Η Ευρωζώνη, με επίσημη ονομασία ζώνη του ευρώ[7], είναι μια οικονομική και νομισματική ένωση που αποτελείται από 19 από τις 27 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίες έχουν οικειοθελώς καταργήσει το εθνικό τους νόμισμα και υιοθετήσει το ευρώ (€) ως το κοινό τους νόμισμα και μοναδικό νόμιμο χρήμα.

Eurozone map.svg
ΝόμισμαEuro
Τύπος ένωσηςΟικονομικός και νομισματικός
Εγκαθιδρύθηκε1η Ιανουαρίου 1999
Μέλη
Διακυβέρνηση
Πολιτικός ΕλεγκτήςEurogroup
Πρόεδρος γκρουπΜάριο Σεντένο
Κεντρική ΤράπεζαΕυρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα
Πρόεδρος της ΕΚΤΚριστίν Λαγκάρντ
Συνεργασία μεΕυρωπαϊκή Ένωση
Στατιστικά
Πληθυσμός (2017)341.008.867[1]
Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (2012)€9,5 τρισεκατομμύρια[2]
Επιτόκιο0,15%[3]
Πληθωρισμός1,6%[4]
Ανεργία10,2%[5]
Εμπορικό Ισοζύγιο€82 bn surplus[6]

Η Ευρωζώνη αποτελείται από την Αυστρία, το Βέλγιο, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ελλάδα, την Εσθονία, την Ισπανία, την Ιταλία την Ιρλανδία, την Κύπρο, τη Λετονία, το Λουξεμβούργο, τη Μάλτα, την Ολλανδία, την Πορτογαλία, την Σλοβακία, την Σλοβενία, τη Λιθουανία και τη Φινλανδία. Οι 19 χώρες έχουν το δικαίωμα να χρησιμοποιούν τις δικές τους εθνικές παραστάσεις στην εθνική όψη των κερμάτων ευρώ. Τα άλλα κράτη της ΕΕ (εκτός από τη Δανία) είναι υποχρεωμένα να συμμετέχουν μόλις θα πληρούν τα κριτήρια ένταξης.[8] Το Μονακό, το Σαν Μαρίνο, το Βατικανό και η Ανδόρρα έχουν επίσημες συμφωνίες με την ΕΕ για να χρησιμοποιούν το ευρώ ως το επίσημο νόμισμα τους και να εκδίδουν τα δικά τους νομίσματα. Χωρίς συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Ένωση, το ευρώ χρησιμοποιείται μονομερώς από το Μαυροβούνιο αλλά και από το Κόσοβο, με το Κόσοβο να χρησιμοποιεί το ευρώ αντί για το δηνάριο, κυρίως για πολιτικούς λόγους (διαφορές με τη Σερβία), και οι δυο αυτές χώρες δεν έχουν το δικαίωμα να χρησιμοποιούν τις δικές τους εθνικές παραστάσεις στην εθνική όψη των κερμάτων ευρώ, διότι δεν έιναι μέλη της Ευρωζώνης, αλλά και της ΕΕ. Τέλος η Βόρεια Κορέα έχει το ευρώ ως επίσημο νόμισμα αποκλειστικά για διεθνείς συναλλαγές (το εθνικό νόμισμα Γουόν δεν είναι ανταλλάξιμο στο εξωτερικό).

Η νομισματική πολιτική της ευρωζώνης είναι ευθύνη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) η οποία διοικείται από έναν πρόεδρο και το συμβούλιο των επικεφαλής των εθνικών κεντρικών τραπεζών. Το κύριο καθήκον της ΕΚΤ είναι να διατηρεί τον έλεγχο του πληθωρισμού. Αν και δεν υπάρχει κοινή εκπροσώπηση, διακυβέρνηση ή δημοσιονομική πολιτική στη νομισματική ένωση, κάποια συνεργασία λαμβάνει χώρα μέσω του Eurogroup, το οποίο παίρνει πολιτικές αποφάσεις σχετικά με την Ευρωζώνη και το ευρώ. Το Eurogroup αποτελείται από τους υπουργούς οικονομικών των κρατών μελών της Ευρωζώνης, αλλά σε έκτακτες καταστάσεις, οι εθνικοί ηγέτες σχηματίζουν επίσης το Eurogroup.

Από τη Διεθνή χρηματοπιστωτική κρίση 2007-2008, η Ευρωζώνη έχει καθιερώσει και χρησιμοποιήσει μέτρα για την χορήγηση δανείων έκτακτης ανάγκης σε κράτη μέλη ως αντάλλαγμα για την θέσπιση οικονομικών μεταρρυθμίσεων. Η Ευρωζώνη έχει επίσης θεσπίσει κάποια περιορισμένη δημοσιονομική ενοποίηση, όπως για παράδειγμα την αναθεώρηση των του κάθε ένα εθνικού προϋπολογισμού από τους υπόλοιπους. Το θέμα είναι πολιτικό και βρίσκεται σε ρευστή κατάσταση όσον αφορά στις περαιτέρω διατάξεις που θα συμφωνηθούν για την αναμόρφωση της Ευρωζώνης.

Χώρες που χρησιμοποιούν ως επίσημο νόμισμα το ΕυρώΕπεξεργασία

Χώρες - Μέλη της ΕυρωζώνηςΕπεξεργασία

Συνολικά 19 χώρες και εδάφη αυτών χρησιμοποιούν το Ευρώ ως νόμισμα:

Κράτος - μέλος της Ευρωζώνης Ημερομηνία Υιοθέτησης του Ευρώ ως επίσημο νόμισμα Πληθυσμός[1] Επίσημο νόμισμα που αντικαταστάθηκε από το Ευρώ Εξαρτημένα κράτη και Αυτόνομες Περιοχές των χώρων - μελών της Ευρωζώνης, που χρησιμοποιούν ως επίσημο νόμισμα το Ευρώ, γεωγραφικά εντός και εκτός Ευρωζώνης
  Αυστρία 1 Ιανουαρίου 1999 8.772.865 Σελίνι Κανένα
  Βέλγιο 1 Ιανουαρίου 1999 11.365.834 Φράγκο Κανένα
  Γαλλία 1 Ιανουαρίου 1999 67.024.459 Φράγκο   Άγιος Βαρθολομαίος
  Άγιος Μαρτίνος
  Γαλλικά Νότια και Ανταρκτικά Εδάφη
  Γαλλική Πολυνησία
  Γαλλική Γουιάνα
  Νέα Καληδονία
  Νήσοι Αγίου Πέτρου και Μιχαήλ
  Νήσος Κλίπερτον
  Ουαλίς και Φουτουνά
  Γερμανία 1 Ιανουαρίου 1999 82.800.000 Μάρκο   Μπύσινγκεν επί του Άνω Ρήνου[σ 1]
  Ελλάδα 1 Ιανουαρίου 2001[9] 10.757.293 Δραχμή   Άγιο Όρος
  Εσθονία 1 Ιανουαρίου 2011 1.315.635 Κορόνα Κανένα
  Ιρλανδία 1 Ιανουαρίου 1999 4.774.833 Λίρα Κανένα
  Ισπανία 1 Ιανουαρίου 1999 46.528.966 Πεσέτα   Κανάριες Νήσοι
  Ιταλία 1 Ιανουαρίου 1999 60.589.445 Λιρέττα   Καμπιόνε ντ' Ιτάλια[σ 2]
  Κύπρος 1 Ιανουαρίου 2008 854.802 Λίρα   Ακρωτήρι και Δεκέλεια[σ 3]
  Λετονία 1 Ιανουαρίου 2014 1.950.116 Λατς Κανένα
  Λιθουανία 1 Ιανουαρίου 2015 2.847.904 Λίτας Κανένα
  Λουξεμβούργο 1 Ιανουαρίου 1999 590.667 Φράγκο Κανένα
  Μάλτα 1 Ιανουαρίου 2008 440.433 Λίρα Κανένα
  Ολλανδία 1 Ιανουαρίου 1999 17.081.507 Γκούλτεν   Άγιος Μαρτίνος
  Αρούμπα
  BES νησιά
  Κουρασάο
  Πορτογαλία 1 Ιανουαρίου 1999 10.309.573 Εσκούδο   Αζόρες
  Μαδέρα
  Σλοβακία 1 Ιανουαρίου 2009 5.435.343 Κορόνα Κανένα
  Σλοβενία 1 Ιανουαρίου 2007 2.065.895 Τολάρ Κανένα
  Φινλανδία 1 Ιανουαρίου 1999 5.503.297 Μάρκαα   Νήσοι Ώλαντ
  Ευρωζώνη 341.008.867

Η δημιουργία της Ευρωζώνης θεωρείται σημαντικό βήμα για τη δημιουργία της Κοινής Ευρωπαϊκής Αγοράς, καθώς πάνω από 300 εκατομμύρια πολίτες χρησιμοποιούν το ίδιο νόμισμα.

Χώρες της Ευρώπης, που έχουν κάνει επίσημες συμφωνίες με την Ευρωπαϊκή Ένωση για να χρησιμοποιούν το ευρώ ως το επίσημο νόμισμα τουςΕπεξεργασία

Κράτος - μέλος της Ευρωζώνης Ημερομηνία Υιοθέτησης του Ευρώ ως επίσημο νόμισμα Πληθυσμός Επίσημο νόμισμα που αντικαταστάθηκε από το Ευρώ
  Άγιος Μαρίνος 1 Ιανουαρίου 1999 33.386 Κανένα Επίσημο [σ 4]
  Ανδόρρα 1 Ιανουαρίου 1999 80.275 Κανένα Επίσημο [σ 5]
  Βατικανό 1 Ιανουαρίου 1999 826 Κανένα Επίσημο [σ 6]
  Μονακό 1 Ιανουαρίου 1999 37.550 Κανένα Επίσημο [σ 7]

Τρίτες Χώρες που χρησιμοποιούν το ευρώ, ως επίσημο νόμισμαΕπεξεργασία

Συνολικά 4 χώρες και εδάφη χρησιμοποιούν ανεπίσημα το Ευρώ ως νόμισμα:

Κράτος Ημερομηνία Υιοθέτησης του Ευρώ ως επίσημο νόμισμα Πληθυσμός Επίσημο νόμισμα
  Βόρεια Κορέα Άγνωστο Γουόν[σ 8]
  Κοσσυφοπέδιο 1 Ιανουαρίου 1999 1.798.506 Κανένα Επίσημο[σ 9]
  Μαυροβούνιο 1 Ιανουαρίου 1999 622.387 Κανένα Επίσημο[σ 10]
  Ζιμπάμπουε Άγνωστο Δολάριο Ζιμπάμπουε[σ 11]

Έξοδος μιας χώρας από το ΕυρώΕπεξεργασία

Δεν υπάρχει κάποια πρόβλεψη, βάση της ισχύουσας ευρωπαϊκής νομοθεσίας, για έξοδο κάποιας χώρας από την Ευρωζώνη. Επίσης, αυτό δεν είναι δυνατό ούτε μέσα από την ισχύουσα Ελληνική νομοθεσία.

ΣημειώσειςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 «Total population as of 1 January». Epp.eurostat.ec.europa.eu. Ανακτήθηκε στις 18 Νοεμβρίου 2017. 
  2. «Gross domestic product at market prices». Epp.eurostat.ec.europa.eu. Ανακτήθηκε στις 8 Δεκεμβρίου 2011. 
  3. Key ECB interest rates, ECB
  4. HICP – all items – annual average inflation rate Eurostat
  5. Harmonised unemployment rate by gender – total – [teilm020,; Total % (SA) Eurostat
  6. For the whole of 2012. Euroindicators 15 February 2013, Eurostat
  7. «Countries, languages, currencies». Interinstitutional style guide. the EU Publications Office. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Οκτωβρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2009. 
    The euro area, European Central Bank
  8. «Who can join and when?». European Commission. Ανακτήθηκε στις 10 Σεπτεμβρίου 2012. 
  9. Μετάβαση στο ευρώ Αρχειοθετήθηκε 2016-06-23 στο Wayback Machine., Τράπεζα της Ελλάδος.

ΣημειώσειςΕπεξεργασία

  1. Το Μπύσινγκεν είναι η μοναδική πόλη της Γερμανίας όπου το κυρίαρχο νόμισμα σε κυκλοφορία είναι το ελβετικό φράγκο, επειδή βρίσκεται εντός της Ελβετικής Επικράτειας αν και από τεχνικής πλευράς το ευρώ αποτελεί το επίσημο νόμισμα, όπως και στην υπόλοιπη Γερμανία. Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1980 το Γερμανικό Μάρκο δεν ήταν αποδεκτό στο Μπύσινγκεν, με το παράδοξο φαινόμενο της αγοράς γερμανικών γραμματοσήμων με ελβετικό νόμισμα. Η κατάσταση διευθετήθηκε με την δια νόμου επιβολή του μάρκου και αργότερα του ευρώ, αν και το φράγκο παραμένει το κυρίαρχο νόμισμα σε κυκλοφορία. Οι περισσότεροι κάτοικοι της πόλης εργάζονται σε ελβετικό έδαφος και συνεπώς πληρώνονται τον μισθό τους σε ελβετικό φράγκο.
  2. Το ευρώ είναι αποδεκτό στην ιταλική πόλη Καμπιόνε ντ' Ιτάλια, αλλά το επίσημο νόμισμά της είναι το Ελβετικό Φράγκο, επειδή βρίσκεται εντός της Ελβετικής Επικράτειας.
  3. Οι Περιοχές Κυρίαρχων Βάσεων Ακρωτηρίου και Δεκέλειας, υιοθέτησαν το ευρώ στις 1 Ιανουαρίου 2008 μαζί με την υπόλοιπη Κύπρο, παρότι δεν είναι μέρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι ΠΚΒ είναι οι μοναδικές περιοχές υπό Βρετανική κυριαρχία οι οποίες χρησιμοποιούν αποκλειστικά το Ευρώ - όλα τα υπόλοιπα 13 Βρετανικά Υπερπόντια Εδάφη, χρησιμοποιούν είτε το εκάστοτε τοπικό νόμισμα τους, είτε την Λίρα Αγγλίας, είτε το Δολάριο ΗΠΑ.
  4. Πριν την υιοθέτηση του Ευρώ, ως επίσημου νομίσματος, ο Άγιος Μαρίνος, χρησιμοποιούσε ως επίσημο νόμισμα, την Λίρα Ιταλίας.
  5. Πριν την υιοθέτηση του Ευρώ, ως επίσημου νομίσματος, η Ανδόρρα χρησιμοποιούσε ως επίσημα νομίσματα, σε ταυτόχρονη κυκλοφορία, τα νομίσματα των γειτονικών της χωρών το Γαλλικό Φράγκο και την Ισπανική Πεσέτα.
  6. Πριν την υιοθέτηση του Ευρώ, ως επίσημου νομίσματος, το Βατικανό, χρησιμοποιούσε ως επίσημο νόμισμα, την Λίρα Ιταλίας.
  7. Πριν την υιοθέτηση του Ευρώ, ως επίσημου νομίσματος, το Μονακό, χρησιμοποιούσε ως επίσημο νόμισμα, το νόμισμα της Γαλλίας, το Γαλλικό Φράγκο.
  8. Η χρήση του Γουόν προορίζεται αποκλειστικά για Βορειοκορεάτες πολίτες, καθώς για τους επισκέπτες τυπώθηκε αυτόνομο νόμισμα (ή πιστοποιητικά για διεθνείς συναλλαγές), από την Εμπορική Τράπεζα (무역은행). Τα πιστοποιητικά αυτά είναι κόκκινου χρώματος για τους επισκέπτες που προέρχονται από "σοσιαλιστικές χώρες" και κυανά ή πράσινα για εκείνους από "καπιταλιστικές χώρες". Πιο πρόσφατα, η χρήση των πιστοποιητικών περιορίστηκε και επιτράπηκε η χρήση του Ευρώ και άλλων νομισμάτων.
  9. Πριν την υιοθέτηση του Ευρώ, ως επίσημου νομίσματος, το Επίσημο νόμισμα, του Κοσόβου, ήταν το Γερμανικό μάρκο, το οποίο χρησιμοποιούνταν ανεπίσημα από το 1996 έως το 2002. Επίσης Το Δηνάριο Σερβίας, είναι το επίσημο νόμισμα της χώρας, το οποίο χρησιμοποιείται μόνο στο Βόρειο Κοσσυφοπέδιο, καθότι στην πλειοψηφία η περιοχή κατοικείται από Σέρβους, στο Υπόλοιπο Κοσσυφοπέδιο, η πλειοψηφία είναι Αλβανοί, και χρησιμοποιούν εκ των πραγμάτων ως «νόμιμο» νόμισμα το Ευρώ.
  10. Το Μαυροβούνιο δεν έχει επίσημο νόμισμα. Από το 1996 το γερμανικό μάρκο ήταν το ντε φάκτο νόμισμα στο σύνολο των ιδιωτικών και τραπεζικών συναλλαγών, της χώρας και εγκρίθηκε επίσημα ως το νόμισμα του Μαυροβουνίου τον Νοέμβριο του 1999. Το μάρκο αντικαταστάθηκε από το ευρώ το 2002, χωρίς αντιρρήσεις από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ). (δείτε επίσης Μαυροβούνιο και ευρώ)
  11. Η Ζιμπάμπουε χρησιμοποιούσε μέχρι πρόσφατα επτά διαφορετικά νομίσματα, γειτονικών χωρών της Ζιμπάμπουε και χωρών με ισχυρή οικονομία: Μεταξύ των οποίων, ήταν το Ευρώ, το Δολάριο ΗΠΑ, το Πούλα της Μποτσουάνα, το Νοτιοαφρικανικό Ραντ, η Λίρα Αγγλίας, το Γιεν Ιαπωνίας. Για όλες τις κυβερνητικές συναλλαγές έχει υιοθετηθεί το Δολάριο ΗΠΑ, με απόφαση της νέας κυβέρνησης συνεργασίας. Για τις εμπορικές συναλλαγές, υιοθετήθηκε επίσης και το Κινεζικό γουάν. Το δικό της νόμισμα, το Δολάριο Ζιμπάμπουε, λόγω πληθωρισμού από το 2009, περισσότερο χρησιμοποιούνταν ανεπίσημα στις συναλλαγές. Πλέον η χώρα χρησιμοποιεί, από το 2019, το νέο δικό της νόμισμα το Δολάριο RTGS.

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία