Συνθήκη της Νίκαιας

Αυτό το λήμμα αφορά την συνθήκη της ΕΕ του 2001. Για τη συνθήκη του 1892 μεταξύ Ιταλίας και Γαλλίας, δείτε: Συνθήκη της Νίκαιας (1892).

Η Συνθήκη της Νίκαιας υπογράφηκε από τους Ευρωπαίους ηγέτες στις 26 Φεβρουαρίου 2001 και τέθηκε σε ισχύ την 1η Φεβρουαρίου 2003. Τροποποίησε τη Συνθήκη του Μάαστριχτ (ή Συνθήκη της Ευρωπαϊκής Ένωσης) και τη Συνθήκη της Ρώμης (ή Συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας). Η Συνθήκη της Νίκαιας μεταρρύθμισε τη θεσμική δομή της Ευρωπαϊκής Ένωσης για να προσαρμοσθεί στην προς ανατολάς διεύρυνση, ένα έργο που αρχικά επρόκειτο να γίνει από τη Συνθήκη του Άμστερνταμ, αλλά απέτυχε να διευθετηθεί εκείνη την εποχή.

Συνθήκη της Νίκαιας
ΤύποςΤροποποίηση προηγούμενων συνθηκών
Υπογραφή26 Φεβρουαρίου 2001
Σε ισχύ1 Φεβρουαρίου 2003
Υπογράφοντεςμέλη της ΕΕ το 2001

Η εφαρμογή της συνθήκης ήταν εν αμφιβόλω για μία περίοδο, ύστερα από την αρχική της απόρριψη από τον ιρλανδικό λαό στο δημοψήφισμα του 2001. Το αρνητικό αποτέλεσμα αυτού του δημοψηφίσματος ανατράπηκε στο επόμενο δημοψήφισμα που διενεργήθηκε μετά από ένα χρόνο.

Προβλέψεις της συνθήκηςΕπεξεργασία

Η Συνθήκη της Νίκαιας δέχθηκε επίθεση από πολλούς ανθρώπους ως ελαττωματικός συμβιβασμός. Η Γερμανία είχε απαιτήσει ο μεγαλύτερος πληθυσμός της να αντικατοπτρισθεί με μεγαλύτερο βάρος ψήφων στο Συμβούλιο· σε αυτό αντιτάχθηκε η Γαλλία, η οποία επέμενε η συμβολική ισοτιμία μεταξύ Γαλλίας και Γερμανίας να διατηρηθεί. Μία πρόταση που έγινε από πολλούς,[ποιος;] η οποία θα είχε ευρέως απλοποιήσει το ισχύον σύστημα, ήταν να εισαχθεί μια διπλή πλειοψηφία αμφότερων των μελών κρατών και του πληθυσμού, για να αντικατασταθεί το σύστημα Qualified Majority Voting (QMV). Αυτό απορρίφθηκε επίσης από τη Γαλλία για παρόμοιους λόγους. Επιτεύχθηκε ένας συμβιβασμός, ο οποίος προέβλεπε μια διπλή πλειοψηφία των Κρατών Μελών και των ψήφων τους, και στην οποία ένα Κράτος Μέλος μπορεί προαιρετικά να απαιτήσει επαλήθευση ότι οι χώρες που ψηφίζουν υπέρ εκπροσωπούν ένα επαρκές τμήμα του πληθυσμού της Ένωσης.

Το βάρος ψήφου στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπως αποφασίσθηκε στη Συνθήκη της Νίκαιας, σε ισχύ από την 1η Νοεμβρίου 2004:[1][2][3]
ΧώραΒάρος
ψήφου
Πληθ.
(Mio.)
Σχετ.

βάρος [4]


Γερμανία2982.01.00
Ηνωμένο Βασίλειο2959.41.38
Γαλλία2959.11.39
Ιταλία2957.71.42
Ισπανία2739.41.94
Πολωνία2738.61.98
Ρουμανία1422.31.78
Κάτω Χώρες1315.82.33
Ελλάδα1210.63.20
Τσεχία1210.33.29
Βέλγιο1210.23.33
Ουγγαρία1210.03.39
Πορτογαλία129.93.42
Σουηδία108.93.18
Αυστρία108.13.49
Βουλγαρία107.73.67
Σλοβακία75.43.67
Δανία75.33.73
Φινλανδία75.23.81
Λιθουανία73.75.35
Ιρλανδία73.75.35
Λετονία42.44.71
Σλοβενία42.05.67
Εσθονία41.48.08
Κύπρος40.814.14
Λουξεμβούργο40.428.28
Μάλτα30.421.26

Σύνολο345490

Η Συνθήκη προέβλεπε αύξηση μετά τη διεύρυνση του αριθμού των εδρών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε 732, κάτι που υπερέβαινε το όριο που έθετε η Συνθήκη του Άμστερνταμ.

Το ζήτημα της μείωσης σε μέγεθος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής μετά τη διεύρυνση επιλύθηκε σε έναν βαθμό — η Συνθήκη προβλέπει ότι όταν ο αριθμός των Κρατών Μελών φθάσει τα 27, ο αριθμός των Επιτρόπων που είναι διορισμένοι στην ακόλουθη Επιτροπή θα μειωθεί από το Συμβούλιο σε κάτω από 27, αλλά χωρίς πραγματικά να προσδιορισθεί ο στόχος αυτής της μείωσης. Ως μεταβατικό μέτρο προσδόριζε ότι μετά την 1η Ιανουαρίου 2005 η Γερμανία, η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ιταλία και η Ισπανία θα μπορούσαν να εγκαταλείψουν τους δεύτερους Επιτρόπους τους.

Η Συνθήκη προέβλεπε τη δημιουργία επικουρικών δικαστηρίων υπαγόμενων στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και το Πρωτοδικείο Ευρωπαικών Κοινοτήτων για την εκδίκαση υποθέσεων σε ειδικούς τομείς δικαίου, όπως οι ευρεσιτεχνίες.

Η Συνθήκη της Νίκαιας προβλέπει νέους κανόνες για τη στενότερη συνεργασία, καθώς οι κανόνες που είχαν θεσπιστεί από τη Συνθήκη του Άμστερνταμ είχαν κριθεί δυσεφάρμοστοι και, για τον λόγο αυτό, δεν είχαν ακόμη χρησιμοποιηθεί.

Έπειτα από τις αποτυχημένες κυρώσεις που είχαν επιβληθεί στην Αυστρία λόγω της δημιουργίας κυβερνητικού συνασπισμού με τη συμμετοχή του κόμματος του Jörg Haider, και την ανησυχία για την πιθανή απειλή που θα μπορούσαν να αποτελέσουν για τη σταθερότητα τα νέα κράτη μέλη που επρόκειτο να ενταχθούν στην Ένωση στο πλαίσιο της διεύρυνσής της, η Συνθήκη της Νίκαιας θέσπισε για πρώτη φορά τυπικούς κανόνες για την επιβολή κυρώσεων κατά των κρατών μελών.

Η Συνθήκη περιλάμβανε επίσης διατάξεις σχετικά με τις χρηματοοικονομικές επιπτώσεις του τερματισμού της Συνθήκης των Παρισίων (1951), δυνάμει της οποίας είχε ιδρυθεί η Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα (ΕΚΑΧ).

ΥπογραφέςΕπεξεργασία

 

               
  Βέλγιο   Δανία   Γερμανία   Ελλάδα   Ισπανία   Γαλλία   Ιρλανδία   Ιταλία
             
  Λουξεμβούργο   Κάτω Χώρες   Αυστρία   Πορτογαλία   Φινλανδία   Σουηδία   Ηνωμένο Βασίλειο

ΣυνθήκεςΕπεξεργασία

Υπογραφή
Ισχύς
Τίτλος
1948
1948
Συνθήκη των Βρυξελλών
1951
1952
Συνθήκη των Παρισίων
1954
1955
Τροποποιημένη Συνθήκη των Βρυξελλών
1957
1958
Συνθήκες της Ρώμης
1965
1967
Συνθήκη Συγχώνευσης
1975
-
Συμπεράσματα Ευρωπαϊκού Συμβουλίου
1985
1995
Συνθήκη Σένγκεν
1986
1987
Ενιαία Ευρωπαϊκή Πράξη
1992
1993
Συνθήκη του Μάαστριχτ
1997
1999
Συνθήκη του Άμστερνταμ
2001
2003
Συνθήκη της Νίκαιας
2007
2009
Συνθήκη της Λισσαβώνας
               
                         
Τρεις πυλώνες της  Ευρωπαϊκής Ένωσης:  
Ευρωπαϊκές Κοινότητες:  
Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ατομικής Ενέργειας (EΥΡATOM)
Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα (ΕΚΑΧ) Η Συνθήκη έληξε το 2002 Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ)
    Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα (ΕΟΚ)
        Συνθήκη Σένγκεν   Ευρωπαϊκή Κοινότητα (ΕΚ)
    TREVI Συνεργασία σε Δικαιοσύνη και Εσωτερικές Υποθέσεις (ΔΕΥ)  
  Αστυνομική και Δικαστική Συνεργασία σε Ποινικές Υποθέσεις (ΑΔΣΠ)
          Ευρωπαϊκή Πολιτική Συνεργασία (ΕΠΣ) Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ)
Άλλοι οργανισμοί Δυτικοευρωπαϊκή Ένωση (ΔΕΕ)    
Η Συνθήκη έληξε το 2011  
                        π  σ  ε


ΣημειώσειςΕπεξεργασία

  1. Άρθρο 13 της Συνθήκη Προσχώρησης του 2003 (OJ L 236, 23 September 2003, p. 33). Οι αριθμοί που αναφέρονται στην Πράξη Προσχώρησης καθορίστηκαν πριν από τη διεύρυνση του 2004 σε δήλωση που επισυνάπτεται στη Συνθήκη της Νίκαιας (OJ C 80, 10 March 2001, p 82).
  2. «EU voting row explained». British Broadcasting Corporation. 24 March 2004. http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/3562405.stm. Ανακτήθηκε στις 17 April 2013. 
  3. Baldwin, Richard; Widgrén, Mika (February 2005). «The Impact of Turkey’s Membership on EU Voting». CEPS Policy Brief (Centre for European Policy Studies) (62): 11. http://www.ceps.eu/files/book/1194.pdf. 
  4. Το σχετικό βάρος είναι ένα μέτρο του πόσες ψήφους του Συμβουλίου έχει μια χώρα σε σχέση με τον πληθυσμό της. Σε αυτή την περίπτωση, το Γερμανικό βάρος είναι 1,00 και είναι σημείο αναφοράς για τα υπόλοιπα.

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία