παραστάσεις στην εθνική όψη των κερμάτων ευρώ. Τα άλλα κράτη της ΕΕ (εκτός από τη Δανία) είναι υποχρεωμένα να συμμετέχουν μόλις θα πληρούν τα κριτήρια ένταξης.[8]

Εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, τέσσερα μικροκράτη της Ευρώπης, το Μονακό, ο Άγιος Μαρίνος, το Βατικανό και η Ανδόρρα έχουν επίσημες συμφωνίες με την ΕΕ για να χρησιμοποιούν το ευρώ ως το επίσημο νόμισμα τους και να εκδίδουν τα δικά τους νομίσματα. Χωρίς συμφωνία με την ΕΕ, το ευρώ χρησιμοποιείται μονομερώς από το Μαυροβούνιο[σ 1] αλλά και από το Κόσοβο[σ 2]

Η νομισματική πολιτική της ευρωζώνης είναι ευθύνη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) η οποία διοικείται από έναν πρόεδρο και το συμβούλιο των επικεφαλής των εθνικών κεντρικών τραπεζών. Το κύριο καθήκον της ΕΚΤ είναι να διατηρεί τον έλεγχο του πληθωρισμού. Αν και δεν υπάρχει κοινή εκπροσώπηση, διακυβέρνηση ή δημοσιονομική πολιτική στη νομισματική ένωση, κάποια συνεργασία λαμβάνει χώρα μέσω του Eurogroup, το οποίο παίρνει πολιτικές αποφάσεις σχετικά με την Ευρωζώνη και το ευρώ. Το Eurogroup αποτελείται από τους υπουργούς οικονομικών των κρατών μελών της Ευρωζώνης, αλλά σε έκτακτες καταστάσεις, οι εθνικοί ηγέτες σχηματίζουν επίσης το Eurogroup.

Από τη διεθνή χρηματοπιστωτική κρίση 2007-2008, η Ευρωζώνη έχει καθιερώσει και χρησιμοποιήσει μέτρα για τη χορήγηση δανείων έκτακτης ανάγκης σε κράτη μέλη ως αντάλλαγμα για τη θέσπιση οικονομικών μεταρρυθμίσεων. Η Ευρωζώνη έχει επίσης θεσπίσει κάποια περιορισμένη δημοσιονομική ενοποίηση, όπως για παράδειγμα την αναθεώρηση των του κάθε ένα εθνικού προϋπολογισμού από τους υπόλοιπους. Το θέμα είναι πολιτικό και βρίσκεται σε ρευστή κατάσταση όσον αφορά στις περαιτέρω διατάξεις που θα συμφωνηθούν για την αναμόρφωση της Ευρωζώνης.

Χώρες που χρησιμοποιούν ως επίσημο νόμισμα το ΕυρώΕπεξεργασία

Χώρες - Μέλη της ΕυρωζώνηςΕπεξεργασία

Συνολικά 20 χώρες και εδάφη αυτών χρησιμοποιούν το Ευρώ ως νόμισμα:

Κράτος - μέλος της Ευρωζώνης Ημερομηνία Υιοθέτησης του Ευρώ ως επίσημο νόμισμα Πληθυσμός[1] Επίσημο νόμισμα που το διαδέχθηκε το Ευρώ Εξαρτημένα κράτη και Αυτόνομες Περιοχές των χώρων - μελών της Ευρωζώνης, που χρησιμοποιούν ως επίσημο νόμισμα το Ευρώ, γεωγραφικά εντός και εκτός Ευρωζώνης
  Αυστρία 1 Ιανουαρίου 1999 8.772.865 Σελίνι Κανένα
  Βέλγιο 1 Ιανουαρίου 1999 11.365.834 Φράγκο Κανένα
  Γαλλία 1 Ιανουαρίου 1999 67.024.459 Φράγκο   Άγιος Βαρθολομαίος
  Άγιος Μαρτίνος
  Γαλλικά Νότια και Ανταρκτικά Εδάφη
  Γαλλική Πολυνησία
  Γαλλική Γουιάνα
  Νέα Καληδονία
  Νήσοι Αγίου Πέτρου και Μιχαήλ
  Νήσος Κλίπερτον
  Ουαλίς και Φουτουνά
  Γερμανία 1 Ιανουαρίου 1999 82.800.000 Μάρκο   Μπύσινγκεν επί του Άνω Ρήνου[σ 3]
  Ελλάδα 1 Ιανουαρίου 2001[9] 10.757.293 Δραχμή   Άγιο Όρος
  Εσθονία 1 Ιανουαρίου 2011 1.315.635 Κορόνα Κανένα
  Ιρλανδία 1 Ιανουαρίου 1999 4.774.833 Λίρα Κανένα
  Ισπανία 1 Ιανουαρίου 1999 46.528.966 Πεσέτα   Κανάριες Νήσοι
  Ιταλία 1 Ιανουαρίου 1999 60.589.445 Λιρέττα   Καμπιόνε ντ' Ιτάλια[σ 4]
  Κροατία 1 Ιανουαρίου 2023 3.871.883 Κούνα Κανένα
  Κύπρος 1 Ιανουαρίου 2008 854.802 Λίρα   Ακρωτήρι και Δεκέλεια[σ 5]
  ΤΔΒΚ[σ 6]
  Λετονία 1 Ιανουαρίου 2014 1.950.116 Λατς Κανένα
  Λιθουανία 1 Ιανουαρίου 2015 2.847.904 Λίτας Κανένα
  Λουξεμβούργο 1 Ιανουαρίου 1999 590.667 Φράγκο Κανένα
  Μάλτα 1 Ιανουαρίου 2008 440.433 Λίρα Κανένα
  Ολλανδία 1 Ιανουαρίου 1999 17.081.507 Φιορίνι   Άγιος Μαρτίνος
  Αρούμπα
  BES νησιά
  Κουρασάο
  Πορτογαλία 1 Ιανουαρίου 1999 10.309.573 Εσκούδο   Αζόρες
  Μαδέρα
  Σλοβακία 1 Ιανουαρίου 2009 5.435.343 Κορόνα Κανένα
  Σλοβενία 1 Ιανουαρίου 2007 2.065.895 Τολάρ Κανένα
  Φινλανδία 1 Ιανουαρίου 1999 5.503.297 Μάρκαα   Νήσοι Ώλαντ
  Ευρωζώνη 341.008.867

Η δημιουργία της Ευρωζώνης θεωρείται σημαντικό βήμα για τη δημιουργία της Κοινής Ευρωπαϊκής Αγοράς, καθώς πάνω από 300 εκατομμύρια πολίτες χρησιμοποιούν το ίδιο νόμισμα.

Χώρες της Ευρώπης, που έχουν κάνει επίσημες συμφωνίες με την Ευρωπαϊκή Ένωση για να χρησιμοποιούν το ευρώ ως το επίσημο νόμισμα τουςΕπεξεργασία

Κράτος - μέλος της Ευρωζώνης Ημερομηνία Υιοθέτησης του Ευρώ ως επίσημο νόμισμα Πληθυσμός Επίσημο νόμισμα που αντικαταστάθηκε από το Ευρώ
  Άγιος Μαρίνος 1 Ιανουαρίου 1999 33.386 Λιρέττα Αγίου Μαρίνου [σ 7]
  Ανδόρρα 1 Ιανουαρίου 1999 80.275 Κανένα Επίσημο [σ 8]
  Βατικανό 1 Ιανουαρίου 1999 826 Κανένα Επίσημο [σ 9]
  Μονακό 1 Ιανουαρίου 1999 37.550 Μονεγασκικό Φράγκο [σ 10]

Μονομερής χρήση του ΕυρώΕπεξεργασία

Οι συγκεκριμένες χώρες έχουν υιοθετήσει το ευρώ ως το επίσημο νόμισμα τους, αλλά απαγορεύεται ρητά να έχουν τις εθνικές τους όψεις στα κέρματα τους, επειδή δεν αποτελούν μέλη τόσο στην Ευρωζώνη, άλλα και την Ευρωπαϊκή Ένωση, παραβιάζοντας κατάφορα τα Κριτήρια της Κοπεγχάγης, για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, κάτι που έχει επισημανθεί πολλές φορές στις συγκεκριμένες χώρες:

Κράτος Ημερομηνία Υιοθέτησης του Ευρώ ως επίσημο νόμισμα Πληθυσμός Επίσημο νόμισμα
  Κόσοβο 1 Ιανουαρίου 1999 1.798.506 Κανένα Επίσημο[σ 11]
  Μαυροβούνιο 1 Ιανουαρίου 1999 622.387 Κανένα Επίσημο[σ 12]

Τρίτες Χώρες που χρησιμοποιούν το ευρώ, ανεπίσημαΕπεξεργασία

Πολλές χώρες και εδάφη παγκοσμίως, χρησιμοποιούν ανεπίσημα ή και παράνομα (ειδικότερα εκτός Ευρώπης) το Ευρώ ως νόμισμα. Αντίστοιχα λόγω ισοτιμίας με το εθνικό τους νόμισμα και το ευρώ, δέχονται στις συναλλαγές τους, εναλλακτικά και το ευρώ, και οι εξής χώρες.

Κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εκτός Ευρωζώνης:

  •   Βουλγαρία (υποψήφια για ένταξη στην Ευρωζώνη)
  •   Δανία (δέχεται στις συναλλαγές και το Ευρώ, ωστόσο η ίδια δεν έχει την υποχρέωση να το υιοθετήσει)
  •   Ουγγαρία (έχει την υποχρέωση να υιοθετήσει το ευρώ)
  •   Πολωνία (έχει την υποχρέωση να υιοθετήσει το ευρώ)
  •   Ρουμανία (έχει την υποχρέωση να υιοθετήσει το ευρώ)
  •   Σουηδία
  •   Τσεχία (έχει την υποχρέωση να υιοθετήσει το ευρώ)

Εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης:

Έξοδος μιας χώρας από το ΕυρώΕπεξεργασία

Δεν υπάρχει κάποια πρόβλεψη, βάσει της ισχύουσας ευρωπαϊκής νομοθεσίας, για έξοδο κάποιας χώρας από την Ευρωζώνη. Η πιθανότητα εξόδου από την Ευρωζώνη εξετάστηκε το 2012 και ιδιαίτερα το 2015 για την περίπτωση της Ελλάδας, εντούτοις δεν έγινε πράξη. Το δίκαιο της ΕΕ δεν κωδικοποιεί κάποια διαδικασία εξόδου, ούτε και μετά την πιθανότητα του Grexit. Όποια πιθανή έξοδος θα αντιμετωπιστεί ad hoc.

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 «Total population as of 1 January». Epp.eurostat.ec.europa.eu. Ανακτήθηκε στις 18 Νοεμβρίου 2017. 
  2. «Gross domestic product at market prices». Epp.eurostat.ec.europa.eu. Ανακτήθηκε στις 8 Δεκεμβρίου 2011. 
  3. Key ECB interest rates, ECB
  4. HICP – all items – annual average inflation rate Eurostat
  5. Harmonised unemployment rate by gender – total – [teilm020,; Total % (SA) Eurostat
  6. For the whole of 2012. Euroindicators 15 February 2013, Eurostat
  7. «Countries, languages, currencies». Interinstitutional style guide. the EU Publications Office. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Οκτωβρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2009. 
    The euro area, Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα
  8. «Who can join and when?». European Commission. Ανακτήθηκε στις 10 Σεπτεμβρίου 2012. 
  9. Μετάβαση στο ευρώ Αρχειοθετήθηκε 2016-06-23 στο Wayback Machine., Τράπεζα της Ελλάδος.

ΣημειώσειςΕπεξεργασία


Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία


Σφάλμα αναφοράς: Υπάρχουν ετικέτες <ref> για κάποια ομάδα με το όνομα «σ», αλλά δεν βρέθηκε καμία αντίστοιχη ετικέτα <references group="σ"/>, ή λείπει η ετικέτα κλεισίματος </ref>