Εουσέμπιο

Πορτογαλικά ποδοσφαιριστής

Ο Εουσέμπιο Ντα Σίλβα Φερέιρα (Eusébio da Silva Ferreira, η ορθή προφορά είναι Εουζέμπιο: ευρωπαϊκή πορτογαλική προφορά ΔΦΑ: [ewˈzɛβju ðɐ ˈsiɫvɐ fɨˈʁɐjɾɐ], 25 Ιανουαρίου 1942-5 Ιανουαρίου 2014), γνωστότερος ως Εουσέμπιο, ήταν Πορτογάλος ποδοσφαιριστής από τη Μοζαμβίκη, που αγωνιζόταν στη θέση του επιθετικού. Αναγνωρισμένος ως ένας από τους σημαντικότερους ποδοσφαιριστές όλων των εποχών,[1][2][3][4][5] ψηφίστηκε 9ος καλύτερος ποδοσφαιριστής του 20ού αιώνα στις εκλογές της IFFHS.[6]

Εουσέμπιο

Ο Εουσέμπιο το 1963
Προσωπικές πληροφορίες
Πλήρες όνομαΕουσέμπιο Ντα Σίλβα Φερέιρα
Ημερ. γέννησης25 Ιανουαρίου 1942
Τόπος γέννησηςΛοουρένσο Μάρκες,
Μοζαμβίκη
Ημερ. θανάτου5 Ιανουαρίου 2014 (71 ετών)
Τόπος θανάτουΛισαβόνα, Πορτογαλία
Ύψος1,75 μ.
ΘέσηΕπιθετικός
Επαγγελματική καριέρα*
ΠερίοδοςΟμάδαΣυμμ.(Γκ.)
1957–1960KN Μασακέν42(77)
1960–1975Μπενφίκα313(319)
1975Μπόστον Μίνιτμεν7(2)
1975ΚΦ Μοντερρέι10(1)
1975–1976Τορόντο Μέτρος-Κροέσια21(16)
1976ΣΚ Μπέιρα Μαρ12(3)
1976–1977Λας Βέγκας Κουικσίλβερς17(2)
1977–1978ΟΦΚΙ Τομάρ12(3)
1978–1979Νιου Τζέρσεϊ Αμέρικανς9(2)
Σύνολο443(428)
Εθνική ομάδα
ΠερίοδοςΟμάδαΣυμμ.(Γκ.)
1961–1973Πορτογαλία64(41)
* Οι συμμετοχές και τα γκολ στις προηγούμενες ομάδες υπολογίζονται μόνο για τα εγχώρια πρωταθλήματα.
† Συμμετοχές (Γκολ).

Ο Εουσέμπιο έπαιξε σε πολλές ομάδες, αλλά αναδείχτηκε με την ομάδα της Μπενφίκα, σκοράροντας 319 γκολ σε μόνο 313 εμφανίσεις στο πρωτάθλημα, καταφέρνοντας να γίνει ο πρώτος σκόρερ όλων των εποχών στην ομάδα του και οδηγώντας την στην κατάκτηση του Κυπέλλου Πρωταθλητριών του 1962.[7] Tο 1965 κατέκτησε τη Χρυσή Μπάλα ως κορυφαίος Ευρωπαίος ποδοσφαιριστής. Γνωστός και ως "μαύρος πάνθηρας" είχε σημαντική συνεισφορά του σε επίπεδο εθνικών ομάδων, βοηθώντας την Εθνική Πορτογαλίας να κατακτήσει την τρίτη θέση στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1966, που διεξήχθη στην Αγγλία.[8]

Τα πρώτα χρόνιαΕπεξεργασία

Ο Εουσέμπιο γεννήθηκε στην πόλη Λοουρένσο Μάρκες ( Lourenço Marques), το σημερινό Μαπούτο, της Πορτογαλικής Ανατολικής Αφρικής (σημερινή Μοζαμβίκη), στη γειτονιά Μαφαλάλα, στις 25 Ιανουαρίου 1942. Ο πατέρας του λεγόταν Λαουρίντο Αντόνιο Φερέιρα ντα Σίλβα και ήταν ένας λευκός εργάτης σιδηροδρόμων από το Μαλάνζε της Ανγκόλας. Η μητέρα του ονομαζόταν Ελίζα Ανισσαμπένι και ήταν μια μαύρη γυναίκα από την Μοζαμβίκη.[9] Ήταν το τέταρτο παιδί της οικογένειας. Μεγαλωμένος σε μια εξαιρετικά φτωχή κοινωνία, συνήθιζε να φεύγει από το σχολείο για να παίξει ξυπόλητος ποδόσφαιρο με τους φίλους του σε αλάνες, με αυτοσχέδιες μπάλες ποδοσφαίρου. Ο πατέρας του πέθανε από τέτανο όταν ο Εουσέμπιο ήταν 8 χρονών. Έτσι η μητέρα του ανέλαβε αποκλειστικά τη φροντίδα των παιδιών της.[10]

Καριέρα σε συλλόγουςΕπεξεργασία

Σπόρτινγκ Κλουμπ ντε Λοουρένσο ΜάρκεςΕπεξεργασία

Με τους φίλους του σχημάτισαν μια τοπική ερασιτεχνική ομάδα ποδοσφαίρου που την ονόμασαν Os Brasileiros (Οι Βραζιλιάνοι), προς τιμήν της μεγάλης ομάδας της Εθνική Βραζιλίας της δεκαετίας του 1950.[11] Οι μπάλες που χρησιμοποιούσαν γίνονταν από κάλτσες και εφημερίδες. Προσπάθησε να μπει, μαζί με μερικούς φίλους του, στις τάξεις της Γκρούπο Ντεπορτίβο ντε Λοουρένσο ντε Μάρκες ( Grupo Desportivo de Lourenço de Marques), την αγαπημένη του ομάδα που τροφοδοτούσε με ταλέντα την ομάδα της Μπενφίκα, όπως για παράδειγμα τον Μάριο Κολούνα που αγωνιζόταν σε αυτή πριν μετακινηθεί στην ομάδα της Λισαβόνας. Όμως απορρίφθηκε, χωρίς καν να του δοθεί η ευκαιρία να αποδείξει το ταλέντο του.[12][13] Στη συνέχεια απευθύνθηκε και κατάφερε να ενταχθεί στην ομάδα της Σπόρτινγκ Κλουμπ ντε Λοουρένσο Μάρκες ( Sporting Clube de Lourenço Marques).[14] Ο ίδιος έχει επιβεβαιώσει πως ένας πρώην τερματοφύλακας της Γιουβέντους τον είχε παρακολουθήσει και ενδιαφερθεί για αυτόν, όταν ήταν 15 χρονών: «Όταν ήμουν 15, η Γιουβέντους από την Ιταλία, ήθελε να με αποκτήσει, επειδή ένας από τους σκάουτερ της, ο οποίος ήταν ένας διάσημος Ιταλός τερματοφύλακας της, με είδε και τους είπε ότι υπήρχε ένα αγόρι με δυναμική, που θα ήταν καλό να εκμεταλλευτούν, ενώ ήμουν ακόμα άγνωστος. Η Γιουβέντους έκανε πρόταση αλλά η μάνα μου ποτέ δεν ήθελε να ακούσει τίποτα από κανέναν».[15]

Ο Εουσέμπιο έπαιξε δύο περιόδους με την νεανική ομάδα της Σπόρτινγκ, ενώ έκανε και μερικές εμφανίσεις με την ανδρική ομάδα[16] κατακτώντας έτσι το Περιφερειακό Πρωτάθλημα Μοζαμβίκης και το Πρωτάθλημα του Λοουρένσο Μάρκες στην τελευταία του σεζόν, το 1960.[9][17]

ΜπενφίκαΕπεξεργασία

Το 1960, σε ηλικία 18 χρονών, εντάσσεται στην ομάδα της Μπενφίκα.[18] Τον παίκτη είχε παρακολουθήσει ο βραζιλιάνος πρώην ποδοσφαιριστής Χοσέ Κάρλος Μπάουερ. Ο Εουσέμπιο ξεχώριζε για την ταχύτητά του, καθώς μπορούσε να τρέξει τα 100 μέτρα σε 11 δευτερόλεπτα, ενώ η φυσική του δύναμη και τα ισχυρότατα σουτ του ήταν στα βασικά του προσόντα.[19][20] Ο Μπάουερ συνέστησε αρχικά τον Εουσέμπιο στην πρώην του ομάδα, Σάο Πάολο, αλλά εκείνοι τον απέρριψαν. Τότε απευθύνθηκε στον πρώην προπονητή της ομάδας, τον Μπέλα Γκούτμαν, ο οποίος εργαζόταν εκείνη την περίοδο στην ομάδα της Μπενφίκα.[21]

Ωστόσο επρόκειτο για μια κίνηση αμφιλεγόμενη, καθώς η Σπόρτινγκ Λοουρένσο Μάρκες ήταν θυγατρική της Σπόρτινγκ Λισαβόνας, η οποία αμφισβήτησε τη νομιμότητα της μεταγραφής.[22] Σύμφωνα με τον Εουσέμπιο: «Έπαιζα στην ομάδα τροφοδότη της Σπόρτινγκ στη Μοζαμβίκη, η Μπενφίκα ήθελε να με πληρώσει με ένα συμβόλαιο για να πάω, ενώ η Σπόρτινγκ ήθελε να με πάρει ως ταλέντο για να αποκτήσω εμπειρία χωρίς χρηματική ανταμοιβή. Η Μπενφίκα έκανε μια καλή προσέγγιση. Πήγαν να μιλήσουν με τη μητέρα μου, τον αδελφό μου και προσέφεραν 1.000 € για τρία χρόνια. Ο αδελφός μου ζήτησε τα διπλά και θα αυτοί τα κατέβαλαν. Υπέγραψαν συμβόλαιο με την μητέρα μου και πήρε τα χρήματα».[15]

 
Με τη φανέλα της Μπενφίκα

Μέχρι τις 17 Δεκεμβρίου 1960, ο Εουσέμπιο είχε φτάσει στη Λισαβόνα, απ’ όπου εστάλη στο Λάγος, στο Αλγκράβε, καθώς η Μπενφίκα φοβόταν μια επιχείρηση «απαγωγής» του από την Σπόρτινγκ. Η μεταφορά του έγινε με το όνομα Ruth Malosso.[23] Παρέμεινε εκεί για 12 ημέρες, έως ότου σωπάσει η αναταραχή από τη μεταγραφή. Ο ίδιος ο Εουσέμπιο σκεφτόταν την επιστροφή του στην πατρίδα του, αλλά η μητέρα του τον έπεισε να παραμείνει στην Πορτογαλία.[24]

Τελικά, η Μπενφίκα κατάφερε να τον καταγράψει στη λίστα της ομάδας της τον Μάιο του επόμενου έτους. Ο Εουσέμπιο έκανε την πρώτη εμφάνισή του με τα χρώματά της με αντίπαλο την Ατλέτικο Κλούμπε ντε Πορτουγάλ, σε φιλικό παιχνίδι στις 23 Μαΐου 1961, σημειώνοντας χατ-τρικ στη νίκη με 4-2.[25] Το ντεμπούτο του σε επίσημο αγώνα πραγματοποιήθηκε την 1η Ιουνίου 1961, έναντι στην Βιτόρια Σετούμπαλ, στον επαναληπτικό του 3ου γύρου του Κυπέλλου Πορτογαλίας της περιόδου 1960-1961.[18] Το παιχνίδι είχε προγραμματιστεί για την επομένη του τελικού του Ευρωπαϊκού Κυπέλλου Πρωταθλητριών, όπου η Μπενφίκα αντιμετώπισε την ομάδα της Μπαρτσελόνα, χωρίς η Πορτογαλική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία να αναβάλει το παιχνίδι του Κυπέλλο Πορτογαλίας. Έτσι η ομάδα αγωνίστηκε στον αγώνα αυτό με τους αναπληρωματικούς της και έχασε με 1-4. Το μοναδικό γκολ της Μπενφίκα πέτυχε ο Εουσέμπιο,[23] αλλά δεν ήταν αρκετό για να προκριθεί η ομάδα του από τον γύρο (4-5 στο σύνολο). Στον ίδιο αγώνα, ο Εουσέμπιο έχασε ένα πέναλτι, το πρώτο από τα πέντε συνολικά που έχασε σε όλη την καριέρα του. Στις 10 Ιουνίου 1961, ο Εουσέμπιο αγωνίστηκε για πρώτη φορά στο Πρωτάθλημα Πορτογαλίας, την τελευταία αγωνιστική κόντρα στη Μπελενένσες, όπου σκόραρε ένα γκολ στη νίκη της Μπενφίκα με 4-0.

Στις 15 Ιουνίου, η Μπενφίκα έπαιξε στον τελικό του Τουρνουά του Παρισιού ενάντια στη Σάντος του Πελέ. Στις αρχές του δευτέρου ημιχρόνου, με την Μπενφίκα να χάνει με 0-4, ο Μπέλα Γκούτμαν αποφάσισε να χρησιμοποιήσει τον Εουσέμπιο στη θέση του Σαντάνα. Αμέσως μετά την πραγματοποίηση της αλλαγής η Σάντος πέτυχε και πέμπτο τέρμα. Ωστόσο, μεταξύ του 63ου και του 80ου λεπτού, ο Εουσέμπιο κατάφερε να σημειώσει 3 γκολ και να κερδίσει ένα πέναλτι, με τον Χοσέ Αουγκούστο όμως να αποτυγχάνει να σκοράρει κατά την εκτέλεσή του. Το παιχνίδι τελείωσε 6-3 για την Σάντος, με τον Εουσέμπιο να γίνεται εξώφυλλο της κορυφαίας γαλλικής εφημερίδας, L'Equipe.[26]

Η επόμενη σεζόν θα ήταν αυτή κατά την οποία θα άρχιζε να κερδίζει την παγκόσμια αναγνώριση, σκοράροντας 12 γκολ σε 17 αγώνες πρωταθλήματος (παρά το γεγονός πως η ομάδα τερμάτισε στην τρίτη θέση), κατακτώντας το Κύπελλο Πορτογαλίας ενάντια στη Βιτόρια Σετούμπαλ, με τον ίδιο να πετυχαίνει δύο γκολ στον τελικό και κερδίζοντας το Ευρωπαϊκό Κύπελλο κόντρα στην ομάδα της Ρεάλ Μαδρίτης. Στον τελικό μάλιστα, όπου η Μπενφίκα νίκησε την Ισπανική ομάδα με 5-3, ο Εουσέμπιο πέτυχε δύο γκολ για την ομάδα του.[26][27] Έτσι κατάφερε να τερματίσει στη δεύτερη θέση για το βραβείο της Χρυσής Μπάλας του 1962, στην πρώτη πλήρη του χρονιά ως επαγγελματίας ποδοσφαιριστής.[26] Η Γιουβέντους έκανε δελεαστική πρόταση για να τον αποκτήσει αλλά κλήθηκε στη στρατιωτική του θητεία και στη συνέχεια ενδιαφέρον ξένων μεγάλων συλλόγων έπεσαν στο κενό.[28]

Με τον Εουσέμπιο, η Μπενφίκα έφτασε μέχρι τους τελικούς του Κυπέλλου Πρωταθλητριών Ευρώπης και το 1963, το 1965 και το 1968, χωρίς όμως να καταφέρει να το κατακτήσει. Στην ήττα το 1968, από την πρωταθλήτρια Αγγλίας Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ στο Γουέμπλεϊ, και ενώ το σκορ του αγώνα ήταν στο 1-1, έφτασε κοντά στο γκολ στις καθυστερήσεις του αγώνα, με τον τερματοφύλακα της ομάδας του Μάντσεστερ Άλεξ Στέπνεϊ να πραγματοποιεί μια θεαματική απόκρουση στο σουτ που επιχείρησε. Η Γιουνάιτεντ κέρδισε τελικά στην παράταση με 4-1. Ο Εουσέμπιο συνεχάρη ανοιχτά τον Στέπνεϊ για την εμφάνισή του σε όλο το παιχνίδι, σταματώντας για να χειροκροτήσει τον τερματοφύλακα της Γιουνάιτεντ καθώς επανέφερε την μπάλα στο παιχνίδι.[29]

Το 1965 ψηφίστηκε ως καλύτερος Ευρωπαίος ποδοσφαιριστής της χρονιάς (Χρυσή Μπάλα),[30] ενώ εκτός από το 1962, κατέλαβε άλλη μια φορά τη δεύτερη θέση, το 1966. Το 1968 ήταν ο νικητής του βραβείου του Χρυσού Παπουτσιού, που απονεμόταν για πρώτη φορά, ως πρώτος σκόρερ στην Ευρώπη με 42 γκολ. Το ίδιο κατόρθωμα επανέλαβε πέντε χρόνια αργότερα.[26] Ήταν ο πρώτος σκόρερ της Πρωταθλήματος Πορτογαλίας επτά φορές (1964, 1965, 1966, 1967, 1968, 1970 και 1973), βοηθώντας τη Μπενφίκα να κατακτήσει 11 φορές το πρωτάθλημα (1960-1961, 1962-63, 1963-64, 1964-65, 1966-1967, 1967-1968, 1968-1969, 1970-1971, 1971-1972, 1972-1973 και 1974-1975), 5 φορές το Κύπελλο Πορτογαλίας (1961-1962, 1963-1964, 1968-1969, 1969-1970 και 1971-1972) και μία φορά το Κύπελλο Πρωταθλητριών (1961-1962).[31][11]

 
Σε αγώνα εναντίον της Τζένοα το 1971

Σημείωσε 638 γκολ σε 614 αγώνες φορώντας τη φανέλα της Μπενφίκα,[32] συμπεριλαμβανομένων 319 γκολ σε 313 αγώνες Πρωταθλήματος, 97 γκολ σε 60 αγώνες Κυπέλλου Πορτογαλίας και 57 γκολ σε 76 ευρωπαϊκούς αγώνες (65 παιχνίδια στο Πρωταθλητριών, 7 αγώνες στο Κύπελλο Κυπελλούχων και 4 αγώνες στο Κύπελλο UEFA).[33] Το τελευταίο παιχνίδι του με την φανέλα Μπενφίκα ήταν στις 18 Ιουνίου 1975, απέναντι στη Μικτή Αφρικής στην Καζαμπλάνκα.[17]

Μετά τη ΜπενφίκαΕπεξεργασία

Ο Εουσέμπιο συνέχισε την καριέρα του στη Βόρεια Αμερική, με δύο ενδιάμεσες περιόδους κατά τις οποίες επέστρεψε στην Πορτογαλία : το 1976–1977 για να αγωνιστεί με την Μπέιρα-Μαρ (πρώτη κατηγορία) και το 1977–1978 για λογαριασμό της Ουνιάο ντε Τομάρ (δεύτερη κατηγορία). [34]

Στο Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου Βορείου Αμερικής (NASL), αγωνίστηκε με τρεις διαφορετικές ομάδες, από το 1975 έως το 1977: με τις Μπόστον Μίνιτμεν (1975), Τορόντο Μέτρος-Κροέσια (1976) και Λας Βέγκας Κουικσίλβερς (1977). Η πιο επιτυχημένη σεζόν του στο NASL ήταν το 1976, με την Τορόντο Μετρός-Κροάσια, όπου σκοράροντας στον τελικό της διοργάνωσης στη νίκη της ομάδας με 3-0 κατάφερε να κατακτήσει μαζί της τον τίτλο του NASL.[35] Την ίδια χρονιά, έπαιξε δέκα παιχνίδια για την ΚΦ Μοντερρέι του Μεξικού στο Μεξικανικό πρωτάθλημα.[34]

Η επόμενη χρονιά (1977), υπέγραψε στους Λας Βέγκας Κουικσίλβερς. Με τους τραυματισμούς να τον έχουν καταβάλει κατάφερε να σκοράρει μόνο δύο γκολ σε όλη τη χρονιά.

Αν και η κατάσταση των γονάτων του στοίχισαν από τον Εουσέμπιο τη δυνατότητα να συνεχίσει στο NASL, ο ίδιος δεν ήθελε να σταματήσει το ποδόσφαιρο. Επέστρεψε αρχικά στην Πορτογαλία για την Ουνιάο ντε Τομάρ και το 1978 επέστρεψε στις ΗΠΑ Νιου Τζέρσεϊ Αμέρικανς, που αγωνιζόταν στη δεύτερη κατηγορία της Αμερικανικής ένωσης ποδοσφαίρου (ASL). Αναγκάστηκε τελικά να αποσυρθεί στο τέλος της σεζόν.

Το 1979-1980 αγωνίστηκε για πέντε παιχνίδια με την ομάδα Buffalo Stallions στο πρωτάθλημα Κλειστού Ποδοσφαίρου των ΗΠΑ (Major Indoor Soccer League).

Αποσύρθηκε το 1979 έχοντας σημειώσει 807 τέρματα σε επίσημους και φιλικούς αγώνες, εκ των οποίων τα 552 αναγνωρίζονται ως επίσημα από την RSSSF (κατάλογος ποδοσφαιριστών ανδρών με 500 ή περισσότερα γκολ).[36] Μετά την απομάκρυνσή του από την ενεργό δράση, εργάστηκε ως μέλος της τεχνικής επιτροπής της εθνικής ομάδας ποδοσφαίρου της Πορτογαλίας. Η ζωή του έχει γυριστεί σε ταινία με τίτλο «Η αυτού εξοχότης, ο βασιλιάς».[27] Το 2003 επελέγη από την Ομοσπονδία της Πορτογαλίας ως ο "χρυσός παίκτης" της χώρας για τον εορτασμό των 50 χρόνων της ΟΥΕΦΑ.[37] Η Μπενφίκα τον τίμησε με άγαλμα του μπροστά από το γήπεδό της.[38] Το 2011 ήταν ένα από 15 τα πρώτα μέλη που εισήχθησαν στην Αίθουσα Φήμης του Ποδοσφαίρου (FIFA Hall of Fame) στην Πατσούκα του Μεξικού.[39] Απεβίωσε στις 5 Ιανουαρίου 2014. [40]

Διεθνής καριέραΕπεξεργασία

 
Ο Εουσέμπιο με τη φανέλα της Εθνικής Πορτογαλίας (1972)

Ο Εουσέμπιο ήταν ο κορυφαίος σκόρερ για την Πορτογαλία, με 41 γκολ σε 64 αγώνες,[41] μέχρι την στιγμή που ο Παουλέτα κατάφερε να σπάσει το ρεκόρ του, στον αγώνα εναντίον της Λετονίας στις 12 Οκτωβρίου 2005. Ήταν επίσης ο παίκτης με τις περισσότερες συμμετοχές στην Εθνική Πορτογαλίας, μέχρι ο Ταμαγκνίνι Νενέ φτάσει τις 64 συμμετοχές στον φιλικό αγώνα με τη Γιουγκοσλαβία στις 2 Ιουνίου 1984, καταρρίπτοντας τελικά το ρεκόρ του Εουσέμπιο κατά τη διάρκεια του Ευρωπαϊκού πρωταθλήματος του 1984, στις 20 Ιουνίου εναντίον της Ρουμανίας.

Έκανε το ντεμπούτο του για την ομάδα ποδοσφαίρου της Πορτογαλίας κόντρα στην εθνική Λουξεμβούργο, στις 8 Οκτωβρίου 1961, στον οποίο Πορτογαλία έχασε με 4-2, σκοράροντας το πρώτο γκολ της ομάδας του στον αγώνα.[42]

Με την ομάδα της Πορτογαλίας κατάφερε να συμμετέχει στα τελικά του Παγκόσμιου Κυπέλλου του 1966, στην Αγγλία. Στη φάση των ομίλων αντιμετώπισε την παγκόσμια πρωταθλήτρια Βραζιλία την οποία και νίκησαν με 3-1 με δύο γκολ του Εουσέμπιο.[18] Η ομάδα του έφτασε μέχρι τον ημιτελικό, όπου κλήθηκε να αντιμετωπίσει την διοργανώτρια Αγγλία. Αν και ο Εουσέμπιο κατάφερε να σκοράρει, η Πορτογαλία αποκλείστηκε από τον τελικό της διοργάνωσης με σκορ 2-1.[43] Τελευταία παράσταση του Εουσέμπιο στο Παγκόσμιο Κύπελλο, ο μικρός τελικός με αντίπαλο τη Σοβιετική Ένωση του Λεβ Γιασίν. Οι δύο φίλοι βρέθηκαν αντιμέτωποι μόλις στο 12ο λεπτό, όταν η Πορτογαλία κέρδισε πέναλτι. Ο κορυφαίος τερματοφύλακας της ιστορίας έπεσε σωστά, αλλά δεν κατάφερε να αποτρέψει το 9ο τέρμα του αρχισκόρερ του θεσμού, που πανηγύρισε την 3η θέση στο ντεμπούτο της Πορτογαλίας σε Μουντιάλ, την κατάκτηση του τίτλου του πρώτου σκόρερ και του 3ου καλύτερου παίκτη στον θεσμό.[15] Ο Εουσέμπιο σημείωσε συνολικά 9 γκολ (4 με πέναλτι) εκ των οποίων 4 στον αγώνα με τη Βόρεια Κορέα από την οποία αρχικά έχαναν με 3-0 αλλά κατάφερε με τα απανωτά γκολ του να ανατρέψει το σκορ.[14][44]

Το τελευταίο του παιχνίδι με την ομάδα της Πορτογαλίας ήταν ενάντια στην ομάδα της Βουλγαρίας (2-2) για τα προκριματικά του Παγκόσμιου Κυπέλλου του 1974, στις 19 Οκτωβρίου του 1973.[41] Μέχρι το 2005 ήταν ο πρώτος σκόρερ όλων των εποχών της Εθνικής Πορτογαλίας, όταν ο Παουλέτα κατέρριψε το ρεκόρ του.[45]

Στις 23 Οκτωβρίου 1963 συμμετείχε ως μέλος της Μικτής Κόσμου στον αγώνα εναντίον της Εθνικής Αγγλίας για τον εορτασμό των 100 χρόνων της αγγλικής ποδοσφαιρικής ιστορίας μαζί με τους Αλφρέδο Ντι Στέφανο, Φέρεντς Πούσκας, Λεβ Γιασίν, Ρεϊμόν Κοπά, Φρανσίσκο Χέντο, Γιόζεφ Μάζοπουστ, Ντζάλμα Σάντος κα.[46] Επίσης συμμετείχε στη Μικτής Ευρώπης στον αγώνα προς τιμή του Στάνλεϊ Μάθιους στις 28 Απριλίου 1965.[47]

ΣτατιστικήΕπεξεργασία

Στατιστικά στοιχεία συλλόγωνΕπεξεργασία

Σύλλογος Πρωτάθλημα Περίοδος Πρωτάθλημα Κύπελλο Ευρώπη Άλλα Σύνολο
Συμμ. Γκολ Συμμ. Γκολ Συμμ. Γκολ Συμμ. Γκολ Συμμ. Γκολ
Sporting de Lourenço Marques Moçambola 1957 4 9 4 9
1958 7 11 7 11
1959 11 21 11 21
1960 20 36 20 36
Σύνολο 42 77 42 77
Benfica Primeira Liga 1960–61 1 1 0 0 1 1
1961–62 17 12 6 5 1 1 24 18
1962–63 24 23 7 6 2 1 33 30
1963–64 19 28 3 4 22 32
1964–65 20 28 9 9 29 37
1965–66 23 25 5 7 28 32
1966–67 26 31 4 4 30 35
1967–68 24 43 9 6 33 49
[1968–69 21 10 5 1 26 11
1969–70 22 21 4 4 26 25
1970–71 22 19 3 7 25 26
1971–72 24 19 8 1 32 20
1972–73 28 40 4 2 32 42
1973–74 21 16 4 1 25 17
1974–75 9 2 4 0 13 2
Σύνολο 313 319 60 97 64 57 3 2 440 475
Boston Minutemen NASL 1975 7 2 7 2
Σύνολο 7 2 7 2
Monterrey Mexican Primera División 1975–76 10 1 10 1
Σύνολο 10 1 10 1
Toronto Metros-Croatia NASL 1976 21 16 21 16
Σύνολο 21 16 21 16
Beira-Mar Primeira Liga 1976–77 12 3 12 3
Σύνολο 12 3 12 3
Las Vegas Quicksilvers NASL 1977 17 2 17 2
Σύνολο 17 2 17 2
União de Tomar Segunda Divisão 1977–78 12 3 12 3
Σύνολο 12 3 12 3
New Jersey Americans ASL 1978 9 2 9 2
1979 0 0 0 0
Σύνολο 9 2 9 2
Buffalo Stallions (κλειστού ποδοσφαίρου) MISL 1979–80 5 1 5 1
Σύνολο 5 1 5 1
Σύνολο καριέρας (1957–1979) 448 429 60 97 64 57 3 2 575 582


Στατιστικά με την Εθνική ΠορτογαλίαςΕπεξεργασία

Εμφανίσεις και γκολ ανά χρονιά
Εθνική Πορτογαλίας
Χρονιά Εμφανίσεις Γκολ
1961 2 1
1962 5 2
1963 1 0
1964 6 4
1965 7 7
1966 12 12
1967 6 3
1968 2 1
1969 4 2
1970 1 0
1971 5 2
1972 9 4
1973 4 3
Σύνολο 64 41
Τέρματα με την Εθνική ομάδα
Το γκολ που σημείωσε ο Εουσέμπιο εμφανίζεται με έντονο μαύρο.
# ημερομηνία Γήπεδο Αντίπαλος Τέρμα Αποτέλεσμα Διοργάνωση
1 8 Οκτωβρίου 1961 Stade Josy Barthel, Λουξεμβούργο Λουξεμβούργο 4–1 4–2 Προκριματικά Παγκοσμίου Κυπέλλου 1962
2 17 Μαΐου 1962 Estádio José Alvalade (1956), Λισαβόνα, Πορτογαλία Βέλγιο 1–2 1–2 Φιλικό
3 7 Νοεμβρίου 1962 Εθνικό Στάδιο Vasil Levski, Σόφια, Βουλγαρία Βουλγαρία 0–1 3–1 Προκριματικός γύρος Κυπέλλου Εθνών Ευρώπης 1964
4 3 Μαΐου 1964 Στάδιο King Baudouin , Βρυξέλλες, Βέλγιο Βέλγιο 0–1 1–2 Φιλικό
5 17 Μαΐου 1964 Estádio Nacional, Λισαβόνα , Πορτογαλία Αγγλία 3–2 3–4 Φιλικό
6 15 Νοεμβρίου 1964 Estádio das Antas, Πόρτο, Πορτογαλία Ισπανία 1–1 2–1 Φιλικό
7 15 Νοεμβρίου 1964 Estádio das Antas, Πόρτο, Πορτογαλία Ισπανία 2–1 2–1 Φιλικό
8 24 Ιανουαρίου 1965 Estádio Nacional, Λισαβόνα , Πορτογαλία Τουρκία 2–0 5–1 Προκριματικά Παγκοσμίου Κυπέλλου 1966
9 24 Ιανουαρίου 1965 Estádio Nacional, Λισαβόνα , Πορτογαλία Τουρκία 4–1 5–1 Προκριματικά Παγκοσμίου Κυπέλλου 1966
10 24 Ιανουαρίου 1965 Estádio Nacional, Λισαβόνα , Πορτογαλία Τουρκία 5–1 5–1 Προκριματικά Παγκοσμίου Κυπέλλου 1966
11 19 Απριλίου 1965 Ankara 19 Mayıs Stadium, Άγκυρα, Τουρκία Τουρκία 0–1 0–1 Προκριματικά Παγκοσμίου Κυπέλλου 1966
12 25 Απριλίου 1965 Tehelné pole, Μπρατισλάβα, Τσεχοσλοβακία Τσεχοσλοβακία 0–1 0–1 Προκριματικά Παγκοσμίου Κυπέλλου 1966
13 13 Ιουνίου 1965 Estádio Nacional, Λισαβόνα , Πορτογαλία Ρουμανία 1–0 2–1 Προκριματικά Παγκοσμίου Κυπέλλου 1966
14 13 Ιουνίου 1965 Estádio Nacional, Λισαβόνα , Πορτογαλία Ρουμανία 2–0 2–1 Προκριματικά Παγκοσμίου Κυπέλλου 1966
15 12 Ιουνίου 1966 Estádio Nacional, Λισαβόνα , Πορτογαλία Νορβηγία 1–0 4–0 Φιλικό
16 12 Ιουνίου 1966 Estádio Nacional, Λισαβόνα , Πορτογαλία Νορβηγία 3–0 4–0 Φιλικό
17 21 Ιουνίου 1966 Idrætsparken, Κοπεγχάγη, Δανία Δανία 0–1 1–3 Φιλικό
18 16 Ιουλίου 1966 Old Trafford, Μάντσεστερ, Αγγλία Βουλγαρία 2–0 3–0 Παγκόσμιο Κύπελλο 1966 (Φάση Ομίλων)
19 19 Ιουλίου 1966 Goodison Park, Λίβερπουλ, Αγγλία Βραζιλία 2–0 3–1 Παγκόσμιο Κύπελλο 1966 (Φάση Ομίλων)
20 19 Ιουλίου 1966 Goodison Park, Λίβερπουλ, Αγγλία Βραζιλία 3–1 3–1 Παγκόσμιο Κύπελλο 1966 (Φάση Ομίλων)
21 23 Ιουλίου 1966 Goodison Park, Λίβερπουλ, Αγγλία Βόρεια Κορέα 1–3 5–3 Παγκόσμιο Κύπελλο 1966 (Προημιτελικά)
22 23 Ιουλίου 1966 Goodison Park, Λίβερπουλ, Αγγλία Βόρεια Κορέα 2–3 5–3 Παγκόσμιο Κύπελλο 1966 (Προημιτελικά)
23 23 Ιουλίου 1966 Goodison Park, Λίβερπουλ, Αγγλία Βόρεια Κορέα 3–3 5–3 Παγκόσμιο Κύπελλο 1966 (Προημιτελικά)
24 23 Ιουλίου 1966 Goodison Park, Λίβερπουλ, Αγγλία Βόρεια Κορέα 4–3 5–3 Παγκόσμιο Κύπελλο 1966 (Προημιτελικά)
25 26 Ιουλίου 1966 Wembley Stadium , Λονδίνο, Αγγλία Αγγλία 2–1 2–1 Παγκόσμιο Κύπελλο 1966 (Ημιτελικά)
26 28 Ιουλίου 1966 Wembley Stadium, Λονδίνο, Αγγλία ΕΣΣΔ 1–0 2–1 Παγκόσμιο Κύπελλο 1966 (Μικρός τελικός)
27 27 Μαρτίου 1967 Stadio Olimpico, Ρώμη, Ιταλία Ιταλία 0–1 1–1 Φιλικό
28 8 Ιουνίου 1967 Ullevaal Stadion, Όσλο, Νορβηγία Νορβηγία 0–1 1–2 Προκριματικά Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος 1968
29 8 Ιουνίου 1967 Ullevaal Stadion, Όσλο, Νορβηγία Νορβηγία 1–2 1–2 Προκριματικά Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος 1968
30 11 Δεκεμβρίου 1968 Στάδιο Καραϊσκάκη, Πειραιάς, Ελλάδα Ελλάδα 4–2 4–2 Προκριματικά Παγκοσμίου Κυπέλλου 1970
31 4 Μαΐου 1969 Estádio das Antas, Πόρτο, Πορτογαλία Ελλάδα 1–2 2–2 Προκριματικά Παγκοσμίου Κυπέλλου 1970
32 2 Νοεμβρίου 1969 Wankdorf Stadium, Βέρνη, Ελβετία Ελβετία 0–1 1–1 Προκριματικά Παγκοσμίου Κυπέλλου 1970
33 21 Απριλίου 1971 Estádio da Luz , Λισαβόνα , Πορτογαλία Σκωτία 2–0 2–0 Προκριματικά Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος 1972
34 12 Μαΐου 1971 Estádio das Antas, Πόρτο, Πορτογαλία Δανία 2–0 5–0 Προκριματικά Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος 1972
35 11 Ιουνίου 1972 Machadão, Νατάλ, Βραζιλία Ισημερινός 0–1 0–3 Brazilian Independence Cup
36 14 Ιουνίου 1972 Estádio do Arruda, Ρεσίφε, Βραζιλία Ιράν 0–1 0–3 Brazilian Independence Cup
37 18 Ιουνίου 1972 Estádio do Arruda, Ρεσίφε, Βραζιλία Χιλή 1–4 1–4 Brazilian Independence Cup
38 29 Ιουνίου 1972 Στάδιο Μαρακανά, Ρίο ντε Τζανέιρο, Βραζιλία Αργεντινή 1–2 1–3 Brazilian Independence Cup
39 3 Μαρτίου 1973 Παρκ ντε Πρενς, Παρίσι, Γαλλία Γαλλία 1–1 1–2 Φιλικό
40 3 Μαρτίου 1973 Παρκ ντε Πρενς, Παρίσι, Γαλλία Γαλλία 1–2 1–2 Φιλικό
41 28 Μαρτίου 1973 Highfield Road, Κόβεντρι, Αγγλία Βόρεια Ιρλανδία 1–1 1–1 Προκριματικά Παγκοσμίου Κυπέλλου 1974

ΤίτλοιΕπεξεργασία

KN Μασακέν

  • Περιφερειακό Πρωτάθλημα Μοζαμβίκης : 1960
  • Πρωτάθλημα Λοουρένσο Μάρκες : 1960

Μπενφίκα

  • Πρωτάθλημα Πορτογαλίας (11): 1960–61 , 1962–63 , 1963–64 , 1964–65 , 1966–67 , 1967–68 , 1968–69 , 1970–71 , 1971–72 , 1972–73 , 1974–75
  • Κύπελλο Πορτογαλίας (5) : 1961–62, 1963–64 , 1968–69 , 1969–70, 1971–72 [80]
  • Κύπελλο Λισαβόνας (Taça de Honra de Lisboa) (9): 1962–63, 1964–65, 1966–67, 1967–68, 1968–69, 1971–72, 1972–73, 1973–74, 1974–75
  • Taça Ribeiro dos Reis : 1963–64, 1965–66, 1970–71
  • Ευρωπαϊκό Κύπελλο Πρωταθλητριών : 1961-62

Τορόντο Μέτρος-Κροέσια

  • NASL : 1976

Πορτογαλία

  • Τρίτη θέση του Παγκόσμιου Κυπέλλου : 1966

Ατομικές διακρίσειςΕπεξεργασία

  • Χρυσή Μπάλα : 1965
  • Χρυσό Παπούτσι Ευρωπαϊκών πρωταθλήματων (2) : 1968 , 1973
  • Πρώτος σκόρερ πρωταθλήματος Πορτογαλίας (Bola de Prata) (7) : 1964, 1965, 1966, 1967, 1968, 1970, 1973
  • Κορυφαίος σκόρερ Ευρωπαϊκού Κυπέλλου Πρωταθλητριών (3) : 1965, 1966, 1968
  • Χρυσή παπούτσι Παγκόσμιου Κυπέλλου : 1966
  • Χάλκινη μπάλα Παγκόσμιου Κυπέλλου : 1966
  • Καλύτερη ομάδα Παγκόσμιου Κυπέλλου : 1966
  • Πορτογάλος ποδοσφαιριστής της χρονιάς (2) : 1970, 1973
  • World Soccer World XI: 1965
  • FIFA XI (2) : 1963, 1967
  • Βραβείο σταδιοδρομίας Golden Ball της Πορτογαλίας
  • Διεθνής αίθουσα πρωταθλητών ποδοσφαίρου της FIFA (Hall of Fame)
  • FIFA 100
  • UEFA Jubilee Awards : Χρυσός παίκτης της Πορτογαλίας για τα 50 χρόνια
  • Βραβείο Προέδρου UEFA
  • France Football : Οι 100 καλύτεροι ποδοσφαιριστές των Παγκοσμίων Κύπελλων
  • World Soccer περιοδικό : 100 μεγαλύτεροι ποδοσφαιριστές όλων των εποχών
  • Βραβείο Golden Foot Legends : 2003
  • IFFHS : 9ος καλύτερος παίκτης του 20ού αιώνα
  • IFFHS legends
  • Τάξη αξίας FIFA : 1994
  • BBC Υπερπόντια Αθλητική Προσωπικότητα της Χρονιάς : 1966

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. «THE TOP 10 SOCCER PLAYERS OF ALL TIME». Ανακτήθηκε στις 13 Μαΐου 2020. 
  2. «The top 50 best footballers of all time». Ανακτήθηκε στις 29 Απριλίου 2020. 
  3. «Les 100 meilleurs joueurs de tous les temps (20 à 11)». Ανακτήθηκε στις 18 Οκτωβρίου 2020. 
  4. «Top 10 greatest footballers of all time» (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 11 Ιουλίου 2020. 
  5. «Οι καλύτεροι ποδοσφαιριστές». Ανακτήθηκε στις 23 Φεβρουαρίου 2020. 
  6. «IFFHS Century Elections». Ανακτήθηκε στις 14 Απριλίου 2020. 
  7. «Η μεγάλη καριέρα του Εουσέμπιο». Ανακτήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2020. 
  8. «The 20 greatest football players of all time». Ανακτήθηκε στις 17 Μαΐου 2020. 
  9. 9,0 9,1 «Eusébio». Ανακτήθηκε στις 31 Αυγούστου 2020. 
  10. «Εουσέμπιο, ο αθάνατος «μαύρος πάνθηρας» (pics, vids)». Ανακτήθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2020. 
  11. 11,0 11,1 «Εουσέμπιο». Ανακτήθηκε στις 31 Αυγούστου 2020. 
  12. 100 figuras do futebol português (Πορτογαλικά)
  13. Entrevista com Nuno Martins (Parte 1) (Πορτογαλικά)
  14. 14,0 14,1 «All-time Top 20: No. 20 Eusebio». Ανακτήθηκε στις 29 Ιουλίου 2020. 
  15. 15,0 15,1 15,2 «Εουσέμπιο: Ένας ταπεινός... πάνθηρας που διαμόρφωσε το ποδοσφαιρικό στερέωμα». Ανακτήθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2020. 
  16. Memórias do Maxaquene Αρχειοθετήθηκε 2011-05-23 στο Wayback Machine. (Πορτογαλικά)
  17. 17,0 17,1 «Σαν σήμερα το 2014 έφυγε από τη ζωή ο θρύλος του παγκόσμιου ποδοσφαίρου Εουσέμπιο Ντα Σίλβα Φερέιρα». Ανακτήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2020. 
  18. 18,0 18,1 18,2 «Biografia de Eusébio». Ανακτήθηκε στις 31 Αυγούστου 2020. 
  19. «Football Team of the Decade: 1960s». Ανακτήθηκε στις 14 Ιουλίου 2020. 
  20. «Top 10 player performances in World Cup history». Ανακτήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2020. 
  21. "Os vice-campeões", Max Gehringer, Especial Placar: A Saga da Jules Rimet fascículo 4 – 1950 Brasil, dezembro de 2005, Editora Abril, σσ. 46–47
  22. «Eusebio remembered by Brian Glanville». Ανακτήθηκε στις 28 Νοεμβρίου 2020. 
  23. 23,0 23,1 «Eusébio». Ανακτήθηκε στις 28 Ιουνίου 2020. 
  24. Eusébio chegou há 50 anos Αρχειοθετήθηκε 2011-07-27 στο Wayback Machine. (Πορτογαλικά)
  25. As Grandes Figuras do Futebol Português (Πορτογαλικά)
  26. 26,0 26,1 26,2 26,3 «The 20 Greatest Moments of Eusebio's Distinguished Career». Ανακτήθηκε στις 23 Ιουλίου 2020. 
  27. 27,0 27,1 «Οι κορυφαίοι μπαλαδόροι του αιώνα». Ανακτήθηκε στις 6 Σεπτεμβρίου 2020. 
  28. «Eusébio: A Pantera Negra». Ανακτήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2020. 
  29. Eusébio to receive UEFA President's Award –. Uefa.com.
  30. «Ballon d'Or Winner's List». Ανακτήθηκε στις 27 Ιουνίου 2020. 
  31. «France Football : EUSÉBIO». Ανακτήθηκε στις 23 Ιουλίου 2020. 
  32. «The Best XI in Football History». Ανακτήθηκε στις 22 Ιουλίου 2020. 
  33. World Cup classic players – Eusebio Αρχειοθετήθηκε 2005-12-07 στο Wayback Machine. – fifaworldcup.yahoo.com –FIFA.
  34. 34,0 34,1 «Eusébio : player profile». Ανακτήθηκε στις 23 Ιουλίου 2020. 
  35. «NASL HISTORY : Yearly results». Ανακτήθηκε στις 22 Αυγούστου 2020. 
  36. «RSSSF : Prolific Scorers Data». Ανακτήθηκε στις 22 Αυγούστου 2020. 
  37. «Golden Players take centre stage». Ανακτήθηκε στις 2 Ιουλίου 2020. 
  38. «Britannica : Eusébio». Ανακτήθηκε στις 31 Αυγούστου 2020. 
  39. «El Salón de la Fama ya tiene inquilinos». Ανακτήθηκε στις 5 Αυγούστου 2020. 
  40. «Eusebio: Portugal football legend dies aged 71». Ανακτήθηκε στις 5 Ιανουαρίου 2014. 
  41. 41,0 41,1 Eusébio Ferreira da Silva – Goals in International Matches. Rsssf.com (2005-10-29).
  42. «Eusebio stats titles won». Ανακτήθηκε στις 13 Μαΐου 2020. 
  43. «The World Cup's top 100 footballers of all time – interactive». Ανακτήθηκε στις 30 Ιουνίου 2020. 
  44. «World Cup 1966». Ανακτήθηκε στις 13 Μαΐου 2020. 
  45. «The 25 Greatest Football Players of the 20th Century». Ανακτήθηκε στις 19 Οκτωβρίου 2020. 
  46. «Όταν η Αγγλία τίμησε ένα αιώνα ποδοσφαίρου!». Ανακτήθηκε στις 13 Ιουνίου 2020. 
  47. «RETRO FOOTBALL: THE INCREDIBLE TEAM SHEETS FOR SIR STANLEY MATTHEWS' FAREWELL TESTIMONIAL, 1965». Ανακτήθηκε στις 15 Ιουνίου 2020. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία