Ευάγγελος Αβέρωφ

Έλληνας πολιτικός και συγγραφέας
(Ανακατεύθυνση από Ευάγγελος Αβέρωφ – Τοσίτσας)

Ο Ευάγγελος Αβέρωφ-Τοσίτσας (17 Απριλίου 19102 Ιανουαρίου 1990) ήταν Έλληνας πολιτικός και συγγραφέας.[2]

Ευάγγελος Αβέρωφ
Cyprusconferentie tussen Griekenland en Turkije (cropped).jpeg
Υπουργός Εθνικής Άμυνας Ελλάδας
Περίοδος
24 Ιουλίου 1974 – 21 Οκτωβρίου 1981
ΠρωθυπουργόςΚυβέρνηση Εθνικής Ενότητας 1974 & Κυβέρνηση Κωνσταντίνου Γ. Καραμανλή 1974 & Κυβέρνηση Κωνσταντίνου Γ. Καραμανλή 1977 & Κυβέρνηση Γεωργίου Ράλλη 1980 διαδοχικά
Υπουργός Εξωτερικών
Περίοδος
28 Μαΐου 1956 – 20 Σεπτεμβρίου 1961
ΠρωθυπουργόςΚυβέρνηση Κωνσταντίνου Γ. Καραμανλή 1956 & Κυβέρνηση Κωνσταντίνου Γ. Καραμανλή 1958 (διαδοχικά)
Περίοδος
4 Νοεμβρίου 1961 – 19 Ιουνίου 1963
ΠρωθυπουργόςΚυβέρνηση Κωνσταντίνου Γ. Καραμανλή 1961
Υπουργός Εθνικής Οικονομίας
Περίοδος
27 Μαρτίου 1950 – 15 Απριλίου 1950
ΠρωθυπουργόςΚυβέρνηση Σοφοκλή Βενιζέλου Μάρτιος 1950
Περίοδος
21 Αυγούστου 1950 – 3 Νοεμβρίου 1950
ΠρωθυπουργόςΚυβέρνηση Σοφοκλή Βενιζέλου Αύγουστος 1950 & Κυβέρνηση Σοφοκλή Βενιζέλου Σεπτέμβριος 1950
Υπουργός Γεωργίας
Περίοδος
29 Φεβρουαρίου 1956 – 28 Μαΐου 1956
ΠρωθυπουργόςΚυβέρνηση Κωνσταντίνου Γ. Καραμανλή 1956
Περίοδος
3 Απριλίου 1967 – 21 Απριλίου 1967
ΠρωθυπουργόςΚυβέρνηση Παναγιώτη Κανελλόπουλου 1967
Υπουργός Εφοδιασμού και Διανομών
Περίοδος
14 Απριλίου 1949 – 30 Ιουνίου 1949
ΠρωθυπουργόςΚυβέρνηση Θεμιστοκλή Σοφούλη Απρίλιος 1949
Πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας New Democracy old emblem.png
Περίοδος
9 Δεκεμβρίου 1981 – 1 Σεπτεμβρίου 1984
ΠροκάτοχοςΓεώργιος Ράλλης
ΔιάδοχοςΚωνσταντίνος Μητσοτάκης
Νομάρχης Κέρκυρας
Περίοδος
1940 – 1946
Προσωπικά στοιχεία
Γέννηση17 Απριλίου 1910, Τρίκαλα
Θάνατος2 Ιανουαρίου 1990, Αθήνα
ΕθνικότηταΕλληνική
ΥπηκοότηταΕλληνική
Πολιτικό κόμμαΝέα Δημοκρατία - ΕΡΕ - Ελληνικός Συναγερμός - Κόμμα Φιλελευθέρων
ΣύζυγοςΔιαμαντίνα Λυκιαρδοπούλου
ΠαιδιάΝαταλία Αβέρωφ - Τοσίτσα
Τατιάνα Αβέρωφ - Ιωάννου[1]
ΣυγγενείςΟικογένεια Αβέρωφ

ΒίοςΕπεξεργασία

 
Ευάγγελος Αβέρωφ & Joseph Luns (1963)

Ο Αβέρωφ γεννήθηκε στα Τρίκαλα της Θεσσαλίας στις 17 Απριλίου του 1910, καταγόμενος από την οικογένεια Αβέρωφ του Μετσόβου. Ήταν πτυχιούχος της Νομικής και διδάκτωρ Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Λωζάνης στην Ελβετία. Το 1940 έγινε νομάρχης της Κέρκυρας, ενώ το 1946 εκλέχτηκε για πρώτη φορά βουλευτής Ιωαννίνων, θέση που διατήρησε μέχρι το 1964. Διατέλεσε υπουργός Εφοδιασμού, Εθνικής Οικονομίας, Εμπορίου, Γεωργίας και Εξωτερικών και την περίοδο 1974–1981 διετέλεσε υπουργός Εθνικής Άμυνας. Το 1981 εκλέχτηκε αρχηγός του κόμματος της Νέας Δημοκρατίας και το 1984 επίτιμος πρόεδρός της. Σημαντική ήταν η συνεισφορά του, ως Υπουργός Εξωτερικών, στις συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου με θέμα την ίδρυση της ανεξάρτητης Κυπριακής Δημοκρατίας το 1959 και στη Συμφωνία Σύνδεσης Ελλάδας- ΕΟΚ το 1962, σύμφωνα με την οποία η χώρα κατέστη το πρώτο συνδεδεμένο κράτος με την κοινότητα[3]. Με πρωτοβουλίες του ιδρύθηκε το ίδρυμα Βαρώνου Μιχαήλ Τοσίτσα στην Κηφισιά και το οποίο διεύθυνε επί 40 χρόνια, και το Ίδρυμα Ευάγγελου Αβέρωφ-Τοσίτσα, στο οποίο δώρισε την προσωπική του συλλογή Ελλήνων ζωγράφων, και ανέπτυξε δραστηριότητες όπως η αμπελουργία και η λειτουργία οινοποιητικής μονάδας.[εκκρεμεί παραπομπή]

Εκπροσώπησε την Ελλάδα σε πολλές διεθνείς διασκέψεις και τιμήθηκε με τον Μεγαλόσταυρο του Τάγματος του Φοίνικος από τον Βασιλιά Παύλο, καθώς και με Μεγαλόσταυρους άλλων χωρών. Στον Ελληνοϊταλικό πόλεμο υπηρέτησε σε ομάδες δολιοφθορών, ανακλήθηκε το 1941 και διορίστηκε Νομάρχης Κερκύρας. Τον Μάιο του 1941 ίδρυσε με έδρα τη Λάρισα την οργάνωση Φιλική Εταιρεία, που είχε ως στόχο την καταπολέμηση των δοσίλογων του Αλκιβιάδη Διαμάντη, που αργότερα αποκλήθηκαν Λεγεώνα των Βλάχων. Το 1942 συνελήφθη για την αντιστασιακή δραστηριότητά του και μεταφέρθηκε σε στρατόπεδο συγκέντρωσης στην Ιταλία, ενώ ένα χρόνο αργότερα, το 1943, δραπέτευσε και παρέμεινε στην Ιταλία, επικεφαλής ελληνικής αντιστασιακής οργάνωσης. Το 1944 επιστρατεύθηκε με τον βαθμό του επίκουρου υποπλοιάρχου, υπηρετώντας μέχρι το τέλος του πολέμου στην Ελληνική Στρατιωτική Αποστολή της Ρώμης. Δημιούργησε το Ίδρυμα Ευάγγελου Αβέρωφ-Τοσίτσα, στο οποίο δώρισε την προσωπική του συλλογή Ελλήνων ζωγράφων, και ανέπτυξε δραστηριότητες όπως η αμπελουργία και η λειτουργία οινοποιητικής μονάδας. Μετά τον θάνατό του, το 1990, ανεγέρθηκε ανδριάντας του στο Μέτσοβο.[εκκρεμεί παραπομπή]

Το 1974 ανέλαβε το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, το 1981 ανεδείχθη πρόεδρος του κόμματος της Νέας Δημοκρατίας, που βρισκόταν τότε στην αξιωματική αντιπολίτευση, και το 1984 ανακηρύχτηκε επίτιμος πρόεδρός της. Παράλληλα συνέγραψε πλήθος από μυθιστορήματα, διηγήματα, θεατρικά έργα, δοκίμια και ιστορικές αναλύσεις.[εκκρεμεί παραπομπή]

Πέθανε στις 2 Ιανουαρίου 1990 μετά από καρδιογενές σοκ και τάφηκε στο Α' Νεκροταφείο Αθηνών.[4][5]

Μιλούσε Γαλλικά, Αγγλικά και Ιταλικά και ήταν μόνιμος κάτοικος Κηφισιάς. Ήταν παντρεμένος με τη Διαμαντίνα Λυκιαρδοπούλου και είχαν αποκτήσει δύο κόρες.[εκκρεμεί παραπομπή]

Δολοφονία Αλέξανδρου ΠαναγούληΕπεξεργασία

 
O Αλέξανδρος Παναγούλης με του οποίου τη δολοφονία εμπλέκεται ο Αβέρωφ, σύμφωνα με την Ιταλίδα δημοσιογράφο Οριάνα Φαλάτσι.

Η Ιταλίδα δημοσιογράφος Οριάνα Φαλάτσι, σύντροφος του Αλέξανδρου Παναγούλη, αφήνει υπόνοιες στο βιβλίο της Un Uomo ότι ο Αβέρωφ μπορεί να είχε σχέση με τον θάνατο του αγαπημένου της. Σύμφωνα με τη Φαλάτσι, ο Αβέρωφ, που ήταν Υπουργός Εθνικής Άμυνας το 1974–1981, προστάτεψε πολλούς χουντικούς αξιωματικούς και μέλη της ΕΣΑ, κάνοντας μικρές και διακοσμητικές αποστρατεύσεις. Ο Παναγούλης ερευνούσε τις δραστηριότητες των πρώην βασανιστών του, όταν σκοτώθηκε σε ύποπτο αυτοκινητιστικό δυστύχημα. Η Φαλάτσι πίστευε ότι ο Αβέρωφ διαδραμάτισε σκοτεινό ρόλο στην όλη υπόθεση και ότι είχε μεγάλο συμφέρον να σιωπήσει ο Παναγούλης.[6] Η κατηγορία αυτή δεν επιβεβαιώθηκε ποτέ.

Εκδοτικό ΈργοΕπεξεργασία

Από τα οικονομικά, ιστορικά και λογοτεχνικά του έργα ξεχωρίζουν:

  • Βαλκανική Τελωνειακή Ένωσις, 1933 (Γαλλικά, α΄ βραβείο Ινστιτούτου Κάρνεγκη - Διάσκεψη Βουκουρεστίου)
  • Συμβολή εις την έρευνα του πληθυσμιακού προβλήματος της Ελλάδος, 1939 (Βραβείο Ακαδημίας Αθηνών)
  • Ελευθερία ή θάνατος, 1945
  • Η πολιτική πλευρά του Κουτσοβλαχικού Ζητήματος, 1948
  • Η εξωτερική πολιτική της Ελλάδος, 1960 (Ιταλικά)
  • Μερικά κείμενα, 1963
  • Φωτιά και Τσεκούρι - Ελλάς 1944-1949, 1973 (Γαλλικά, Χρυσό Μετάλλιο Γαλλικής Ακαδημίας), 1974 (Ελληνικά)
  • Η φωνή της Γης, μυθιστόρημα, 1964 (Γαλλικά Terre des Grecs, 1968, éditions Stock)
  • Γη της οδύνης, μυθιστόρημα, 1966
  • Γη Δελφύς, 1968
  • Περιστέρια, 1968
  • Όταν ξεχνούσαν οι θεοί, 1969
  • Όταν οι θεοί ευλογούσαν, 1971
  • Επιστροφή στις Μυκήνες, 1973
  • Στο μοναστήρι του Άι Νικόλα, 1973

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

ΒιβλιογραφίαΕπεξεργασία

  • Αβέρωφ-Ιωάννου, Τατιάνα (2000). Ευάγγελος Αβέρωφ-Τοσίτσας 1908-1990, Ίδρυμα Αβέρωφ-Τοσίτσα, Μέτσοβο.
  • Αβέρωφ-Τοσίτσας, Ευάγγελος (1991). Με λογισμό και μ' όνειρο, εκδ. Ιδρύματος Ευαγγέλου Αβέρωφ-Τοσίτσα, [χ.τ.].
  • Πλατάρης, Γεώργιος (επιμ.) (1972). Το σημειωματάρι ενός Μετσοβίτη, 1871-1943, [χ.ε.], Αθήναι, σσ. 288-290.
  • Χατζηβασιλείου, Ευάνθης (2004). Ευάγγελος Αβέρωφ-Τοσίτσας 1908-1990: Πολιτική Βιογραφία, Εκδ. Ι. Σιδέρη, Αθήνα.
  • Χατζηβασιλείου Ευάνθης (2010). Ελληνικός Φιλελευθερισμός: Το ριζοσπαστικό ρεύμα, 1932-1979, Εκδ. Πατάκη, Αθήνα.